장음표시 사용
41쪽
berium Gracchum sequebantur C. Carbo, C. Cato re minime tunc quidem Caius frater nunc idem acerrimus inimicus
E S M T S. Luxuriae conditione. Conlisione Actum hic vigetur non o condere cdo, fedo condiendo reter iuuenes autem hiae etiam de resu olet esse concertatio. IIb amico quippiam contendi se tende recti dici, boc a me contrudit,pro eo quod erat; hoc a me instanter petiit
A BA ET P. S. stui minores natu ) utre Hunihil facient quae sic risit Vese
Bruto alter autem C.Fannius M.F. Laeli generim moribus er ipso genere dice ditario rufoceri instituto,quem quia cooptatus in augurum collegium nou erat, non admodum diligebat,praesertim cum ille Scaevolam di mino rem natu generumpraetulisset Cui tameu
Laelius se excusant,eon genero minori dixit se illi edmaiori filiae detulisses d ad reti
procationem ratibi pertinet,consule Quint et Budaeum. se et non idem expediret. Naia riget Rhet inter causas amicitiae numerat,si quibo eadem bona malave sint. Vita communis exemplasuppeditat,praesertim religio. I me de ) Exemptu historia plenaee Isiore in Pan commendiat e Athenidium maiores,ab eo quδd amicitiarum magis os iampu,
quam privatam contraxerunt Sic Marcoctauim,T Gracchi in tribunatu collega circur,quia e larariis coetatibussubscribere nollet si inimicitiarer peruenit, ut tribunatu mo ueretur Sic Ciceroniae et ipsi in Crassipropter coniuratione Catilinae,' alia infinita. Vet. autem. Sic in ossic.iubet beneuolentiam non adolescentum more;ardore quodam amorisfecestabilitatepotius=constantia iudieare. Anterdum contentione. Martiata: et uru em aves, rerum,Sequens donavit amicis. velit ingenio cedere, rarus erit. Quintiliae- . inus libro c. cap. , Potius amicum quom ictum regia P norit contentionem J contra officium esse docuit libro primo Officiorum. Honoris certamen. Ex*ia sunt ira isti de em Themistocle Inplerisquepecuniae cupiditatem, D in Catile N nque ausoritia fidem,probitatem, terisque bonis arte uiuertit Pro his superbiam crudelitate deoν - , negligere,omnia venalia habere docuit e mirabitio multos mortales falsos fieri suberit, aliuete usum in pesore, aliud in linguae promptum habere,amicitiis inimicitias que non ex refectex commodo aes imare, magisque vultum quam ingenium bonum habere: Cum liquissa, iamin . CicAbro Ofte s. aximi autem perturbatur officia in amicus quibus=uo tribrumere quaeres possiae, et tribuere quod non sit aequum,contra officium est. Sed huius generis totius breue em non diffici praeceptum est. Se enim videntur utilia, nores, itia,vin plater, ' caetera generiae eiusdem, haec amicitiae nunquam ante etendaesunt, atque neque
eontra Repus neque contra iusiurandum ac fidem amisi eatis vir bonus faciet, ne si is ex quidem erit de ipso amico ponit enim perfnam amic(cum induit iudicis Tantum dabit amicitiae,ut veram amici causam esse malit, 'ut peroranda liti tempus, quodper leges liceat, accommodet Cum vero iurato dicendissententia sit,memineris Detim se adhibere teste, idest sui aerbitror mente uam, qua ni,il homini dedit ipse Deus diuinius. Itaque praeclarum a maioribus accepimus morem roganssi iudicissi eum teneremus, quaestua fide facere possin Haec rogatio ad ea pertinet, qua paulo ant/dixi.honesta amico a iudice posse concedi. Nam fi omniafacienda sint,quae amici velint,non amicitia talensiaconiurationes putaudae favnloquor autem de communibus amicitiis.nam insipientibus viriae,atqueperfectis, ni&I potest esse tale Damonem re Othiam P thagore offerunt hoc animo interfefuisse, ut cum eorum
heri Dic sust ramus diem nec des induisset, et is qui morti addictus esset,paucorsi:
42쪽
Aes commendandorum suorum causa postulassetivas factus est alter esus pendi, ut si ille n reuertisset,moriendum esset ipsi. i cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem brannus, petiuit ut se in Amicitiam tertium adscriberent. iritur id quod rutile videtur in amicitia, meo quod honestum est,comparatur,iaceat utilitatis species,valeat honestis stuu autem in amicitia quae honesta nousint,postulabuntur,religio e ' fides anteponantur amicitiae, disichaelebituris quem exquirimus, delectus Cicu, de hoc inferius plura. Corio-Iaeest Cui Corioli Volscorum oppidum captum cognomen adiecit, C. Martius alias se miliae nomine, e nci rex, clara progenies,plebi infensus, cuius inuidiam paenim coem frumentum esurienti populo negaret,partim cum colonia Telit os exhaustam peste ciuitatem cendam veteret, ociliasset,affectati regni causam dicere a Tribuniae coactus, Godecim tra tuum scum xx I essent calculis exilio multatos,aed eolscos Romanorum hostes se conralit, patriam armis a salutis rusque gesserationem vexavit. selo de paulo post. Periclitantis autem casum,quanuis ordo patricius non sine acerbo dolor u vulnere tulerit, nemo tamen unus ex uniuersi nobilitate eripiendo illi prae plebis furore manus admouere ausus fuit omni emgo amicorum auxilio destitutus,magno ciuium malo rem iudicatam fecit. Historiam scribui Plutarchus in eius vita. Iton sus Halicarnaseus lib. ' S L .ab Urbe nec t. Plin de
pio primi Bellorum ciuilium. Decillinum. .isse Casilus est,de quo supra,quem alii mi
cessirum vocant. Uberium quidem Gracchum. Cicero exemplis, veluti cothurno amphotero dexio,vtitur: et pro instit titi varietat Gargumentiae velut Lestiam regulam adhibet
inare non est,ut tibi Ciceionem sequisivis decorum Laelii exprimit, qui,ut exsequentibur clarius patebit,plebi, tibi quemagi is, praesertim Gracchi legi,vis vehemeter restitit quare Rempublicam hic ab eo vexatam scribit, quasi R. Fub.ex foliae patricii ,atque non item ex plebe constaret Idas hoc sepus vexare est i quit aequalitatis,quae Platoni tantopere Pl cuit studiosus est, neruo Gracchi pro perniciosis ciuibus habentur,qui hoc unum agebant tetrospopuli diuiderent, quos, ut D. ugustinus de Gustate dei affirmat, nobilitas pera
peram positaetat,per Iosum siquidem illiae,imgperniciosumfuisse vetustam iniquitatem au. dere conuellere.Ωuid autem Cicero alibi sentiat,accipiamus. cra alia loca in Oratione pro Iege ingrarscribit in hunc modum . Nam quid dicam, Quirites Genus ipstim I si grariae vituperare nonpossum. Venit mihi in mentem duos clarissimos,ingeniosi mos, amantissimos plebi Remanae viros Tob. C.Gracchos plebem in agris publiciae constitur G. qui agri a priuatu ant possidebanthr.Nonsum autem ego is Cos qui cui plerique nefas esie arbitrer,Gracchos laudare,qtiorum consilivsapientia legibus mtilivi esse video Rem partes costitutis Et inferius: udes enim Ru emention facere legis Semproniae necte ea lex ipsa commouet y tales viros illos XXXV. tribuumsuffragio esse creatos Et ramo os Gracchi aequitate ac pudore longissimp remotus sis,id quod dissimi lima ratione factum Jheodem
aure putarum esse vetere . inique quo Catilina aliorumque facinora exaggeret, simili collatione Gracchorum conattis extenuare solet Historiam Gracchorum scribunt in primis Platarchus iti ructu, viam de bello cisi si lib. I Plis de Viris illige .c . Mor libo 3 cap. I Cribr. .ss. 'Id Oros libro s.capite 8 et ' Meminerunt Cicero,ut hic, ita in ficem Itiae aliis loci suo arbitrio. Iust in Iugurthino bello, Portitis Latro in Catilinam, Val. Ab L cap de LAPP.hb.3 cap. de Fortitudine lib. .cap de . mirit tib T cv de Sapienter ditas et faciis e musi de inuit Itb.s cap 1 . Quinto Tuberone. homine Stoico ' a ero Panaeti, a ditor iae fuit, re iurisperiturum, rerum in nulli oratorum numero, integerrimus
43쪽
te consulatu collega,de quo Cicero pro Muraena, re de Claris oratoribus. ea rius libro 'cap. s. Pom de Orst iuris Plut in Dem Iio. Plin libro S capite I . Caeterum quod a Gra . Hores novis conante defecerit,nihildum reperi,nisi quod Rutilius in Caeruloro Iure eo ultorum memorat e Aequalibusque amicit.) M Octauio, qui re ipse Tribun pleb., berio admodum famitaris: primum ob amicitiam intercessionem'rare detrectabat tandem locupletsi instantia victus,quia em ipsimulati agripublicipossidebat,intercessit Quare postremo Tribunatu abdicare coactu uit de quo Plutarchus ' e piau. e t C Blo
Jur. Plutarcho, tipam Tarsensis philosophi discipulus. Osim ad me qui aderam
ct Nam eluae eois io praecipud Coifurebantur: Maseritis. Plutarchuae autem hanc quaestionem
amfranon A Laelio faciam fetibilire Blossium ad C perductum,non sua Pontes ex
eusatum venisse Cum Levate Rupilio. pud Talariti vulgo Lemvati legitur. Otareano re uoloadro anno ab erbe d dcxxv quo haec' sunt, males fuerunt P Popilius Lenis, Ur C Sulpitius Galbaeivbi Glareanus admonet, apud Florum epit. s P. ttialium'ID fortis' legi pro Popilio .uiror a Plutarcho consula nomisa reticeri. Deprecatum venisset Vide Gellium librosexto,cap. Ic. a I lib. scap. et . Videtis quam n
seria vox.)-illum sceleratum putasse uisse,si tacuisset metiam non sapiente, si pro
necessitate tempori; loquutuae esse ty i. At Blossius ne lentio bone ,nec pra denti sermone Iutem uam, ne qua ex parte infelicis amicitiae memoriam desererentueri voluite Haec Valerius. Sedpraefuit. berius enim,utprimum Tribunusti creatus est,eam actione us cepit autoribus culpseriquescripserunt Diophane Udietore Mytilenaeo,tunc in Italia extilante, re Blassio Cumano utare, aestione noua. vel inquisitione, quae Gracchanir tendebatur, vel iudicio, quo C. Villius, et Diophanes rhetor necati fuerant rande quaestio, quaesitor, e quaestioniis iudex vel intereoratione, quaeserim uentam animaduertit Inosiam furit. ad riponicum regit Eumenis ilium,qui es iam occupauit,cum testamento . Uttali regu Iegata popula Remano libera esse deberet. Rebus autem inrisionici profligatis,sibi mortem consiluit Plutarch. re Flor. Difficile est amicitia maene me. Quia cessante causa, effet essectus. Pesct vientia. in quam nullus error,nullum peccatum,nussum ruitium cadit, quae denique insevirtutem omnem complectitur. LAcinio fremiliarem 'Mediolanensi illid liberale exemplar cum emendationibus nostratibus habet Glareaenus iuchrovoloria Consulari Licinis,non Lucinio sad quam tectionem etiam omnibur conniuet Iegendum esse recte censet. Nam C Licinium Crassum insecundo consulatu collegam habuit, anno ab Urbe condita D LXXXVI. Valerius libro timo,capite de mulsae: Po quam campum repulsisset aerit stres enim repus pasti,fuit si consulem re censorem fatetur De duobus consulatibuae inter autores conuenit Sed ex his Haserj verbiae no colliges, bis eum censoremfuisse,nec apud Plutarchum pluries quam semel censuraefunctus memoratur. Idpropterea dico,quia in quistisdam cogitibus legitur,biae Consules, di biae Censoresfuisse uxoren alliae vero (bu in Censum non repetitur,de collegis cotrouertitur Platarchus, feriux m plinius, magno Hentiopraetereunt Liuius,cui multa habenda fides, circa finem liabri novi Decadiae quartae, . Baebium Pamphiliu,ubi alij Tamphilium male legunt, inprio. ri confulatu, quo de Liguribus triumphauit,colligam assignat, non Licinium. nisi forty velis vreunque extinguendum '. vel intelligo,bu collegis fuisse,in consulatu semet,in requ-ra iterum Chronologi huic consulatui annum quingentesimumseptuagesimumsecundum ab se conditae adscribunt de secundo eius consulatu, dem Liuius libro quarto,quintae Dec dix, scribit: Uulex creati L. M lius Paulus, septimo decimo anno, po'qua primo Con
DF fuerat,m Licinius Crassus. bi Chronologia x II II tatum annos interponit. - .
44쪽
Artat ergo Osronologi , octore, an Delii alicuius opera ex hisce Ortibus enatare possint Tum etiam cum liae.) Glareanus,cular auditorium aliqua D sectatu, Amsa Iaude Fraudandus non est,qui in Chronologia Liuiana diligenter annotauit, hunc Ciceroniae locum prauatissimum esse,si quis tempora viros ue atque verborum ordinem expendat. Fieripotest,ut Curius Coruncanis,suia Fudi eo or,interse coniuncti fuerint: sed cum iis qui h ud mi
nus centum avnis antecesserunt, quam contraxerint amicitiam,viderint alij. Hi nanquetis
pore belli Samniticiscumque P rebus cum Romaniae de imperio certaret, floruerunt, hoc essanno ab Urbe condita quatrigentesimoferg re septuagesimo. os bellum Macedonicum, quo e m lius 'Licinius C fuerunt,centum m amplius annos sequutum est. C.Carbo m Ccato. FIor. . s. luium Flaccum re Carbonem cum Graccho in agro diauidundo creato cribit.Non dissentit E piatus,nisi quod Papyrium Carbonem, non foriὲ sine hallucinatione vocat Platarchus foliis Fului metion facit,ut hominis feditiosi, quie; ob tapricanumsubito defunsitam infulpicionem venerit. 'cum Graccho inseditione i. mittas iussu occisis erit.eteterum de Catone nihildum inuenio. Utinam Sulpitius ali qui pollinaris nolit daretur,qui Portiorum genealogiam fusius hdisserat. C. 'viri. 3Mediolanensis laesio expeditior mihi videtur, atque planior,quae sic habet, Et minime tum quidem acer C rater,nunc idem hostis acerrimunia qugd pro hosae inimicus legere mala has i,siquidem nisi bellum legitim/ indictum sit, esse on potest, cum Caius illim Coro pres ne indicia causa necatus sit, qui possea furti reus est factur. Minimp tum quide acer.
Per aratem videlicet,quippe nouem aunis,fratre,cum occideretur,minor ue, quod vel inimicos veritus, vel ut inuidiam illiae accumularet, statim post necem Tyberi Fratri , omisso foro, si iv ocium tradidit, quasi ' tunc miserere is futurum abiem vitam ametris,utetia quibusdam de praestaret sermonem,qa ea damnaret quae oberius gesserat. Haec Plutarch qui somnium quoque exprimo Ciceroniae de Diuinatione libro refert aio insomnae quaestu rumpetenti oberium Fratrem visum esse dicere, quἐm vellet cunctaretur, tamen. eodem sibi leto,quo ipse interiisset,esse pereundum fatiae ergo in perniciem tractus,adeo alias inculpatam duxit vitam,vinesenatus quidem eiurum acta improbarit,cum persona graui Z persequeretur. quid multu emadmodum Romanorumsenatus libido eum coissensu pessund dit,ita magno historicorum consensu innocens re reformandae Niptibli pressaequepoten- eum brannide libentatis asserendae studiosus pronuntiatur Laelius ergo patricia,quam gerit, persona non obliuiscitur,licet ex generiae neuter alieno prorsus a Gracchis animo fuis,hipo rias legentibusfactiaverisimile sit. B. LDUIN S. Num Becillinum amici regnum Appetentem,num Melium iuuare debueratri In Dion sit Halicareasset de originibus timanu lib. s ex versiohe Lapi Florentini, D Cassius relinus cognominatur,quem in tertio consulatu regnum affectasse scribit lis S re Tit.Liuius Decadiae primae lib. i. . se C Blossius Cumanus,hossessamiua nostrae Scaeuola,quum adme,qui aderam cum Lenate et ratilio consulibus,in concilio deprocatum venisset plerique codicesscripti habent, MC Bissius mequgd aderam genisti m I silio Co Pro Rutilio autem,Sulpitio serendum quidam putant, quod C Sulpitius GaDba cum P. Popilio Lenate consul fuerit pes caedem Iib. Gracchi. Hai Maximus cap. Iib.
vulgatae lectioni suffragatum tropius quoque libro tilium Pisovi successisse misiat,qui cum C. utio consul erat eum Tis Gracchus interfectus est P autem Rutilium Scia Mirum opera consulem effectum testatur in ipse Cicero Plutarcho in vita Graccho, p,Maeouo cribitur,quem Nahae respondisse traditea qua Cicero Liuio, o A Rusin die, inquiens,
45쪽
Haec ego ac ripsi, quia ex hoc laco perip expressa viderentur. Vidimus Pauluminem hum Lucinio familiarem fuisse dices antiqui habent in praesenti,videmis, hoe e ciminin quibus vari cribitur Lucis3 nomen aliti enim Luscinis imbirariatiis sublato . I Lucinus,aliis Lucinius.Hic autem agi puto de C.Dbricio Luscino, quem conspat cum Ru em lis Pareo biae confutemfuisse, recollegas incensum, de qua meminit . . Gelliis lib.
IG cap. vltimo .Fabricium tantum nominat Florus epito me Id in Tit Liuium, I Maximus cap. lib. 2.qui utrunque coniungit cap. lib. .quo sit ut Puintum e sim lium hoc Ioco,non Paulum,legendum putem,prasertim quum quae proxime sequuntur, mihi api pulentur Nam eodem tempore Mantur,sive,ut alii cribitur,Marcus Curius T. runcaenis floruerunt,utias illic amico Uuisse,ut hic dicitur,sit probatile. mam haec quidem in talibus viris quid attinet dicerep Si contendissent cla impetraturos non fuisse. In exemplaribus scriptis legitur Nam hoc quidem, mesi contendisset,impetraturum non fuisset hoc exsuperioribus patetsi quisquam horum contendisset quippiam contra fidem, quid hoc attinet dicere,nempe,impetraturum non fuisse , minime tunc quidem Caio Fratri, nune idem acerrimus inimicus. Hic codices plurimum variant qui castigatiores videntur,habent, Et minim/ tunc quidem Caius Frater,nunc idem acerrimis quam lectionem ut sinceram recepi.qui dam inimici loco legunt hostis,ut utrauiae dictio adiecta esse videatur. VICTO VI N e S. Partim fugiendis esse nimiis areiicitiarum, meto Notii hanc quaestionem diligenti rimp ophila ophiae quisusdam esse tractatam, qui omnino damnarunt, et multu de causis fugiendam esse existimaverun ed tamen Euripides in Hippol to coronato ita acut/ m eleganter hanc sententiam persequitur,ut putem illinc Ciceronem hunc lacum aecepisset ita enim ibi loquitur Phaedrae nutrix,
risis; -ae erae M. et qua sequuntur.
Haec igitur prima lex in amicitia lanciatur, ut neque roge-
mus res turpes, nec faciamus rogati Turpis enim excusatio est, idc minime accipienda, cum in caeteris peccatis, tum si quis con tu tra Rempublicam se amici causa fecisse sateatur. Etenim eo lo P ,- co Fanni&Scaeuola locati sumus, ut nos longe prospicere o- 'porteat futuros casus Reipublicae. Deflexit enim iam aliquantulum de macio curriculoq; consuetudo maiorum. Tib. Gracchus regnum occupare conatus est, vel regnauit is quidem paucos menses nunquid simile populus Romanus audierat aut vi
derat' Hunc etiam post morte secuti amici & propinqui, quid
in P. Scipionem fecerint, sine lachrymis non queo dicere. NaCarbonem quoque, quem modo posuimus, propter recelem poenam Tib. Gracchi sustinuimus. De C. Gracchi autem tri
46쪽
bunatu quid expectem, non libet augurari. Serpit enim deinde res, quae procliuis ad perniciem, cum semel Soepit, labitur. . Videtis in tabella iam ante quanta sit facta Eses, primo Gabilege,biennio autem pbst Cassia. Videre iam videor populu1 senatu disiunctum,& multitudinis arbitrio res maximas agi. Plures enim discent quemadmodum h*c fiant quam quemadmodum his resistatur. horsum haec quia sine sociis nemo quicquam tale conatur. Praecipiendum est igitur bonis,ut si in eiusmodi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existimet ita se alligatos, ut ab amicis in Rempublicam peccantibus non
discedant.Improbis autem poena statuenda est: nec minor vero iis qui sequuti erunt alterum, quam iis qui ipsi fuerint impietatis duces.Quis clarior in Graecia Themistocle, quis potentior qui cum imperator bello Persico seruitute Graeciam liberasset,propterque inuidiam in exilium missus esset, ingratae pathiae iniuriam non tulit, quam ferre debuit. Fecit idem
quod viginti annis ante apug nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inuentus est nemo: itaque morte sibi uterq; consciuic uare talis improborum consensio non modo excusatione amicitiae tegenda non est,sed potius omni supplicio vindicanda:ut ne quis concessum putet, amicum bellum patriae inserentem sequi. Qu'd quide ut res ire coepit, haud scio an aliquando futurum sit. Mihi aute non minori curae est qua- Iis Re u capost mortem meam futura sit,quam qualis hodie sit PaecIgitur prima lex amicitiae sanciatur,ut ab amicis honesta petamus,amicorum causa ho nesta faciamus: ne expectemus quidem dum rogemur,sed studium semper adsit, cunctatio absit. consilium verum dare gaudeamus libere. Plurimum in amicitia amicorum bene suadentium valeat auctoritas, eaq; adhibeatur ad monendum,non modo aperte,sed etiam acriter
si res postulabit,&adhibitae pareatur. Nam quibusdam.quos audio sapientes fuisse habitos in Graecia, placuis Ie opinor mirabilia quaedam csed nihil est quod illi non persequantur suis
argutiis partim fugiendas esse nimias amicitias, ne necesse sit unum solicitum este pro pluribus satis superque esse sibi suarucuique rerum curam: alienis nimis implicari, molestum esse:
47쪽
commodissimum esse quam laxissimas habenas habere amici tiae, quas vel adducas cum velis, vel remittas. Caput enim esse ad beate vivendum,securitatem:qua frui non possit animus, si tanquam parturiat unus pro pluribus talos autem dicere alutetiam multo inhumanius squem locu oreuiter perstrinxi paulo anteo praesidij adiumentique causa, non beneuolentiae neq; charitatis amicitias esse expetendas.Itaque ut quisque minimufirmitatis habeat, minimumque virium, ita amicitias appetere maxime. Et eo fieri, ut mulierculae magis amicitiarum praesidia quaerant quam viri,& inopes quam opulenti & calamitosinuam hi qui putantur beati. O praeclaram sapientiam. IS senim e mundo tollere identur, qui amicitiam h vita tol qua a diis immortalibus nihil melius labemus Uta ueta-r dius.Quae est enim ista securitast Specie quidem blanda, sed re
ipsa multis locis repudianda est. Neque enim est consentaneu, ullam honestam rem actionhmve,ne solicitus sis,aut non suscipere,aut susceptam deponere. Quod si curam futimus, Virtus fugienda est,quae necesse est ut cum ali qua curares sibi contrarias aspernetur atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libidinem, ignauiam fortitudo Itaque videas rebus iniustis iustos maxime dolere, imbecillibus fortes, flagitiosis modestos. . Ergo hoc proprium est animi bene constituti, & laetari bonise . rebus,& dolere contrariis Quam ob rem l 1 cadit in lapientem 5 animi dolor cqui prosecto cadit, nisi ex eius animo extirpatam humanitatem arbitremur quae causa est cur amicitiam funditus tollamus e vita,ne aliquas propter eam suscipiamus molestias Quid enim interest motu animi sublato, non dico inter pecudem &hominem,sed inter homine & saxum, aut truncum,aut quiduis generis eiusdem Neque enim sunt isti audien In --.di,qui virtutem duram & quasi ferream esse quandam volunt: quae quidem est tum multis in rebus,tum in amicitia tenera atque tractabilis,ut & bonis amici quasi diffundatur, & incommodis contrahatur. Quam ob rem angor iste qui pro amico saepe capiendus est,non tantu m valet ut tollat e vita amicitiam, non plus quam ut virtutes quia nonnullas curas & molestias asserunt,repudienturiCum autem contrahat virtus amicitiam
48쪽
-kitia ' -- (ut supra dixissiqua significatio virtutis eluceat, ad quam se si-mm ' - milis animus applicet,& adiungat id cum contingit,amor eX . riatur necesse est. Quid enim tam absurdum, quam delectari multis inanibus rebus,ut honore,ut gloria ut aedificio, ut vestitu cultuque corporis animo autem Virtute praedito, eo qui vel
amare vel sut ita dicam redamare possit,non admodum delectari Nihil est enim remuneratione beneuolentiae, nihil vici . situdine studiorum officiorumque iucundius. vlid si etiam Morum simili- illud addimus,quod recte addi potest, nihil esse quod ad se retrum ' ullam tam alliciat,tam attrahat, quam ad amicitiam similitudo concedatur profecto verum esse ut bonos boni diligat, ad-
sciscantque sibi quali propinquitate coniunctos atque natura.
Nihil est enim appetentius similium sui, nihil rapacius, quam natura.QDmobrem hoc quidem Fanni & Scaevola, costat svi opino: bonis inter bonos quasi necessariam beneuolentiam este, qui est amicitiae fons a natura constitutus.Sed eadem boni tas etiam ad multitudine pertinet. No est enim inhumana virtus,neque immunis neque superba quae etiam populos uniuersos tueri, eisque optime consulere soleat:quod no faceret profe
eth si a charitate vulgi abhorreret Atque etiam mihi quidem
videntur qui utilitatis causa fingunt amicitias, amabilissimum nodum amiciti; tollere. Non enim tam utilitas parta per amicum, quam amici amor ipse delectat. Tumq; illud fit quod ab amico est profectu,iucundum, si cum amore & studio est profectum. Tantumque abest viamicitiae propter indigentia colantur, ut ij qui opibus & copiis, maximeque virtute praediticin qua plurimum est praesidi j minime alterius indigeant,liberalissimi sint,& beneficentissimi. Atque haud scio an ne opus sit quidem nihil unquam omnino deesse amicis b enim studia nostra viguissentis nunquam consilio nunquam ostera nostra nec domi nec militiae Scipio eguisset Non igitur utilitate amicitia, sed utilitas amicitiam consecuta est. Non ergo erunt homines deliciis diffluentes audiendi, siquando de amicitia quam nec usu nec ratione habent cognitam,disputabunt. Nam quis est, pro deum fidem atque hominum, qui velit, ut neque diligat quenquam, nec ipse ab ullo diligatur, circunfluere ot
49쪽
mnibus copiis, atque in omnium rerum abundantia vivere Haec enim est tyrannorum vita, nimiruin qua nulla fides, nul .la charitas,nulla stabilis beneuoletiae potest esse fiducia: omnia semper suspecta atque sollicita sunt, nullus locus est amicitiae. Quis enim-eum diligat quem metuat,aut eum a quo se me-it putet Coluntur tamen simulatione amicitiae duntaxat ad tempus.Quod si forte cui fit plerunque ceciderint, tum intelligitur quam fuerint inopes amicorum. quod Tarquinium xisse ferunt tum cum exul esset, se intellexisse quos fidos amictu eumdi cos habuisset qu6sque infidos, cum iam neutris gratiam refer- .re posset. Quanquam miror illa superbia& importunitate si quenquam habere potuit tque ut huius quem dixi, mores,veros amicos parare non possieret sic multorum opes praepotentium excludunt amicitias fideles. Non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerunque efficit caecos, quos comple
xa est Itaque esse untur fastidio fere & contumaciatnen; quicql quam in apiente fortunato intolerabilius fieri potests Atque
hoc quidem videre licet,eos qui antea comesodissierunt moribus: imperio, potestate, prosperis rebus immutari: sperni ab iis veteres amicitias, & indulgeri nouis. Quid autem stultius, quam ut plurimum copiis facultatibus, opibus posSint, caetera Arali in siparare quae parantur,pecuniam,equos, famulos, vestem egre- -q; est amicos
giam,vasa precio ramicos non parare optimam & pulcherri S .mmam vitae cui ita dicam impellectilem Etenim caetera cum parant,cui parent nesciunt,nec cuius causa laboret. Eius enim est istorum quicquid est, qui vincit viribus. amicitiarum sua cuiq; permanet stabilis & certa possestio, ut etiam si illa maneat quae sunt quasi donafortunae, tamen vita inculta & deserta ab amicis non possit esse iucunda. Sed haec hactenus.
E S M V S. Neque expectemis quidem Citatur assidii librosecundo, numero 33. Neque immunis,ue quesuperba. Immunem dixit, quod abhorreat a communi fuismone vitae,quemadmodum olimphilosophi, ' hodie monachi quidam abhorrentes a fun-aionibus vitaecommunis. IL, arumilissimum nodum.) , huiusmodi nomimbis raro v -
demus superlativa his enim legit mirabilissimus Jaut quiae sic ausit liqui 'Neq; diligat smquem necconiunxit Idannotaui ob quosdam in his nimiumsuperstitiosos. Intolembilia. feri potes Fieri dictum videtur pro esse, Graecorum more l
50쪽
M. T. CIO. L ELIUS, SET ias termini diligendi. ut diligendi dixit pro undique eligendi, aut dis gendi tege
dum est. T n D PT E S. mclix prima de amicitiasticiatur. Pausanias in Conuiuio
Platoniae, inter caeteraduin amicitiae leges ponit:vnam ut mentem,non corpus amemus,atque
eum demum stabilem amorem eisera eram, amare fecundum se nec honestum, nec turpe esse. Turpe pravo turpiter obsequi,honestum vero honesto Caeterumsnciendi verbum alii a finguine hopium,alij afarminibus de durant significat autem firmare,munire et qua anesu facere. Hincsanctiones pro legibus, et leges e sanctae dicuntur,quae non debent poenaefanctione corrumpi,ut Macrobiis ex Trebat j traditiove docet lib. Sat 3 cap.3.de quo vide etia, Bud in Pandectis, ' alios Hinc etiam Acratae leges.Lex autem,quae hic pro regula accipia itur, Tarroni Asa, quod unum ex multi,statuendit legat, quo eruandum'. Excus..tio . exceptionem iureconsulti vocant, rhetores tranflationem. Sed haec ei modi est, quae nee perimat actione nec,differat. Eae quia honestgre, tueri non pote nulliux momenti habebi tur. Imo grauius incusat,sicut illa adolescenis Terentiant,quistuprum ebrietate defendere tentabat De exceptionibus alis Ium. Prospicere o mcprudentiae est,quae ex praeterito.ram memoria, et praesentium coniecturis futura colligit et pro=icit. Spatio currimu- sue Melesphora a padus, suumque certamine. Conqueritur dignitatempestritiam Tria hutiorum potentia labefactatam. Regnum occupare conatis Inani haec sulpiciosuit, quae inde manavit Taberius . reali Philopatri defuncti testamento 2 Pergamenis Remam transmisso,in quo populus Rcimanus hare criptis fuerat,primo quoque tempore ad popu- sim tulit,ut regia pecunia ciuibus D manis, quibus aegri dabantur,pro cultura assignaren tur de oppidis autem,quae emtaufuissent,nihil adsenatum sed ad populit Ruemanum pertibnere praedicabat,id quod vel maxim enatum endit. ideoque Pompeius in senatu assur gens, vicinum este Taberi , que ob id exploratum habere a firmandiadema 'purpura ex regiagax aper Eudemum Pergameum Graccho delatam, tanquam Remae regnaturo. ccedit etiam illid adfusticionem,qugd cum vim in concione aduersus separari videret, capitis contactupercunctantibus,quid eas paratio sibi vellet,sibi periculi. imminere, vis rationemfecit . quod signum inimi ci nequaquam candide interpretati, regium eum diadema. pectare,Senatui nunciarunt. Ex Plutarcho m . plano. Vel regnauit is quidem. cmyot aerei Diniri non carens et Iot pia, quam Cicero obtrectationem interpretatur, hoc est aemulationiae aegritudinem. Regnauit quidem Tyberitis,si triumuiratis regnum est. Regia, hoc est isto rabiliae patricio potentia, popularix videtur omnis. Et fui anet rannicusariae, quod TribunusFebiae Octauium collegam loco mouit, 'se magistratu abdicare resisterem coetit.Et veteribus obseruatum est,ab ipso Bruti primi Cor exemplo,nemiuem, qui co legam amolitus sit,annum Aperuix P. Quid in P Scipionem Idas eam effecerint. N
sica,vir optimus ab avo condito iudicam. Pliis Is cum Scaevolam consulem an opprimendo Graccho cunctatorem animaduerteret riualis ipse dextrafublatasiquise iussit, qui salia Rempublicam messent Gracchum in Caesitolium persequutus oppressit. de quo praeter caetraros, Valerius Iab. s.capite et E inquit Plin. patria mori non licuit: non hercle magis quam extra vincula illi sapientissimo ab . possine iudicato Socrati.iae enim ut intita subtrahere tur svindicta enim et accusatores contra eum esse Plutarcho,parabantur sub titulo legationiae Pergamumsec in re quod vitae superfuit,ibi sive ullo ingratae patria desiderio emegit. Talerius libro v capite de IngratP. Sine lachramis Senile ne indir. Nam Cambonem, Ne plebs ex recente Gracchi interim illitis caedae nimium exasperaretur. Nec fefellit
omenpatricios orbo quidem Tritanusti rogationem tulit qua de statim in Tabellari s