De Plutarchi ratione dialogorum componendorum [microform]

31쪽

ligentius convincuntur quam illi ubi suam sententiam non satis diu defendunt. Praeterea hic certus sermonis progressus et alacritas laudanda sunt. 5. Do interpellationum ratione. Singulae sententiae a personis Iutarcheis, imprimis ab iis qui principatum obtinent, perpetuis rationibus afferri solent. Sed non ubique ceteri nihil intermittunt, immo in nonnullis libris sa0po orationem interpellant. Et probe atque bene id accidit, cum plane a Sermonis natura abhorreat ferrique vix possit, quod tantam rationem amici audiant quantam in libris Oh, an, Pyth Theonis)neque quicquam intermittant. as auton intorpellationes certa ratione atque consilio fieri nunc est demonstrandum.1 Ut modo totas adversariorum sententias Sie X-plicari vidimus ut principibus interpellatis argumenta idontidem obiciantur, ita saepe repugnanti quamVi eXigua quae verbis altorius obstar vel disticultatem parare videtur, principi Opponitur.

Qua ratione auctor imprimis utitur in dialogo do facie Lamprias et Lucius verba sodalis describunt, harnaces alii argumenta opponunt; non suam Sententiam Stoica harnacis iam os profligata cap. 5 - Opponunt, Sed ea argumenta ex omnibus disciplinis collecta quae cum illis congruero non posso vidoniures 923Tyy thar-1 Pharnaces confirmat id quod Lucilis ex doctrina Stoica irridens attulerat, sed se defendens Pharnaces hanc rem pluribus Xplicat eamque ita Vertit, ut argumentum maxime cum Academicis pugnans contra illos excitet. Et turbat Lucium Lamprias illud ut argumentum maximum ipse refellit cap. 7-15). Verba ergo προς τούτο Iia . . .e ρη contra harnacem sunt coniungenda, non πρις Guet Tui Adυκμγ χρουο chrευεσθαt res leviores Lucius deinde explicat cap. 16sqq)..

naces, 28 E Aristoteles, 29 E sq. Sulla'. 933 F harnaces, Aristoteles, 3, Apollonidos, 37 D Thoon ).

Repugnantia a Plutarcho premitur, eum perte Stenditur. Si famon diligonio refellitur, principis sententiae firmiore fundament nititur. 2. Is qui dicit adducitur, suis autem verbis OS commovet ut interrogent a. ut rem quandam diligontius explicet quam illo ceteros iam cognitam habere putaverit, ut ipso dicit, aut Omnino praetermissurus fuerit. Wind 553 D τα πεμ o Baooo . . . ἰGθα δὴ TODθεν, ω Ιατροκλεα M At ειπευ, αλλα δεομα μαθε tu. 560 Do α καὶ Κορακι γηοθηνα λεIouot . . . Κα ὁ Πατγοκλεας, Τ δ' pri εἴη et χρ θε ti ὁ Κοραξ ὁτος ως Tio και b

b. aut ut rem pluribus explicet cum Suam Sententiam cum aliis non congruero indicaverit amat 765 E i

cf. Pyth 400 D, Gry 992 C qua princeps dixit, alii

per admirationem iterant cum iis non iam id persuasum sit, dissicultatibus principes mederi cupiunt des 418 A. c. aut ut ea pluribus proponat quae paulo ante le-1 Stilla qui de magna difficilitate se audivisses demonstrat, laudatur, cum se rei non imperitum praestet. 2 93 D magis tuae sententiae opponuntur quam repugnantia demonstratur, cum Theon diligenter et multis Verbi rem explicet.

32쪽

391Wi ris ob obet uc ἔχει καὶ ὀ Niκανδρος obet 0ς' εἴη 'αιτια προς τερους αργητον Geti'. sua 1096 F lutarctius quom Thoon assentiri cupit ut magistrum, consentit et purgor iubot similiter my98 E Ulixes prima parto absoluta admonitus non responsum petit Gryllus admiratur ius dicendi artem magis quam 8Sentitur, sed plura audire cupit. b. eam rem concedi vult princeps, unde rem maiorem colligero in animo habet ii assirmant qui antea aliquid opposuerant: nihil 552 DE concedunt amici παν μεν ουν, FΣοαν), Plutarchus concludit eosquo adducit, ut etiam id assentiantur εμο μεν ταμ ε η δοκει Καὶ ἶ:1ιν, ὁ Πατροκλcας

ἀνακραὶ ἡ ὁ παzη 'εῖτ' ε*η et p.εν παθηzικι . . . emp- fidos qui difficultatem ostenderat, ipse concedens OnVincitur Hubertis. ).75 CD sod hic assensio maioris est momenti quam conclusio).c Laudat alter eum qui dicit vel eum de quo dicit,

sed ut nunquam assensionem Solam invenimus, ita eum laudis verbis semper coniuncta est aut eausa aut alia Sententia quae Sermoni progressum adiuvet: fa 931 D: ευ τε, εἴην, ωτι καλφ'O'ίφ καλην ἀναλο7ιαν

Ergo nisi repugnantia premitur, principem ipsum talia verba pronuntiantem facit auctor fere semper, qualibus alii commoveantur, ut interrogent aut assentiantur. Nimirum Sermonis natura prohibet, ne Omnes interpellati0nes nimis certis regulis concludamus, sed longe plurimis locis ex certo consilio auctorem aliorum verba intermisisse nunc nemo non intellegit. Et paucis eis locis qui non consentiunt cum illis quos supra tractavimus, facile per Se X-plicari potest, cur orati interpelletur, velut: nini 560 A Olympichus quaerit, num ille animam immortalem esse statuat. Nos a dis poena affici putari non potest, nisi deorum providentiam p0Suimu8, neque providentia probe ponitur, Si animam esse mortalem putamus Itaque qui alterum ponit 4 alterum concedit

33쪽

cap. 18 εις ob λογος ὁ του θε0 vii προυοια τμα καὶ 'Vδιαδου V et ς ανθρωπινης φυχ ης δεδαιὰν). Non opus erat hoc loco immortalitatem commemorare, sed lutaretius significar voluit illam vel inde demonstrari posse, quod liberi propter parentum culpam poena sicerentur. Quod

ut efferret, hic cap. 17 pauca addidit, quia capita 1 et

1 ad immortalitatem pertinent. Quae res eum n Γο-

posito paululum recedat, non lutaretius ipse, sed alius quidam id stondero debebat. Sed Olympichus ipse quo

ut eum plura de ea re dicere iubeat. De 20 F Apollonidos quaerit qua fuserit Cloarchisententia res est similis atque ea unm antea commemoravimus Ta). Lamprias plura de hac ro indicavorat et facit, ut rogetur, ut explicet. Auctor Lampriae orationem longam variare studebat. Ex hac quaestione etiam factum est ut 921 B pollonides idoni Cloarchi suntontia explicata quaereret, quomodo refelleretur Azon-tῖ c.

fae 922 F Stoicorum de facio sententia erat profligata; si Lamprias deinde suam Xplicavisset, non bene accidisset, quod quattuor deinceps sententiae enumerarentur. Etiam maioris momenti est quod anapria explicatio intellegi non potest nisi lunae natura descripta unde iterum inter Stoicos Academicosque pugnatur. A facie igitur ad

lunae naturam transeundum orat. Quem transitum auctor ut cogitationum tenorem nimis abruptum Spernnbatur, quam plurimum Obscurabat, cum Pharnacem dicentem fingeret: Satis aggressi estis, defendito vos ipsost se tum

hac ipsa re biter perstricta auctor utitur, ut contra Stoicos pugnet suamque sententiam de lunae natura adiungat, ut Saepe parva res et in vita nostra et in dialogis magnum Sermonem excitat: en Sin sqq. amat 75o E,

des 421 E. Est org, 922 F singularis quidam transitus

, in quo formando adhibitum est argumentum, quod eademicis saepe obiectum erat. 6. De schola, de argumentis sociatis, des fa

Iam Saepius nobis observabatur scholam a Plutarcho in dialogos illatam esse. Cuius vestigia cum in dimidia dialogorum parte videamus, profecto ille multum temporis atque operae in scholis habendis contrivisse putandus est sicut Cicero Tusculanas disputationes in quibus scholae rationem in Academia usitatam tradidit eo tempore SeripSit, cum Saepius cum adulescentibus scholas Graecorum more habere coepit Tusc. I 4,7). In quibus ut Ciceroni dialogi forma non multum curae erat OSt pauens interrogationes iam oratione perpetua uti incipit ita lutarchus nonnunquam Coi sana ) magis Orationem in schola habitam quam disputationem reddebat. In aliis ius modi libris fanion lutarchus dialogi alacritatem adicero conabatur arbitrium instituit aut discipulos, non magistrum disserentes inducens complures principatus participes facit; principis ergo parte nimi magnas deminuebat. Sed nihilominus sermonis vivum Vigorem plerumque desideramus. Res proposita adulescentibus non tam cordi sest quam hominibus latonicis quibus quaestiones de quibus agebatur quasi neeessitate quadam ortae esse videntur. Adulescentes ipsi diu secum deliberant, quam rem sibi tractandam proponant sua 1087), pugnant contra eas sententias quarnm tutores non d- Sunt, loquuntur ut homines bono educati atque eruditide omnibus rebus quas apud magistrum didicerunt: sic illi magis sexorcitationis μελετη causa colloquuntur quam ut veritas indagetur, velut Lucius ipse se eXercitationem instituere dicit fae 32 D μελεtηυ tot σωμα . . . Νη Δια,

34쪽

quitatem in uno ex illis libris schola cum Vero Sermone coniuncta sustulit auctor, cum harnacem alios Academicis obloquentes fecit suo ).

Schola dialogorum suavitatem non adiuvabat, multum autem ad hanc rem valebat quod Plutarchus fabulam cum sermone coniungebat et quod complures Sermones in unum librum cogebat In quattuor libris Plutarchois --bula cum sermonibus Ociatur conu Pyth, en, amat Sed vario modo momentum illa affert: Convivium est librorum forma inde in latone usitata neque certum prop0Situm sibi flagitat, sed post Platonis symposio quaevis quaeStio in eiusmodi libris tractabatur Pyth ambulant inter mira Dolphorum loca fabulaque ita infertur ut viri, cum de miraculo quodam colloquantur. in eo ripso loco in quo miraculum est versentur Sed amat et seu acti quaedam ipsa in sermones inserta est et cum iis sociata Ubi auctor ipse se fabulam adiungere et quasi drama componere studuisso disertim verbis nos docet amat 49 A recusat Scaenae poeticum colorem adicere, , immo pergit, ευθυς η προγαοις ἐξ ri et upia. θησα oro: χορι- Κιτεῖ

Xορος, χορευταi, haec verba optime rationem illustrant,

quae inter actionem et sermones in isto libro sit in libriste maxima parte intercedit. Nam ut in tragosidia )chorus de robus gestis iudicat adiungitque cogitationes sublimes de his rebus vel similibus, ita sermones dialogi

t uuam lutarchum diligenter legisse et locorum ex Aeschylo Sophocle Euripide citatorum numerus demonstrant et similitiidines inde allatae velut fae 940 F).

actionem comitantur atque eas quaestiones tractant, quas hominibus attentius de iis quae aguntur cogitantibus riri opus est. At priusquam diligentius quaeramus quomodo Reti eum sermone cohaereat, necesse est in aliis dialogis argumentorum Onexum ei coniunctionem qua ration facta sit inspiciamus, cum illic quoque de compluribus argumenti agntur. Plutarchus saepe de pluribus quaestionibus in eodem dialogo disputabat, quas non fortuit neque QRS in unum coactas esse putabimus ab initio atque exspectabimus; nam librum esse per se plenum atque unum portet lasermone nostro cotidiano Serm0nis argumentum facile ac saepe mutatur et cogitatio quaedam temere obiterque intermissa longe alias disputationes maximi momenti an ferro valos. Quo more etsi in dialogo uti licere, cum dialogum iusti sermonis imaginem atque similitudinem exprimere Velimus, auctori concedendum est ), tamen pOStulare Requm est, ne argumenta nimis distantia casu conectantur. Itaque argumentorum diversorum vinculum quoddam invenire studebimus, explicationibus autem quaesitioribus abstinebimuS. fac quomodo argumenta cohaereant elucet quid sit facies lunae, quod est summum argumentum cap. 1)- Secundum Academicos, recte intellegi non potest nisi natura lunae cognita qua de natura cum homines non consentiant, antea domonstrandum est lunam esse materia terrena cap. 7-15 illuminarique a solo cap. 16-23). Non autem necessario adiuncta sunt disputationes de solis

et luna defectionibus cap. 19-21 o do luna habitabili cap. 24-25); at etiam istae cum re proposita tam arte

cum defectiones ad illuminationem demonstrandam Surpentur 93lD, cap. 19), altera quaesti eum lunae materia coniungatur 937 D, cap. 24); sed facies ne inter

has quidem partes neglegitur 928 F, 35 C, 37 D, A B).

35쪽

Omnes autem explicationes, non modo faciei descriptio postremo Sullae mytho confirmantur facies - 44 B,

habitatur luna per genios 43 D. Libri ergo nomen non omnia argumenta complectitur ) eum uetor quaecumque de luna erant pronuntianda conscripserit, sed id tamenogit ille, ut inter Se cohaererent. Non minus bene oli duo argumenta coniunxit Vult demonstrare bruta esse ratione praedita p. 31), cuius rei adulescentes de terrestrium et aquatilium sollertia certantes multa exempla asserunt. Sed cum a Stoicis et Peripateticis ratio brutorum acerrime negaretur, illi propria argumentatione in eodem libro repellendi erant, ne quaestion0m illam indiligenter institutam esse iure obici posset. Quae refutatio cum fundamentum certaminis esset iam in certamine pro certo ponebatur illis inesse rationem , illorum argumenta ante certamen dissolvenda erant. Ita factum est, ut primo in universum de animalium ratione disputaretur, deinde singula rationis exempla afferrentur. Prima igitur pars certamine ut ita dicam illustratur, id quod ab Autobulo ipso quoque confirmatur, cum duleScente eXempla verborum suorum allaturos esse declaret

cap. 4 5) Sic argumentorum coniunctio non nihil valet. Auctor ergo hic ut iam exspectari poterat consulto et ConSiderate, non fortuit proposita coniunxit dissicilior autem haec quaestio oritur in ceteris dialogis Libros des, Pyth, en quoniam in altera opusculi parte per Setractare mihi proposui, nunc praeteream. Iam enimuSergo ad libros supra commemoratOS co ἐν amat.

In convivio multi et varii sermones coniuncti Sunt quo ad certum eundemque finem omnes spectare Si quiSponeret, nunquam auctoris consilium interpretaretur id quod vel inde sequitur quod saepe alterius disputationis finii itaquo alterius cinitium Miseriis verbis significatur

auctor consulto diversas res tractans id agebat, ut sapientium illorum qui dicuntur dicta' atque facta a colligeret et conscribseret adiungoreique res miras illorum temporibus factas. Non omnia autem argumenta ad has re referri possunt, sed cum saepe idque maxime initio de convivio ipso instituendo ' quaeratur, auctorem normRS quasdam convivii inserere studuisse apparet, quae a Sapientibus pronuntiatae eo maiorem Vim haberent. Convivium quod iure sapientibus in eodem loco inter se disputandi occasionem daret, ipsum hic argumenta adducebat,

I uita in re Xenophontis symposio imitatus esse videtur lutarchus tibi similia verba invenimus 4 6 τις μὰ ιη 'GI6 ευ 25θα

T09 RGI 10 I i 163 C. ittacus 147 BC, 155 F, Cleobulus 57 A. Neque imprudenter factum est, quod non sua quisque dicta affert, Sed alter alterius verba laudat. 3 Thaletem altitudinem pyramidis esse dimensum 147 A, Solonem tyrannidem recusavisse 147 C, eriandrum optimos cives non necaViSSel 47 D, Biantem linguam iit optimam pessimamque carnem VictimaeeXSecavisse 146 F.

4 Quod Arion mire servatus ad Periandrum pervenit 160 D sqq.)similes sabulas mov0t 0siodi 162 C), puellae Lesbiacae Pittacust 63 A), Cypseli, eriandri patris 163 F).5 εστ Ttς αγαἴκε η εtπυησουτος 14T E eorum qui invitabantur nomina cognoscere Chilonis interest 48 A, domum lucum hospitis aliaque spectare oportet, ne quis illius magnificentiam contemnere Videatur 148 B; ii ordini vivi accumbant, nihil refert Thales lociuna Alexidem spretum sibi simili 149 F, seminae convivio intersunt Eumetis innuba sedens 150 B, sed mature ante pocula maiora Xelint 155 E cena frugalior est 50 C, viniim quaestiones solvere VI at

150 B sq. de tibiis in libatione adhibendis 150 D sq.

36쪽

cum alii convivii formam usitatam ab id mi adlliberent ut multas et varia re in unum librum cogerent. Argumenta ad duos fines spectant, sed isti fines inter soconiungi non OSSunt. Fabulae autem atque sermonum finis est idem in amatorio Sermonum commune quasi fundamentum est amor sed , vide quattuor disputationeS, quarum prima confertur Amor nuptialis cum puerili satis festinanter, altera deliberatur, num impediendum sit, ne adulescentulusa vidua natu maiore et divite domum dueatur, tertia pater Amorem deum, quarta morem, et YReeipue muliebrem, bonum et honestum esse demonstrare studet; neque habeo, cur hanc vel illam ex hoc numer ceteris superiorem putem immo ad suum quaeque spectat finem ')μ. Quibus disputationibus ipsis non est unus ni propositus ut Hirget alii putaverunt, sed copulatae inter Se non sunt nisi narratis rebus Thespiacis μ; fabula et actio quae praeter Sermone et inter progreditur, cum sermonibus ita coniuncta est, ut ne ordo quidem illorum casu Onstitutus sit. Initio cognoscimus quae causae Bacchonis et Ismenodorae matrimonio obstent divitiae aetas amor neque non eisias qui sua ipsius Rus Baeelionem matrimonio arcere studet. Id puerilis amoris argumentum Plutarchus etsi diligenter tractare recusabat tamen ut Boeotus praeterire nolebat; sed quia ob eisiae vehementiam vix ad consensionem perveniri poterat haec quaesti ne disceptatur quidem hoc loco ). Tum diss0lvuntur a lutarcho quae causae maxime obstabant, mulieris divitiae aetasque. Iam res illa T49 B- ab auctor narratae per sermones utrimque illustratae sunt intelleximus quas

1 Hubert, de Amatorio . 40 sq. 2 Rectissime monetraliberto 4 libriim non ideo, conscript unesse, ut matrimonium et amor mulierum comparatus cum puerili laudibus efferrentur at quid ipse de amore puerili sentiret, celare nolebat Plutarchus, immo aperte et per Daphnaeum demonstrat 751 sqq. η Παρὰ *bat, i , λ α ρος αγρξυας et ipse 68 Sq. τη, Πιξ αγοε

in partes lutarchus ipse vergat actionem progredi necesse est hoc ipso temporis momento nuntius affertur Bacchonem esse a mulieribus raptum. In tragoedia chorus Amoris vim atque potestatem praedicaret, in dialogo cuius est Sententiis pugnare, amor num deus sit in dubitationem Vocatus deus esse demonstratur, saepe autem eum nulli de potentia cedere effertur. Qui hos sermones instituunt, etsi in prima parte medium quendam locum into chori actorumque parte obtinent, hic certe chori munere funguntur. Sed nondum certus est fabulae exitus, nondum sunt Thespiae pacatae neque eisias. In lacuna illa magna 66 E altorius disputationis finis, alterius initium periit; sed praeterea aliquid actionis perisse videtur; nam cur viri revertuntur Thespias cap. 26 enim eos propius ad Thespias accessisse apparet 771D ω Θεσπιων tris et ouot et ob προαξετε θαIoov;), quod consilium proficiscendi in lacuna illa captum esse perspicuum est. Nam tertia disputatione finita quarta movetur, qua Amorem et YRecipue muliebrem bonum et honestum esse demonstratur', quam quaestionem ut ceteras ex actione oriri neceSSe est. Cur igitur revertuntur Hubert p. 1 sq. eos litis componendae causa ne Amor irasceretur profectos esse censet; at tam sero et tum lento 771 ob δ ασσου; veniunt Amor muliebris laudari non potest antequam res ad bonum exitum pervenire certum est. Itaque mihi est verisimile venisse nuntium ut Pli seisia ita anto Anthemionis qui rem videri bene verti nuntiaret, ne nimis diu de xit illi dubitarent Amor vincit et Ismenodora: nuptiae iam apparari possunt itaque chorus simul de matrimonio futuro cogitans admonensque honestatem amoris muliebris matrimoniique praedicat quod nunquam si amor adsit in petulantiam exire posse, ne tum quidem eum tantum facinus mulier ausa sit quantum Ismenodora. Quae

res et sermonis Titi et matrimonii sexitu Hubor p. 433

comprobatur. Cum lutarchus sicut in his libris complures Sermones copulat, una quaestio eaque plerumque IOStrema Summa

37쪽

e8Se Olet, qua re accidit, ut ceteris quaestionibus non ita multum spatii relinquatur. Itaque non iam perlonga Oratione suam quisque Sententiam proferre potest, sed paucis verbis contentus esse debet. Cum auctor tamen etiam hic diversas sententias alterat, eri non poteSt, quin isti sermones breves multo alacrius habiti esse videantur quam illi quorum unus totum librum explet. Hic dicta et responsa celeriter alternantur, in iis magnam partem venustas lutarchea posita est. Quam pulchre Sapientes Amasis quaestionem absolvunt conves 51 C sqq.), aut Theon princeps cum Diogeniano adulescente veram

causam indagare studet Pyth p. 94); idem cognosces, Si comparaveris dialogos yen, Pyth con vel Grylli initium. Sed plura se his sermonibus brevibus dicero diff0ram, quoniam illorum exempla postea in dialogis eu et

Ρlutarchus ubi fabulam cum dialogo copulabat, non eandem formam adhibebat. Etsi ut in convivio sap. ita in ceteris huiusmodi dialogis aliorum auctorum vestigia Sequebatur, certe consulto formam variare et mutare studebat. Eodem variationis consilio factum est ut quamvis saepe dialogum in scholae modum componeret, ne in iis quidem eo fatigaret, quod eadem forma nimis Saepe uteretur in Col ut in di0gematico ipse loquitur, in an narrari orationem ab alio facit, in soli certamen instituit, in ita adulescentes coram illo inter se Colotem refellunt, in fae etiam advorsarii ipsi intersunt, in dem Ammonius cum multis variarum disciplinarum adulescentibus disputat. Sic quia lutarchus semper dialogi formam variare Studet, eius c0mponendi rationem in nimis certas normas Oncludi non posse consentaneum est parvi dialogi magis inter se similes sunt quam magni ubi una tantum X-plicatio affertur atque unus in ea re valde excellit, haec Sententia rati0ne perpetua exponitur Sun, 0h, Col: Sed cum in libris maioribus plura argumenta tractentur, auctori magis variare dialogi tenorem et argumentorum conexum licuit. Mua de causa factum est, ut et nonnullis

dialogis primo obtutu non multum similitudinis esse videatur cum aliis lutarcheis et de unius libri forma utrum Plutarchea sit necne contentio orta sit de communibus notitiis, p. 109). Sed lutarcheae compositionis rationem tamen satis perspici posse iam demonstravisse mihi videor. Restat ut de dialogorum hominibus pauca dieamus. 7. De hominibus. In lutarchi ethopoeiam artemque scaenicam diligentissimo Hubsert de Amat. p. 58 sqq. inquisivit itaque

non multis haec absolvamus. Iut chus homines plerumque ita illustrat, ut eos motibus quibusdam esse Dfectos cum per illorum verba describat tum ipse dicat l. c. p. 64ὶ risu in επιγελασας, διαμειδιαIας κτλ.), ira αταυακτιου), ardore Certandi sat δῖαueto λεγουeto unoλαδων), admiratione. Simplicissimos ergo affectus attribuere solet eiusmodi, qui uno plerique nomine nominari possint μ.

singulis locis subito affectus efflorescere solent μ. Saepe Ructor ip8 personas paucis describit neque plura si illis cogn0Sei possunt Hubert p. 2): Co 1108 ubi si multis qui scholae intersunt, unum descriptum videmus' item con ora50Α. lutarchus cum plerumque amicos et familiares induceret, saepe homines 11011 ita diligenter deseribebat quia amicis quos libros ante alios legere volebat, iam nomine ipso hominem ante oculos poni putabat ὁ Συλλας, ὁ Τιγ. sv aut uno Verbo addito ὁ κυνικι Διδυνιος, . imprimis ει , quin etiam suis verbis indicat personas legentibus esse notas υἱοθα γὰρ ii Θεων 386 D, cf. p. 6), saepse eo diligentius describebat, ut illi qui legerent cognitis amicorum moribus studiisque gauderenti haec ist

i uiloci ilamowitet Hermes 2 p. 1961 Phitarchvin vituperat

qtio homines saepissime ridentes tacit, Graeci ut homines vehementioriim animorum saepius risisse Videntur quam nos, s latonis haedonem, ubi non minus decies risus movetur; ne in Hermae pastore quidem risu multo abstinent.

38쪽

suavitas quaedam proprie Plutarchea nos nimirum multas notas obiter significatas intellegere non iam possumus. Sed plerumque auctor magis suis verbis quae in dialogis diegematicis praeter sermones intermittere licebat quam ipsorum orationibus mores demonstrabat, omnes isdem motibus assiciuntur, isdem verbis et similitudinibus utuntur; libri autem non desunt in quibus illorum Verba propriis notis ornaverit. Omnino lutarchus non in omnibus libris personas eadem cum diligentia describebat. Quae

Zouxippi et Moschionis san vel Sullae coh propria sint,

non video. In nonnullis autem dialogis summa cum industria personas ita illustravit, ut imaginem atque similitudinem vere videre possimus; ex quibus ubi exempla pauca attulero, nos ethopoeiam lutarcheam non parvi

Summam operam collocavit ille in dialogo do E laborando. Ammonius senex cum multis adulescentulis diversarum diseiplinarum ad quos sacerdotes et perlegetae Se applicaverunt Delphis versatus de rebus Delphicis sermonem instituit. Si etiam plures viri maiores natu d- fuissent, lutarchus eos silentio transire non poterat. Ammonium ergo magistrum nobis ostendit, ut adulescentibus familiaritor uti et sermones atque quasi Seholam cum iis habere solitus sit. E quibus Theon et Lamprias diligentissimo sunt descripti.

Lamprias ὁ αδελ 6 385 D ut est lingua petulans et ad iocandum promptus qu 26 D, 740 toet et καὶ φιλοIελως ρυοει primus facultatem dicendi arripit atque

talem sententiam profert qualem ab ipso sciam esse et facile cognoscitur sit lutarchus significavit 386 Α 'Aμ-

M0VLO 'hou C διεμεtδιασευ πονοησας . . .). Atque insolentia uSque eo progreditur, ut se ab aliis cognovisse simulet nequo omnia ficta proferre vereatur, quamquam ReerdotHS Delphici adsunt, qui eum extemplo mendaciae OnVincere p0SSunt. Non minus promptus lingua quam Lamprias est hi om adulescens, quem animo ferventi et iracundo esse

lamio sciebant 38; οισθα ταρ η Θεωνα ου ταῖρον). Nicandri verbis τοι διαλεκτικοις χαιρειν λεγε . . ὁ θεος)irritatus ilico exardescit atque vehementibus verbis unde dicit περιυβρισμενη διαλεκτικs ab Ammonio veniam defendenda a Nicandro dialecticae petit. Elegantius autem Theon eo describitur quod eius genus dicendi proprias quasdam notas exhibeat. rofluens est oratio et non sine impetu et paene plures periodi exstare videntur quam in aliorum verbis. Sed imprimis id casu accidisse non potest, quod saepissime, id quod ferventis ingenii est, superlativis formis Theon utatur 380 sqq. δtαλεκettκω-

τατος. Quasi lutarchus eum quo infirmior demonstratio est eo pluribus superlativis utentem finxerit quamquam Theonem cum Stoicorum doctrina consentire non nescio).M0dum nimis acriter sexcedere The0nis fuisse videtur; Plutaretius eum, sicut Eustrophus postea 387 E), per iocum irrido et simul Stoicorum dialecticam. Quod Plutarchus amicos hic diligenter descripsit, certe dial0gi vim admodum auget praeter alias huius libri pulchritudines. Sed ne in dialogo sol quidem ubi in certamine orationes longissimae sermonis vim quam plurimum debilitant, omisit auctor utrumque adulescentem propriis

diversa indolis notis ornare similiter atque in latonis Phaedone Simmias et Cebes suam quisque indolem praestant ). Aristotimus qui primus animalium ferrestrium s0llertiam defendit, saepissime illusionis et contemptionis plenus aquatilia aggreditur cap. 9, 1 in. 22), qu0rum tutor haedimus tum ne dixerat quidem sententiam tantopero ille se victurum osso confidit et certus victoriae

idom ubi hasidimus finivit arbitrium postulat 98 C).

39쪽

Quam aegre tulisse eum puta arbitrium, cum arbitri neutri victoriae pretium concedanti Phasidimus autem modeste se retinet. Xcusat e propter proximi diei convivium non ita bono operam in oratione collocare potuisse non illudit, immo ea quae alter obiecerat causis atque argumentis reicit 975 D sq., 977 D. 983 E). Qua argumenta tamen apud arbitros non minorem vim habere intellegimus, cum eum non Sse inferiorem iudicent.

Non aliter Demetrii in grammatio et Clo0mbrosi )ingenium atque more diverso modo esse descriptos significaro satis habeo. Haec iam sufficiant, ne lutarchiothopoeiam nimis parvi aestimemuS.

8 Conclusio. ἡ Durch lato urde de Dialog ais das Gogonbild des sol ratischen respraelis et de litterarischen unst- forni si di philosophisolio arsioliung ' Platonis dialogi ex ingenio vere poetico producti sunt. Inde factum

est id quos nos miramur, ut sermone mRXime adstricte construerentur neque minus adstricto acriterque

usque ad finem perducerentur ut in dialogis cum una quaestio diligenter me parvis quidem causis quae ibicil Iραμ la aettκ0 410 A. Dessali, ermes 46 191 I p. 56 sqq. Demetrium in Britannia esse tersatum inscriptione Britannica demonstrat; lutarchus ergo non brtuito narrationes inter viros distribuit, sed ut mores amicorum ita itinera respicit Sermo non fictus esse vi

detur.

N. F. X, 1904). Quod isele Cleombrotum esse personam ridiculam censet, actum est, ut Cleombroti de geniis doctrinam a Phitarcho abiudicaret. Sed vel inde quia postremo loco post Ammonium et Lampriam plurimis Verbis utitur, eius sententiam non illud apparet, nam summaeSt. cap. 2 non temere assentitur, sed est haec refutati vere lutarchea p. 48, 3b . 3 Cic. Tusc. disp. l. V rhlari vo M. Ohlena Leipr. 1912

s lpossent neglectis tractaretur, libri atque sermonis unitas

tonis discipulo doctissimo ab Aristolole in poesis operibus osso habitos p0. 1447 bra notum est. Sed idem quamquam in eo non erat Oetae ingenium, tamen composuit dialogos. Quodsi Aristololes et qui eum secuti sunt tamen dialogos scripserunt, id factum esse apparet, quia dialogus post Platonem forma maxime insignis, maxime dignR, maxime idonea esse videbatur, qua libri philosophorum componerentur. Sed et quod Platonis imitatores non iam erant poetae et quod Socratica ratio verum indagandi qua dicta et responsa celeriter alternabantur non inmerat ut Supra commemoravi p. 1 tempestiva, dialogi

forma magna Variationes subiit, quarum maximam iam apud Aristotelom elogimus: nam inde ab eo sententiae cum falsae tum verae perpetua oratione Xponebantur, quae rationes deinde semper in dialogis manserunt neque non a lutarcho adhibebantur, etsi saepe eas itare Vel minuere Vel variare studebat. Nam Plutarchus in omnibus rebus latonem quem Summopere Venerabatur imitandum sibi proposuerat. Et sicut latonis doctrinam summam omnium Xistimabat,

ita illius dialogorum formam admirabatur et imitari saepe

conabatur sive totam rationem sive aliquid artis latonicae Plutarchus igitur ut homo Academicus proficiscitur a Platone, sed eum totum imitari et consequi non valet isdem de causis atque ceteri. Quod eum paue conatum mature en SiSSe consentaneum est; unde accidit, ut lutarchus quoque plerumque Aristotelis rationem adhiberet. Ut autem erat homo sui nec mediocris ingenii, Platonis et Aristotelis rationus ita commiscuit, ut dialogorum forma haud paucis notis propriis ac singularibus exstru

eretur.

Duas praecipue vias Plutarchus ingressu QSt. Cum quaestionem quandam diversis sententiis allatis illustrare in animo habebat. Si sententiae complures quae magni momenti Sunt, inter se pugnant, Omne deincep perpetuiS

40쪽

Vera, OSitione fere sola quia postremo loco describitur, significatur. Sin sententiae non ita multae inter se pugnant, singulas autem diligenter refutare neque tamen adversarios aliarum disciplinarum, ut contenti nimis acris

evitetur, ipsos inducere vult Plutarchus, uni homini principatus colloquii ita datur, ut veram sententiam defendat atque ea quae ab amicis interpellantibus secundum reliquorum philosophorum sententias paucis verbis obiciuntur, refellat. Utraque ratio dialogum formandi quod perpetua oratione utitur, rationem illam inde ab Aristotele sitatam sapit Aristotelem quoque sequitur lutarchus, cum pS Saepe principatum tenet; sed Aristotelis ipsius ratio longe aliter progrediebatur. Nam Aristoteles dialogos simili modo composuisse videtur atque Cicero libros

qui inscribuntur do finibus ad Att. XIII 19. Tusc. II b):

sententia falsa primo loco perpetua oratione allata eodem modo refutatur, tum sententia vera una ratione describitur Aristoteles ergo docet, quae pro re et contra rem dici possint, agit autem certa via e ratione, eum non prius sententiam veram explicat quam adversarios refutavit. Ρlutarchus igitur cum falsas sententia aut non perpetua oratione proferri aut non refutari faciat, non ab Aristotele solo suas componendi rationes transtulit. Altera eius ratio, qua unus inducitur quem alii paucis interpellent, cognata est cum ration Academicorum p. 44), quam Cicero in disputationibus Tusc. sequitur discipuli doceri cupiunt, magister solus docet, sed discipuli maximo initio nonnulla obiciunt. Iterius autem rationis Iutarcheae quam nos in libro de E aliis cognovimus, ubi Varias Sententias eo ordine enarrat, ut ab infimis ad summas RScendat, exempla apud alios auctores non video. Propterea Ommoveor ut hanc rationem quae in eius libris maxime valet, omnino Plutarchi propriam putem, etsi cum

alii nonnulli libri xstabant qui exempla praebere possent tum Platonis symposium p. 40) Sententias non aperte

causas e medio tollere studet. Praeterea etiam scholae vestigia hic inveniri mihi videntur: nam principis sententia qui postremo loco loquitur a nullo in dubitationem Vocatur, immo saepius principis verba esse respicienda iam antea exprimitur velut defien). Principis ergo sententia auctoritate eius valet sicut magistri auctoritas in schola regnat. Sic vel hic aliquid scholae invenimus, ut 8 3la Omnino magnum momentum in lutarchi libris Lort. Id quod mirum non est respicientibus eum scholis habendis studioso peram dedisse p. l). Totos libros eum in scholae Odum OmpOSuisse Supra vidimus p. 51 sqq.), sed non primus scholam in dialogos induxit Cicero hac forma disputationes Tusculanas scripsit. Quam formam non ex ipsius Ciceronis ingeni ortam esse proptere concludendum esse videtur, quia et ipse se Academicam rationsem sequi dicit do n. II 2, Tusc. I 8 neque tantam consuetudinem cum schola habebat, ut ex hoc studio solo formam tantopere perfectam transtulisse putandus sit. Hanc igitur formam iam apud Academicos in libris exstitisse putaverim. Quam utarchum quoque ut Academi cum ex isdem libris Graecis hausisse versimile est. Iutarchus autem ubi scholam descripsit, rationem tantopere mutare ludet p. 58), ut eum libere exemplum Academicum variavisse appareat. Id quod eo facilius facere poterat, quia in ipsius schola sine dubio divorsa dialogi formae cotidie ultro nascebantur aut consulto ab eo instituebantur. Sic lutarchus formam traditam coniungit

eum Seholae suae constuetudine.

Forma quaedam scholae est certamen quod Graeci α7ωνα Oeant quale invenimus in libro soli p. li Certamen quo diversae duae sententiae inter se opponuntur et comparantur antiquitus apud irraecos usitatum erat ). Vsebit in comoedia antiqua quae αγχαι κωνι ρῖtc dicitur

l Henete, Die Synhiisis in de griechischen Litterati tr.