장음표시 사용
41쪽
tantum spatium obtinet, ut in antiquissimis comoediae partibus habendum esse videatur. Sic certamen iam dudum describi solebat, cum a philosophis qui in utramque partem disserere solebant velut Protagora Aristotelo Carneade et a rhetoribus susceptum est deinde autem in rhetorum et philosophorum scholis semper in discipulorum exercitationibus utilissimis habebatur. Unde Plutarchum qui consulto certamen adhibet ipse enim hoc verbo utitur: sol 960 47ωυ. 985 rario, tεισθε - hanc formam accepisse et ut in scholam suam ita in dialogos transtulisse non valde miramur, quoniam eum satis multum cum in rhetorum tum in eadsemicorum disciplina versatum esse constat Academici enim qui in utramque partem disserentes contrarias res proponere solebant, imprimis
inde a Carneade certamina instituere consueverant velut Carneades ipse de iustitia et iniustitia disserebat Cic. Rep. III 8 sqq.). Plutarchus igitur rursus formam diu usitatam adhibuit qua ut uteretur vitae consuetudine adductus est. Certamen ipsum conscripsit, ut eius tenor apud alios compositus erat; lutarchi autem est arbitrium Suo modo formatum, quo res non diiudicatur, addidisso
Ut scholae ration om ita fabulam in Ρlutarchi dialogis multum valere vidimus. Et hic quoque satis multos habuit, qui antecessissent. Nam ab initio facile accidero poterat, ut aliquid fabula in dialogos, imprimis in diogomaticos inferretur ubi viros convenire discedere pluribus describitur, fabulae initium factum est, praesertim si causa conveniendi accuratius explicatur velut in Platonis Republica, Phaedone, Legibus, Ciceronis Republica dialogus ergo non ita multum distat a fabula. Illio dialogus longo fabulam superat paulatim autem fabula magis in dialogum irrepere coepit inde ab oraclido ontico atque tam late serpere, ut postremo vix discerni posset, utrum dialogus an fabula praevaleret velut in lutarchi libro et i;
quem librum tamen in dialogis esse numerandum demon- Stravit auctor cum quaecumque ad fabulam pertinent,
alternis sermonibus variare, quantum quidem OSSet, tu-doret et cum dialogum ut mixtum componeret.
Noo lutarchus in iis libris ubi fabulae maius spatium
dat, cum librorum indoles maxime differat eundem uotorem Secutus est. In convivio Platonem imitatus formam
inde ab illo usitatam adhibet eodemque modo sapientes convenire iam ante lutarchum descriptum erat Hirget I 141). Quantum in libro gen latonem secutus sit,
postea videbimus p. 77 sqq.). Sed num dialogus quidam descriptionem Delphorum perleges similem Pyth exhibuerit, nescio et dubito, an necesse sit ponere lutarchum in amatori certum auctorem Secutum Sse. Xemplorum quae Sermone eum fabula coniungebant, multitudo satis magna exstabat neque dicere possum, quantum in hac re
Plutarchi proprium sit. Sed Plutarchi indoles maximo
apta erat, qua illo libro componeret, quippe ulu narrandi artem etiam in vitis parallelis admiremur, et eum id effecisse dixerim, ut postea etiam magis et saepius fabula et sermo in dialogis confunderentur. EX hae sermonum cum dabula ioniunctionae vel id fluxisse videtur, quod in eodem libro complura argumenta tractantur. actio enim fabulae ipsa iam diversorum Sermonum iis qui actionem promovent insam dat Quibus sermonibus rubi accedit quaestio quaedam qua, dialogi
argumentum AESSe valet, variae res in unum librum Oguntur Unde accidit, ut complura argumenta in iis praecipue dialogis tractata videamus, ubi fabula magna partes
obtinet sten, amat, cono Pyth, def) llutarchus igitur in
hac re eosdem secutus esse potest quos in fabula. Scriptores autem ubi varia argumenta coniungebant. id agere debebant, ne sermonum atque libri unitas periret Saepe videntur tantum diversae res tractari velut fac, p. 3), cum libor falsa inscriptione ornatus sit; 'Repe Germones ita cohaerent, ut omnes ad eundem finem spectent atque
primi summum ut ita dicam praeparent Ioti, p. 5Α); saepe
Sermones etiam cum fabula ita coniuncti sunt, ut se mutuo
adiuvent amat p. 56) Sed saepe ob id ipsum libri unitas
42쪽
artificiose tueri conabatur sten, def).
Cum hoc modo lutarchus multa argumenta in uno libro tractaro et varios auctores secutus fabulam itemque scholam in dialogos inferret, faetum est, ut diversissimas dialogorum formas adhiberet. Quod consilio eum fecisse apertum est sicut singulas schola vel fabula formas semper variare studebat p. 58). Certa atque eadem forma
uti ingenio suo non cogebatur immo cum varietatem delectare sciret peramque daret, ne lectorem defatigaret, diversa formas expertus est, quarum nulla eius animum
tantopere allexit, ut ea sola uteretur. At sicut ex eius vita atque consuetudine efficiebatur ut scholam saepe dosoriborol. ita fabulam in tot libros inductam esse ex illius ingenio explicandum est. Ρlutarchum natura non poetam finxit, sed fabularum et historiarum scriptorem elegantem et amabilem itaque in fabulis enarrandis summam laudem assequi valuit, ut invitis parallelis quas hanc indolem secutus composuit elucet. Ex hac autem lutarchi ingenii natura multa intellegi possunt Eum propterea fabulas sa ope cum diab)gis Oniunxisse iam commemoravi. Eadem de causa genus die- gematicum praetulit longe postposito genere dramatico. Hoc enim ab eo coli non potest, cui parum ingonii ramatio est atquo indolis. Multum abest ut hanc indolem a lutarcho abiudicem, sed ingenii viros eum ad illiud genus dlegematicum quod dixi multo validiore impetu adduxerunt itaque suo iure pro ingenio et indole fabulam et
Sermonem coniunxit et genus legematicum sine dubio maiore cum arte et felicittite tractavit. Quia non erat poeta, non invitus eos secutus est, qui sententias perpetua oratione inter se opponebant atque idem plerumque Ontentionem scaenamque nimis vividam vitar studet. Ob eandem causam compositionis lineamenta atque ornamenta plerumque nimis perspicue demonstrantur, et dialogorum tenor non semper tam acriter servari potuit quam apud
Platonem digressiones non desunt, cum Plutarchus Saepe
res in dialogos inforret, do quibus aliis de causis dicere volebat des Pyth). Postremo quod tanta narrandi arte
praeditus erat neque ei deerat ars ethopoeiae, dialogoso familiaritate ornare potuit, quae multi parvis Scaenae hominumque notis narratis scaenam et homines vivis Oloribus ante oculos ponit et etiam augetur, ubi inter personas praecipue amici atque familiares inducuntur. Plutarchus igitur cum non esset poeta altercationem Platonicam, praesertim cum illorum temporum quaestionibus apta non esset, vitavit. Quodsi hoc modo ramatis similitudo atque ardor quam in veris dialogis inveniri portos, interibat, lutarchus alio modo ramatis alacritatem rescere sermonumque vim augere debebat id quod ex eius ingeni non levi summopere contigit. Accedebant uutem etiam aliae res quae verum dialogum impedirent Saepe enim argumenta, imprimis Si una sententia sola erat pronuntianda, non pia erant, quRedialogum verum complerent coh, san GL p. 27), et adversariis nonnunquam non satis spatii relinquebatur, ut sermo iustus oreretur p. 52). Sed cum hae causae quas
modo commemoravi in ipso dialogi proposito positae essent itaque ab auctore ipso vitari possent, alios libros eo
magis suavitate et alacritate Ornavit. Quam quomodo effecerit, iam vidimus formam semper variare Studet, complura argumenta in eodem libro tractat, qua re fit, ut multi sermones breves eoque alacriores instituantur, permultum fabulae dialogis immisco neque minimum valet,
quod personae diligenter describuntur; quam plurimas
sententias colligit, quarum maximo primae celeriter se excipiunt et proximus quisque cum priorem refellit, respondet ad aliorum verba. Denique etiam longae orationes
plerumque saepe interpellantur. Si auctor artem Suam
praestitit librisquo eam suavitatem addidit, ob quam
dialogi semper a multis et legebantur et leguntur. JXOs quaestionem nostram ad finem perduximus librumque intromus, misi antea nonnullos dialogos exe-
43쪽
missemus. Quae omnibus libris communia sint, Vidimus,
sed libros uen, Pyth. v. not, cum tractandi plus spatii sibi flagitarent quam ut apte inter capita priora de iis
ageretur, neque pauci eorum compositio absolvi posset, postremo Ioc seorsim tractandos mihi proposui.
II. AGITUR DE SINGULIS DIALOGIS.
I Dogonio Socrati S. Plutarchum vix ante annum 96 libros condere coepisse, ergo intervallo non ita magno interposito plurimos scripsisse Supra posui p. 2). Hunc autem librum a Plutarcho adulescente Vel mature compositum esse et multi
alii censuerunt ' et ipse diu putavi, multis enim causis id probatur libri compositio nonnihil a ceteris differt, fabula multo plus spatii habet quam in ceteris libris, artissimo latonis Phaedonem auctor Secutus est, paene Ρythagoreum se praestat, inter sententias de geniis prolatas magnae discrepantiae XStant. Quae cauSae, etSi graves, rem decidere non possunt, sed si sententias de geniis contuleris cum libris Delphicis, easdem fere invenies, maximum autem momentum affert comparatio libri oen cum vita elopidae, cum eandem fabulam Thebarum liberandarum in utroque libro narratam habeamus Libris diligenter comparatis uter liber prior sit apparebit. Si libor sten post vitam confectus est, isdem temporibus scriptus est atque ceteri dialogi. Utraque res causis universis probari potest aut dialogi argumentum vita corrigitur aut vita conscripta auctori eiusdem argumenti fabulam in dialogo adhiberi posse in mentem Venit. Sed ut res diiudicetur, et argumentum et Verba Re- curatius comparanda sunt Christ l. c. ea conferro iam
44쪽
coepit, sed in eum errorem incidit, ut quaecumque in dialogo, non in Vita et quaecumque non iam apud Xenophontem Ephorum alios exstant, a Plutarcho ipso inventa ess putaret itaque vitam SSe e dialogo excerptam constitueret. At lutarchus vitas ab aliis scriptas plerumque secutus suas vitas condidit, non ex multorum historiarum scriptorum libris sua composuit Sermones invenit,
non fabulas fabulas tradebat ut eas in vitis legerat '). Ex vita quadam lutarchus i aeter alios fontos hausit; sed cum eandem fabulam duobus libris celebraret fiseri non poterat quin ipsius quoque libro prius conseripto in
altor libro fonte uteretur. Quae in libris consentiunt, aut ex communi fonte aut ex altero libro manaverunt. Libros ergo comparemuS 1. In vita Pelopidae, non in dialogo narrata sunt: Athenienses non expulisse coniuratos, elopidam Athenis civibus suis expulsis persuasisse ut Thebas liberarent
cap. 6); Thebis liberatis statim contionem fuisse ubi pupulus coniuratos ut patriae tutores recepisset Pelopidambo eotarchum creatum esse cap. 12-13). Ergo pauca quae aut ante Thobas liberatas aut paulo post facta sunt et quae Pelopidam laudibus efferunt addita sunt.
2. In dialogo solo multa exstant ipsa nomina Capheisia Polymnis Simmia Galaxidori Theocriti Thoanoris Lysidis illic non inveniuntur. Coniuratos apud Simmiam
eon Venisse in Vita non narratur sermones philosophici Scaenam postulabant, immiae domum eligebat auctor, quia Simmius plurima de Socrate prodere poterat Maioris autem momenti est quod auctor addit, cur Epaminondas
coniurationi non ipse intersit cap. 3, 576 F, ubi etiam nomina Eumolpidae et Samidae coniuratorum adduntur), Cur
Lysanoridas non in arce fuerit cap. 5 578 Α), cur Archias et Le0ntides non una apud Phyllidam sint cap. 4 577 C). cap. 28, 595 E Diotonus et Theocritus coniuratos poStquam Charon abiit incitant ut impetum iam tum faciant' , cap. 33, 598 A captivi e carcere liberantur, cap. 31, 59TAmors Archiae et maxime Cabirichi diligenter describitur ). .
Quae Omnia non ab auctore inventa, sed ex fonte aliquo hausta sunt, cum facta ut ita dieam pervulgata tradat neque habuerit cur res atque causa a multis narratas mutaret Fons igitur quidam subest qui fabulam ne minimis quidem rebus neglectis diligentissime enarrabat. Epaminonda et Pelopida facta pariter descripta esse videntur. In vita autem lutarchus multas res omisit,
quarum nonnullas velut captivos, Cabirichi m0rtem certe
non praeterisset, si libro Ven praeter alio rante usus esset.
Ρraeterea in dialogo solo sacrificia somnia similiaque
traduntur qua res ad scaenam obscuram atque mysticam Sermonum et geniorum quadrant Sacrificia mala tyrannorum 86 F, bona coniuratorum bis Theocriti 594 Ε, 595 F, fulmen cap. 26, 94E, somnium cap. 17-18, quod in malam et bonam partem interpretantur sacra hasta cap. 31, 597 . Haec fabula Thebana se totam Boseotiam nimis erat pervulgata et constituta quam ut lutarchus miracula illa omnia ossi fortasso nonnulla invenit addidissopulandu Sit, praesertim cum somnium illud diligenter describat δ). Immo alium quendam fontem hic adhibuisse videtur, ubi res mysticae maxime laudabantur, quae in fonto dialogi et vitae communi deerant. 3. Quae in utroque libro narrantur, ad diiudicandum
1 Quae scaena ex verbis italia in vita cap. 101 exstant Orta
δρας ευρε . .), sed lutarchum haec facta invenisse non est verisimile cum consilium eius nullo modo adiuvarent. Sed alia est res si quaeris, nin scaena Veritati respondeat. Contrarat si Diotoniam sequi Charonemque Servare Voluissent, non mansissent, dum Charon rediret id stultum mit. 2 Quae in vita minus accurate narrantur quia Pelolaidas in altero coniuratoriun manu erat, quae Leontidam necavit. 3 Inter sermonem de geniis iam satis multa erant intermittenda cap. 13-19; tantum somnium per se inventum eo loco non addidisset; sed eo bene uti poterat, ut Hippostheneidae metus causas confirmaret.
45쪽
nostram causam plurimum valent; nam et ordo et conexus et verba saepe mutata sunt in altero libro: vita 7: αριο ν ε ωνιολοI lo et iv ικια παρεξει . . . ubi primum sexpulsi Thebas miserunt qui con Silium nuntiarent.
yen 2 576 D Charon die ipso tyrannorum interficiendorum domum coniuratis praebet. - DOmum quo coniurati conveniant, multo ante constitutam esse necesse est; si
minus, quo Thebarum illi se converterent Num nuntius cum omnibus inter montes dissipatis domum communicare poterat Si dies constitutus est 577νεὶ τ' 811cρα, ρυλαettouotv), etiam domus nota erat. In vita omnia apta sunt, sed in dialogo lutarchus haec mutavit, ut in tragoediae modum omnia in unum tempus cogerentur Ansam autem ei dedit ea res, quod eo ipso die quo coniurati in itinere erant, etiam in vita cap. 8 nuntius ad Charonem
re ante reditum expulsorum gestae hic diversis locis narrantur. Sed quid intererat paulo ante hunc vesperum 59 CD luctari Quae res sane, cum antea de luctando nihil dictum sit, mira est neque intellegi potest, nisi lutarchu ea verba, quae in vita suo loco addita erant, intermisit et iteravit hoc loco, ne plane omitterentur et ut paminondas quod fratrem luctatum ire iuberet merito laudaretur). Similiter 577BῬhyllidum scribam sactum 8S Obiter Ommemoravit, quae res in vita eum locum habet, ubi eam maximi momenti esse apparet. Nam inter coniurationis apparatus haec narranda erant ut fit in vita in vita ordo simplex retinetur. vita gen 1 sq: de Hippostheneida et Chlidono.
νι evr . . . Quae Verba in fonte communi exstitisse verisimile est Hippostheneidam et Chlidonem apud Simmiam convenientes fecit lutarchus. Sed si dialogo in vita usus esset, non Seripsisset 835 ωoet ethv λιδωνα patvαtτη ὁδιυ λως και πρις αλλο τι τρεπεσθαι poteratne invito Hippostheneida via desistere 3 sed in hunc modum Chlidonem ad illum venisse οπως ἄλλου ἐκπεl1πηzε ρις Obς
κὰ εχovetoc' 588 A). Contra facile perspicimus, cur in dialogo narrationem ita mutaverit, ut Chlido in ipsam
In dialogo Charonis oratio bipartita est et in utriusque partis fine unum affectus verbum 'Iαυακτου λεν et δακρυα)additum. Qui ordo est artificiosior quam in vita, cum indignatio et lacrimae separari non possint Lacrimae enim manant πρις et παθος et πρις et φρονη 1 quod ex Charonis verbis elucet, Sed iam ex primis, non X Ostremis verbis πρις obcodrouc en 28). Eadem autem Charonis verba prima quibus coniuratis filium tradit indignationem movent, isdem igitur verbis uterque affectus oritur. Mutabatur autem ordo in dialogo, ut simili modo Charon et ceteri opponi possint atque Socrates et amici in haedone 117 d). Quem ordinem in vita auctor esset secutus, si dialogus iam scriptus fuisset. Nunc est narratio vitae multo simplicior. In eadem scaena libri etiam saepius ita inter se discrepant, ut in dialogo Sse narrationem amplificatam appareat in vita unus e coniuratis
τις ianuam aperit. in dialogo Charon ipse cum Archiae
46쪽
ut Charon ad amicos redire possit neve Statim cum servis eat, lutarchus Os etiam προGzIIp. et . τοῖς Fρουροῖς κο-
11ισαι fingit; sed quid Archiam a quo veniunt tum e convivio custodiis mandare putemus 3 - In vita omnibus placet Charonem ire εδοξευ πακobocit ovἈαρωνα), in dialogo ipse Servis se Venturum esse dicit postea Omnes idomprobant 59, υπακουεθυ). vita 11 Cephisodorus statim mortuus est 'eu
32, 597 F vivit, dum Pelopidas Leontidam supra eum iugulavit tum ubi inimicum cadentem vidit, elopidae dextram porrigit hilaroque vultu animum efflat. Rem in dialogo ultra modum esse exornatRm sparet. Sod id ipsum saepe invenimus in dialogo res paulo aliter atque in vita narratas esse et tantopere XOrnatas ut rem ita venisse vix credi possit immo auctor id speetavisse Videtur, ne res plane eadem neve isdem verbis in utroque libro explicaretur vita 1 - Von 596 I sqq. 41 επὶ ο θαλα μου ρμησαν - 597 E ωρμησε πρις
Quodsi rem comprehendimus, in dialogo multa quae in fonto fuisse videntur mutata Vidimus, quia quam lurima per Sermones Xponere lutarchus studebai, quia omnia in unum eundemque diem coguntur, qui e coniuratorum condicione Omnia describuntur. In vita imago fontis communis accuratior eXstat. Nusquam factum quoddam ex dialogo in vitam receptum esse videtur. Ubi in altero libro rem aliter expressam Videbamus nunquam invita verba dialogi respiciebantur, sed saepe res in vita magis secundum dialogi verba gerendae erant, si dialogus iam Scriptus esset, et saepe verba quaedam dialogi variata esse Videbantur, ne nimis cum ita consentirent. Quae indicia quamvis exigua si recte explicavimus, Vitam SSO prius conscriptam quam dialogum necesse St. Accedit quod per se verisimile videtur lutarchum dialogum non neque scripsisse Epaminondae ingenium et more Recuratissime ante oculos ponero potuisse nisi multo
tempore in illius uotatis studiis contrito. Quibus studiis tum operam dedit, cum vitas Epaminondae et Pelopidae composuit '). ostremo non nihil valet quod ea qua in dialogo narrantur, certam vitae partem obtinent cap. 5-lis), quae pars iam in vita tantopere definitur, ut in perorationem quandam exeat dialogi autem finis non sollerter compositus est, quia auctor Omnia quae in vita in hac parte narrata erant, asserenda esse putavit adduntur enim in fine res quaedam quae ad dialogi narrationem nihil pertinon velut imperatorum Lacedaemoniorum poena, quam Thobani dialogi temporibus paene nondum Om- perire potuerunt. Quibus rebus sententia nostra dialogum esse vita confecta scriptum paululum confirmatur. Isdum ergo temporibus dialogus de quo agimus On-
seriptus est quibus ceteri Ρlutarchei et si qua diversitates
componendi exstant, alio modo ex argumento et ex auctoris consilio explicandae erunt. Varii sermones enarrantur: nam coniurati cum domuitis aliis rebus colloquuntur, tum multa quae ad coniurationem pertinent, sermonibus celebrant L Cum fabulae scaena agitata describatur, adveniant coniurati in con- Ventum, abeant, alii accedant tales sermones inde saepe alaeriores et fervidiores seri usque ad contentionem Onsentaneum est, quales inter homines coniuratos habeantur, imprimis cum periculum immineat. Sed quoniam in istis sermonibus ex fabula ortis argumentum plus Valet quam ratio dialogica, nos statim ad ceteros sermones transeamus atque primum singulos inspiciemus, tum explicabimus quomodo et inter se cohaereant et cum actione. Facile explicatur sermo primus de Alcmenes sepulcro
1 Inde et id lixit quod Epaminondas in utroque libro isdem moribus Ornatur, velut divitias aspernatur vita se 14 sq. idem PS απληστος ob μαυθα,εt κα ἀκροασθα gen 23 592 F - vita . 2 Christ l. c. p. 61. - Cur Epaminondas coniurationi non intersit cap. 3, 25 de tyrannis ad cenam vocatis , de Hippostheneida 1719, de Charone 27-28.
47쪽
79 cap. 5. ): heidolaus a Theocrito interrogatus respondet ea quae de Sepulcro comperta habet Theocritus adicit ea quae paulo ante a Lysanorida audivit cetera ex inimia qui in Aegypto ipse erat, quaerenda Sunt quaerunturque ubi illi ad sum venerunt addit inimias latonis interpretationem Oraculi Deliorum, cuius summa erat eadem atque scripturae in sepulcro inventae mathematicam esse colendam ). Novus advena olymnis' ut saeps accidit' novam quaestionem in medium adducit. Longi Sermone annectuntur, qui quamquam ad coniurationem nil afforunt, maximam dialogi partem obtinent. Et coniurati operis sui obliti sermonibus non solum unam rem tractant, Sed ex alter sermone alter Oritur, ad quem tertio sermone interruptum multo post revertuntur quus non iam eodem
die tyrannorum potestas tollenda sit. Sed ne res sit nimis mira, Iutarchus ipse sermones de multis rebus saepe apud immiam, latonis discipulum doctissimum sit longe profectum, institutos esse addit, ad quos etiam tyranni adhiberentur, ne res in suspicionem veniret p. 576B). Polymnis igitur hospitem quendam Pythagoreum iol Cii iam hic sermo aliis rebiis intermissis distractus sit, dim-cile est dictu. Auctor tyrannos inducere volebat, quomodo cum Oniuratis essent, et simul demonstrare immiam , quoque, quamquam coniurationi propter morbum ipse interesse non posset Thebanis consulere, cum Amphitheum liberare studeret 4 577 D). Si tyranni omnes ab initio apud Simmiam suissent, vix causa inveniri poterat, cur hi abirent et coniurati tum advenirent. Propterea sermones in Via Ordiuntur. Maioris autem momenti esse videtur, quod prohibendum erat, ne Omnes sermones nimis pariter apud Simmiam instituerentur, et sic vitae illorum imago maxime vivida describitur coniuratorum multi inter se tyranni cum Theocrito colloquuntur, immias cum Ibeontida abeunt tyranni, venit heidolatis, abit Leontides, tum ad Simmiam eunt. De
nique heidolaus amicos manere iubet sicut Socratis amici ante carcerem manere iubentur Hirge II 1494).2 Incredibili errore adductus apo Lexilio d. griech. Eig. eundem huius libri Polymnim et Epaminondae et hitarchi ipsius patrem secit. 3 Tac dialg. Plato Sympos. Gorgias Hirae I 22 L
consilio advenisse dicit, ut Lysidis ossa in Italiam auferret, , nisi noctu genius aliqua adversaretur scap. S). Quo genio commemorat Galaxidorus hominum superstitionem vituperat Socratemque laudat ut qui fastu remoto simplex phili sophiae genus amplexus sit. Sed Theocrito Socratem superstitionem modo, non Omnia divina contempsisse Oncedit c. ). Iam Theocritus interrogans, num ille Socratis genium fictum esse putet ipse statim hunc genium
certe divina esse origine dicit o. 10). Artificioso id
factum est quod a Pythagore ad Socratem Venimus, ultercatio in paucissima dicta et responsa confracta est, ea interrogant, ea respondent, quibus celerrime ad rem plane aliam veniant Galaxidorus solus primo plura verba facit, ne transitum celerem miremur Τ). Sic tandem auctor in
Sed ne ob tantos sermones coniurationis Obliviscamur, Plutarchus huic sermoni Hippostheneidae facinus intermittit cap. 17-19). Immissi sunt etiam alii sermones qui Theanoris adventu oriuntur. Nimirum hospes explicare debet qua re commotus sit, ut tantum iter perficeret. Haec autem narratio ab auctore iam cum Senena et ceteris sermonibus conexa St, cum Theanor isdem Sermonum
personis pro arbitris se uti velle dicat 583 Α). Cortamon
ατων ergo instituitur contendunt enim Theano et Epaminondas, utrum hic dona per illum a Pythagoreis missa accipere debeat necne. res partes sunt in prima paminondae cum patre et fratre convenit iis non opus esse divitiis Epamaninondas multis verbis interrogat, paucis illi rospondent deindo Thoanor ei persuadere studet, tertium Epaminondas Theanori. Disputatur igitur in utramque partem, Sed quomodo uterque disputet, id nobis
maxime mirandum est. Nam non perpetua ratione Suam
quisque sententiam defendit, sed altercatione quasi Socratica alter alteri persuadere studet, cum eum interrogatum
1 Quod quam consulto et cogitate actum sit, e magis cognoscimus, quod postea Theanoris verba quae olymni verborum similia sunt 586 A u nullo respiciuntur, ne a Galaxidoro quidem.
48쪽
ea concedere cogat quibus ei persuaderi portet. Sed Ρlutarchus in hac altercatione qua Platonem imitatur diu perSerevare non potest et paulo post Epaminondam longa oratione rem explicantem facit. Quantum lutarchi ingenium et ars a latonica disserat, vel eo apparet, quod Plutarchus hanc rem non ad finem perduxit. Nemini persuadetur, arbitri ver munere non funguntur, quin etiam e procedit Plutarchus, ut res in aliud tempus disseratur Sinimias 585 D: αλλα περὶ ovet ob veto διαλυεοθε aphc Detosic). Attamen ea re Plutarchum cognoscimus quod ea Sententia quae plus ponderis habeat ultimo loco posita et plurimis verbis explicata est. Nam dubitari non potest
quin auctor Epaminondae sententiam superiorem putaverit praesertim cum ille semper in paupertate vixerit Theanortum Visum nocturnum describit. Mirum sane est altercationem Socraticam hic inveniri neque vero alterum exemplum tantum afferre OSSum. Sed Plutarchum saepe hoc modo persuadere aliis conatum
esse supra vidimus h . b), et hic cum Epaminondas maxima partes agat, auetoris consilium fuisse videtur demonstraro illum multum in philosophia ut Pythagorea ita Socratica versatum osso Simmia fantiliariter utebatur)atque ea totuni regi atque duci. Opprobrium μιz0λ07ιας Boeotis semper factum 575 E arcetur Plutarchi Boeoti libro cum unus ex iis ut illius disciplina h), ita Socratici generis dicendi peritum se praebeat. Quod eo magi per-Secutus St, quod per totum dialogum Platonem imitabatur. Sed priusquam hanc imitationis quaestionem pluribus
illustremus, Iunianum sermonem inspiciamus necesSe St.
Cum antequam in daemonii naturam inquiratur, OmneSScire opus sit de quali re agatur, lutarchus Theocritum, qui primus daemonium commemoravit, exemplum quoddam afferentem facit, quo demonstretur, quomodo daemonium
in robus Mifficilibus Socrati adsit; dum autem iam ab
initio daemonium, quod Socratis solius vitam regat y db vina esse origine D dicit Theocritus nondum explicare conatur, quid sit daemonium revera et quomodo accidat'
so ut in libro dein cap. 1 illud E describitur, priusquam quid sibi velit domonstratur, citi ii qui audiunt primo
daemonii vim in universum cognoscunt. Ium primam X-plicationem Galaxidorus pronuntiat. qui δαιμονιου illud divinationis naturalis partem isse affirmat 580 F) Ga- Iaxidorus rem singularem ex principi communi explanare Studet, cuius verba excipiens olymnis 581 A unam divinationis rationem premens sternutamenti vim diligentius describit; sed idem iam hanc sententiam refutare studet Galaxidoro enim respondet Socratem merum SternutRmentum non pro Haemonii habiturum duisse. Cum autem Ρhoidolaus addiderit sternutamentum humilem esse rem neque nisi in parvis rebus omina illa adhiberi solere, Ga- Iaxidorus ita se derandit, ut dicat parvas notas Saepe
magnarum rerum Signa esse, Sternutamentum autem ipsum opIαvo του δαιμονιου instrumentum daemonis isse i posse.
Ρostea inimias aliam explicationem atque summam in altera huius sermonis parte affert cap. 20sqq.)Nirum in modum altera sententia profertur. Cur praeter Galaxidorum Ρolymnis eius partem quandam prO- ponit et cur tam lato illa describitur 3 Iutarchus veritus esse Videtur, ne nimis multis verbis Galaxidoro tributis eius auctoritatem augeret; sic aliquid de eius pon-
3 Dixerit quispiam Theocritum daemonium esse visum quoddam 6ως ponere. Sed heocritus comparatione quadam utitur ut Athena Ulixem, ita daemonium Socratem adiuvabat, cum rebit ignotis tantam lucem afferret, ut ille ante se omnia clara videret 6'kl προποδητυς, 580 C, bit haec est visus oculorum . Quamquam Apuleius de deo Socr. 65sq. daemoniiun Socratis pro viso quodam et specie habet. Cuius verba lutarcheorum tam similia sunt, ut ille a Plutarcho, cuius opera sicut nomen novisse videtur Volhmann I 3), ea deprompsisse putari possit. Quod si secit, lutarchi verba non recte interpretatus
49쪽
doro detrahitur, cum Polymnis eam proferat idemque re- follat. raeterea lutarchus cum GalaXidorus ceteros refutare cogatur, eius Sententiam non Omnino in humilem illum modum quo initio allata est accipiendam esse demonstrat. Nam contra ea quae obiciuntur Galaxidorus sontentiam ita desinit, ut sternutamentum quoque a Viribus superioribus adduci concedat. Mox etiam aliam causam non parvi momenti cognoscemus, cur Galaxidorus refellatur et deinde iterum refellat. Quodsi huius sermonis fenorem atque ordinem respicimus, primo daemonii vim demonstrari videmus, deinde duas sententias, utramque permultis verbis, explicari. lutarchi temporibus de Socratis daemonio multum disputabatur' et inter has sententias, quae Sive maXime SiVesolae cum Iutarchus quam plurimas sententias colligere soleat defensae esse videntur, diiudicandum erat. Sed
hic quoque eL p. 33 Plutarchus ita agit, ut non aperte
alteram sententiam esse rectam alteram falsam dicat.
Galaxidor enim persuaderi non passus est fortasse ipse comportum habebat dissicile esse adversarios in hac causa convincere); sed tamen heidolai et Polymnis argumentis talia verba immisit, ut illam sententiam non esse auctoris sentiamus ). Sic animus noster paulatim ad Simmiae verba traducitur; nam tanta cum diligentia et studio Polymnis sit heidolaus Socrato depingunt ), ut certe
aliquid illorum verborum animis nostris inhaereat, etsi refelluntur. raeterea Omnes immiae auctoritatem esse probandam ab initio consentiunt ) ob eandem causam
I Greard de a Morale de l. 305 sq. 2 Pheidolaus ad Simmiam principem conversus 581E: ασωμ.ευ
πα ic θυτα καταβαλλεt τοσουτ μαυτεtας pro εἰς πταρμιους καὶ κληδυ ac Polymnis graves caiisas afferens sublimiorem opinionem de Socrate eius
que genio haberi vult 58l B sqq.
autem sententiam non modo rectam sed etiam maximo
subitimem esse descriptam nemo non intellegit cum Galaxidorus per sensus εξωθευ 581B, κληδω et totouetovobis βολον rem explicet, immias animi vel intellegentiae solius rationem habeat λοτου νοηοις, νευ ρωνη 588 Ε). Galaxidorus ergo qui primo daemonium intra sensuum fines explicandum esse censuerat, Sententiam ita mutavit, ut superorum fines attingat; olymnis iam sublimiorem imaginem Socratis ostendit et postremo inimias eam sententiam profert, quae daemonium nullo modo sensibus, sed animo sol perceptum esse docet. Si eundem ordinem ad maiora ascendentem invenimus quem in ceteris libris. Ante immiae sententiam explicatam sermo interpellatur cap. 13 - 19). Sed cur interpellatur et cur per tantum spatium Et qua re adductus auctor praeter consuetudinem Galaxidori sontentiam roralli facit idom tuo iterum refellit, ut haec sententia falsa diutissime valeat Ρlutarchum per totum librum Platonem secutum esse iam commemoravimus. haedonem imitatus est. Quod ut demonstrarent etsi viri docti iam multos locos attulerunt, nobis non nihil adiciendum est. Omittamus ea quae supra de exordiis diximus p. 17), omittamus et aquae Hirget II 149 sqq. exposuit de Simmia, de loco actione aliis rebus id primum addemus Iutarchum etiam
tali animi motu nos afficere conatum esse qualem Socrate morient Ρhaedon officit, cum Charonem mortis periculum obeuntem praeclara verba dicentem et Capheisiam illius momenti memoria permotum sublimibus verbis utentemfecorit') Sed Socrates poculum illud mortiferum iam in
50쪽
manu tenet, Charon paulo post incolumis revertitur. Nostra autem plus interest Sermonum ipsorum tenorem comparare ea re maxime disserunt, quod apud latonem sermo de immortalitate habitus, apud Plutarchum Thebas liberandae et quae cum illis cohaerent, primum locum obtinent. Et in huedone quaecumque dicuntur ad immortalitem pertinent vel quae initio de morte voluntaria, apud lutarchum de variis atque diversis rebus colloquuntur. Sermo interrumpitur, sed Plato non multa verba
aliena hoc sermone inclusit p. 88 c sqq. sicut Socratis vel Platonis est, ne nimis longis disceptationibus defatiget intermissis aliis partibus, quae minus difficilia sunt ad intellegendum, recreandi spatium praebere se. g. Euthyphr. 11 csq.) Plutarchus longissimos sermones inseruit neque vero respirandi facultatem dare opus erat Attamen eum etiam hoc loco imitatum esse diligentius illustrabimus. Cum sermo interrumpitur, tum in utroque dialogo ea Sententi valet quae postea refellitur ut Galaxidori ita Simmiae Cebetisque) ihaedom omnium animos demiSSOS fuisse plane AEt inpertes dicit 88 c) Simul ac sermonem rursus ingressi sunt, Socrates falsas opiniones redarguit, Simmias ilutarcheu. falsas non iam uespiciens veram sententiam explicat In ea quoque re imitationem deprehendimus, quod antea bini viri singula argumenta contra unam Gententia in attulerunt Simmiam et Cebes contra Socratem. Polymnis et heidolaus contra Galaxidorum, quamquam infirmum heidolai argumentum cum Olym-nim verbis facile coniungi poterat) at apud Platonem
ea quae opponuntur, ante sermonis intercapedinem intacta stant, apudilutarchum iam antea refelluntur Hinc profecti Plutarchi consilium facillimes intellegemus Nam etsi lutarchus sines dubio in Polymnis et heidola argumentis aliquid ieri cinesso putabat. tamen io refelli
neceSSe erat, ut falsa opinio tum vigeret Apud Platonem enim recta Sententia impugnatur, tum Socrate. ipse ab hac profectus sit Plutarchus a falsa sententia proficiscitur, ad est summum discrimen, e quo reliqua omnia RSeuntur.
Sod si lutarchus Platonis auctoritatem Secutus ermonem interrupit, cur multo maius spatium quam in Phaedone intermitti passus est c. 13 - 19)3 ippostheneidam hic induxit, ne ob longo sermone coniurationis Oblivisceremur se. 17-19). In altera parte c. 13-16 exemplo
demonstrare vult, quanta similitudo intercesserit inter Epaminondae, Socratis Boeotii, vitam consuetudinem sententias et Socratis Atheniensis. Id quod ita faciendum erat, ut haec pars eiusdem momenti putari non posset atque Summum propositum. Accedit, quod hic sermo de geniis institutus pro summa dialogi parte non usque ad ultimam fere libri partem differendus erat. Quae cum ita essent, lutarchus summo sermoni in duas partes distributo eum sermonem, qui de Epaminondae paupertate habendus erat, immisit atque inclusit. Itaque nunc Sermo est distractus, recta sententia multo post falsas exponitur in altera sermonis parte cap. 20-24). Simmias et Theano auctoris sententiam explicant cuius tres partes sunt secernendae Simmiae interpretatio mythus imarcheus, Theanoris verba. Quarum sententiarum argumenta et repugnantia evolvere non est huius operis ) immias et Theano inter se consentiunt;
culi similitudo adhibetur geniorum cogitationes ducem labentes ηρέττος assulgent idoneis eorum cogitationes solae revera elucent: hominum Ipsorum. cogitationes rub illic hominibus moi perspiciuntur. sed 'arum imagines vocibus proditae ειδωλα, καt atta6υαζ) Is homo cuius mens ipsa speculum est, is lumen videt. non imaginem luminis Verba πλη οἶς 589 C spectant ad αυτε έυοουμευα), non ad homines, nolWerda p. 45λ alii censent, nam de splendore cogitationum, non hominum antea sermo ira ωσπερ εἰρηetat et hominum cogitationes lumem non habent α et o ὀαt116, o ρεττος εχουσα ) speculi similitudine tota utamur, scribemus τοῖς δυυαμ.έυοtς