M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

81쪽

ucula sexti libri de Republiea, macrobio servata atque explicata in quo Platonis quidem vestigiis i

sistens, nativae tamen indolis atque ingenii doc mentum edidit lange splendidissimum. - Ad moralem philosophiam, quam plurimis libris complexus eat, pertinent quinque libri de Finibus . et M tres libri de Officiis Tusculanae quaestiones dialogi de Senectute et de Amicitia, sex denique Paradoxa stoica a Cicerono inplicita. Ad politicam philosophiae partem reserendi sunt sex libri de Republica, et libride Legibus. Denique dialecticae adscribendi sunt

academici libri, in quibus potissimum de veri salsiquo notionibus disputatur quibus addi possint Topica Ciceronis sed 'liae ad dicendi polius artem spectant. Nam de dialectica seu logica a Cicerone consecta haud si mutandum est y . ,

CAPUT TERTIUM.

DE ClCERONIS PHILOSOPHIA UNIVERSE.

Si scriptoris alicujus monumenta jurate atque dilige uter percipere, justumque iis pretium statuere Volumus, aut onmia, quod in iis conficiendis a S V. ἰruckeri ut phil. . IL p. 46.

82쪽

qinitus videatur consiliuin, quam maXime anquiren , dum nobis erit. Quo quum in dijudicanda Ciceronis philosophia plerumque a viris doctis neglectum sit, profecto non est, quod miremur, diversissimas indoeatque inter se maXiuae discrepantes euata esse Sententias. Ab hoc igitur consilio, quantum in nobis est, exponendo et inprimis ex Ciceronis ipsius scriptis illustraudo ejus quae sequitur disputatiotiis primordia nobis capienda inimus. Cicero uti in republica versatus omnem in ea

ira lustriam, omnem operam, Omnes curas Cogitationesque posuit, civiumque salutem atquc incolumitatemnaedis omnibus augere et promovere enisus est ita ei in senili aetate constituto et ab administranda ci Vitate remoto, quum, romana republica mersa, atque libertate Caesaris dominatu oppressa, sibi nouamplius in vita tibiica versari liceret, quaerenti multumque et diu cogitanti, quanam re posset civibus suis optime consulere, ne quando intermitteret civita tis salutem adjuvaro, nulla major occurrit, quam si optimarum artium vias traderet civibus suis ), atque philosophiam e Graecia traductam latinarum littera m luco illustraret, et divinae illius doctrinae amos Divin. II, 1. PII, 2. Tusc. I, II, 3. et alibi.

83쪽

rem in Romanorum nimis accenderet et aleret , eosque opera, studio et labore suo doctiores ac meliores redderet Quod enim munus, inquit retia publicae adferro majus meliusve possumus, quam si docemus et erudimus juventutem his praesertim moribus atque temporibus, quibus ita prolapsa est, ut omnium opibus refrenanda ac coercenda sit. Nec vero id jssici posse confido, quod ne postulandum quidem est, ut omnes adolescentes se ad haec studia convertant Pauci utinam quorum tamen in republica

late Patere potuit industria. Equidem ex his etiam fructum capio laboris mei qui jam aetate Provecti in nostris litteris acquiescunt quorum studio lagendi meum scribendi studium vehementer in dies incit tur quos quidem plures, quam rebar, esse cognovi ' .

Cicero igitur, patriae suae amantissimus, atque -- celsarum Priscorum Romanorum rerum cogitatione Percussus, majorum Virtutes, quae tum extinctae paene atque deletae Videbantur, in Romanorum ii

geniis dandis optimis Philosophiae praeceptis, iisque

. AEL. N. D. I, 3. r. I, 4. tibi dicit se inter Romanos multorum non modo discendi sed etiam seribendi studia columovisse et altero loco Multum autem, ait, unisse video de libris nostri .

84쪽

luculentissimis exemplis ex historia romana petiiis illustratis atque confirmatis resuscitare voluit Socratis, philosophiae parentis, exemplo philosophiam in urbibus collocavit, et in domus etiam introduxit, et coegit de vita et moribus rebusque bonis et malis quaerore ). taque Cicero, etsi nullum sero philosophiae locum, qui non latiuis litteris illustratus pateret, reliquit non Persectam artis quandam disci-

plinam condidit, neque hoc in conscribendis dialogis suis Philosopllicis sequutus est consilium, sed pra clarissima quaeque et ad mores consormandos vitam- qu melius instituendam saluberrima sapientiae prae 'cepta, romani sermoni splendore inplanata, ex um-hra quasi in solem atque pulverem producere sibi Proposuit. Omnino, quod jam supra monuimus, RO-mariorum ingenium abhorruit a perficienda nova philosophica disciplina arte. Cujus rei caussas partim in vomanae gentis indole partim vero etiam in eo sitas esse putavimus, quod Romani ad praestantissima

Graecorum ingeniorum monumenta, tanquam exem

plavia, imitandi studium dii gentes, se quicquam novi

5 Cic. Tusc. u. V, 4. M v. Davis. ω Cic. ad Divers. XV. p. 4. u. - soli propemodum uos Philosophiam illoni et rosa et anti litatu in soriam atqueremi'ublicam, atque in Psam aciem Paen d duxi iuua. s. ad O. r. Ill. P. 3.

85쪽

invenire atque Vestigare posse, dissis esse videntur. Eandem ingressus viam Cicero, Graecorum vestigiis insistens, in ipsis Philosophia mysteriis nihil novi invenit, sed ea retractavit, quae jam erant in promtu atque parata, quaeque civibus suis utilissima videbat iuri Enimvero Ciceronis philosophia maximam partem mera vitae sapientia est, sana tamen plerumquctatque vera Quae paucis jam perstrinximus, ex iis, quae in ceteris hujus disputationis partibus uae sius atque uberius exponeritur, clarius elucebunt.

XV ΙΙΙ QUAMNAM PHILOSOPH DI TIONEM SEQUUTUS FUERIT CICERO, DEM STRATUR.

Cicero Academicorum disciplinae, qualis post Arcesilam, a Carneade atque Philone tradebatur, seditus erat Sub hujus auspiciis, cui totum se tradidit, ingenium academicae lutosophiae curatissime e nescere atque perscrutari didicit. Quum enim omnium philosophorum disciplinas perscrutatus, summos Graeciae philosophos de gravissimis quaestionibus in menter dissentire interque se dissidere ), intelligeret,

O CL Tusc. u. V. 1. 2. cadem Ι, .s Academ II, 4. usc. I, 9 CL Ouinino posteriorem libri II. Academicoriam partem, ubi de hac ro et subtilissimo disputavit, set elegantissime.

86쪽

67 .

absoIulam quandam atque Persectam in iis haud ob tinere veritatem, Pervidit, et, quum non aliter, nisi de omnibus rebus in contrarias artes disserendo, quid in quaque re exisimile esset, inVeia iri posse, silia persuaderet lotum se penitusque hia philo sophiae, quae ibi assii mat, sed probabilito tantum de argumento quovis disserit, tradidit. Itaque Cicero hujus disciplinae desertae relictaeque Patrocinium suscepit, et Aeadeuatae quasi sospitator ac vindex recte diei atque haberi potest Haec enim in philosophia ratio contra omnia disserendi, nullamque romaperte judicandi, prosecta a Socrate, repetita ab Arcesila, ou firmata a Carneade usque ad suam viguit aetatem, sed uno propemodum orba erat tu ipsa Graecia Quod non Academiae vitio, sed tarditato hominum contigisse, recte judicavit Cicero. Verum homilium interitu nou sententiae quoquo occidunt, sed lucem auctoris fortasse desiderant. - Hoc igitur philosophandi geritia seinper Praedicat atque dilaudat, seimperque illud sectatur ).

1 V. Tusc. u. II, 3. 2 Ν. D. I, 5. 3 Tusc. u. V, 29. Parad. I. et alibi Philonis potissimum

auctoritatem sequitur. V. Brit t. c. 89. v lii vera lis 1. Ttisc. u. II, 10. N. D. I, 3. Collem I, 4. Divin. II, 3. Luculi. 20. Misit. I, 2 orat. 12. ad Atlic. XIII, 19. CL Plutarch. N. Ciceronis.

87쪽

xIX AD BRATIO QUAEDAM INGENUACADEMICI SCEPTICISMI.

Ingenium academicae dubitationis, quam sequutus est Cicero, quum a compluribus viris doctis, qui de eo scripsere, non satis Perceptum ac cognitum esset, extiterunt, qui dicerent, Ciceronem nihil certi de ullare omnino statuisse, sed vel haud accurata philosophiae scientia instructum munitumque fuisse, vel ii certis opinionibus huc illuc fluctuasse, et sibi adeo vehementer contradixisse. Quod quidem sane quam dissicit judicium, nullis certis superstructum Im mentis, quum nobis sit diluendum, optimum visum

est, ingenium hujus scepticismi ex ipsius Ciceronis, qui passim de eo elegantissime egit, scriptis

adumbrare atque describere. Locus classicus co

signatus est in Academicis libris ). equo internos, inquit, et eos, qui se scire arbitrantur, quidquam interest, nisi quod illi non dubitant, quin ea vera sint, quae defendunt nos probabilia multa bemus, quae sequi acile, assirmare Vix possumus. Nos autem liberiores et solutiores sumus, quod integra nobis est judicandi potestas nec, et omnia, quae praescripta et quasi impellata sint, defendamus, cessitate ulla cogimuri mam cetori phimum ante

88쪽

teuentur adstricti, quam quid esset optimum, judicare potuerunt deinde infirmissimo tempore aetatis aut obsecuti amico cuidam, aut una alicujus quem primum audierunt oratione capti, de rebus ignotis judicant, et ad quamcunque sunt disciplinam quasi tempestate delati, tanquam ad saxum adhaerescunt. Nec minus luculentus locus legitur in ossiciis' ioccurritur autem nobis, inquit, et quidem a doctis et eruditis, quaerentibus, satisne constanter sacera videamur, qui, quum Percipi nil posse dicamus, tamen et aliis de rebus disserere soleamus, et hoc ipso tem-Pore Praecepta ossicii persequamur uibua vellem

satis cognita esset nostra sententia mori uim sumus ii, quorum agetur animus errore, nec habeat unquam, quid sequatur; quae eritin essct ista mens, vel

quae ita potius, non solum disputandi, sed etiam vivendi ratione sublata 2 mos autem, ut ceteri, qui alia certa, incerta alia dicunt, sic ab his dissentientes, alia probabilia, contra alia improbabilia dicimus. His sere gemina sunt, quae in primo dematura Deo rum dicit ' : Νc tamen scri potest, ut, qui ha ratione philosophantur, ii nihil habeant, quod sequat

tui . - On otii sumus ii, quibus nihil verum esses ossi Q I, 2.

89쪽

videatur; sed ii, qui omnibus veris salsa quaedam adjuncta esse dicamus, tanta similitudiue, ut in iis nulla insit certa judicaudi, et osscutiendi uota: ox quo existit et illud, multa esse Probabilia, quae quamquam non perciperentur, lamen quia Visum haberent quendam insignem et illustrem, his sapientis ita rogeretur Adde alium locum Utamur igitur libo tale, qua nobis solis in philosophia licet uti, quorum ratio nihil ipsa judicat, sed habetur in omnes Partes, ut ab aliis possit ipsa per sese, nullius auctoritate adjuncta judicati. Quibuscum verba in Divinatione ' designata conserenda sunt haec Proprium sit Academiac judicium uultum interponere, ea probare, quae sinaillima veri videantur, conferre caussas, et quid inquam quo sententiam dici possi , expromere, nulla adhibita sua auctoritate, judicium audientium relinquet integrum ac libErum lcuebimus hanc consuc-tudinem a Socrate traditam. Huc quoque pertinent verba haec ' : Nos ipsos redaigui esellique patia-

s Tusc. u. II. 2. - Adde OR II, 2. n. Quid est igitur,

quod me impediat ea quae mihi Probabilia videuntii sequi qua contra improbare aurus alliriuandi arrogautium italitem, stigere lenierita letu, Mae a sapientia diosidet pluriiuuiu Coutra auteiu uiuia disputatur a i Dissiliet corale

90쪽

mur quod ii serunt animo iniquo, qui certis qui dtim destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sutit eaque necessitate constricis, ut etiam, quae non probare soleant, ea cogantur constantiae caussa defendere nos qui sequimur probabile, nec ultra quam id, quod Verisimile occurrerit, progredi possumus, et refellere sine Pertinacia, et reselli siue iracundia parati umus. -

Ex his oris, Ciceronem hoc potissimum phil sophandi genus sibi eligendum duxisse propterea, quod illud unico veram atque certam ad inquirendam Veritatem munire viam ), eos vero, qui certis sibi

atris, quod hoc ipsum Probabile elucer nou possit, nisieri utraque Pari Caussarum esset sacta contentio. s. Tusc. u. I, 9. 1 CL Luculi. 20. Ego, inquit, si aut ostentatioue aliqua adductus ad hau potissimum philosophiam me applicavi:

non modo stultitiam meam, sed etiam mores et naturam Condeinnandam puto. Nam si in inlisimis ehus Pertinacia reprehenditur, calumnia etiam conrcetur, ego de Omni tatu, consilioquo totius vitae, aut certare cum allia Pugnacitor, aut frustrari cum alios , tum me ipsum, vel iiii 3 Itaqtie, iis ineptum utarem in tali isputationaid sucere, quod quum de re' disceptatur, fieri interdum solet, jurarum Per Iovem deos su Penatos, me et ardero stirdio cri operiendi et ea sentire quae dicerem. Quieuitu Podaturi non cuPere verum invenire, cum galidου u. Dissiligo by Ooste