M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

111쪽

cognitionem divina illa ingenia transferrem; sed id neque seci adhuc, nec mihi tamen, ne faciam, inter dictum puto. Deos quidem quosdam, si ridebitur, transferam, et maXime ab iis, quos modo nominavi, cum inciderit, ut id apte fieri posset ut ab HomeDo Ennius, Afranius a Menandro solet ). Ceterum in imitandis atque Qxprimendis graecorum sapientum scriptis lam insigni arte Versatus cst, ut sententias illorum atque argumenta philosophica non anxie Ol- legisse, sed e suo ipsius iugenio inpromsisse videatur. Hanc quam diximus rationem ingressus os Cicero in libris de Olficita, in quibus praetorquam quod Panaetium potissimum equutus est, oliam tum ab aliis Stoicis, tum vero a latone atque Aristotele, qui quidem similia pertractaverant Brgumenta, haud paucas sententias mutuatus est item in libris do Republica, de Legibus, in primo et quinto libro de Finibus Bonorum et alorum, aliis ).3 Huc quoquc pertinet Plin. Hist nat. I. praes. Scito nitri,

112쪽

XXVIIJ. Tertia denique qua Cicero e graecis hilosophis

disputationes suas hausit ratio ita est comparata, ut in laborando philosophico quodam argument non unum potissimum, quem sequeretur, sibi propon et auctorem, sed X Variis Variolim philosophorum qui de eadem re scripserant sententiis atque decretis, quae sibi minime probabilia visa erant, eligeret atque ingula quasi membra in corpus quoddam componereti Hanc viam inivit in secundo libro dematura De rum in libro de Senectute et Amicilia, maXimam Partem in Tusculanis quaestionibus, aliisque libris.

XXIX. QUIBUS I SINGULIS CICERO LIBRIS PHILOSOPHICIS USUS SIT FONTIBUS, BREVITER IN DICATUR.

Uis praemissis, jam ago progrediamur ad rem ipsam, - singula deinceps Ciceronis philosophica

e aliorum quoquo doctissimorum hominum cristis, quaeeunque Orata in eam sentcntiam disputata, in sua scripta transtulit, v ad Attio XII 21. 220 illustrans Sua PraeceΡtu exomplis o historia romana Petitis, Summorum hominum, qui Udom maximam calamitatem insigni ConStiantia ortu lorant. - Aliqua hujus libri fragmenta nobis servavit Lactantius Liber prinius, qui sub titulo Consolationis in Cicerotiis scriptis circumfertur burit 3 8t, quod jamdudum observarunt V V. D. V. Middietori Liseo Cicero. . U. S. 8 P. 344. Dissilias by COOole

113쪽

scripta persequentes, quibus in iis sontibus usus sit, et qua ratione eos adhibuerit, quantum Possumus, evestigemus atque disquiramus. In qua quidem res animi nostri attentio quum ad ea, quae ipse Cicero vel de industria indicavit, Vel obiter passim notavit, advertenda atque dirigenda erit tum plurimum sanct lucis ad nos redundabit ex accurata aliorum philosophorum qui nobis integri servati sunt comparationet postremo ex rebus ipsis, quas Cicero pertractavit, multa de earum auctoribus conjiciendo assequi poterimus. Denique minime praetermittendi exunt quibus in philosophia usus est doctores, quibus quidem, uti mox videbimus, plura scita atque decreta, tu nostri philosopliscriptis consignata, adscribenda ridentur.

XXX. DE ACADEMICIS LIBRIS.

Plurima in his libris Cicero debere videtur docto-rthus suis, Antiocho atque hiloni. Ipse de his libris in epistola ad Atticum ' dicit: Sunt enim vehemen

tor πιθανα antiochia quae diligenter a me Pressa, acumen habent Antiochi, nitorem orationis nostrum; si modo is est aliquis in nobis, et Antiochus etiam, qui nimirum e nova Academia remigravit in Veterem, contra Philonem librtun, Sosum inscripturn, 5 ad Auic. XIII, 19.

114쪽

consucit, quem adllibitum a se laudat Cicero ). Philonis quoque duo in hac scriptione commemorantur libri ). In primo libro Varro, Antiochi, quintae Academiae conditoris, partes suscipit, et usque ad caput XII veteris Academiae et Stoicorum rationem exponit. Haec omnia Cicero vel ex Antiochi scriptis hausta, vel ab ipso accepta tradere videtur. Multa autem insunt, quae e Platone desumta videntur.

Capito XIII. Cicero ab Arcesila incipit et in Carneades desinit quae vel hilonis libris vel auditioni eum

debuisse, vix est, quod dubitemus. In libro secundo Lucullus disputationem Antiochi contra Academicos et Philonem, ab Antiocho acceptam, ingreditur. Quae ero a capite XX usque ad XXXIV Cicero singulis respondit, haud dubie tantum non omnia

mutuatus est a Philone Ceterum exponendis horum librorum sontibus eo brevius defungi mihi licero putavi, quod in eodem argumento versatus est Huel-3emannus V. H. qui in animadversionibus ad hos

O Academie. I, 4. l. 13. ubi hie Iiber innuitur. - Academ. U. . f. 12. ad quem locum recte observat OerenEius Pag. 2T. ipsum Luculli disputationem ex eo maximam

Partem haustam esse.

7 Do Philon fuso egit uisemantius in commeritar. dAcadem p. 451 sq. s. Academ II, 4. f. H. - Antiocho s. euudem Hulsemavit. I. c. p. 450.

115쪽

libros ubique sere sontes, quos Cicero adiisse Videtur, operire enisus est.

XXXI. LIBRI DE ATUR DEORUM.

In priuio libro de Natura Deorum, in quo cur ratio de hoc argumento exponitur, compluribus Epicuri libris usus esse vidoti Epicurus libros περ φυσεως eripsit, quos liaud dubio inspexit Cicero ' , porro περι σιότρ τοὐξ 'πιανα φ), quorum meminit Cicero, quum de Epicui o dicit At etiam de sanctitate, de pietate adversus deos libros scripsit. In doctrina de anticipatione Epicuri quae προληπις dicitur, ad buit Epicuri Volumen, inseriptum πεοὶ κριτηρίου η κανων ). Saepius ipsius Epicuri verba recitat ) me locus in capite XXI.

8 Cf. . D. I. 18. ibique latcrpp. Diog. Laert Epicuri P. at Herodot. X. 46. 50 9 de do huius scripti roginentis, nuper rePertis, quae Paucis Perstrinxit rei erus ad N. D. I. 18. P. M. I V. Diog. Laert. X, 27 ibique euanus. 2 m. D. I, 16. de anticipatione Epicuri, cujus rationis vim atque utilitaten ex illo coclesti Epicuri de rogula et judicio volumine accepimus ubi v. Davis et rcuZ r. P. 4 qq. 3 Diog. Laert. X, 27. de sodem argumento egit Picurus etiam in p. ad Horodot. Ρ. Diog. Laert. X, 33. 4 V luti c. 17. V. Dios Laert. X, 139. et quae alia avisiva at Ciceronis locum attulit. . Diuitiae by oc

116쪽

consignatus silenti praetermittendus videtur, vi Cotta, sub cujus persona Cicero latet, dicit Zen nem, quem Philo noster coryphaeum appellare Epicureorum solebat, quum Athenis essem, audiebam frequenter, et quidem ipso auctore Philone credo; ui facilius iudicarem, quam illa eue refellerentur, quum a principe Epicureorum accepissem, quemadmodum dicerentur. Haec verba etiam ad Ciceronem, qui idem Zenonem, ut supra Vidimus, audivit, trans- serri possunt In disputatione, contra epicuream rationem de Natura Deorum academice a Cotta inst luta, praeter alia, quae ev tigari nequemit, quaeque fortasse doctorum suorum institutipui deliuit, uti loco modo laudato estici quodammodo possit. . inprimis Posidonii librum περ θεων in usum uum adhibuisse videtur osidonius quoque Stoicorum peculiare decretum, ut sidera ratione uti dicerent, et in animalibus a minerarent, coiitTEpicureos defendit eodemque argumento cultra Velirium utitur Cotta:

Haud pauca tamen ex ipsius Ciceronis ingenio suxisse videntur. In libro secundo Stoicorum de natura

5 CL. N. D. I. 44. De hoc libro vid Bakius de Posidon. p. 235.6 CL N. D. I, 14 et Bahius P. G. - Omnino notandum

PIura Cottali ad refellendam Epicuri sentetitiam protu- Iisse, quae e Stoicorum Potius sententia, quam Academi- corvi dicta sunt. V. tiara. f. cap. 31 ihiq. Kretiger. i

117쪽

deorum sentetitia explanatur. Hic locus antiquitus a principibus stoicae disciplinae philosophis pertractatus est, a Cleanthe ), a Chrysippo, qui etiam librum περὶ προνοίας exipsit, ab Antipatro Tarsensi, qui duos libros πεοὶ φυσεως confecit ), a risidonio, qui libros περ θεων scripsit Quorum quidem omnium scripta non solum lectitasse, verum etiam ad hanc suam disputationem eum adhibuisse, luculenter demonstrari potesG- Ex Cleanthe multa hausit Co seras caput quintum item capite nono decimo quinto Cleanthis vestigiis institit. Adde caput HIR Chrysippus, qui, inquit Cicer quamquam est acerrimo ingenio, tamen ea dicit, ut ab ipsa natura

didicisse, non ut quae reperisse videatur, uon solum multum sequutus est sententiam, sed etiam subindes

ejus ipsius Verba expressit φ . Tum vero etiam Zenonem adhibuit, cujus ratiocinationem capite VIII. et et Paullo post ipsius verba exprimi

D. I, 5. Plura notari Wytis . in seseet selisi in Cic. N. D. Prooem. M N. D. I, 5. Diog. Laeli. VI, 17. M V. BaLium de Posid. p. 44. In his libris dixit mundum esse ipsum Deum, tum, Deum esse spiritum animalem et igneum, Porro mundum a providentia administrari. 1 m. D. II 6. 2 CL N. D. II. c. 14. 24. 3 o Daris ad h. l. p. MeuEM P. 241.

118쪽

eapite XXIL Zenonis desinitionem naturae sequutus est. Adde cap. XXIV. Posidonii denique libros Ciω-ronem inspexisse, concludi potest ex iis, quae sub finem pinni libri additi Ceterum in decretis stoicis tradendis uberius exposuit et sustus, non ut Zeno solebat, revius augustiusque conclusit ' . At enimvero non genuinam Stoicorum de natura deorum doctrinam expressit Cicero, sed atricis decretis Socratis, Platonis, et Aristotelis decreta admiscuit nisi orto haec novatio facta est a recentiore quodam Stoicoqui, antiquorum Stoicorum relicta asperitate, adra craticorum rediit elegantiam ac uaritatem. Quintus enim Lucilius Balbus, qui haec tradit, auditor Posidonii fuit Cicero igitur plura in hac disputatione prae Piorum suorum doctrinae debere videtur. Jam ad Propositum revertamur. Capite VI Socratis dictum apud Xenophontem ' Stoicis immiscuit. Cap. Platonis sententiam η sequutus est P. XV sq. Aristotelica admiscuit Cap. XVII praeclarissimum locum integrum ex Aristotele desumsit - Libro III dematura Deorum Cottae Academici contra stoicam rationem disputatio continetur. In hac acutissima et

O . N. D. II. x Meuaer ad i. e. p. 241.5 V. N. D. I, M. Binius de Posidon. P. 22.6 Xen. II S. L 4, 8. . Davis ad I. c. p. reuaer. p. rarin Plat Phaedr. p. 344. v. Davi ad i. c. p. Meuaer P. 265,

119쪽

subii;issima disputatione plurima fluxisse videntur ex carneades disputationibus, quas Clitomachus, discipulus Carneadis, quum hic nihil ipse scripsisset, in litteras redegit ), et ipso Cicerone ' testante, et vero reserente eadem Sexto Empirico Quae capite VCicero protulit, et quae antecedimi, eademque paselim ex Aristotele ducta, Carneadis esse, ostensum ivit Tennemannus in histori philosophica 3. Inde aeapito XVII usque ad cap XXV Cotta, carne eis Minitus armis, contra Stoicos disputat.

XXXII DUO LIBRI DE DIVIMTI R

In primo libro Stoicorum de hoc argumento ten tentia explicatur, multis tamen admixtis e Platono

aliisque philosophis Plinima mutuatus videtur a Chrysippo, qui varia de hoc philosopluae loco, veluti librum περὶ ρκμεων, scripsit Etiam Babylo Uus Diogenes, Stoicus, auditor ClixDippi, magistrum suum subsequens, unum librum de Divinatione edi dit ') Posidonius inuinque libros de DivinationE

120쪽

scripsit me μαντικῆς , quos usurpavit Cicero λPotio ex Cratippi quoque criptis hausit paucula qua dam tum ex Antipatio 7 . - aliis philosophis

maxime latonem atque Aristotelem in usum suum convertit deuique ex multis aliis philosophis varias in hanc rem sententias desumsit ) plura quoque ex poetis, veluti Homero, aliis. O libro secundo do Divinatione Stoicorum ratio consulatur. Plurima exui Carneadis Etenim, inquit ipse Cicero ), nobismetipsis quaerentibus, quid sit de divinatione judicandum, quod a Carneade multa acute et copiose contini Stoicos disputata sint. multis quoque Di tibus in hoc libro vestigia anaetii, qui locum de divinatione e sententia Lyndent'), peculiari scripto

M L. Divin. I. 3 30 52 55 57. H. 11. 21. 15 42. O . Divin. I. 32. 55. s. II. 52. YDiv. I. 20 38. 52 54. I, 9. - Etiam x Antiphonto hamit, de quo v. Menag. ad Diog. L. II. 46. L. Cic. Di in I, 20 51.3 Di in I. 29. totum Iocum e lat. de Rep. IX. p. 502. coi vertit Adde I, 30. - I, 37. ex lat. Ione P. 145. C.' Phaedr. p. 343. s. I, 29 sq. et c. 51, 115. f. Platon. Polit. IX. luit. J Aristotele . I, 25. 28. 38 It 62. Aristotes Dum is c. 3. Problem. Oct. XXX. P. 471. Divin. I, 49. Aristot Polit. I, 11.

9 Veluti cap. 39. 1 Divin. ra. s. e. 7. 13. II. δ' et de Pavaeuo P. 71.