장음표시 사용
241쪽
nos consormes gloris corporis sui facti,regnum dei etimus.Non haemtradet suum regnum,sed,tradet rcgnum, effectos nos per glorificationem eorporis sui regnum deo traditurus. Nos itaque tradet in regnum secun
dum hoc in euangeliis dii tum:Venite benedicti patiis mei,pos idete praeparatam uobis regnum a constitutione mundi .Fulgebunt ergo iusti ut sol in regno patris eorum. Tradet enim filius deo regnum eos, quos uocauit
in regnum, quibusMbeatitudinem sacramenti sipopondit dicens: Beati mundo corde quoniam ipsi deum uidebunt.Regnans itaque auertet stan data, de tune iusti in regno patris tanquam sol fulgebunt. Tradet autem deo patri regnum, dc tunc quos regnum deo tradide it, deum uidebunt. nnii Rudi Quod regnum ipse testatus est ,dicens ad apostolos: In uobis enim est re/res μm gnum dei. Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaeret,quis iste fit tradens regnum, audiet: Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormienti/um, quoniam per hominem mors, de per hominem resurrectio mortuirum Omnis enim hic nunc praesentis quaestionis sermo de sacra meto coraporis est, quia Christus primitiae ex mortuis est. Quo autem Christus
mysterio ex mortuis resurrexerit , Apostolo docente noscamus: Memen/to Christum Iesum a mortuis resurrexissse,de semine Dauid . Mortem uti/que de resurrectionem ex ea, tantum docens ex dispensatione esse qua capro est. Regnat autem in hoc eodem glorioso iam Bo corpore, donec eua/cuatis magistratibus, id morte deuicta sub iciat sibi inimicos. Et quidem ab Apostolo seruatus hic modus est, ut magistratibus de potestatibus euacuatio, inimicis uero subiectio deputaretur. Quibus subiectis, sub acietur sub acienti sibi omnia,deo scilicet, ut sit deus omnia in omnibus naturae assumpti corporis nostri natura paternae diuinitatis inuecta. Per id enim erit omnia in omnibus deus, quia secundum dispensationem ex deo & homilane hominum detin mediator, habens in se ex dispensatione quod carnis est,adepturus in omnibus ex subiectione quod dei est,ne ex parte deus sit, sed totus deus. Non alia itaque subiectionis causa est, quam ut omnia in
omnibus deus fit, nulla ex parte terreni in eo corporis residente natura,ut intra se duos continens, nunc deus tantum fit, non abiecto corpore, sed ex
subiectione translato,neque per desectionem abolito, sed ex clarificatio ne mutato, acquirens sibi deo potius hominem, quam deu per hominem amittens. Subiectus uero ob id,non ut non fit, sed ut omnia in omnibus deus fit,non habens in sacramento subiectionis esse ac manere quod nota est,non habens in defectione ita se carere ne non fit. Et quanquam ad imtelligentiae huius religiosam securitatem cassiciat nobis apostolica autori/tas sebiiciendum elie in tempore, Nper dispensationem dominum no strum Iesium Christum primitias dormientium, ut fit deus omnia in om/nibus,per quod non diuinitatis infirmitas est,sed assumptionis profectus, dum
242쪽
dum homo R deus, iam deus totum es , tamen ne sorte clusa clarificatum in corpore dum in eo regnat, postea subqciendum ut deus omnia in omnibus fit redimus,ne non etiam ex euangeliis praesumpsisse existimemur fidei nostrae testimonium non solum apostolicorum, sed etiam dominicorum di istorum professione est astruendum,ut quod loquente Paulo Christus loquutus est,id ante Paulum Christus ipse sit iam loquutus. Dispen sationem ita gloriae huius apostolis suis absoluta uerborum segnificatio ne demonstrans ait:Nunc glorificatus est filius hominis,dc deus glorifica tus est in eo. Si deus glorificatus est in eo,& deus glorificauit eum in se,de deus protinus glorificabit eum, habemus primum gloriam filii hominis, deinde in filio hominis dei gloriam. In eo enim quod dictu est: Nunc ho/norificatus est filius hominis de deus honorificatus est in eo,hoc enim pri inum spectat ad corporis gloriam, quae ex naturae diuinae consociatione mutuaretur.Succedit deinde gloriae plenioris ' effectus, ex incremento in Ala'. ποβλdultae iam corpoti gloriae capessendus: Deus honorificatus est in eo, dc d us honorificauit eum in se,& deus protinus honorificabit eu.Pet hoc enim glorificauit eum deus in se,quia iam in eo glorificatus sit deus. Nam quod Pre glarifici deus in eo glorificatus est,ad corporis gloriam spectat, per quam dei glo=-θη manitia intellecta per corpus est, gloria dei per gloriam fit 3 intelligenda. Quod uero quia glorificatus in eo deus est,ideo glorificauit eum deus in se,per in= . crementum glorificati in eo dei,glorificauit eum in se deus, ut quia iam tragnat in gloria,quae ex dei gloria est,ipse exinde in dei gloria transeat. In se enim deus glorificavit,id est,in ea natura qua deus est,quod est,ut sit deus omnia in omnibus,tota iam in deu ex ea qua homo est dispensatione mansuro Nec sane de tempore tacuit dicens:Et deus glorificauit eum in se,& deus protinus glorificabit eum.Vt quia prodeunte ad proditione Iuda gloriam quae sibi post passionem cosequuta resurrectione sutura esset,in posterum reseruaret,dei in eo gloria per uirtute resurrectionis ostensa, ipso uero in dei gloria,id est,in deum omnia in omnibus ex subiectionis dispensatione mansuroEt in eo quide quanta furoris haeretici stultitia est,desiperare in deo,quod humanis suis spebus blandiatur,& quod in homine deus po/tens sit,id in se ipso infirmus sit.Nec sermo istud,nec sensus rationis capax loquitur, ut naturali quadam necessitate ad consulendum nobis obnoxius deus,sibi nihil afferre beatitudinis possit. Non quod profect u egea qui imperturbatae naturae uirtutis* sit,sed quia per dispensationem de secramen/tum pietatis magnae, qui deus dc homo est, impotens sibi fit hoc se totum prς stare quod deus est,cum nobis no ambigue indulturus fit,id quot nos esse quod non sumus.Vitae enim humanae atq; mortis finis est resurrectio. Et certissimu militiae nostrae stipendiu est incorrupta aeternitas,non ad poenae perseuerantia manens,sed ad perpetuae gloriae fructum iucuditatem Φ
243쪽
non desinens. m igitur haec nostra terrenorum corporum origo in hastbitum naturae potioris excedat conformis gloriae dominici corporis Bat,deus in forma serui repertus, licet iam plorificatus in corpore sit, secun dum quod in forma serui est, tamen conformis deo non erit, ut qui nobis
sermam glorificati corporis sui tribuet, ipse corpori suo nihil ultra possit in nobis ac sibi sit commune praestare.Hoc enim quod dictum est: Tune τῆ)subiservi subiectus erit illi,qui ei sutaecit omnia,ut sit deus omnia in omnibus, plobinterjμης que haereticorum ita affirmant: ut idcirco subqciendus fit deo patri filius, e per subiectionem filii deus sit omnia in omnibus, tanquam ei assi huc perfectio dei defit quam per filii subiectionem sit adepturus absoluiques ac beatae diuinitatis inops intelligendus, si deus esse omnia in omnisbus per proueetionem temporum consequetur. mihi quidem deum tala ueneratione intelligenti, non minus his respondere impium uidetur, Φadesse,ic de natura quς humani sensus conceptionem excedat, uerbis quorum adhuc significatio augustior quam intelligentia sit, enunciare se posse confidere ac primum ambigere,desit ne quid deo,an plenus ipse sit,uel pleno iam pleniorem esse ei reliquu fit. Quod si deus cui no aliunde est quod deus semper est,prosechum habeat,ut plus sit aliquado,non potest tamen ad id peruenire, ne sibi nihil desit: quia cui naturae profectus est reliquus, nunquam intelligitur fine aliquo incremento residuo profecisse,cum natu/ra ad profectum spectans,proficiens licet semper, semper tamen Iateat ad Profeci u. Quod autem in plenitudine persecta manet, semper. est,non sibi relinquit ut plenius fit,quia accessionem plenitudinis,plenitudo no expia Et haec quidem de deo ita opinandi,piae intelligentiae species est, deo nihil deesse,plenum* esse. Caeterv non ignorat Apostolus, cuiusmodi dede deo cosellionis uoce testandum sit dicens:O profundum diuitiarum de sapientiae de scientiae dei in sunt incomprehensibilia iudicia eius, de ininue stigabiles uiae eius. is enim cognouit sensum dominir aut quis cosiliat Ous eius sui traut quis prior dedit,& retribuetur eir Quoniam ex ipso,& per ipsum de in ipso sunt omnia, si gloria in secula seculoru.Non circunscribitur deus mente terrena,nel hoc sapientiae suae prosundu sensit intelligentiae penetrantis attingitur,nec iudicia constitutionu suarum perstrutantium ingenio apprehendutur, nec uiae cognitionis eius ininuestigabiles se conse Etantium studiis derelinquuti Incoprehensum prosundu demersa eius omnia sunt,nihili, de rebus eius reperietur,nihil cosectabitur.Sensum eius nemo cognouit, di consilio non eguit externo. De nobis autem nunc omnis
sermo hic est,non etia de eo per quo omnia fiunt,qui est magni cosilii angelus,qui ait:Nemo nouit filiu, ni R patermel patre quis nouit, nisi filius: Ncui uoluerit filius reuelare. Sed aduersum imbecillas mentes nostras, θc se
ad definiendae circunscribendae* naturae diuinae demergetes profundum
244쪽
LIBER V M D n c 1 3r v s x et consessione apostolicae protestationis utendum est ne temeraria opinio aliquid sibi de deo praeterqua docetur,usurpet. Comunis autem haec natura
lium causarum intelligentia est,nihil in sensium cadere,nili quod sensui sub/iacet,ut aut res opposita oculis, aut opus quodis ipso sensu nostro ac men/te post erius:quorum unum quid aut attreetatur,aut cernitur,dum cedit in/tra opinionis nostrae sententia, so tactu uisu* moderandum: aliud uero quod fit in tempore, di quoda iuniore a nobis aut gignitur, aut costituitur exordio,quia sensum intelligentiae non praeuenit iudicio quo is sensus diiudicantis obnoxium est Non enim aut aspectus noster inuisibilia d audicat, qui non nisi tantum cospecta discernat, aut mens nostra se in id quod non extitit tempus,extendet, antiquiora ortu suo pervestigabit, cum non nissearum rerum opinio, quarum ipsa sit senior,relinquatur,quae plerunci; ipsa per necessitatem naturalis suae infirmitatis incerta,absolutam scientia in causarum cognitione non teneat, nedum eorum quae ante se sint, aeternam ra/tionem sensu ultra natiuitatem suam redeunte percipiat Et idcirco Aposto/lus,quia nunquam nisi ea in cognitione caderent,quae sensui posteriora succederent, comemorato sapientiae dei profundo,N inscrutabiliu iudiciorum infinitate, ε ininuestigabiliu uiaru secreto, dg incogniti sensus ignoratione;& cosilia non comunicati intelligetia,subiecit: Quis enim prior dedit,& re tribuetur ei quoniam ex ip ,dc per ipsum S in ipso sunt omnia,ipsi gloria in secula seculorum. Deus qui semper est,non subiectus est modo,ne ab
anteriore sui aliquo motu mentis, aut intelligentiae praeuenitur. Et idcirco
inuestigabile & imperscrutabile ipse totus profundu est. Totus autem ita, ut non per hoc definitus in modum sit, sed intellectus sit in immenso, quia a nemine quod est, sumpsit, sed nec prior ei dedit aliquis, ut retribui offi/cium danti oporteat.Ex ipse enim,& per ipsum,& in ipso sunt omnia.Nos eget ex se, de per se, id intra se manentibus. Nec qui origo, nec qui opifex est,nec qui cotinens est,ic internis externus, Ec effectis conditor,to suorum ipse egens nunquam est. Nihil ante est,nihil aliunde nihil extra est. Quo igitur caret plenitudinis profectu, ut per tempus adhuc deus omnia in om/nibus sit Vel unde siumet extra quem nihil est7 Nihil autem ita ut semper ipse siLEt qui ipse semper est extra quem nihil est,quo incremento explendus est,uel quo augmento demutandus est,dicens: Ego sum, re non demator cum non relinquatur uel ad demutationem locus uel ad profectam mala,uel ad aeternitatem anterius, uel ad deum aliud praeter quam deus ipse est z Non ergo per subiectionem fit 'deus erit omnia in omnibus, ne
per causam consummabitur,eX quo,dc per quem,& intra quem omnis cau/sa cosistat.Manet ital,ut est,semper deus,nec profecta eget,quia id quod est,ex se ac sibi semper est.Sed ne in unigenita quidem deum, demutandς naturae cadit necessitas. Deus enim est, quod plenae ac persectae diuinitatis est no
245쪽
Devi nomen est nomen. Nam ut superius docuimus, de repetitae gloriae significatio, est pleησας subiectionis causa est,ut fit deus omnia in omnibus. Esse autem deum omp β' omnibus, sacramentum est, non necessitas. In forma enim dei ma/nen formam serui assumpsi non demutatus, sed se ipsum exinaniens, de
intra se latens, dc infra suam ipse vacuefactus potestatem, dum se usis ad formam temperat habitus humani, ne potentem immensami, naturam assumptae humilitatis non ferret imfirmitas, sed in tantum se uirtus incit cumscripta moderaretur, in quantum oporteret eam usque ad patientiam connexi sibi corporis obedire Quod autem se ipsum intra se vacuefaciens continuit,detrimentum non attulit potestati, cum intra hanc exinanientis se humilitatem, uirtute tamen omnis exinanitae intra se usius sit potestatis Quod itaque deus erit omnia in omnibus assumptionis nostrae profectus est.Qui enim cu esset in forma dei repertus es: in forma serui, rursum corufitendus est in gloria dei patris, ut non ambigue in eius forma manens in/telligata in cuius erit gloria cositendus.Dispensatio stat tantum est, non demutatio: in eo enim est,in quo erat. Sed cum medium est quod esse coe/pit,id est, homo natus, totum ei naturae,quae antea deus non suit,acquiri/tur,cum deus esse omnia in omnibus post factamentum dispensationis o/stenditur. Nostra haec ita lucra sunt,dc nostri prosectus, nos scilicet contformes essici gloriae corporis dei Caeterum unigenitus deus licet homo natus fit,no tamen aliud quam deus omnia in omnibus est. Subiectio enim illa corporis,per quam quod carnale est,in naturam spiritus deuoratur,esse deum omnia in omnibus eum,qui praeter deum de homo est,costituetmo ster autem ille homo in id proficit.Caeterum nos in hominis nostri consormem gloriam proficiemus,ec in agnitionem dei renouati,ad creatoris imaginem reformabimur, secundum Apostoli dictum: Exuti ueterem hombnem cum actibus suis,& induti nouum eum, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui creauit eum. Consummatur ital homo imago dei,nani conformis effectus gloriae corporis de in imaginem croatoris excedit secundum dispositam primi hominis figurationem. Et post
peccatum ueterem* hominem in agnitione dei nouus homo fa/ci us,Gstitutionis suae obtinet perfectionem, agnoscens
deum suum, de per id imago eius, Sc per reli/gionem proficiens ad aeternitatem, dc per pernitatem creatoris sui imago mansurus.
246쪽
EPIsco PI, DE TRINITATE LIBER DUODECIM Vs
Eudimus iam sancto spiritu tandem prosequente, ad tutum securae fidei tranquillumi, portum. Atis ita ut multo mari uento iaciatis accidere tapissime silet,
ut cum cos circa Ora portuum impediti, & graues flu/ Alllam chus nonanquam morentur, ad ultimia in notam fibi
fidamin stationem ipse ille ingentis terribilis* undae
ςstus impellat. Quod nobis,ut spero,duodecimo hoc aduersum haereticam tempestatem nitentibus libro continget . Ut cum in eo grauissimae tempestatis suetui communitam puppim damus, ipse ille Ali impie nos fluctus ad optatae quietis sinum deuehat. Omnibus enim incerto do ctrinae uento circumactis, hinc metus,hinc periculu, hinc etiam saepe nau/fragium est, quia unigenitus deus sub prophetica autoritate creatura esse delanditur, ut in eo non sit natiuitas sed creatio, quia ex persona sapientiae distum est: Dominus creauit me initium uiatu suarum. Hic hyemis eorum maximus fluctus est, haec tortuosi turbinis grauis unda est,quae excepta a nobis de securo nauigio' insta ita ussis ad ipsum tutis limum nos portu op/tati littoris prosequetur. Non incertis autem nem ociofis nautarum modo nitimur spebus, quos interdum uotis magis Φ fiducia nauigantes,uagi in/stabile uenti aut depellunt aut deserunt. Caeterum nobis adest insuperabilis fidei spiritus dono unigeniti dei permanens N nos indemutabili cursu ad tranquilla deducens. Non enim dominum Christum creaturam, quia ipse est qui creauit omnia: nem facturam, quia facturarum omnium ipse in dominus, sed deum nouimus, deum dei patris propria generationem. Nos quidem omnes secundum bonitatis dignationem dicti assumpti* sumus filii dei. Sed ille uerus unus patri deo fistus, S uera ait absoluta ma/nens,tantum in cognitione utriust natiuitas. Nostra uero tantum haec so/Ia religio est,filium confiteri non adoptiuum sed natum, net electum sed christist ubis
generatum.Non enim aut factum aut non natum praedicamus, quia nec3 ea adoptiuis creatorem creaturis comparamus,neq; natiuitatem fine generatione mon/ sed μtimur.Non per sie est,qui per natiuitatem est. non natus est,qui filius est.Nel qui filius est, aliter potest quam nastendo esse,quod filius est Nemini autem dubium est,contrarias semper obnitentesin impietatis causas esse caulls religionu, neq; posse id pie suscipi, quod impie susceptu esse dejcernitur. t hi nunc noui apostolicae fidei emendatores euangelim N propheticum spiritum in lites diuidunt,ec in iurgia partiuntur, ut hi aliter pro/phetauerint,& hi aliter praedicauerint, quia Salomon ad creaturae nos ue/nerationem
247쪽
netationem uocet Paulus uero seruientes creaturae coarguat. Quae utiquetiore uidentur sibi secundum pietatis dei intelligentiam conuenire ut Apo stolus,dc per legem doctus,ec per prsfinitionem segregatus,& per loquentem in se Christum loquens, prophetiam aut ignorauerit aut non ignora tam dissoluerit,dc nescire creaturam Christum quem creatorem nuncupa uetit, dc uetuerit creaturae religionem, qui soli creatori seruiendum nouerit dicens: Qui immutauerunt ueritatem dei in mendacium, seruierunt creaturae praeterito creatore,qui est benedictus in secula. Param ne arguit hae falsiloqui impietatem loquens in Paulo Christus Parum ne demutatae ueritatis mendacium damnat et Per dominum enim Christum creata omnia sunt,dc idcirco ei proprium nomen est ut creator si Non cadit in eum esti cientiae suae dc natura id nuncupatio, testis nobis est Melchisedech creato rem coeliat terrae deum ita praedicans: Benedictas Abraham deo sum/ino,qui creauit coelum lc terram. Testis est dc Osee propheta dicens: tymans coelum dc creans terram ego dominus deuS tuus,cuius manus creaverunt omnem militiam coeli.Testis Sc Petrus ita scribens: Quasi fideli crea tori commendantes animas uestras. Quid operis nomen opifici imponi mus Quid nostris cognominibus deum cognominamus Creator nosterest, creator omnis militiae coelestis est. Haec cum ad filiu per quem omnia facta sunt,Apostolica atl euangelica fide intelligenda referantur,quomodo his ipsis quae gessit squabitur,& in ea erit naturae nucupatione, quacuncta quae facta sunt Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec re/spuit, ut creator creatura sit,quia creatio per creatorem est. Qui si creatura fit,dc corruptioni subditus est,expectationi obnoxius est, de seruituti subiectus est.Ait enim idem beatus Apostolus Paulus: Et enim longinqua expectatio creaturae,reuelationem filiorum dei expectat. Vanitati enim creatura subiecta est non sponte, sed propter eum qui siubiecit in spe. Quia de ipsa creatura liberabitur a servitate corruptionis, in libertatem clatitatis iliorum dei.Si igitur Christus creatura est,necesse est sub spe longinquς expectationis incertus sit,& longa eius expectatio nostra potius eXpectet,dc expectans ea,vanitati subiectus fit,dc per necessitatis subiectione no sponte subiectus sit.Subiectus aute non sponte cum sit, necesse est θc seruus sit.
SeruuS autem cum sit,maneat etia in corruptione naturae. Haec enim om
nia creaturae propria esie Apostolus docet, a quibus per longinquam ex pectationem liberanda,secundum humanam gloriam clarescet. Et o impadentem de deo atq; impiam profectionem,his eum per creaturae contumeliam ludibrijs deputare, ut speret,ut seruiat, ut coactus fit,ut liberandus sit in nostra non in sua,cum de suis nos ad aliquid prouehamur.Sed impietas nostra cum ingenti perfidiae incremento per hanc illicitae uocis audaciam eo procedit, ut quia filius creatura sit, pater quoi non differat a creatura
248쪽
Christus enim in forma dei manens formam serui accepit, de qui in forma
dei creatura est,deus non aberit a creatura qui in forma dei sit creatu/xa. Esse autem in forma dei, non alia intelligentia est in in dei manere na/tura. Per quod ec deus creatura esst,quasi natura eius fit creatura. Qui autein forma dei erat,deo se aequalem esse non rapuit, quia ex dei aequalitate, id est ex forma eius in serui formam decederet. Decedere autem ex deo in hominem,nisi se ex dei forma deus euacuans non potuit.Euacuans autem se non abolitus est, ut non esset cum esset S aliud quam fuisset.Nel enim defecit ex sese,qui se euacuauit in sese, cum uirtutis potestas etiam in eua/cuandi se potestate permaneat,dc in formam serui transisse,no sit naturam
dei perdidisse, cum formam dei evacuasse nihil aliud quam uirtus diuinae sit potestatis. Adeo autem in forma dei esse nihil aliud est quam squalem deo esse,ut aequalitas honoris domino Iesu Christo, qui in forma dei est, debeatur ipso dicete: Vt omnes honorificent filium sicut honorificant pa/trem.Qui non honorificat filium,non honorificat patrem,qui misit illam. Nunquam diuersitas rerum nisi de in honore diuerso est Res enim eaedem uenerationis eiusdem sunt,quia ut summus honor indigne inferioribus defertur,ita cum contumelia superiorum inferiora his aequabuntur in hono re. Filius autem si concreatio potius quam natiuitas sit, per uenerationem qua exaequabitur patri,nulla nobis religio honoris ad patrem est,cum tanta nobis eius ueneratio imposita fit quanta est creaturae. Sed quia deo pa/tri in eo quod ex deo deus est natus,aequalis est,est etiam ςqualis in honore. Filius enim est,non creatura. Et haec de illo praeclara uox patris est: Ex
utero ante luciferum genui te. Non praeiudicatur autem deo, ut saepe iam insemitti νdiximus per infirmitatem nostrae intelligentiae ut pen id quod ex utero ge/ munie intelli nuisse se dixit,ex partibus internis externis . per membra coeuntibus,tany quam corporalium causarum originibus consistat,cum extra naturalia ne cessitatum causas liber ati absolutus,naturae totius dominus manens, proprietatem natiuitatis unigeniti sui ex indemutabilis naturae suae uirtute fi/gnificet . Ex spiritu enim spiritus nascens, licet de proprietate spiritus, per quam ipse spiritus est nascatur,non tamen alia ei praeter quam perfeci a Adi per dictarum ait indemutabilium causaria ad id quod nascitur causa est. Et ex cau/sa licet perfecta ait indemutabili nascens, necesse est ex causa in cauis ip/
sius proprietate nascatur. Proprietas autem humanarum' necessitatum in tra causas uteri continetur Sed deo non ex partibus per se sto, sed indemu/ tarum
tabili per spiritum,quia deus spiritus est,non est internarum causarum na turalis necessitas.Sed quia nobis syiritus de sipiritu natiuitatem pr dicabat
sensum nostrum causarum nostrarum exemplo. Non in exemplum nati/ Ah genera
uitatis, sed ad intelligentiam generationis, ut exemplum illud non ad ne/ tionum
cessitatem proficiat sed ad sensum. Si igitur creatio est unigenitus deus,N
249쪽
DE TRINITA Tnquid sibi uult significatio intelligentiae, quae per consuetudinem natiuitatis humanae intelligentiam diuinae generationis ostendit I Plerunt enim perer membra haec nostrorum corporum membra,operationum suarum nobis deus mo/ςQrpρ menta significans,sensium nostrum usu intelligentiae comuniS edocuit,cum
ah oh ἡά iis, Cuius manus creaverunt Omnem militiam coeli.Vel iterum: Oculi do, mini super iustos Vel rursum Inveni David Iesse filium secundum cor meum. Cum enim dc uoluntas significetur in corde,per quam Dauid morum probitate complacuit,& cognitio uniuersitatis,qua extra scientiam dei nihil sit,siub oculorum uocabulo enuncietur,ic operum efficientia quia nihil non ex deo fit per nomen manuu intelligatur, uolens εἰ prouidens N agens deus cuncta siub significatione causarum corporalium intelligendus sine ministerio corporali est,quo modo in eo quod ex utero genuit,non per causam corporalem intelligendae natiuitatis sensus affertur,cum per caeteras mem/brorum significationes csterarum quoq; in deo esticientiarum demonstretur effectus Quia ergo proponitur cor ad uoluntatem, oculi ad uisum,ma Ali'ultra nus ad effectum,cum tamen extra partium infectam comparationem de Ad imp usmuelit prouidem N peragat , 5c haec eadem per cor dc oculos de ma 'num enuncientur,n5nne significatio qua ex utero genuit, uerae natiuitatis ostensio est No quod ex utero genuerit, sicuti nec per manu agat,nec per oculos uideat,nec per cor uelit, sed quia per fignificationem horu uere om/nia agat 5c uideat, de uelit ita per significationem uteri, uere ex se genuerit quem genuit,non per causam uteri,sed ad ueritatis genuin professionem, sicuti nec per causas corporu aut uelit aut uideat aut agat,sed utatur his partium nuncupationibus,ut per corporalium ministeria uirtus efficientiarum incorporalium sentiatur. Natura igitur humanae consuetudinis non sinit, sed nec dominicae doctrinae sententia patitur magistro discipulum prςesse, uel seruum imperare domino,quod alterum alteri de per ignorantiam suis iaceat,ut ignarus scientiae,ec per conditionem inserior fit ut dominatui sediuitus. Quae cum ita esse commune iudicium sit, cuius nunc nos temeritatis exemplo,deum creaturam, dc filium dei faeturam de dicemus Zc existimibimus Cum nusquam nobis hoc de se de magister de dominus seruis ac sais discipulis locutus fit, nem natiuitatem sua aut creationem aut facturam
docuerit c Sed de patet nihil aliud in filium testatus sit, de filius nihil aliud
. in Q proprium sibi deum patrem professus fit 7 Natum uti no factum aut creatu sicuti ait: Omnis qui diligit patre,diligit 8c filia, qui natus est ex eo,
factura aute opera creaturaru sunt,non generationis natiuitas. Non enim
coelum filius, aut terra filius aut mundus natiuitas est, de quibus dictu est: Omnia per ipsum faeta sunt.Et per prophetam: Opera manuum tuarum
sunt coeluEt per eundem:Opera manuum tuarum non omittas. Nunquid
pictori pictura filius,aut gladius fabro filius, aut architecto domus filius
250쪽
Haec enim opera efficientium sunt,at uero patri solus qui ex eo nascitur,ilius est.Et nos quidem filii deosed per laetura fil6. fuimus enim aliquam do fit 3 iracundiae.Sed fit a deo per spiritu adoptionis effecti, & dici id me/remur potius quam nascimur. Et quia omne quod fit, antequam fiat,non fuit nos cum filii non fuissemus,ad id quod sumus efficimur. Ante enim fi lii non eramus,sed postquam meruimus hocissimus. Sumus autem no nati,sed faetimet generati,sed acquisiti. Acquisiuit enim sibi deus populum, ec per hoc genuit. Genuisse autem deum filios nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait, filios meos genui-eXaltaui, ph. ν . 'sed hoc tantum,filios genui re exaltavi. Nisi forte in eo quod ait Filius pri mi tali si,mogenitus meus Israci,quisquam hoc quod primogenitus meus dixit, ad gnisicutiora detrahendam filio proprietatem generationis intelliget, ut quia εἰ de Isra/el dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro natiuitatis proprietate usurpata sit.Et idcirco no sit natiuitati dei proprium, quod de eo dictu est: Hic est filius meus dilecstus, cum meus etiam illis proprium esse dicatur, primo, quos no natos esse manifestum est. n natos autem esse, licet nati esse di genitus m cantur,uel eo docetur cum dicitur: opulus qui nascetur quem fecit domi nus.Ergo populus Israel nascet ut fiat Neis per id quod nasci dicitur,non intelligitur & fieri. Ex adoptione enim est filius no ex generatione, net ei proprietas,sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scrip/tum sit longe tamen multum , differt, filius meus dilectus, filius primogenitus meus.Vbi enim natiuitas est,ibi filius meus dilectus.Vbi uero ele/ctio ex gentibus est,& adoptio per uoluntatem est,ibi filius primogenitus meus.Hic quod suus est,ad primogenitu est,illic quod suus est,ad filiu est, re in natiuitate filii primu suus est,ec sic dilectus.In electione,primum pri mogenitus, dc fic postea suus. Vt adoptato ex omnibus populis filio Isra/s proprium esset,quod primogenitus est.Nato uero unigenito deo,mani festum fit,proprium esse quod filius sit. Non est ital uera perfecta nae liuitas,ubi deputatur magis in generatur, quia non ambiguia est eum po/pulum qui in filium nascatur,dc fieti.Quod autem fit cum no fuisset, dc per id quod factum est dicitur nasci, non est in eo uera natiuitas, qui ante ali ud quam natum est fuerit.Et idcirco fuit antequam nasceretur, id est, ante/quam fieret,quia qui ex gentibus filius est, gens est antequam filius est,ac per id no uere filius quia non semper filius. Unigenitus aute deus net fruit aliquando non filius, net fuit aliquid antequam situs, net quicquam
aliud ipse nisi filius. Ait ita qui semper est filius non reliquit id de se intel/ligentiae,ne aliquando non fuerit. Et natiuitates quidem humanae habent in tempore non fuisse, primu quidem quia omnes ex his omnibus qui an te Herint nascantur.Nam tametsi unicuit nascentium, ex eo sit origo quilae risitamen ipse ille ex quo nascitur non fuit antequam natus est. Dehinc N a. ipse