장음표시 사용
331쪽
iax M. F. QUINTILIANI DE CLAM. XI.
Avm- & quo magis sollicita est sentit se pie- pinquorumque coram me de bello meo
' tat infeliciorem . Quisquam ne malit loquetur Nihil est crudelius calamitam lacrymabili vitu imbui, & secum tale, quam gaudia reducunt . Quoties semper tristis eventus deferre testem, redierit ille laetus nobis in supplicia mea& renovare in dies recordatione cala- dies , lugubres mihi ferte vestes , remitatem Ita contra me dives loqui- novate servuli planctus, parate solatiatur, quia filiorum mortem non vidit. propinqui . Nulli liberi impatientius Si inimicus vincit, hoc unum pollulo, desiderantur , quam qui propter pa& parem concedo causam, ut innocen- trem videntur Occisi . Sed verum , tes non amplius Patri obiiciantur. Ni- Iudices, fatendum est , timeo meher-hil est tristius homine qui suos viderit cule ne par solatiis meis non sim, nemorituros ; & illi maximum solatium me iste quo pro liberis irascor affe- est.qui sibi non debet credere. Miserum cius, in media ulcione destituat . Sed me', quod non tantum ipse plus doloris adju Uate, miseremini propinqui , ad patior, plus calamitatis, sed&filii mei iuvate amici, & si sorte defecero, tu
torquebuntur crudelius . Quod felicius ultionem meam, popule, consumma. scilicet genus mortis, quam quod a fu- Timeo mehercule ne cum carnifex rente multitudine insertur Nullus li- propius accesserit, subito proclamem, berorum tuorum expavit, nullus inge- jam malo patrem. Sed si quis est pomuit praeparata trepidatione, nullus sen- dor, oculi, differte lacrymas, abite g sit adventantem mortem, & paulisper mitus, horridum, trucem debeo prinrecedentem cruciatibus animam . Oc- parare , dc miserum. Deprehendam igi-cidentur liberi mei, sed interitum non tur, omnium mortalium calidissime , statim totum sentient; pars iam mor- hunc, quem simulas, quem nunc imiatis est quod optantur ad caedem, quod taris assectum: tunc sciemus quo antis quaeritur d iplorum morte. Quan Ium . mopoenae est supplici im dividere, & poplitem flectere , & cervicem extendere ;sed hoc leve est si unicus ictus contingeret. O quam longe optabile est fatum, quod nihil habet inter mortis sermidinem, & ipsam mortem l Non dubito quia satis liqv. at dissimili ratione nobis contigisse orbitatem , si rei supplicio plecta. ur calumniator. Restat tamen , restat adhuc , quod in me dissimile proseram; tu quoque proditor lacerari merebaris cum filiis; mei peribunt, quorum neque P ter deberet occidi . Sed iam tempus est , ut haec missa iaciamus , & quoniam contumax in miserias, & causam nostram inimici immanitas est , clementiam, misericordiamque vestram, Iudices, homo numquam miserabilior
obtestetur. Quid aequius , quid iustius fieri potest , quam ut si mihi falso calumniarum crimen obiicitur, inimici avida fames ieiuna discedat; si me ereditis calumniatorem , ille totas det poenas , cuius totum sit scelus t Quid i vat innocentium parvulorum sanguinem in piaculum non sui facinoris exposcere, &per sapientiam iudicum sic in causa nostra decerni, ut inconsulta multit eo peregit Adeone inimicorum caedibus assuetus est dives, ut recto vultu, animoque gaudeat inter cives suos immaniora sanguinis specimina repraesentari;
Claudit orationem Dives, & I. magnam sbἰ eattat benevolentiam, dieens, se iam de sui pe
ctoria , atque indignationis firmitata dissidere 1 mereri, ne eum veniatur ad supplieium , velit parem re Filiis pauperia ; quare orat populum , ut ipse ulciscatur, deinde se incitat ad plenam ultionem ;I. versus ad Pauperem ait, Omnibus cito veritatem suae petitionis dignostendam , si oeeicia Filios Frolequatur, quod tamen putat minime futurum.
332쪽
mo rogaveris, ut potius ipse morere- aut hoc obiicimus victorum hostium ad- ANτ ris. Sed si bene novi capax omnium versis gaudium, ut victores percipiant V '' 'malorum, scelerumque pectus, inimi- domestico bello discindi λ Quod si ponee vives, & libenter, & sortiter, & sumus, Iudices, posteritati juvare sal-
quasi vindicatus. va tamen ultione divitis faciamus de M. FA- misera hac necessitate solatium, &pes.simum seritatis in pietatis optimum commutemus exemplar. Supersint filii mei, supersint, & de Patris supplicio ediscant non calumniari. Consulamus innocenistiae nostrorum , & hic erudelis saltem indulgeat, ut in pluribus potius , quam in unico tantum sormido supplicii, & virtutum conscientia percrescat . Juvenes innocentissimi, ac miserrimi adhuc enim divitis opus est timere invitiam date iam dexteras , & suprema oscula vetitis posthac oribus reddantur . Di Dsimili ratione par fatum triste, saevum, inexorabile nobis imminet; aut egos perero sine filiis, aut vos sine Patre . Sed jam verba lachrymarum cursus abis rumpit, & pietatem meam adeo sentio pro leviori cruciatu vestro sollieitam ut non amplius Iudicum fidem , clementiam imploret . Timeo ne vos destinem morti . Miserum me i Uereor ne duplici gaudeat inimicus ultione ; ne si
pro vobis ego morior, supra vestras exinde caedes dives, qui non agnoscit 'terminos immanitatis, exultet .
s4 Putabis te vindieatum, quod ipse vivas. eum etiam tu praeter Filios mortem merearia.
333쪽
M. FABII Q U I N T I L I A N I
Cum civitas fame laboraret, misit ad frumenta Legatum, praestituta dis intra quam rediret. Profectus ille emit, o ad aliam civitatem tempestate delatus duplo vendidit , oe duplum frumeuti modum comparavit. IIIo cessante corporibus suorum passi sunt . Reversus ad pra sirutam diem Reipublicae laesae accusatur
Uamvis, Iudices, primo st tim dicendi conatu plures me tacendi, timendique ea sat circumstent , dum mihi singula adversa sunt, haec vero impri
Expon It orator praeeipuam eausam indignationia ex pluribu quae scilicet tam nocens Legatus tam mite nune subeat iudicium, L quamcu semper ae meretur deliinetur, nee publicis manibus discerpatur; a. ait ruta prae same Populua tantum in frumentum intendat; quare obiret ieelus, qui cognatos suos eomederunt , quorum artua adhue aestuana intra piscordia . 3. considerat ipsum Legatum, 1 deseri hie saginatum. impavidum ad eatevlog voeantem , veluti securus οῦ 4. Deuscribit pathetice raritatem Civium time eonsumptorum , quod in Legati moram reseremdum est a
Uamvis , Iudices , innumerabiles me indignandi causae initio statim aes ion is strangulent, quia nec dicere universas semel possum , nec gregatim
erum turmatῖm superveniunt; quod quamcumque sortem subitoris mitiori; a. ait hoe profecto evenire ex eo , obiret exaggerat patratum a Civibus I ut omnium animos in Menam Legati incendat, supedolor oretitum st; quoa quidem seelua in aevum proseimmortalitatem dedeeor a 1 observa lacertosum hoc verbum, quam apte, R quam persectissima vi topeia internas
quod ipse solua conqueratur, eum scelua . in aeuum proseretur . A ipsi Civet tanta infamia vineent i
334쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XII. 327
DEG- erumpentes differre gemitus levior ψ' est enim dolor qui disponitur primum tamen ille sibi asserit locum, quieti ex hoe iudicii tempore, & tam lentae vindictae dilatione ortus animi mei prope dixerim suror, quod hominem tam se
teratum, ut nos quoque secerit nocentes, legibus accersimus , quod de sendi patimur , 3 quod ut puniatur, precamur , quod damnatus quoque vel morte defungetur , quam nos in illa funestissima fame , ' dum sepeliri licuit ,
optavimus: vel 1 exilio, quod hic quantopere contemnat , apparet , qui tam lente in patriam revertitur. Quamquam
de quo exilio si loquat λ Quantalibet ignominia dimittite domo notatum, Zhabet quo eat . Non publicis manibus exeuntem discerpsimus , non quoniam semel consueveramus, & hona fide ferarum esse civitas coeperat hic
primus nobis ex tam tardo commeatu
placuit ν omnibusὶ Sic enim illum laniari, sic confici, sic consumi oportuit
iure nostro. Quis credat ego me ab hoc abstinere potui, cum &esurirem,& irascerer Sed frumento occupati sumus, nec quicquam aliud videmus . o quanta es fames, quae tam grandem iram vicisti l At ego etiam, si talis ulmis , quod ipse me unus contra omisnes defendam , iidemque ipsi judice futuri sint qui modo adversarii; tamen neque ita mihi penitus excidi , ut
meam causam , quamcumque vos illam putetis, tueri non ausim, neque sic me desperare decet , ut Conscie tia innocentiae meae confirmatus speruadam victoriae non consoler. Unum oleo , una me res torquet , & serede patrociniis abducit , quod me absolvere cives mei nequeunt , nisi se iniquos fuisse fateantur . Viget innoeens in legato fides , viget in legato caritas , & civitatis intestae querelas veluti sui numinis conscientiam patitur ῆ quantoque de in noeentia sua certus est vestram quoque si fieri possit exoptat. Quid nunc agam Invehar in scelera vestra, nefarios cibos , violatos manes, & vos ipsos in obiecti mihi flagitii patrocinium accusationibus vestris pretexami Pudet iam
facinus verbis augere , horret animus
inter illos loqui , quibus pudor non est parricidii. Miserear, & supra hominis nequitiam patratum nefas satis auctoribus reseram Ignosco iam su- rori, doleo vobis, Patria mea, cives mei:
tio contigisset, si me a nefario grassatore rei pubi icae non lingua , sed dentibus vindicassem , nihil tamen irae , nihil vindictae praestiteram , ' hoc & meia
feci . aestuant adhuc intra pectus sepulta ventribus nostris cognata viscera ,& tumescere intus, atque indignari videntur, & sera poenitentia redundant. Iam enim vacat nobis lugere , iam cibos nostros efferimus , viscera crema mus : nam caetera nobiscum sepelientur . O fames inaudita , in qua V levius
dig.ationem loquentia fgniseet. 1 Tone maior Impetus dolorἰ est, eum satim ae nascitur ae erumpat , emittitur, A exprimitur. 3 Non punire scelestum nis prius actaeausa, a habita ante Jtidie ea qui stione en precari ut non puniatur ille alioquin indicta causa lacerandus. 4 Dum is Mais ad humanos artus vorandoa ventum erat Optabamus mori, non se vero postea, ne nobis demortuis denti hus
aaeefari contingeret. I Alii delent aσου his q.antopere eontemnat apparet , vi tam Icuto m Patri iseeυινι ιυν. ε Praemitte via quam de qua exuεo Ac. et ibit scilicet ad eas gentea, inter quas m statua est potius, Otiam sue currere Civitati. 8 De Navi. s Vulg. ithri habent eatii; paulo elaritia, sed bene utraque Iectio. io Alii habent hae per meis 1eri paulo dissimilia verba diseriis mas seis enia ai,4 reddunt; si enim lectionem nostram explicea , fit sensu : mihi licet e n igitI tillio, stamen non is i iis eissem ita , a vindictae mea . quia hoe factum esset tolum in ulti nem meorum , quos denti alaeeratos laeerationa Legari vindicassem, restaret vero ulterius, ut nosmetipsia vindicaremus propter amem, quam passi sumus, propter se elua quod patravimus . Ac. prome Divitia moram . Si altera accipiatur lectio, fit lensus: non potiumus noa vandi eam , per id quod cognatia nostris intulli reus .hon est ultio inferre in scelestum hominia supplicium, quod intulimus muris. Ia In hac fame grais vitia fuit ita comedere, quam esurire.
335쪽
328 M. F. QUINTILIANI DECLAM. XII.
λην - mei ; necesse est ut sceleri parcam , est , quod esurimus . Ignoscite tamen Daeeis. quod & ego forte fecit iam . Sid jam violati manes meorum , hic vos alio . Ur v innocentia rc deat, poliquam abiit oc- quor, ignoscite quod ora temeravi-casio tristium ciborum . Quae sames mus, quod ab homine descivimus. Non est , quae frumento gaudet , & accu- ut infelicem animam sustineremus, non sat illum qui attulit, qui reversus est ut invisum spiritum produceremus, s ad diem praestitutam λ Scio cur ve- cimus: una causa mortem distulimus , sana rabie furentes ruatis. Civem me quod si expirassemus, id m timeba- vestrum, & vestri partem non digno- mus . Et ego quidem ma consumptis
scitis quod in scelere non fui ; pudor excuso , qui mihi ipse irasci non pos- illud, aut insania sit, ideo me petitis, sum : at ipse interim stat, ut videtis, quod innocens sum. O me infelicem, longa via saginatus , & satur , atqueo male susceptam leg1tionem, o pie- abundans publico commeatu, ad mentatem ominoiam , quae pavidum fir- tionem ciborum nostrorum plenum famavit pectus, suasit, impulit, ut mu- stidio vultum trahit, & exangues, acnus tam miserandi exitus non recu- pallidos ad ealculum vocat: quasi larem l Aquiescite cives mei parum- ego non confitear illum etiam nimiumper, sedate rabidos furoris aestus, dum multum attulisse tam paucis. Rari per proclamo, dum queror, & infortuniis vias interlucent , di quamviet odio meis , quae iam vestris comparari eversoris nostri evocatus e latebris suis pollunt, iliachrymor . In selix caritas populus , subsellia non impi t . Pauci
quam gaudebas, quam sperabas i Ni- sceseribus pasti, alienis mortibus salvi, hil sane maius felicitati meae con- 7 quod vivunt, ipsi sibi rei, graves, tingere posse putabam , quam quod aegra & tabida membra in publicum
futurus eram publicae salutis restitu- protulerunt. Hae sunt civitatis reliquiae, tor . o numquam favens fortuna in- quas videlis. Sic tabuimus , ut miseri coeptis . o mensura calamitatum feli- nec β vivos habeamus , nec mo
citast Ventis, dubioque mari me com- tuos. Hic eth populus, hae vires , haemisi, spes, liae opes . Nisi tandem ad vadimonium , legate , venisses , δ' non multorum dierum Commea: iam habebamus. Quo nunc tantum frumenti quo classem comm .atu gravι ni t Multum hercule negotiatione tua actum est . Frumentum habeo , populum non habeo, nusquam prodest , nusquam opus eii , iam licet vendas. Dum tu salutis publicae nundinator proximum quemque emptorem dimittis , dum aut su-nera nolita vendis , aut scelera : dum populo tuo fame moriente alienae civitati legatus es factus , nos interim cibos ex malis invenimus , & fames seipsa pavit, & miseriae nostrae crudeles factae sunt . Patiamur te defendi, si ab solia
.ra Vel vestra ora laeeravimus. R deglutivimus, vel nostra , quae sanguine vestro dum disei adire nihilo minus see data sunt. ra Ne superilites nostra vorarent, seuti nos vel ra membra. I 4 Exportati. A importati. is in quo ea su nihil opus voeandi ad ealeslos . quod fit eum dubἱ-tatur an tantum allatum sit, pro expensa peeunia; ait vero se fateri quod nimis multum attulerit , quia si minus attulisset antequam duplo venderet , ih compararet duplum modum frumenti hoe est multo ante tempore , non periissent tot Civea fame . A non pasti essent cadaveribus . . ε Quam fi--incans, & pulcherrime deseribens verbum. ιν rilii legunt auod visunt an sibi rei gνatim , dic. sed intelligere huius lectionis sententiam haud in promptu est. Non habemus vivos, quia fame perierunt. io Non habemus moera , quia ipsos voravimus. venisses c viperat iam deesse nobis & noster i te commeatus , quia quotquot moriebantur homines vorabamus. aa Emphatice, si possumus absolvi a patrato scelere comedendi humanas eam
nes, patiemur te quoque defendi ,' s vero absolvi non poterimus , multo minua defendi poteria sic aura ea nostra criminis , de quo absolvi non possumus.
336쪽
absolvi saltem nos possumus. Haec nunc, misi , Judices, ego solus queror λ ad me magis pertinent 8 aliquid proprie passus sum
non communem dolorem accusator habeo cum iudicibusὶ Quisquam in hac vindicta alteri caedit non publica in pia, non totius populi mendicitas una tulit Nisi quia iunellas epulas, & nefarios invenimus cibos , non putamus famem fuisse . In omnes gentes , in omnia ventura tacui proscripti sumus, omnes haec prodigia narrabunt, omnes execrabuntur , nisi qui non crecent .
Famem ipsam infamavimus, & quod miseris ultimum est miserationem quoque perdidimus. Adhuc tamen una defensio suit, quod videbamur in haec Omnia istius opera impulsi. Si hie in nocens est, nolira culpa est. ' Etiamne publica mala narrabo, & mi seri is nostris 33 convitium faciam Exibunt verba subsequetur sermo non alligabitur lingua Plane 33 nihil non possumus. Exponamus ordinem cladis nostrae, & simpliciter omnia indicentur. Decet ista noltro ore narrari. Sed n vimus, & nimium meminimus, judex doceri non debet, opinor: reo 1 indicenda sunt, qui a malis publicis abfuit, qui hoc certe maximum debet patriae suae beneficium , quod a fame solus dimissus est. Audi itaque, audi, frumentum istud , quod lucri fecisti , quanti nobis constet . miratur, etiam si hujus feralis anni fructus cessavit
emi, statim revexi; at cives interim facinus admiserunt prae fame . Ο Θ-vissimam tempestatem , o immanissimos ventos , ac fluctus, quorum tu binibus repulsus sum, ne ad cives re verterer innocent est Sed quis non miretur crudelitatem meorum , qui pene consumpti , & dum suprema urge bat necessitas alimentis servati nostros reditus calumniantur I apud quos magis valeat fidei nostrae suspicio, quam in tanto discrimine adventus uis
non putet occurrisse venienti , miserandi sceleris necessitatem pudore nunciasse , cumque suspiriis publicis nostri quoque fletus favissent , reclusa praecordia lachrymis sociatis Iaxari Quid objicere poterant , quam sibi ipsis longum nimis tempus praesit tum Dicite vos cives, me velut hostem , yelut proditorem excepistis ;mihi obiecistis famem, & me Uestr rum ciborum secistis auctorem . Einrumpat iam innocentiae dolor, audeat laesa pietas; nimis est quod deliberat,
dum se etiam contra civitatem totam de sendit. Iuvat invehi securitate con scientiae t nocentis legati erat numquam redire, ad diem praestitutam reverti innocentis suit.
Aliquis fortasse. Iudices, quod tamen illa superior longi temporis beata foecunditas tabuerit ; & secum ille dubitat , quid sit in causa, cur civitas opulenta quondam, nihil frumenti nisi in spe habuerit. Sic sit, ubi vicinis civitatibus vendimus , & undecunque offulsit lucrum, sine renpectu salus publica addicitur, in vacuam possessionem fames venit. Et iam si quid
Incipit narratio, in qua pesmo orator dubitat an sbi tantum scelus narrandum fit. an narrari mia erit; a. narrationem sulcipit non quidem ad Judicea, sed ad reum i 3. describit inauditam ste ei lita tem anni, & samem iam exortam ; 4. eoncursum ab omnibus in euriam sanum , ut consuleretur , electum Legatum, A voce impostum ut cito rediret ; s. moram Legati frumentum alio deserentia , A summam samem, propter quam animalia omnia voraverunt. frondes, radices arborum, A s quae alia; ε. summum scelus comedendi prae fame cadavera humana, primo occulte , inde palam. x eum rixa; . quid Legatus egerit, quod icilicet duplo frumentum vendiderit, A duplum comparaverit sero nimia in Civitatem delatum ae. g. sngulos invocat & hortatur ad vindictam tanti sceleria, ad supplicium tanti nocentia. xa ipsarum seriem repetendo. 13 omnia stetera nobis liceant, qui tantum admisimus .
a. Alii habent expuramus, miae . as Alii habent indicanda. sed indicenda sua urget.
337쪽
33o M. F. QUINTILIANI DECLAM. XII.
A τ Repetam sterilis anni nefariam cla- residui erat , ut carius quidam vende- DEet A. v ' 'dem, duriorem civitatis nostrae fa- rent, ad annonae incendium suppressum ' mem , querelas civium , sollicitas ad est. Tellor tamen conscientiam vestram,
legatum preces Sed haec prosecto non sumus questi quandiu duplo emeba- contra vos sunt, qui legatum , quem mus. Non enim vulgaris illa labes fru- per dubios fluctus ire iussistis, & gra- menti suit, qualis nec alias ab agricolis vi munere cibos referendi intra diem accusari solet, perfidia terrarum, &inpraestitutam pressistis , postquam fide- graiae messis irritus labor. Nova&inau-liter rediit, & in suprema necessitate dita,&abominanda lue ς, quae nihil ho- vos iuvit , accusatis , Ac vestrorum mini reliquit praeter hominem. λβ Aut
puto cognatorum conditione punire altricta citra conaeum sata sub ipsis velletis. Nunc vere quod munus cae- tabuere sulcis, aut levi rore evocata raperit incauta pietas sentio , & quam dix in pulverem incurrit, aut perustis immitior sit severitas exigentium , si torrido sole herbis moribunda seges im- reus est qui prorsus implevit . Ve- palluit. Nullus imber sitientis soli pul-rum, ut sensi, hactenus sola facta est verem tersit, nulla supra arentes cam- calamitatum Vestrarum mentio , qua- pos saltem umbra nubium pependit . rum sceleribus paratis patrocinia ne- Calidi spiravere venti, maturitatem celisi iis ; decet , decet , iam & no- φ' praecepit aestus , etiam sic ubi sorte stras, quis pro salute publica offendi- τ' ieiunae herbae solum vicerant, vamus publicae concioni narrari, publi- nis tantum aristis spem fefellerunt, &cis animis ingratis, crudelibus objici. inanes culmos tristis agricola iacta-Proh Marium dominos, & naviga- Vit ventis 3 nihil relicturis. Levia que-tionis praesides Deos , quam secundo ror, prata exaruerunt, & perierunt froncursu patrias oras praetervectus in mi- des, germina non exierunt, nuda teristiores terras delatus sum l O me de- ra,& rudes glebae,& aridi frontes erant. ceptum, qui tunc hercle pietati no- Nisi haec omnia inter scientes dicerem, strae providentiam Numinum indul- poteram videri falso questus de hoc angere putabam , & Patriae meae cal, no, quo tantum frumenti vendidimus. mi talibus iam coelum mitescere ; ge- Utinam saltem nobis rudem victum syl-stiebam miser , quod me iam spera- vae ministras lant , & carpere arbusta , bam, &ante diem revellurum. Nunc concutere quercum, legere fraga licuis-vcre profiteor, mihi uni effracto car- set, & quaecunque 33 primi mortales an cere prosiluisse in vela ventos , faci- te traditos 14 divinitus mitiores cibos hores undas stravisse pelagus , savi ile contra famem obiecerunt , pestifer aniata; nus reliqui flet. Non eram delicatus. Sedo tristis recordatio, funesta necessitas , nihil habuimus quo vi Ueremus, praeter famem . Nec tamen in totum queri de numinibus postumus . maria certe secunda experti . Si voluisset servare legatus dicm , quem illi felicitas temporis dederat, potuit nobis 33 afferre . Ut primum tanti mali sensus in civitatem
Re ata Caucae sterilitatis, vel quod non aperta sunt semina , vel quod iam natis itumidum desiit , vel auod nimius Solis calor exsicca it. a Antequam eorticem abrumpere conarentur . 2η Ab oriente, : Meridie, Auster, Eurus, striaeus. 29 2Eitus, quo alioquin maturantur segetes , cum dispositae sunt, contigit antequam Dossent maturari . 3o Nulla pallae hum ditate . at Vicerant Loli sterilitatem ;aut ipse adhue vividae caetera soli germina imperaver int. . Quia nitul erat praeter se stoeas Ν p Ieas, quas venti secum ait ferant . 33 Primi mortales fetinibus vivebant , ertilibM pomis habet Iuren. Sat. g. eum Fremina erat saepe horrilior AIa adem fuctant. maesto . ibid. 34 A Cerere Per Triptolemum, ut fabulantur Poeta , & suse Claudianus de raptu Proserpinae. 33 Adde ex vulgatis Codicibus 9timent tim bis, Ac.
338쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XII. 33I
Dreιλ- percrebuit , cum iam urgente inopia fata; ne ad saevissimos meos cives re- Aurn 'η ' quotidie malum arctius premeret , & verterer , qui tam festinata naviga. praesente fortuna pejor tamen esset sutu- tione civitatis meae conspectui praeriri metus, apparuit nullum ex propinquo piebar. Iudicate nunc, cur tam sesit esse praesidium, cum finitimas quoque ne , tam feliciter ex hisce littoribuς ei vitates incendium nostrum adussisset. actus aufugerim . Postquam emi fru- Erat quidem aliquid in vicino adhuc fru- menta, & per easdem vias mare, &menti, sed Iam nemo vendebat. Ergo primi cursus vestigia revehor, nostros ut vidimus salutem publicam trans ma- reditus te in pestas prohibet. Secundi repetendam, se in curiam quisque co- repente cessant venti , adverso hine gunt. Ut arma bello, ut aqua incendio inde specu tur tim , certantesque inclamari publice solent: ita uno quo- erumpunt maligni flatus, atris praeredam consensu , non aetatibus expecta- plus nubibus Coelum tonat , micuittis, non honoribus, pariter retulimus, ignes , nescio quos secant Naves flu- probavimus, decrevimus, i si pedibus, ctus, quo terrarum deseror, cui polo- manibus ivimus in sententiam 37 nece D rum objicior . Testor vero conscia sitatis, nec ordo nos ' officiorum mo- Numina, proclamo mea civitas, ve ratus est. Legationem multi polliceban- lis nolis pietati credere, non me ratur, nec innocentiae iste beneficio, vel bidus pelagi furor deterruit, non mi- autoritatis, meritorumque respectu ele- nae Coelorum , numquam minus dectus est: una causa nos movit, quod se salute sua sollicitus legatus fuit. Unus cito rediturum pollicebatur. Pecuniam dolor, unus angor, quod civitati meae sine numero infudimus, frumentum sine timebam, & allaturum me frumenta modo mandavimuς, quantum potuisset, desperabam. Quid plura a legato vul- afferret, festinaret modo. Hoc una vo- ti St Jam naufragium, jam certa mors ce supplices acclamabamus, ac ne mo- imminet . frumentum tamen abiicere raremur , ne hoc quidem diu rogavi- noluit; & prius publicae annonae mamus: una tantum vox suit, quam iste luit , quam sibi parcere . Ubi sunt , pro quodam 3' praeiudicio amplexus est . qui me accusant, quod obliquatis v Nihil agis afferendo frumentum, si post lis contra repellentes fluctus non na- illum diem veneris . Nostris manibus vigaverim , non applicaverim citra , Iegatum in navem tulimus, ac ne quid raptores non effugerim i Quis obnita. morte esset, pro sua quisque portio- tur ne etiam commeatum dedimus, retinacula incidimus, & Iittus ingressi classem publicis manibus impulimus . Inde fugientia vela longo visu prosecuti , facilem emptionem, secundos ventoς , placidum mare, non secus , ac si ipsi navigaremus , precati sumus . Quis credat hoc de tam miseris Omnia a dii gimpetravimus : scilicet unum superest , ut pro aliena civitate vota solvenda
sint . Cito pervenit , cito emit , cito rcdiit , quo voluit . Quid prodest
36 Ut sortiua popiali exprimat anxietatem, Seoniensum, utitur utraque formula, qua in senatu In sententiam quampiam ibatur; prima fiebat manibus eum senatores eonii eiebant suffragia, scilicet tesserulas propriis verbis notatas; secunda pedibur, cum senatores non coniecto suffragio assurgebant,& se ad illius partem, euius sementiae savebant conserebant ἰ tinae ex hoc quidam putarunt Senal in res dictos Pedarios, euius tames alii aliam efficiunt etymologiam . 3ν Cui non erat liberum , sed neeelsarium savere . 38 officiorum solemnium, dum thatur in sententiam alleuius, ut primo scilicet seniores, di horielliores irent Le. 3ς Ex quo patrocinia sua dedueit. 4: Ego sie intelligo: ne paucis in naves importautibus commeatus Legato nee egados mora seret , os ea simul intulerunt, L navea certatim veluti oneraverunt.
339쪽
33 et M. F. QUINTILIANI DECLAM. XII.
tur pelago, cuius cursu devehimur ; expectaret Alia civitas prior est, ne religiosus legatus diem expectati nos interim coacta primo ex agris pecora diripuimus , & ne venturo saltem anno prospici posset, non reliquimus qui ararent boves . Iam servis sugas imp ravimus , jam procumbentes ante limina principum pauperes in ipsis precibus expirant. Plorantibus liberis legatum promittimus. Iam 3 tantum sibi quisque eum est. ε' Nihil tamen horum etiam nunc in invidiam legati queror , adhue prior cursus et t. Hactenus no meae frumentum egerit , nos quo- stra mala tulimus , in reliqua legatus
nos vicarios dedit . Si quicquam tibi
quis tempestatibus obitet , quarum turbine agimur in adversa littora Quae littorat Nostris tantum non pejora . Prosilit multitudo esurientium ad oras , emicat armata pubes , sed
quisque satis rabie famis ad pugnam aptatur ; petit , instat , urget, minatur; quid agam fractus animo, & viribus , dira fluctuum contentione dein
mens, attonitus, ut alteram crederem
tempestatem y Iam iam Naves intrat furens populus, iam destinatum patriaeque reliquit esurientes. O nimis lenes venti, o non faciles recludi fluctus, o parum irata Numina, quid non fecere rates meae naufragium, quid insanis aquis non mersus sum cum frumento Frumentum vendidi quod rapiebatur . Sive enim Patriae semper intenta pietas , & vigoris reliquum , quod de tempestatis patientia supererat, anxiis suis nisibus valuere, ut ad pretium cogerent iam iam rapturos , sue illorum fames aequior esse voluit quam vestra, duplo emerunt iam sui juris frumentum. Anne creditis otiari legatum Reseco 3am expertos, ¬i discriminis fluctus , frumentum
quaero, dainim emo, duplum refero. Inexplicabile est, quam laetabatur tota classis , proniora vela tumescere ,
faeiliores scindi fluctus , leviores naves pergere pietatis sensu videbantur.
Iam humani sanguinis superest nisi nimia
saturitate alienae fortunae cogitatio excidit respice patriae casum, respice necessitatem gravissimam. Miseri te misimus, expectant pallidi, exsanguesque cives tui, & quicquid extremi spiritus adhuc superest, spe tui trahitur. Figura tibi exesos vultus, decrescentem p pulum , iam praemortuas vires: nec quicquam horum potes ignorare, si quid tibi credimus, fame laborantem εο civitatem vidisti. Festina, Φ7 dum superinsunt, quibus legationem renuncies. Festina, dum mori ultimum est , frume to digni sumus . Quid in nos 43 convertis etiam alienae civitatis famem uatenus nobis computandum est, pru-pter te duplum mili tulimust tu super frumentum publicum stertis, & omnes maris circumvectus oras , littora portusque cognoscis . Tu inter duas civitates fatorum arbiter , alienae conditor , tuae eversor , salutem nostram peregrinis admetiris , & secunda tempestate in εν patriam serente , contrarios ventos exoptas. Nos per arentes effusi campos morientium herbarum radices
4t Ne ipsi pascendi essent, eum e ibi non sumeerent Dominis, & se remotis Illis protraheretur Priaima. 4t Cibis plus egentea, utpote quibus tenuia esset annona S ad eomparandam pecunia deesset, ad ditiores ideo confugientes. 43 Iam prae nimia inopia , A fame quisque sibi tantum consulit, ct sibi cibos , quos potest comparare, servat, nullia pareitur ; neque Liberorum gerit curam , aut amicorum, sed sui tantum . as ita sortasse sensus : horum eulpa in Legatum non reserenda est , quia contigere , antequam pos et Lesattis eum primo frumento reverti . 4s Adhue Legatus est in prima sua navigatione . 46 Ad quam primum frumentum detulisti . V Dum adhue supersunt C ves, qui tamen paulatim exoriuntur, ita ut brevitee nulli supersutum snt, quibus renunetes &e. 4s Dum sueeueria ipsius iacipiti frumento in Civitatem nostram perducendo, quare inde expulsa sa- mea ad nos convertitur. 49 Alii habent in Patriam ferentes ha as, eo utrarios υentos axo ιans , ea
340쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XII. 333
DRex - dices vellimus, eo quidem fortius, ut Iam mi recrebbat praeteritae calami- 'Μvis fieri polli t. in venenum incidamus, mitatis , dolorisque memoria , iamw' subeuntes insolitos cibos. Et sicubi for- meae felicitati blandiebar, quod s te uberius paulo pabulum contigit, de pra damni modum ipsa tempestas in- pascuis rixa est. Atmros fruticum cor- dulsisset ἱ & quod maximum putatices, & ramorum male arentium pal- bam quod fideliter rediens meorumlidas frondes , decerpimus , morbida civium gratulationes, beneficia, affe- quicquid fames coegit, corpus admisit. Eius mihi pollieebar. O fides inanis, Iam passim moriuntur: pestilentiumque o male cedens sollicitudinis nostrae more pecudum subinde aliquis ex popu- votum. Si frumentum ibi perdidi Dio in ipsis pascuis procumbit. Crebrior sem, & pretium, si vacuis Navibus ad quotidie interitus, & latior strages, & patriam rediissem, iam quilibet igno- me miserum, iam so fames I desinit. Visset Levi fati miseratione correptus; Quos te iter deos superosne, quos per inaudita iniquitas est accusare, quod
tantum nefas fugavimus An infe- attuli duplum ad diem praestitutam . ros, quos nobis permiscuimus Anno, Sed jam ultra in saevitiam vel rami ram malam conscientiam, omnia nos non invehar; quid enim fadium hoc ante fecisse, quae nemo praeter nos se- appellem , aut quibus verbis satis dicit Pecora cecidimu , 13 campos evul- catur, quae valebit lingua, aut quae smus, sylvas destruximus , novissime latera durabunt Invicem vos ipsi reis nihil relictum est, praeter esurientes, & petite , aut tacito conscientiae collo- mortuos . Si qua est fides , libenter quio reputate, quomodo legatum exce- hanc partem accusationis subinde di se pillis veluti nihil retulerit, qui iure sero, adeo ubi tantum nefas narran- potest imputare frumenta. Sentio jam, dum est, etiam exigua temporum lu- publico sceleri quaeritis velamentum ;cra sectari libet , & necesse est reo omnes admisistis facinus, & me pro indicare, qui a malis publicis abfuit, omnibus nocentem trahitis, reipubliquam multis uon ad diem venerit . cae laesae accusatis. Trillissima quidem Ignoscite dii hominesque sceleri qui- passa est fata hactenus inauditis malis dem ultimo , sed tamen quod feci D vexata Respublica; civibus, armentis, se miserrimum est . Non habitant u- fructibus viduata , hinc in naturamna pudor, & sames, di cum semel in- comtrarit impotens domina, feras etiam , & ingentes belluas subigit . Terram morientes 1 si momorderunt . Memetipsum , si nihil fuisset aliud , comedissem . Sed confitendum est , legati beneficio non defuit. Postquam Omnem patientiam vicerat II ignea fames, poliquam spes quoque, quae miseris ultima est, omnis abierat, & frumentum toties sibi trultra promtisum animus iam ne cupere quidem audebat , subiit furor , & alienatio mentis,
lectione nostra nihil prae hae immutandum. so Fames desinit, quia abundantem invenimus eibi empiam , scilicet nostrorum eadavera , ut infra . si Alii habent deferte . Ia Nanea inferoa voe bant antiqui etiam animos suorum , quos & manes &e. Ia Μetonymia, herbas, virgulta , & arbores e eorum radi ei tua . s a Quia in vivis ne vegetantia quidem supererant. Is Alii delent non ;sed hie quum eo sonat sementia lectionis nostrae . Legatum religiosum , ut supra die tim, venisse ad praestituta n diem in tot rerum damnum, non hominum m do, ted & caeterorum quorumcunque animantium . altera vero lectici explieatur, quod Legatus tam multis, hoe est iis qui propter ipsum p.rierunt, ad diem praesti tam non venit. s6 Foetalia deglutituri prae fame . 1 Uel quod inquieta semper, semo te avida , vel quod apposita omnia consumeret . 18 ita Paeatus hune loeum fortasse imitatua in Panegyr. ad Theodotium , Nee uuiam im eon Iium , uiam ue raraoclem, aut itiniqus I ἐ- , me possuma homines deserit; sequebatur .