장음표시 사용
361쪽
334 M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIII.
ANτy- perem adversari , quod Dives est ac- nus, iudices, agellus, sane angustus&-9 cusatus Quidquam ne probabit illa quod macies, & humilitas oris , pavidum semper , & audax , tunc se
maxime extulit , atque obduruit cum vicinus Dives coepit rogare λ Noa vinces iam ficto dolore tuo, pauper aut nobis innocentia perit , quod neque fortunae nostrae, neque animi coninstantiam in preces foedissimas flectere , ad mendaces affectus componere possumus . Neque vero ideo mihi succenseri vos velim , quod fiduciae nimis ad causam nostram afferre vi
deor , & post illata per iniuriam da
mna , post caedes, po it venena , vel, uti eriminationum , iurisque contemptor audacter admodum factum tueri . Scire vultis, Iudices , causae nostrae difficultates Non mihi defendendus est animus , neque e Ventus . Utriusque hinc innocentiam colligite : Apes perierunt . O invidiose petitam fortunae nostrae innocentiam ,
o iniquiorem Pauperem post vicini Divitis indulgentiam l Ideo plus adversatus est homo, quod deiectum me credidit dum blande admonui , dum
ad flores meos vindicandos , sero nimis tota auctoritate sum usus . Iam indurata tenuitatis audacia conditioni nostrae insultare conatur , quod victono meo amici animi signum maximum protuli , cum nocui leviter &Iaeessitus. Sed debebatur prosecto nobilitatis nostrae maiestati , ut taceremus in causa, in qua quaeritur, possit
pauper, non vitibus consitus, non frumentis ferax, non pascuis laetus, ieiunae modo glebae, atque humiles thymi,& non late pauperi casae circuniecta pose
sessio . Verum mihi vel hoc fuit gratissima, quod non fuit digna quam dives concupisceret. In hoe ego vitae meae secreto remotus a tumultu civitatis igno.
bile aevum agere procul ab ambitu, &omni maioris sortunae cupiditate constitui, & dum molesta lege naturae transiret aetas, vitam 3 sestere. Hoc mihi parvulum terrae, & humilis tugurii ruilicum culmen aequitas animi regna fecerat, satisque divitiarum erat nihil amplius velle. Quid prodet Sic quoque me latentem invenit invidia. Nec
ab initio, iudiees, vicinus divitis sui,
pares circa me habitavere domini, &frequentibus villis concors vicinia par vos limites coluit. Quod cives pascebat, . nunc divitis unus hortus est. Postquam proximos quosque revellendo Iterminos ager locupletis latius inundavit, aequatae solo villae , & excisa patria sacra, & cum coniugibus parvisque liberis respectantes patrium larem, migraverunt veteres coloni, & laetae solitudinis indiscreta unitas facta est , postquam ad apes meas divitis fundus accessit. Nanque ego , iudices , dum
sortius opus permisit aetas, terram manibus subegi, & difficultatem Iabore perdomui, & invito solo δὴ non nihil tamen foecunditatis expressit cito labitur dies, & proclivis in pronum sertur
aetas: eatum , & sibἰ iussiim, ut Apes transferret; euἰ non obedierit quod aescierit quo ituriis essea , & quia
dem se eogitasse de abeundo, sed a Divitis saevitia occupatum . s. deseribit quomodo Dives veneno suos florea sparserit, quod ebibentes Apes Obiere variis modis, quos pulcherrime describit. t 3 Ita, credo. vitae huius tenuia oblectamentis detinere, ne maiora concupisceret. I. Cuius v xitatis 'res habes testes passim apud Senecam mor lem. I Saxa in praediorum finibus alterum ab altero dividentia. se enim antiquis mos erat, & apud quosdam etiam nostrorum . I 6 Hoc est proin prium invite de Patria, aliove loco dilaedentium. Sic AEneag apud Uirg. I. FItictusque atros Aouc ne seabat mrenia respiciem, qua jam infesteis miser eouuerer summis . r Qui omna a Dineis impe Ax. ag Rurieultorum labor maxime in causa est, ut fine unda sit terra , quae quo plus colitur , ea
semilioν est , unde ille apud Plinium ad iudiees maxima instrumenta rustiea , ct valentes boves.&robustissimin Filiam attulit, dicens illa esse instrumenta mastea, quae ipsi objiciebantur.
362쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII. 353
D ς - aetas: abiere vires, sensus meus, dese- ne Dives liberum animal , ac no- A v ctaque labore senectus, magna pars mor- xium intra suum privatum occidere . U' 'tis nihil mihi reliquit, nisi diligentiam. Nolo tamen iniquiorem me , quam Circumspicienti, quod conveniret opus cum admonui de Apibus, inimice p invalidae senectutis curae , succurrebat tiaris. Quid ultra quaeris a Divite lon- sequi pecora , foetuque placidi gregis gloris patientiae signum, postquam da-
paupertatem tueri, sed ex omni parte mno affectus, provocatus, conscientiam circuniectus divitis ager vix tenuem ad suam adversus calumnias Pauperis tue-
gressus meos semitam dabat. Quid agi- ri formula non recusat mus inquam. Undique vallo diviti, Sentio nunc, Iudices, levissimam rum elusi sumus. Hinc hortuli locuple- esse fortunae nostrae calamitatem, quod iis, hinc at va, inde vineta, hinc sal- incertis tot casibus, & mortalium reis tus, nullus terrae datur exitus. Quaera- rum certis vicibus late patentes, quomus animal quod volet. Nam quid api- altiori humanae beati tua in is loco con-bus invenit natura praestantius 'Par- stituti, eo graviorem lapsum , imma-- , fideles, laboriosae. O ani- nioremque ruinam expavere debea-mal simile pauperibus i Et sane dabat mus. Una est felicitatis nostrae mise- occasionem mihi opportunitas hortuli ra conditio , una labes , unum disemei. Est nanque politus ad ortus solis crimen; Pauper vicinus . Vicinus u-hyberni, apricus, omnibus ventis me. lique , qui tenuitatis suae humilita-dius . Fusus ex proximo fonte ri- tem dedignatus, & sive superbiae stivus, crepitantibus inter radiantes cal- mulis, sive invidiae sollicitus , supraculos aquis, utrinque ripa virente prae- conditionem suam extolli se putat ,
terfluit. Satis eonsti flores, & vi- si majestati Divitis , & fortunae, auridis quamvis paucarum arborum coma, dacia , impudentia, insania denique nascentibus populis prima sedes , un- insultet . Prima igitur maligni liv
de ego frequenter consertum novae ju- ris jacta sunt tela in meos flores, uinventutis agmen ramo gravescente lique plus invisos , quod fuimus hor- suscepi . Nec me tanta capiebat vo- tulis viciniores. Maxima tamen novi
Iuptas, quod fluentia ceris mella con- stris opibus innocentiae laus est, quod de rem , quod ad sustinendas pauperta- criminator invidus Pauper non invetis impensas deferrem in urbem, quod nil de quo quereretur, nisi flores pro divites emerent, quam quod adversus iniuria vindicatos. Habuit et enim in omnia lassae taedia aetatis habebam se- hortulo suo vicinus meus alvearium, nex quod agerem . Iuvabat aut lenta dicerem Paupertatis , non invidiae so- vimina vernis stetibus texere , & ne latium , si probare posset, de meis aestivus ardor , aut hyberna vis gravi- floribus melius, quam per Apes vin-dam dica-
rs Quare Aristot. 9. de Hist. Animal. e. 4o. Quod enim est eausa sibi remnvid. At paretur eo temo
poribus e reris utunιων . EO Vel Regi suo ; nam Rege peste eonsumpto marest plebs s suavo MIMe , non es bos Mnvehit, non praeedit Rc. Plin. lib. II. cap. 18. & Arist. s. de Nat. Animal. eap. o. m eum pergunt Rex ipsa forta aberroreis, omnes inquirere, odoratuque svaci persequi, donee λυenians acrepimus Re. vel loeis, & easa suis; unde vir3. Georg. 4. Ee patriam sola, oe eereor nouere penatet. Ea ma ad usum vita Iaborem toleram. Plin. cap.s. 3 I8. Opere, ac Iabore praestantes. ax At liquidi fontes, oe flagna virentia musco adsint , ace. Virg. 4. Georg. 23 Supra quos rivus fluit; sed necesse est ut aliqua rara promineant; unde Virg. 4. Georg. Grandia eouiste saxa pon Guam embris possint tonsissere αc. . - Ηae ei retim easta υirides , ω Mentia Iara seqvlla , ct graviter spirantis est ιa Τυmbra Sc. virgil. Georg. lib. 4. Ceras autem ex stmnium arborum, sacrorum e Borutis coningunt , ex pia r mice, O sbenope . Plin. I. II. c. . 2I Ad instituendum novum alvearium.
363쪽
dieari se potuisse . Evolabat quotidie
insessum agmen in privatum meum ,
& quibusque floribus incumbens, quidquid olentius, quidquid purius, quidquid de caelesti nectare trahens, ad nocentes favos , & avaras cellulas reserebat . Quod in hortulo meo nascebatur , quod tam sollicite cultum in curarum nostrarum solatia neque superha, neque nocentia ferebat solum, id Omne Apibus praeda erat ; Flores mei non mihi , sed Pauperi germinabant. Quis me vetat, flores meos etiam diis
ligentius , quam par sit custodire , cum Pauper Alveario suo sic indulgeat , Apes suas ita pastat Explicet
nunc vobis inimicus ipse ordinem ultionis meae . Neque enim illico prae dantium animalium necem meditatus,
aut Pauperi iratus sum ; ipsum iam
putabam consulturum, ne mihi vicimus noceret : unum dico, coutumax Apum rapina tam longam uicit pintientiam . Vocavi Pauperem , & admonui, mitius fateor, quam opus erat ut superbus invidus homo flecteretur, ut indulgeret inimico, & tantilalatii sui ipse ultro perderet ministeria. Sed boni homines credulitate innocentissime peccamus, dum quoscum que credimus in bonum pronos , &laciles ; & nefariorum, praecipue Pau perum, iste mos et , ut precibus surdi non nisi ex poenae formidine moveantur . Pudeat jam inimi eissimum mortalium criminationis quidnam deest conscientiae meae patrocinio , si
me ipse tam inique lacessivit Quid
agerem , Iudices, non ut flores meos',
dam penetraret alvum , hiantes ri- ω mas tenaci linire fimo , aut sessis apibus ultro praebere mella, aut Z fugiens examen aere terrere, aut bella sed re pulveris iactu: tum ne quid periculi saltem singulis esset, avidas longe fugare δ' volucres , & arcere parva dictu 3 animalia, reclusas interim scrutari apium domos, ne per vacuas alvos foeda 3 pestis insidiosas texeret plagas. Dederam laboribus meis iustam senex missionem, habebam quae pro me opus facerent. Quo non penetras, livor improbe Quidve scabrae malignitati clausum est Invidit pauperi dives . Cum evocasset me subito trepidum, totoque fortunae suae strepitu circumstetisset rQuid tu , inquit, non potes imperare apibus tuis, intra privatum volent, ne horiorum meorum floribus insideant , ne in meo rorem legant λ Remove , transser. Impotenti ssime tyranne, quo nunquid tam latum possideo agellum , ut illum apes transvolare non possint
Neque tamen tantum inerat pectori meo robur, ut non perturbarer denuntiatione notae impotentiae . Uolui relinquere avitos lares, &conscios natalium parietes, & ipsam nutriculam casam, jamque pauperem lacum, & fumosa tecta , & consitas meis manibus arbusculas 13 destinatus exul decreveram. Volui , iudices , decedere, V lui , sed nullum potui invenire agellum, in quo non mihi vicinus dives esset . Nec tamen licuit diu quaerere . Forte 33 serenus pura luce fulserat dies , di hilaris matutini solis tepor ad quotidiana opera laetius solito agmen effuderat.
M Mυι rinissa eisialis Fimo tinga die. Ipsa vero Apes etiam fibi illinunt alvearia. Plia. I. I. c.6. --m Usum intras totum tist quodam tectoris illinunt &e. idem ammat Aristo . lib. p. e. . . . v Gauden plausa , atque tinnitu aeris, eoque vocantur. Pli . lib. I . cap. ΣΟ. 8 sim autem ad pugnam exierrat, &4. Certamina stanta ptimeris exigat iactω eompressa quiescenν.
ast Quas longe ab Alveariis esse, neeesse est. 33 vespas, erabronet, muliones, ex Plin. l. l. c. 18. ε τuta Ara east. 32 Alii libri addunt transferre , ea imperitia put eorrectorum. 33 Uiebua tantum segeesa , Aees evolant ad florea . unde & ipsarum agmen extra alveariam. G. 1 iaca est serenatalix
364쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII
Quin ipse spectator operis praecipua
namque haec mihi voluptas erat processeram , sperans fore ut viderem quemadmodum aliae libratae pennis onera conferrent, aliae deposita sarcina in novas prorumperent praedas , & quanquam angusto seli inaretur aditu, turba tamen exeuntium non iobllaret intrantibus , aliae militaribus castris pellerent 3Φ vulgus ignavum , aliae longum permensae iter fatigatae anhelitum traherent, haec ad aestivum solem porrectas panderet poeunas. Miserum me , ignoscite m do gemitibus meis. Non flosculos perdidi , nec caduca folia proximo lapsura Vento. Apes cum volarent, suffugium tenuitatis meae, solatium sene tutis amisi. Nunquam me alias pauperem putavi , triste me excepit , expectatque silentium, & inanis alvei inchoata tantum opera, & rudes cerae . UOs, Judices, aestimate quatenus recipiatis hune affectum meum. Libenter bibissem, si invenissem venenum . 33 Hoc mihi damnum non brumae glacialis penetrahitis rigor, non suppressi longa siti ii
res indixerunt, ieiunam miseris famem, non aviditas injusta domini nihil mellis reservantis: non aequalis sessas morbus invasit, non damnatis sedibus suis avias fuga petiere sylvas. Apes paupermiser in opere perdidi. Paravit homo
nefarius ante omnia tantum veneni ,
quod pollet & divitis 3β hortis satis esse,& linivit flores maleficis suceis, & in
venenum 37 mella convertit. Sparsit omnibus floribus mortem, & quanto plura interum corrupit, quam 'quae apes
abstulissent Illae studio quotidiani ope
ris sed ut me ipsum vindicarem Adhuc ANτε- lentius , mitius ; aceusabo iam infir *-mitatem meam, vilius eg . Uicit in contumeliam nostram audaci is mus pauper; hortuli mei tantum ultionem per egi. Uindictae modum quaeritis No xias Apes intra suas sedes, inter opera ex meo constructa , ne aggrederer ut debebatur, dissiparem , exurerem,
mitis animus prohibuit ; reliqui ipsis Apibus libertatem vindictae meae . Si
non veniebant ad praedam, iam nullatenus vindicabar. Delini vi flores meos Veneno, quod potuerunt non ebibisse . Eat nunc Pauper , Divitis immanitatem praedicet, & illatum sibi damnum invidiosis verbis exaggeret; antequam necarem Apes suas , flores meos vindieandos occidi . Sed iam veniamus ad causam, quam utique in duas quaestiones, damnum nest, iniuriane datum, censeo esse dividendam . Quaero igitur quod damnum est liberum animal, ac vagum occidere Ullum hominem non reum esse, ullum non inferre damnum vix credas , cum nulla
praetereat dies absque huiuscemodi cuiuspiam animalium levissima caede . Detrahemus iam fas omne uenationibus , quas liberum hominis cujus que solatium nulla Lex severa prohibuit , & quam tot saecula dedere innocentiam improbi hominis vesana contentione negabimus. Quid volatilium non occiditur , quid non auc piis libertati suae rapitur λ Flumina , maria ut passim depopulamur, neque tamen ullus hactenus inventus est ,
qui piscium praedam in damni dubium
voca-34 Fueos, qui sunt velutἱ servitia Apum, ignavi, si ne aeuleo. Plin. lib. H. e. H. Sed qui plura de Apibus quaerit, videat Virg. 4. Georg. Arist. 9. de Nat. Anim. eap M. Plin. l. it. Var. de re Rus . lib. 3. eap. 36 Colum. lib. s. can. t. a alios. 3s Alii libri habent Me mihi damatim . mi aDriri r periorab ID νῶ ν , -- stippress Ionga Fri Hores induxertina testinam miseris famem , M. Δυiditas lausa domini vibia metiis reservavia , axe. I puto genuinam lectionem. 3s vastissimis . A innumeris floribus pleni. 3τ Quod Apum ore decerptum ex i psarum industria, in mel erat eommutandum. s omnes corrupit flores, cum Apes nihil potitillatia coriumpere, tabilividere, cum insensibile se, via a floribus auferunt.
365쪽
318 M. F. QUINTILIANI DECLAM. XII L
ANT - vocaret . Quidquid igitur animalium ris excitatae, ut primum aurora lucem - ' ' -medicinam, & usus nostros, quid- vocavit, in assueta miserae pascua v Q quid ad deficias , & lautos epularum lant, ut antequam noctis humorem ra- apparatus solertia hominum capitur , dii Solis ebiberent, matutinos legerent innocentiae nostrae pretium exiget I & rores , & coelestes aquas ad horreum
dum vivimus, dum labores partimur, serre possent, 'nec sibi, sed operi bi dum fruimur, & pascimur, illud erit berent. Hic triste spectaculum, & tan-
naturae contumelia, quod eiusdem uti- tum non ipsi qui fecerat, miserandum .mur beneficiis Iam non video quo- Illa ad primum feralis succi haustum in- modo se possit defendere humanitas , solito coni ternata gustu fugit , sed su- si damnum est animalia libera occide- gisse nihil prodeit. Illa longiores ex-re. Ouaeritis, sintne Apes eiusmodi ὶ petitura pastus in altum tollitur , vi- Transeo quod eadem conditione Li- tamque in aura relinquit. Haec primo bertatiς sunt nenitar, quod passim aut statim flosculo immoritur . Illa rige- terrenis in specubus , aut in arborum scentibus morte pedibus exanimis, sicut truncis suis intentae favis vivunt ; haeserat, pendet. Alia desecta nisu v Pauper ipse ubi invenerit , quomodo landi adhuc per terram languide repitia sui iuris fecerit fateatur . Quid opuς Si quis tametrusque ad sedem suam diverbis est , Iudices , ut scelerati Pau- stulit mors lentior, sicut aegrae solent peris pateat iniquitas, cui liberum ani- sub ipsis pendere portis, in globum ne-mal Apes fuere ,. mihi non item esse xas, & mutuo amplexas mors sola di- contendit Sed fortasse Pauper objia visitia Quis figurare possit. quis dicere,
ciet, perire animalibus libertatem, cumi quam multas mali formas, quam varia in potestatem. hominis ex usu perve- lethi genera fecerint tot mortes Senerint , vel ipsius industriae fas ae sint mel, ut ipse tristem finiam expositi pretium . Ita profecto; & illa quidem nem. dicendum est , omnes perdidi . cohibet magister impositus, ut alienae Celebre illud alvearium, & domino suo auctoritati eripiantur , & sit futuri notius,. ad nihilum recidit .' Audete
damni certitudo laedentibus . Quis ve- nunc lacessere divitem, . quibus vitae A ro in huiusmodi animalium compa- causae superest, exerite libertatem sor-
rationem trahi Apes patiatur , nam tibus verbis, si quid otianderit, &quod quid simile invenitur in ipsis Uelim difficillimum fuit, jam expertus est v
mihi dicas, cur non his quoque custos nenum. Quod si mihi fortuna vel ε in- adsit,. nisi quod penitus extra imperia genii vires , vel 'a suas dedisset, cri- sunt positae , & cuiusque rapinis , in- naen istud non privatam laxationem sultibus , voluntati denique sunt o, formulae merebator . Venenum leges noxiae Praeterquam quod animalia habere, emere, nosse denique Uetant, quaelibet natura quidem libera sunt; inevitabilem pestem occulta fraude grassi tamen aliqua humani juris fieri pata saniem . Male haeret ibi innocentia ,
39 Neque enim melle pastuntur, sed quadam alia materia, quam in alimenta sua sibi parant, via de dipra notatos Auctores. 4ρ in ipso enim volare decidit. Deseendit ad confirmationem, ante quam profitetur, quia s non tenuiorἰhua viribus esset , alia quae-sa ne certaret, eum Diuitem nimirum aeeusans de usu veneni, quod a Legibus adeo vetatur, quod tit datum est Apibus , se dari potest & homini; a se dieetia se id tranara non uelle maxime tracta Diviti enim Iudieum odia A suspieiones eo elliat. Ait igitur e ea hoe versari se tantum, sine licea damnum, sitne iniuria datum, quod Dives intulit. A quorum utrumqua Dives ipse negat. 4r ut 'ivendi desiderio, aut ex aliqua neeessitate, v. g. fisos, Patriam iuvandi. a Fortasse eloquentiam validam a vel intelliae vehementiores spiritus . 43 opes . nobilitatem, in quibus par Diviti fortius possent contendere ἀ
366쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII
vae - ubii in potestate est secretum scelus , '' velut venenum , & quidem praesentaneum, inventum, compositum, datum
est ., Quantulum interest quis biberit Homo dedit, & homini dari potest .
Non adeo desunt odiorum causae , ut jam rara smultas sit : & ut videatur aliquis nihil magis, quam malos odi sese , libebit aliquando longius manum porrigere, & indulgere animis. Credite mihi Iudices, dissicilius eli venenum
invenire, quam inimicum. Sed me conscia mediocritatis infirmitas intra meas tantummodo continet querelas , nam
damnum id est, Iudices, gravi ssimum. Pauper vulnus accepi, quod mihi diu. tius deflendum apud Vos , quam Pro bandum est. Nam coarguendis quidem criminibus quis labor est adversus confitentem Habent divites hoc quoque contra nos contumeliosum , quod non tanti videmur, ut negent. Porro qui consessum defendit, non absolutionem sceleris petit, sed olicentiam. Longius ista, quam timui, quaestio pervenit, non ὸe praeterito tantum litigamus: hoc agitur, ut etiam si quid forte reparavero, iterum diviti liceat occidere . In duas enim , quantum animadvertere potui , quaestiones dividit causam, an damnum sit, & an injuria datum. Negat esse damnum, quod
nimal liberum, & volucre, & vagum,& extra imperia positum perdiderit . Negat iniuria datum, quod in privato
suo, quod eas quae sibi nocerent, extinxerit, poliremo quod sparso tantum per flores veneno ipsae apes ultro ad mortem venerint. Ut nihil esset quod his possem respondere , aequum erat inter vicinossa est , ex ipsa animalium qualitate , huiusmodi numquam esse volatilia qus dubitet ρ Quid enim adeo ipsis indulsit , dum tam valentia libertatis instrumenta largita est , si nihilominus eadem servire patiatur Inspive iam,
quodcumque animal plus homini inservit, quam minus valet ut sese vi dieet in libertatem. Quam lentos UO-luit esse natura boves, quibus quid ad vitam utilius Velociores secit equos, quod ipsis homini minus opus est. In summa, quodcumque videris ad libertatem valentius animal , illud prosecto extra hominis imperia plus erit , ita ut in volatilia nullam ei se homini crediderim auctoritatem . Verum, ut blandiar Pauperi, ipsius industriam circa Apes requiro , quos in nutriendis , aut custodiendis labores sustinuerit, quas passus sit dissicultates, quantum temporis in in liruendis insumpserit, qua diligentia , aut levissima prorsus sollicitudine ipsi opus fuerit, interrogo . Nimirum ipsae ultro abeunt in
pascua , ultro redeunt, partus ipsae s Vent, atque educant , favos sine ullius iussu , aut ope construunt , neque Uideo quam homo conserat industriam ,
nisi occidendis. Videte quam liberae Apes sint , & quam acriter libertati suae studeant. Ah homine nihil prorsus requirunt. Ubi est qui suum in A- pes allegat imperium , veluti pretium sui laboris i uuanto ego plus praestiti
floribus meis , quos negat Pauper esse vindicandos Adde quod caetera libera animalia alieni iuris facilius fiunt, quod ita videntur esse a natura instituta, ut inserviant hominibus , ut si
ve 44 Adversus eum , qui satetur se illud admissse , ut fatetur iam Dives.
43 Qui accusatus ab Adversario , negat crimen thiectum , videtur adversa tum Iesum timere . quare di ipsi videtur inserior. Diuites igitur non faciunt tanti Pauperes , ut quod objiciunt ipsi negent , sed satentur , ne videantur ipsos timere, R ideo ipsa ueluti se subiicere. in Cur enim qui ne invu admisi. st reus poenas illius, quam iuxta factum Lex praecipit , qui deafendit iam sereniem probat lieere homini impune peccare .s Inter quos mutuus amor solet intercedere.
367쪽
3 so M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIII.
AMY - ve labores allevent , sive necessaria cinos sie agi 3 Sed excutiam sinia Dreta. ' ' vitae minii iret alimenta. Apes quis in gula, nec prius meis argumentis nitar, '' hominum usus transtulit nisi qui par- quam diversa repulero . quoniam qui- simoniae innocentiam dedignatus in- dem quaeritur, an damnum sit perdere venit arte palato delicias, vitiis oble- quod lucrum est habere . Liberum estctamenta I & innocentis naturae sua- animal, puta, non dico laetus meis ma-ves cibos mensarum nostrarum libidi- nibus exceptos , & in tutam conditos ni , corruptoque gultui inservire vo- sedem , & reservatis ad supplementa luit Sed quid naturae scrutamur con- generis favis examen Uernaculum, quo silia λ Non video quid inter Apes in- niam quidem tyrannorum iura defen- tersit, & parva caetera animalia, quae dis , natos in privato meo : puta me nullus in usus vocat , nullus sui iuris vel inanis arboris trunco, vel cavis in- faeit . Si considerare velimus causae ventos petris, domum favos retulisse e nostrae difficultates, non queritur Pau- multa nihilominus quae libera fuerant, per Apes occisas , non sibi damnum transeunt in ius occupantium, sicut ve- 1llatum , non spoliatam subsidio Pau- natio, & aucupatio . Nam ut caetera pertatem I sed & vos tantae causae , animalia hominum causa finxerit Pr Iudices , veluti sibi faventes , & in- videntia, quod omnibus nascitur , insentum sibi divitem, veluti conscien- dustriae praemium est. Quid autem nontiae suae non securum irridet. Fatebor liberum natura genuit Taceo de semiam , esse damnum Apes occidere t vis, quos bellorum iniquitas in praedam Quis ultra contendat, illud homini in victoribus dedit, iisdem legibus , ea- privato suo non licere λ Addunt utique dem neccssi late natos. Ex eodem coe- possessiones suae, & privati juris spatia lo spiritum trahunt, nec natura vilis, aliquid auctoritatis , & cum adversus sed fortuna dominum dedit. Cur infre- noxia quaeque etiam ubique liceat ulci- natis equis victor insidet Cur iniustosci. lacessiti tamen laris contumeliam quotidie iugo boum colla deterimus potiori , neque nefario iure vindica- Cur in usum vestium saepe pecori lanae mus. Inde est, quod animalibus qui- detrahuntur λ taceo de sanguine, &busque suas intra caveas , cellasque epulis per 'η mortem paratis Si om- plus inest audaciae, plus virium nam nia quae libera generantur, naturae de de homine quis dubitet, cum tam au- mus, Α' desinitis divites esse. Si vccodaces intra sua tuguria sint Pauperest haec conditio est , ut quicquid ex his
Constitat primam partem qu stionis, in qua dixerat Diues non fuisse damnum , quod Apes libe
eum snt Animal Re . quia multa quae libera suerunt transeunt in ius Dominantium, ut ex venatione . A aucupiis . quare licet v. g. invetitos favos tantum in trunco retultilet domum, fuisse ne sui iuris. multo mag s erunt autem cum in domo sua ipsos habeat, eum Ares educat, &e. a. quia omnia naiatura quin immo libera sunt. & tamen alieni iuris fiunt per victoriam homines . se equi , se bovea, se me odet 1 e. 1 liberi alienat dominationi serviunt . A quidem sine ullius contentione , eum ita institutum si, ut si proprium habentis quod in eius usus tessi; 3. quia respondere Dives ad hoe poterat . armenta pecudum. equorum, vae earum &e. cohiberi raragistro impolito , unde non esse libe
ra, ait . quod L serui malunt, Ac petora di sperduntur , quare haec abierunt igitur extra ius antea haiabentia . quod si illa non libera sunt, quia ma3liter ipsa eohibet, & domum reducit, & hoe Ana sisne magistro praesant . qu.a fideliter in alvearia redeunt Re. 4 quia ipsarum lieet non se eerta ponsessio dum volant: tamen iant in potestate habentis eum reuertuntur. A licet dicantur posita extra imperia, tamen obediunt quantum potest animal irrationale . s. quia s mel ipsarum factum est pauia peris quod nullus negat, quomodo non erunt Areat ε. quia s ips alvearium raptum esset. non fieret
quaestio solum de illo ligno, sed sane & de inelusa Apibua : r. quia reditus sum perdidit , quia ipsi
raptum est id cuius stultu vivebat; s. qui a s Apes habere adhue voluerit eruenda erant. 48 Tot animalium . 4ρ Illa enim perditis , qua ex argumento tuo libera esse colliguntur , unde non plus erunt propria Divitis, quam alterius.
368쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII. 361
animalibus in usum hominis cessit, pro- ideo natura , sive naturae inllinctum ANYt-prium si habentis : prosecto quicquid secutis legibus ita ipsius in noeentiae μ λ μ iure possidetur, iniuria aufertur, ut vo- consultum est, ut ibi noceat impune, lueres mites , & aliae quae per rusticas ubi indignior si contumelia . Quod villas, quaeque ditibus cellis saginantur, providentiae consilium , si cui favet . in quibus tamen domini ambigua pos- maxime profecto divitibus e nam si sessio eli , & vaecae , & armenta , & nobis non licet contra audacissimos omne pecudum genus . Sed illa imp Pauperes vitam , sortunasque nostras stus cohibet magister. Peius ne domi- tueri dum intra lares ipsos insultant ino in iis ius est , quibus custode non opus quantum favemus audaciae , ut sese est Nam si hoc dicitis, nihil esse no- contra nos extra terminos nostri iuris strum quod perire possit , ex nullius exerceat Adde quod s mihi quoti- animalis damno haec edi sermula potest . dianus praedo aut vastaret agros, aut Nam & errare pecudes solent , & fu- meliorem segetum auferret partem , gere quotidiana mancipia . Si hoc in aut simile aliquid intra privati mei caeteris non obstat , vagari tu nolles terminos admitteret facinus, quae lex, apes, in opus exire, S ad quotidianum quod Tribunal damnaret ultionem , censum laboris assidui non detrectare cum praecipue nullus obstandi modus militiam . An non ipsae domum sita spon- superesset i Puta jam nos esse in parite revolant , finemque laboris sui sole casu nocentis, scuti ratio damni par metiuntur , & omnis intra solitas do- est. Decerpebant flores meos , ipsam
mos turba conditur, noctemque mode, suaviorem, ipsam quam optabam par so silentio trahunt Age porro, ut non tem audacissimo volatu te lectam re si earum certa possessio dum volant , ferebant ad Pauperem ; an vero aliter nempe quia cum remearunt, concludi. audaciorem in dies rapinam sistere po-
transferri, donari, Vaenire possunt, in tuerim, dicat Pauper, qui noluit Apes potestate sunt. Quomodo autem potest transferre. Sed pudeat tam iniquae com-iine damno meo perire, quod quotidie parationis . Si fas est hominem ali- meum est At extra imperia positum quando occidere, de caede Apum quis est . Mirum hercule , si negato com- quaerat causam Putate iam, quod i
mercio sermonis humani, sunt in cae- tra privatum meum non occiderim . terorum animalium forma . Tamen Adversus inferentem damnum haec ul-
quam dominus dedit, incolunt sedem, tio suit . Adhuc ne Pauper nobis in- lascivientem luxuria fugam tinnitu com- sultat, qui tam praeclara vindicta gau-pescimus. Etiamsi diversis regibus coor- det Ipsi ne licuit invidiam suam, auia seditio ad bellum inflammavit iras, supe ibi am ulcisci cum nobis roganti exiguo pulvere, vel unius poena ducis bus non obediit; diviti autem provo-
resedit omnis tumor . Illa vero admi- cato minor conlumeliis ultio paucarum
randa sedulitas, quod operi totus insu- Apum morte negabitur Ipsae nobis mitur dies, in dominorum reditus ab- leges, ipsae contra nefarios ministrant lata supplentur . Age si obsequi pos- arma, & ne sit sola iudiciorum formi-sent, quid amplius imperares Intelli- do sceleribus , quemque hominem enm his vanis ultra necessitatem esse ren se voluerunt sui doloris ultorem . Ita ponsum. Si non sunt apes meae, ne id & praedones, & scarii, & fures occi- quidem quod his enicitur meum est . duntur impune , ne boni homines in-Atqui nulla unquam inveniri potuit im- sultibus improborum obnoxii innocen- pudentia, quae frumis mellis in dubium tiae ignavia damna quaelibet pateren-
369쪽
M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIII:
ἐπι- tur, & nova fieret probitati contume- lia , quod nunquam vinceret . Quidlura Si, quotieseunque Pauperes no
is insultant , ad leges , ad iudicia
confugimus, numquam erit contentio-tium finis , numquam nos sinet auda
eissima hominum invidia requiescere. Ideo , ne major lite sit strepitus , ne vilibus causis tribunalium majestas polluatur, in levissima re quisque est sibi Iudex. Neque iam inimice queraris,
iniquius me vindicatum . Postquam Apes tuae flores meos decerpserant, nihil tibi aequius eontingere poterat , quam ut quidquid nocuerat occideretur . Unum, fateor, unum recte mi.
nus admissum est, quod occidi animal innoxium, sola domini sui malignita te scelestum ; & male peperci homini , qui suas Apes fecit nocentes. Quaeritis in quo mihi nocuerint Apes , quid corruperint , quid abstulerint
Non evertere reditus , non depopulatae sunt agros flores meos decerpserunt . Namque non ebibunt modo pendenti volatu super susum rorem; verum & ipsos caedunt flores, & pedibus aggerant, & sarcina intra alvearia reportant. Hoc ipso iam quod cae-lastes aquas exsugunt in ipsis , nonne tum suavissimam, ac purissimam par. tem auferunt, tum delicatius illud alimentum , & pugnantis aquae contra Solis radios humidum tegmen Vis stire quam potissimam tollant de floribus partem Illam utique, quam ne recipiant in Lehi tota nocte clausi aditum aliis humoribus negant , cui statim se se totos affundunt, & expansis
vocaret. Hoc ergo fieri pote st, ut quod nascitur, meum sit: quod generat, alienumὶ Age, si mihi alvi furto abes.sent , utrum nulla daretur actio An viminis modo, vilisque texti pretium formula taxassem, & perinde agerem,
quasi inanes perdidissem Nisi fallor ,
esset aritimatio & apum . An tandem quas surripere non liceret, liceat oecidere Non est damnum, quod exutus sum, quod reditus perdidi , quod annuos fructus praesidia paupertatis amisi Non est dantium id perdidisse , quod ut proximo utar argumento si habere voluero, emendum est Qui dedigo tibi opus est maleficis succis , cum liceret palam trucidare , & plenos vel cremare igni, vel aquis immergere alvos An est aliquod animal, quod non liceat nisi τenenis oecidere Ut damnum sit , inquit , iure tamen feci in privato meo. Per fidem vestram, Iudices, succurrite exemplo, non sussicit his partibus unus rusticus pauper. Ob viam publice eundum est, & obiiciendae adversus nascentem licentiam consensu manus. Credite mihi, maior I lite I quaestio est . Hoc vobis hodie iudieandum est , ubi scelus facere non liceat. Nam cur non hoc idem de homicidio respondeat, cur non de latrocinio λ Non enim I 3 iure ista, sed modo differunt . Aperitur ingens funeri via , & obluctantia diu legum velut claustris scelera porta prorumpunt. Si in privatum iura non veniunt , & in manifestissima quaque noxa non de facto
quaeritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleratis terras divisimus .
sci Ultimum argum . si liberum iterum animal Apea meae sunt, quare non est mihi damnum illatum, cur Meldissi ipsa veneno, Oeeulte scilicet, quod saeinoria tonse ius, eur non palam Confutat seeundam partem eonfirmationis Di.iti. dieantis, non esse, licet si damnum illud, iniuria datum. Primum autem arsumentum est Disitis, quod seeerit in privato suo. Resp. l. Ita possa defendi A late inium. 1 homieidium, se uti defenditur venenum; a. maximam viam sceleribus amariti, nam eum lieeat ipsa in privato suo euilibet admittere, innumera Divites impiane patrare pote rant, eum tam latae ipsorum unt possessiones. si Lite praesenti, Rus agitur inter nos de Apibus .sa Quae oboritur ex hoe patrue in is quo Dives utitυρ; nimirum liceat de alie ui in privato suo iam rara committere, quae quidem quaestio magni momenti est.
sa AEque enim stetera ista sunt, di inauriae.
370쪽
LAURENTII PATAROLI ANUL. XIII. 363
M Ubi enim non iam divitum privatum circumquaque foliis toto nisu veluti &
''- Parum est proximos aequare ter- ultra excepturi procurrunt, exsurgunt, - ''minos, & pol sessiones suas velut quas- reviviscunt . Tolle matutinas aquas , dam gentes fluminibus , montibusque flores iam perierunt. Non exaggerabo
distinguere. Iam etiam devios saltus, nune , Iudices , eonditionem hortulidi sylvas vasta solitudine horridas oc- mei; satis sit credere summa diligen-
Cupant totas, atque intra paucorum uin tia utique custodiri meruisse , eum &hram latent, e finibus suis populus exin alvearium tanta cura servatum tanta
cluditur, nee ullus procedent is finis est, sollieitudine vindicetur. Utcumque sit,1 nisi cum & in alterum divitem in- nihil mihi eerte meis floribus carius, eiderit. Adhuc tamen spolia transeun- nihil delitiarum blandius; & tunc matium, & abacta pecorum greges , sub xime sensi propensiora studia mea suis. hoc titulo defendebantur , jam privati se , eum suas Apes coepit Pauper inveneni transcriptio est . Iterum ae sae- fensus immittere . Unum hoc minus plus, Judices, admoneo, considerate, hortuli mei meritum fuit , quod sordiscite, aut 3 nihil usquam contra ius tu nam meam innocentem fecit, &ideo licet, aut in privato omnia . ' At vicino meo despiciendam. In hoc e- enim adversus inferentem damnum iu- nim possessionum mearum spatio ve-sa ultio fuit . Dicam nunc quam ini- luti te lecto cupiditatibus termino ab qua sit invicem iniuriae compensatio , omni ambitu fastuque removens fige- quamque non solum legi adversa, sed ham animum , & tot perlegens h
etiam paci. Barbarorum mos est popu- manae testes caducitatis, a votis on lorum , quos procul omnis iuris huma- nibus quae veluti perennaturi molimurni societate summotos proxima belluis eastigatam mentem revocabam . Fl natura efferavit. Nos ideo magistratus res mei fecerunt , ut tarde dolerem , legesque a maioribus nostris accepimus, ut admonerem blande Pauperem , ut
ne sui quisque doloris vindex sit, &a L levissime vindicarem . Quam felicem si duae scelerum causae se refellant, si ul- mihi praestiterant innocentiam si nontio crimen imitabitur. Damnum acce- adeo sceleratus suisset vicinus meus lpilli. Erat lex, sorum, iudex, nisi si Proclamo iam, interrogo, cui videatur vos iure vindicari pudet. At mehercu- iniqua ultio florum damnum etiam v le jam ad arma mittimur, & institui- luisse pensare; aut quis serat tanto stretur perniciosa nocendi contentio, &in pitu animalia vindicari , quae in ipso vicem legis ira succedit. Premetur qui- scesere occisa sunt Sed iam suerit ledem obnoxia infirmitas , & paucorum vis dominio subiecta plebes triste servitium perseret. Est tamen II nec pauperibus interim dolor , & ut facilius nobis noceri potest , ita vobis 1 η latius . Postre mo placeas licet tibi opum tuarum fiducia. Dives, si mihi γ' invidere non ex
s4 Neque enim Pauperes Ipsa pomini ob stare. Is Ut damnum mihi illatum a Divite erit eum
inivria . 36 Et fie aperitur ingens funere via , Re . ut supra . . Meundum argumentum Divitia est, istam fuisse ultionem adversus in serentem damnum. Resp. I. iniquissimam prorsus, & barbarorum propriam est. iniuriae compensationem ἔ E. potuisse Divi em virum
dieari per sorum , ideo etenim statutae sunt Leses , ne quisque ultor esset doloria sui , 3. iam hoc modo vindictae armis iam omnia peragenda, & iram in locum Legis succedere. π Alii habent is , male prorsus; leuius etenim Pauperia utiqua est, quod obnoxia fit licet infirm stas, &e. tame a non dolet, quia & Divites laedi possunt, & quidem latius.
IR Ex magno numero rerum quas possidetis, quarum qualibet laedi potest . 33 Alii Libri habeatv lverei vide quam depra at .