장음표시 사용
311쪽
go M. F. QUINTILIANI DECLAM. X.
At or- solvuntur , & partes quas delicatior quomodo persuadebat mihi, ne erede- meo. ' unio sociavit leve quidquid adversum, rem morti Scelerate nescis pater , levis seiungit insultus. Quid ars valet quam similem viventi filium eluseris.
elaboratius emcere, quod non vis quae- Circumibant totum corpus oculi, noulibet diruat, & toto simul decidat par- inveniebam, quid ignis egisset . Sub-tium lapsu, si quo externo tangitur im- inde dicebam, hune ego extuli , hune petu Necesse est ut in ruinam prO- ego rogo imposui, ex noc ego cineres. nior sit anima, quam puro ex igne , & ossa Φη collegi Si talis est, quid sacroque coelorum halitu artifex su- habeo ouod lugeam Perisse filium . premus effecit, neque crasso, pingui- meum hoc uno intelligebam , quodque vinculo , sed quod materiei pro- illum non poteram & patri ostendere. fecto par esset , & nihil importaret Confitebor . primae tamen nec ego violenti. Quid dubitatis/ Totam sta- credidi nocti , & tanquam victis iratim animam deficere cernimus ; at scebar oculis , & erubescebam mise- .corpus longa mors expedit, longa ta- ra , si quies fuisset . Ecce iterumbes dissolvit quod crassius, quod vilius iuvenis, ecce iam quotidie venit . est. Adde quod semper corporis sequi- Quid habeo, β' quod interpreter Uetur anima ipsa diversitates , & nihil rum est utique , quod semper est .
nisi de ambobus mutatur. Haec simul Novissime non tanquam umbra ve-
cum corpore gignitur, simul crescit , niebat , sed assidebat , sed amplexus& arvo fessa prona membra , & d dabat . Ego sentiebam , & recipie-clinantem se nectam secuta fatiscit . ham . Quotiescunque domus fuerat Non video quomodo gaudeat aeterni- grato sopore prostrata , aderat il-tate materies , quae suae modum aeta- le , quales humanis se offerunt oculistis de tam caduco desumat. An pro- propitii dii, quale laetissimum numen habitis immortalem animum , si ne- est, cum se patitur viduri. Sicut om-que corpus, quorum nullum discrimen nis religio templorum , omnis religio . interest, nisi quod illa delicatis compa- lucorum , cum tacuere mortalia ,
cta principiis facilius dissolvitur λ Ui- & profani procul erravere sedibus to-deamus rogo, an altera animae causa- tis, solitudine frui, & de suis dieiturrum insit , quibus corpori necessitas exire simulacris: ita juvenis meus no- mortalitatis infertur. Quantis nos tom et ibus totis agebat filium, & paternaquet, exagitatque pestibus humana fra- domo, ac penatibus suis fruebatur plagilitas , quarum causa longiori cum cidus, ac mitis , & matri propitius , cruciatibus, ac doloribus colluctatione, ut numen, & deus dilabi sideribus, &quam tranquilla, atque hilari vitae quie- venire de liquido , puroque aere vite detinemuri Neque satis erant quas debatur . Quid imprecer sceleratissimo infirmitas humana serebat, novas in- patriὶ umbram probare voluit. Mi- genium addidit, &euraturum sollicitis seremini, Iudices, ut hoc facinus, qui- artibus ipso morbo saeviora importavit bus debetis, accipiatis animi g. Maius genera lacerationum. Hic aeltuantispi- parricidio , majus quam si filii sepul-
ritu exardet, illum caeca, lentaque ta- chrum funditus eruisset,&sacratos morbes te
68 Vide supra not. 33. εο Viale. Cod. habent impreeeν, nihil sane ad rem; nostram genuinam puto lectionem , ut fiat sensus , quid opus est interpretatione , fueritne vera an falsa haec apparitio 3 Verum es utique quod semper es. το Luei sere omnes saeri passim apud Poetas, Lue. lib. 3. Sen. in Thyeste, lib. a. Re. τι Probavit Filium meum Riste umbram ineantationibus ipsum vincens ,
dith antea mihi quodammodo blandiebar, quod veluti diu mea aliquod ad me veniret.
312쪽
te lapides, etiam cineres , & ossa re. ligiole quiescentia fracta sparsisset urna. Advocatur homo, cuius ars est ire contra naturam. Qui simulae ore squalido
barbarum murmur intonuit, fallereque coegit superos, audire inferos, tremere te iras , ut experimentis loquentium famaeli, conlittit iuxta tumulum miserrimi iuvenis mors certior. 73 Nunc opertae, inquit , arcana mea lenebra adjuvate me digna, nunc omne 7 pervium numen, & religio, quam isti irrogo, propius adeste, succurrite. Magis mihi laborandum est , quam cum sidera mundo revelluntur, cum jubentur hyberni fluviorum stare decursus, cum
potentiore carminis veneno victi rum
puntur in mea inlitumenta serpentes . Cui fodiendus eii iuvenis , assignandus est inferis, & densioribus transfuga claudendus est tenebris. Quanto facilius opus erat, si revocareturi Mox in ipsam dicitur incubuisse pronus urnam , & inter ossa, &. inter cineres verba clausisse. Hoc tamen subinde respiciens confitebatur, repugnabat umbra. Itaque carminibus non satis credo , praefigamust. omne tumuli latus, & multo vinciamus laxa ferro. Iam II bene habet, expiravit aliquando, non videri, non pro gredi poteti. An mentiar, scies proxima nocte. Omnes me hercule parentes,
utique qui liberos perdiderunt , ire in illos oculos, in ista ora debebant. Tu
sie filium tuum clusilli , .lanquam nocentes ad inferos revocari soleant animae , quae inter languentium familiam ,& tristes penatium morbos vagae , er rantesque magica vanitate captantur λLaqueone vitam damnatus eliserat Noxium per sua viscera exegerat se rum An ex conscientia venena praesumpserat, nec recipiebat se, nisi ca minebes exedit , vel humoris eo pia superfluens diutinae alligat aegritudini ; hic membrorum mutilatione deficiens inu. tile pondus vivit, ille laceratur, uritur, pejus quid milo patitur quod curatur. Sane dixeris , ideo natum hominem,
ut semper pateretur, ut numquam viveret nisi invitus . Quid inveniamus quaeritis in anima simile Ex illimate,
per Deos immortales, an malis corporum comparari queant tristitia , dolores, luctus, metus , desperationes. Quid
dementiam dicam, quid insaniamὶ Quid efferventia, quibus nihil est gravius, desideria An immortales sibi spondeat
annos, quae malis hisce consumitur, hebetatur, si ferre nequit corpus perbre vem impetum suorum t Quantula vero horum vis est, si cum illis comparentur λ Uultis scire quid in anima agant
desperatio, insania, dementia, qpid in
corpore morbii Nunquam totus homo perit, nisi cum animus aeger est . Neminem vero negare crediderim malis suis stim me animum infirmari, qui enim tantis aggressibus everberata intacta velinuti nihil patiatur materies Cernimus hercule signa defectus, & sano saepius, valentique eorpore lolius animae a gritudo est . Quid referam, quam lenta exedatur tabe,cum amissa dolemus, cum pavemus , cum exhorrescimus , cum tristitia tunerum detinemur λ Testare mulier quantum patiatur animus denperatione, moerore, quae pallidior ad metus , in vota pronior, non diebus secura , non noctibus in tenebras inquietum affectum protulisti , quae putavi ili filium venisse . Nihil ne: ex
dementia , insaniaque mutatur cum non apparet anima, Cum non tota agit,& numquam sortius defectus digno icitur Dicite nunc quis medeatur , quis
repa Vulgati Cod. An re tie eo gie Sωperos, ct elacee, ut fiat sensus, simul ore squallido barbartim murmur intonuit, di decepit veluti timore maioria mali superos, tune erepere inseri audire Ac. a vulgati Cod. habent Nune operta Ate . sed vetus lectio praestat, quae illum adhibet modum. 4 vulgati eod. po tinum , in intelligibile. νs Verba Pop. eum qisia pugnantium deeidebat , 4e transsertur ad exprimendas quaslibet mortes duriores, ita samo apud Ter. in And. Act. a.
313쪽
3o6 M. F. QUINTILIANI DECLAM. X.
AN 3- reparet . Pronior semper desertur in mine inclusus Quando domum tuam D eL '' '' praeceps aetas, in diesque proruente se- funereus, & squalidus, quando te ter necta nihil homini ad mortem restat, ruit Crudelissime omnium pater , de nil homini ad mortem superest, quam filio tuo malam umbram fecilli. Quas impotentia, non semel deliratio; unde nunc putas uxoris miserrimae esse cogi- ille ignei spiritus, vigorisque defectus, lationes; qua materna viscera persua- nisi quod ipsa consecta senio fatiscit sione torqueri t Nunc filius meus illie, anima, quae nos fovet Singulas quin- unde veni re consueverat, iacet strictus, immo aetatum hominis diversitates ori- alligatus, impatiens. Queritur γε su-ri crediderim ex ipsius animae sive sa- bito terram graviorem, utique cum senis nitate, sive languore , prout firmius , tit venisse noctem , quando umbrae deteriusve sit partium vinculum. EG feliciores dimittuntur ad matres. At veis fraenem scilicet , petulcamque Iuven- ro si qua inter manes colloquia sunt, tam , sive non penitus coarctatus igneus & esse credo , non deest , qui iuveni spiritus faciat, sive tum maxime deti- meo dicat: Quam vilis tuis fuisti, quineatur, at morae impatiens corporeum- libenter te perdiderunt iid illa ma-que dedignatus iugum invisum carce- ter, ad quam ire consueveras has tibi rem excutiat, exagitet . Firmior vi- catenas, haec vincula pro merito redris, solidiorque praestatur aetas, dum fir- didit i 78 Ita infelicissima omnium mu-miori nexu mobilis semper vincitur iter , & si magus etiam γ' credat , materies , dum seu las lata conatibus , hoc periclitatur, ne filius se putet ve- seu assueta patientiae, non impetu tur- nisse ad invitam. ' Agit iam hoc loco gida obtemperat. Iam vero quid triste nobiscum maritus gravius, altius, sa putatis senium , nisi cum animae unici pientius, ut homo sine dolore. Negat deteritur, & deficiens spiritus paulatim- ullos esse manes, contendit omnia pe-que exiens sensuum quoque potentiam rire cum corpore, nec remeare viven-
aufert, & iuxta spiritus exitum ipsum , es a cinere sensus, nec tam videri ima- valens corpus est, donec penitus defi- gines hominum, quam cogitari, &ocu- ciente mors advenit Quid animae im- los luctibus credere. Quod si ita est , mortalitem asseritis, quae sere moritur magum ad quid advocavit Pessimuς ante corpus Sed mater obiicit persua- parentum, qui dum liberos suos sepeiasonem sapientum, qui constare homi- liunt, flere contenti , ut obiter ah r nes corporeis caducisque elementis, & go siccis oculis revertantur : negat ad anima perennitatem non ex nostro, sed manes , negat ad umbras pervenire , ex eaelesti igne sumente dixere. Quid quod plangas, assirmat perire lacrymas, repetam sapientum plures in sententiam assirmat perire singultus. O scelera- nostram descendere, quos quidem ve- tum hominem , quisquis luget, & ti-ritatis veluti sontes, & verae sapien- met, ne hoc perdat Vana ergo sapientiae latebras veneramur Vis tamen tes persuasione frustrati , qui constare
νε V. g. Cod. habent sinu; fortior est lectioni a nostra sensus . 'ν Umbrique t ut Intelligit puto. per geminus portis somniorum dimittuntur; de quibus vide viri AEn.ε. νη In vulg. Cod. deest ira. y vul3. Cod. reredat . non intelligo quid prost, quod Μagua recedat, s iam ineantavit. Nostrae lenionis ita fit sensus r in elieitatis meae partem puto, quod neque Pater, neque Μagua eredun ad me Filium uenisse, licet tamen mihi eredant, adhue tamen in elieissima sum , quia fortasse credat, Filius meu se venisse ad invitam. . Consulat primum argum. Mariti probantia, non superesse Animas post eormessiua . sed eum ipsis perire, quare falsum esse , quod de Filii adventu affert , di illam fuisse solam imagitiationem i ait vero, salsum hos esse; ti hominem constare ex corpore caduco, di anima immortas. 3. Ironice. .
314쪽
me -- homines , & per fiet corporis 3 ele- credam animas se pereste post mortem Aueti. - φ' mentis, animaeque dixerunt: corpus ea- Non puto tamen destinatis sedibus exi 'ς ducum, fragile, terrenum, ut sicca hu- re. Quid enim proclamatis, novies cimmidis, calida frigidis, resolutis astricta cumfusa Styge intra tenebrarum regna pugnarent, partim aut doloribus assici, solutas corporibus umbras coerceri ,
aut novissimis annis, & senectute di L quid irrevocabilem horrendi portitoris solvi . Animam vero flammei vigoris ferrugineam cymbam effngitis , quid
impetum, perennitatemque non ex nin adamantinos carceres, ferreos nexus ,
stro 3 igne sumentem, sed quo sidera & minitantia intortis anguibui, sulsu- volant, & quo sacri torquentur 3 axes, reaque face flagella furiarum Jam haec
inde venire, unde rerum omnium au- inanis fidei territamenta sunt , s p torem, parentemque spiritum ducimus: tuit umbra de tam praeolus scarceribus nee resolvi, nee ullo mortalitatis assici non vetito gradu semper prodire; aut fato: sed quoties humani corporis car- non fuit cur aeterna, caeletisque com cerem effregerit, & exonerata mem mutaretur surda severitas , ut filius bris mortalibus levi se igne lustraverit, tantum veniret ad matrem. Quid mi- petere sedes inter attra , donec in alia hi objicis , quid me accusas λ Ita ne fata seculo pugnante δε transmigret : vado facili remeat quem non reversu- deinde prioris corporis meminisse. In- rum conquereris , & tanta ille gaudet de evocatos prodire manes, corpus, & mortis di versitate, pro quo communem vultus, &quicquid videmus, accipere, omnibus Fatorum necessitatem, & ri-
occurrere suis imagines charas , aliquan- gidam legem incusas Sed quid plurado & oracula fieri , &η noctuinis ad- contendo, quid plura disputo Filium
monere praeceptis, sentire quas mitta- tuum arte clusum dicis, quem non inmus inferias, & honorem perciperetu- ferorum compedes tenuere Quare ,
mulorum . ' Rogo , cum filius perit, Iudices, velim credatis, mihi non ideo non ne satius eli 3 hoe credere Tuae magum adhibitum , ut aut verborumtamen , inquit , hoc quieti praestiti , vi, aut noxio serro circumdato tumuis ne attonitis agitata terroribus, soli- lo filii umbra premeretur, sed ideo sa-citas semper ageres, suspensasque du- ne ut hominis aliquid facultas afferret, ceres noetes . Ita parricida commune quo inane foeminae desiderium , vanae- facinus fecisti: & ε 3 imputas quod fi- que cogitationes abirent . Testor conlium videre desiimus Somnum e- scia Numina, haec fuere consilii nostrinim ante petebamus, & placidum so- verba, quae mago dedi. Tenetur in-porem . Crudelis , nunc inquieta , felix uxor sve illusione somniorum ,
nunc attonita mater est , nunc per- sive cogitationum vanitate sollicita, sedidimus noctes . Umbram ne tu filii iam singulis noctibus adventu filii petis rem frui
si Elementorum isomine intelligit prinei pia eonstitutiva I seut etiam a Philosophia plerumque hae
significatione eapitur. Ra Perperam antiqui putarunt Animam esse igneam, propugnantea esse irra mortalem, quod enim materiale non immortale . 83 vel intelligit axes caelorum , A per syneedoehem ponit pro eaelis; vel axea propri a stellarum, eirea quos volutentur altero motu . altero υem circa commune mundi. n Pythagorae sententia metempsc sim admittentis hoe es transmigrationem animarum in altera eorpora poli potatam obliuionem; quod videtvr h e auctor subveeteress Plura habemus exempla, praesertim apud Poetas; sed etiam apod Christianoa , έta permittenta Deo. dit domessicorum admonitio ibus, quos praesertim coluerimu , magi moveamur . Resp. a. argum. Μariti die editia se id seei ge . ne agitata terroribus inquieta viveret Re. . nune se vera esse inquietam, quod ereptus es Filius; a. umbram Filii non esse formidolosam, sed plenam solati l . 3. nos territari alienia imaginibus, non nostrorunt.
86 Quod supersit Anima. B Pro terroribus, qui reddunt attonitos. 88 Et eontendis me tibi de bere, quod desii, die . .
315쪽
3o8 M. F. QUINTILIANI DECLAM. X.
frui testatur, diesque anxios inter no- rem formidolosam, rem plenam puta-
sit esse terroris Quid illa laetius faeie quid illo blandius vultu Quid magis
adulatur oculis' quid possund videre libentius lacrymaeὶ Non magis metuenda est umbra filii quam cadaver. Ne-ce sis est ut mors horrida fiat aliena . umbram tenebris , ac sepulchro , sed Sed aliae forsitan animum imagines te ctis vota deperdit. Reperias artem qua mulier non decipiatur, qua ficto gaudio non cedat, qua se deceptam persentiat. Nunc tuae maxime valeat auctoritas scientiae, nunc se potiori ope- Te exerceat incantatio . Iam non lilii ritant , & tunc inseri vocantur, cum
matrem sibi restituas . Quid praestet 'nune, Iudices, maritus innocentissi- ignoti sunt. Itaque prudenter, si tantum mus , quem mulier incusat quod filii ad suos veniunt . Sceleratus ille , ille manes suis sedibus , sua nocte condi- impius, quicunque defunctum filium vi- dit , & meminit hy quod elatus est . 'Terrebaris, inquit, &solicitis nocti-hus laborabas. Ita ne es, marite, crudelis Tu elusisses filium , etiam si ad
te veniret ''Nec magus, inquit, inclusit umbram , sed persuasioni tuae succurrit : ideoque pus as non venire illum, quia nec ante Veniebat , quia nec factum est aliquid, in quo avoc reris. Hoc ipso incipit mater sibi gratulari . Ita non tenetur , inquit, ille, non premitur , nullo carmine , nullo inclutus est serro . Removete ergo inmnia, & interrogabo. Ego autem scelerata tam cito credidi , ita non ille ad me veniret solutus & liber non ad hos oculos, non ad hos properaret amplexus y Quando enim me iuvenis ipse nisi flentem, quando non lividum pectus & sanguinantes vidit lacertos
quando non erubuit matri secisse terra rorem Arte cluditur miser , arte retinetur. Quid vis carmina tibi amplius praestent λ effecerunt quod promiserant. Desinis erubescere iam , quod filium non vides./ 'At tu, cuius in leges diis sy Libentex uaerem a ti a. . Tertium Mariti aroti m. quod de sisto terrebatur, A mhie; ac dueebat . octe'. Resp. sarcassiee aereo iosum elausurum P ilium , etiam si ad se venitIet , ne territaretur. - Quartum Μariti argum . quod Hagus non eluserit umbiam, sed ineantationes illas adhibuerit , ut cogitationem altam Uxoris removeret . Resp. i. quod iam Mniet , ideoque sibi gratuletur , cumeerta sit primam illam veram fuisse apparitionem . a. saἰ sum esse , quod Naritus dieit , vere enim arte teneri Filium, qui non amplius appareat.' lneipit peroratio, in qua orator i. ad Magiam eonvertitur . L mgat , ut quoniam potens es Filium recludere sevi elusit, hoe bene letum Matri praei et . a. at Maritum spem immittens non teriseitandum a Filio, etiam s revertatur haeret enim Filius . ad quem Parentum venire debeat . 3. ad Iuvenem in elusum ea persona Matris, rogans ut ad ipsam properet.
derit Ad vos, inquit, Judices, meas
Iachrymas, precesque converto . Fidem
vestram, sanctissimi Viri, ne in misera, luctuosaque coniugum rixa debilio-xis assectus misericordia praevaleat, ne vere credatis, aut ablatum filium, aut visum, quod tam sortiter mater affrinmat, & luget. Non habeat ius scemina contra maritum , quod incantare
non potui, quod nihil fuit , aut quod merito poteram si fuisset. Nefas est , judices , ut illius causa Valeat , quae non alium habet testem, nisi sui ipsus
sive dolorem, sive mendacium. Nunquam credo sic est vir accusatus, nunquam se quaestio pariter valuit, dum est sola probatio lacrymarum , quae non habent causam. At tu uxor ignosce, si viri saevior videtur affectus, nec tam iacile tuas in lacrymas, doloremque propendit; neque me invidum p
tes, quod tibi fictum hoc gaudium noctium in filiis osculis , ct colloquiis abstulerim . Nimis te perculit dolor infelix, nimis cogitatione votis blandita es, nimis evenisse credidisti quod
316쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. X. 3ορ
manesque torquentur , qui no- cupiebas, quod cogitabas. Crede iam superi,cturno terribilis ululatu profundum specus , & ima terrarum moves , modo servientium revocator animarum, nunc idem crudelis & inexorabilis custos , aliquando preces & matris admitte . Paciscere quanti libet , totos lugentis Iosce census , non ut labores , nec utorridum carmen exerceas: sed ut serrum tuum refigas, ut verba tua resolvas, ut nihil feceris, dimitte tantum,&eὐocasti. Nihil ipse crudeliter e patri scio paruisti, sed & huius etiam lachrymis , planctibus huius indulge ,
consule fame tuae . Execrabilem te , mage, facies, & invisum , y si facilius de filiolexoraris, ut includas . Nec tu, marite , nec tu timueris , ne ultricis umbrae vanis exagitere terroribus, ullisque imaginibus : hinc secura da- sortius ad dolorem composito, non po tuisse hominem a morte redire; cre de Patri minime filii manes noxio carmine pressos, & graviori supra sepulchri pondere detentos ; crede maritum tuo non invidisse solatio , cui iam dimidia nocte cedebas . Iuvenis
piissime si me fallit sententia, & vi
ges adhuc umbra, ac spiritus si te Magus verborum vi laesit, ignosce Patri , qui tantum fecit pro matre. Femrum suum ja in refigat, revocet verba, te dimittat homo, exeas, evoles iterum ad parentes, ad utrumlibet. Praestabo, Iudiees, si foemina modo vicerit, ut nihil secerit incantator. Tunc
sciemus an umbra antea venerit , si iterum revertetur.
bitur quies , scit ad quam debeat venire dimissus . Iuvenis piissime , iuvenis indulgentissime , nunquam matri tuae umbra, nec manes , si modo veneficum pondus , & terroribus omnibus verba graviora mago patiente discusseris, ad me, inquit, mater infelix , ad meas noctes, ad meas lachrymas, ad illos viventes mihi semper amplexus miserere propera. Scio quid mihi nocuerit, scio quid me torserit . Fruar, & tacebo.
m si dum parentum alter petit ut ineludas, alter ut reeludas, tu illi facilius Indulgeas, qui eruia delius petit ut includat. v. Qui incantationibus exsolutus . numquam videris Filii umbra matrἱ, sed vel vivens adhue. vel N. men q Cddam sa Vulg Cod. mi se . otiumque bene lesi poteti. y3 Si ulterius ad me .eniet Filius, fruar ipsius praelantia, neque quidquam Patri rea unciabo.
317쪽
DECLAMATIONEM A N T I L O G I A.
Pauper, re diυes inimici, utrique terni liberi. Bellum incidit rimitati. Dises dux creatur, profectus es in eas ra. Rumor orsus es ab eo prodi Remp. Processiν pauper in concionem , σ accusavis divitem proditionis. Absente eo populus lapidibus liberos ejus occidιt. Remersus dites est viti or a bello. Petit ad supplicium filios pauperis. Pater se
osserν. Contradicit dives. Erant enim leges, ut proditor morte puniretur, re calumnιator νdem pateretur, quod reus, se convictus esset. PROPAuνERE coNTRA DIVITEM. PRO Divi TE coNTRA PAUPEREM.PUtaveram sane, Iudices, impa- 'π Xpectaveram quidem , ut de tientiam Divitis , & ultionis inimici mei supplicio non quς-
aviditatem jam satiatam, neque is reretur, nec me decipi posue quidquam de sanctissima legis a. eredideram in ultione , quam ctori. mihi
sitimi Divea, quod quaeratur adhue de suppi e o PaupeHa , R rogat ne Ideo ipse iuvetur , quiation potest defendi , sine genere poenae ἔ a. stupet deinde , ouod Pauper velit ipse mori , postquam Divitia Meldit liberos . 8t se ferre non posse, ait ut sua orbitis etiam liberis Pauperia relinquatur. Stupet praeterea, quod ipse Pauper, qua Filios Divitis oeciderit . ipsum v et erudelem , quod illos Pauperis exi sat ad supplietum; 4. ait , se scire multos eredere. Pauperere mori nolle, licet mortem exigat pro Filiis. At esse pro vita quae eumque faeit ira morte vota, te potare tamen ipsum non en atri , quod ita sei , se itii mi eo magia nocere . a Nulla haberetur quaestio, sed confestim reiieeretur vicaria oblatio Pattia , di plecterentur Filii .
318쪽
LAU RENTII PATAROLI ANTI L. XI. 3I I
D. ecia mihi debeat ei vitas, tam liberi do- ctoritate, si ve exemplo periturum cre- Audii
'' loris . quatenus eo malorum novia dideram tam prompto in mortem ani- - - .
late perveni, ut in vindicta primum mo pauperis inimici . Sed quoniam mea confisere leges, ae iura velletis, dives non est pro contumelia , de qua quaeso, ne quis prode e pauperi velit, adhuc queritur, certa hac compensati quod nec defendi potest 3 sine genere ne contentus, sentio tam saevae vindi- poenae. Plus meretur pari homo , qui ctae voto aliud exigere inimicum meum
c si ipsi creditis debet occidi. Hoc est supra supplicium calumniatoris . Adeo- quin imo, Iudices , quod supra omnes ne leve est vitam hominis impendi, ut calamitates meas ferre non possum , sollicitae quoque ultioni , & omnium videtur sibi satis vixisse pauper, post- odiorum pectori paria non fiant ; nisi
quam occidit liberos meos. Uperae pre- profecto liqueret , quod immanitatistium putat coram impatientia mea suae furoribus innocentes qui subi icit, infelicem consummare patrem , & gau- oculorum solatium, & latietatem feridiorum suorum satietati hoc quoque tatis sanguinem , dc caedes exposcit ad; icit, ut orbitatem meam liberis luis Dono , crudelissime mortalium, tibi relinquat. Fidem vestram, Iudices, ne valere prorsus sacri Iuris Imperium; pereat , quod ultioni meae contingit numquam illum tamen legis tuetur au-s honus pater. 4 Actum erat desolatiis ctoritas, quem tantae indulgentiae non
meis, si liberos suos pauper mallet oc- pudet, & sibi non negat aliquid de acidi . Illud plane , Iudices , etiam in irocioris vindictae facultate . Satia te hac pauperis impudentia miror , libe- jam sanguine nolim, crudelis ; rigidoros meos pudore deceptae civitatis oc- Vultu, & inconcussa mente inimici cercidit, deinde me crudelem vocat. Par- ne lacerationem; & trunci mei corpo-vulos suos ostendit, allegat, tamquam ris, ac semianimis capitis trivissimo a se non ego potius querar hoc de quoquam pectu superba lumina recreentur. Quem patre fieri ; nec intelligit , quantum non leniant gemitus inimici; quid non debeat ad impatientiam nostri doloris tota spe implorent planctus morientis accedere , si passus sum , quod & in quod votum est velle aliquid morte cru- γ ultione miserum est . Facinus est , delius λ Vis scire quantum tibi hacte- Iudices, quemquam calamitatum sua- nus satisfactum sit Parum est qvod morum invidiam pati: sic ultionem meam ritur, tibi supplicat inimicus. Quis mi- debetis aspicere , tamquam & liberos hi piratas memoret, & tyrannost Plus suos pauper occiderit . Nec me fallit, eit de quo queror , quod per divitem Iudices, plerosque credere, callidissi- patior, qui poenam invenit, quam non mum pauperem nee mori velle , & novit assueta barbaries, qui pro crimi- hoc quod nudat iugulum, pectus op- ne Patris lacerari vult filios, minor quasi ponit , artes esse pro vita . Sed ego vindicta sit nisi ulciscatur in posteros . illum non credo mentiri , ' ego qui Ubi sunt, qui cito iubent iracundiam scio, siste- 'a Propter iniustam silis aecusationIs iniuriam, Loeelsos liberos. 3 vulg. Cod. habet, qui nee issenri potes fine genere poena . Hus meretur Re. veterem magis proho lectionem, ut si sensus, quod licet non hoc sciret poenae genus constitutum , plus lamen Ac. 4 Felicem se , ut hominem tantum , quod inimiei Filios caesos viderit, ut Patitem, quod vita sua Filios suos serὐauerit . s Qui scilieet servat Filim .s sie sensus: praeter ultionem reseram quoque solatium , quod non poterit esse Pauper voti sui compos, quare si satim liberos suos tradidistet supplieio, peribat hoc mihi solatium. et Si miserum es , di in ultione Filios inimici videre eaesos , quantum ego passua , A quam mereor vindicare , seasi sunt Filii mei. 8 In pati exis, qui maluiuem scilicet inimico meo huc auferre solatium , ut . pari ratione vindiearetur.
319쪽
. 3I et M. F. QUINTILIANI DECLAM. XI.
AN x- s stere, quibus in praecipuum laudis ge- scio, quid maluissem . Nunquam hoe De eLa. ' nus extollitur clementia ρ Parcit iam, adversus nos excogitasset , nisi impa. y pareit ille ferus, ille inexorabilis, sed tientissimus pater; &hane poenae meae
ut enixius serviat in liberos. Vos vero, suppliciorum novitatem de sua pietate Iudices, rogo, nostra esse figmenta pro commentus est. y Nihil magis de ini- vita ne putetis, quod mortem postulo. mico essicere velis, quam quod ipse Sentio quantum abutatur auctoritate le- ferre non possis . ' Habet hoc mali , gis inimicus, dum reos mortis esse vult Iudices, principum innocentia, quod filios, quod calumniatus sit Pater. Te. inimicos ei se nobis, nisi potituam nosor conscia numina, innocentiae filiorum euerint , nescimus , & tunc omnibus misereor, & numquam minus mendax patemus insidiis , quoties nos odit inaffectus Patris, quam dum de pignorum serior. Homo qui omnem adversus morte decernitur, paterni spiritus pre- periora rabiem de sui vilitate sutio innocentium vitam parvulorum co- niebat, sui genus libertatis putabat o- natur redimere . Iudicate qua mente disse mitores , nulli charitati , nullis agam, prout vos ageretis. Nescio quis implicitus affectibus , quod humilis , dabitet in tam infelicis eventus com- quod esset abiectus , in furorem se ma- paratione de pietate Patris. Quidquam gnae colluctationis exercuit. Primus sene me fingere poste creditis adversus meum dixit inimicum . O dii , deae hominem notae immanitatis , experti- quel cuius ego monitri artes pertuli que furoris, ut qui poenam exigit in- in cuius feritatis colluetatione duravi nocentium, ignoscit calumniatori, ex. Inimicum habui , neque occidere inde parcat utrisque λ Aut, si me ideo contentum , & mori paratum . Grament 1ri ereditis tantum pro vita no- tias ago civitati , quod in illis necessita, nulla est ratio fingendi contra il- sitatibus , in. quibus nihil adulatiolum qui non erit prima ultione con- ni, nihil praestabatis obsequiis, laudatentus . Fidem vel iram , sanctissimi tus sum te limonio periculorum. Be NIudices, verae pietatis haec vota sunt, tum mihi fatumque publieat sollicitu& de hoe solum sollicitus est paternus dinis credidistis . Sed neque . ego rem affectu et , ut saltem possit parvulis suis melioris ducis facere potui, quam quod non superesse. Proh nefas, & inaudi- sine liberis meis prosectus sum': noniae pietatis crudelius facinus, si non possit reliquisset illos dux. N periturus. Non Pater mori ante filiosi puto, Iudices, adhuc quaeri, unde il- Expedixtis ne, Iudices, ut inimici lae falsarum sollicitudinum fabulae retiae nostrae rationes adducam, ut calu- pente proruperint , quis primus trepi-mniis , quas lingua dicitur effudisse, dae civitatis aures rumore comple Ue-
. v In narratione exponit Diues r. Pauperem sola superbia , I ambit one eolluctationis inimieum suum sanum; a. eommilium sibi a eluitate bellum, ad quod pergens liberos suos reliquit, quod no secisset utique proditurus,' 3. ortos esse rumores illos de proditione immer; to sane, L scita persuasio. na in deterius prona di flusos, euius salsa tatis iam pateat auctor ; nihilominus tamen intersetios liberos accusati veluti supplicio momentum ; 4. se audito nuneici in Castra non proieeisse arma , sed sortite , 8c ex conscientia omnia retulisse ἰ s. se merito modo petere vindictam proclamat , eum debuerit iam esse a Republiea vindieatus , immo se r hoe maximum ultionis perdidisse solatium . quod ipsIudieri prius Pauperi irati fuerint. io Quoniam non putantes tantam inesse Pauperibust audaeiam , ut eum potent;a nostra lactentur, nulla cautione procedimus. v. C. habet titisitara; vix putarim hane admitti posse lectionem. ii videtur utique non esse inimiet; non esse oecidere contentum. Ae mori paratum. In quibus se ille et Ducem non ex adulatione, aut obsequiis elegis i , sed ex merito , & qui vere
videre posset, ne quid Respublica detrimenti caperet . ra v. C. habent proditurus, sor asse melius.
320쪽
rit , cum videatis quis sic egerit , uterederetis. Vidit hanc inter metus vestros occasionem, & quia semper apud sollicitos in deterius prona persuasio est , abusus est hoc, quod poterat videri timere vobiscum . Igitur homo , qui nullum conscium 'meum , nullum mihi crimen obiecit, ὸe mendacii magnitudine fidem veritatis captavit. Civitas deinde , cui accusator proditam se esse persuaserat , fecit quicquid hic de me facere potuit. Liberos meos ,
quos inimicus tota sua concione monstraverat, occidit genere, quo pereunt nocentes . Feretis me , Iudices, liberius aliqua dicentem Rem pessimi exempli passus eram , etiam si prodidissem. Scio vos, Iuὸices, hoc S l
eo mirari innocentiam meam . Ut primum enim mihi calamitates meas nuncius in castra pertulit , non arma proieci, non itationes, vallumque deserui , totam orbitatem meam in bella converti , tamquam liberos ibi νε perdidissem. Si unquam , Iudices, in me habuissent profanae cogitationes locum, si pauiam odisse vel pro liberis meis possem , 7 proditorem me feceratis . Necesse est , Iudices , hoc
primum revertus exclamem : Ita pauper etiam nunc liberos habet Adhue inimici mei plena domus est o mi set se cogitationes , o decepta solatia' l 3 Sic ego revertebar quas vindicatus. Quas ego legionum vestrarum indignationes, quem sortissimi exercitus eompescui dolorem . dum omnibus β' promitto liberos tuos, dum minus pro
vindicta mea puto , quicquid ipse fecissem Congerantur iam licet adve sus omnium mortalium nocentissimum cuncta supplicia, ego tamen maximum animus odio, invidiaque correptus excuset Nel ist quod maiori tartunae creditur , & miserat paupertatis despecta infirmitas quibuslibet patet mendaciis. Postulo nunc , quis me divitis inimicum putet , quis tenues , abiectasque vires cum tantis superbiae conatibus judicet pariter colluctantest Egi, fateor,
remotam a consortio hominis vitam , neque in me ullus enituit praeter coinmunem illam naturae pietatem pronior
in divitem assectus . Sive quod tenuitatis meae mihi constitit meritum, sive nova familiaritate divitis imperium rorsus subire non libuit , sive mores ominis non pellexerunt , ut iungeremus affectus. In summa, sive conscientia, sive cautio, sive judicium fuerit, semper tamen est innocens animus, qui numquain adversatus est specie inimici. Creatus Dux est in bella dives totius certe civitatis viribus, & auctoritate conspicuus; omniaque vota nostra,
ae sollicitudines solius hominis arbitrio suspensas in praestorum transtulit dubias vices , & subitas occasiones. Nescio, quid tunc inimice pauper egerit, cum sortasse poterat; ne mente quidem reluctatus est . Sed facile, Iudices, suspecta fit tanta auctoritas. Nescio quis rumor emicuit de divitis proditione, &animos de externis malis satis sollicitos, novi, internique discriminis prolatione deterruit , excitavit . Evolat per ora vulgi Dux proditor , & faei licredulitate paventium cisusus calamitatis rumor prout pcrgit augetur. Quid dico de paupere Non negabo, Iudices, quod locutus est, quod divitis proditionem damnavit, quod iam percitum, & furentem populum novo execrationum impulsu succendit. Non tunc
heri. Vulg. C non habent hia . admittendum est verbum hoe , ut fiat sensua : Civitas see It hoe d. meia liberia, quod hie de me seeisset . is Reposui Ioeo ex v. C. ιε ideoque de hostibus vindieatu rus. ιτ Mihi iam eausam dederatia, ut vere essem proditor . as Dum revertebar a bello , putabam iam . me esse , intellecta in noeentia mea , per ipsam Rempublieam vindicatum . is Dum promitio omnibus salutem, ae reditum ad uisendos Filioa suos.