장음표시 사용
371쪽
36. M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIII.
ANT - vis praeda, & exiguum hortulo illatum pedit, pares sumus.' Quid ergo i si quid
damnum; quod negare non Potes, cer-
te Apes tuae aliquatenus nocuerunt.
Addo modicam licet cautam, in comparatione tamen occisarum Apum summam: flores meos ante me legebant.
Doceat nunc ipse Pauper mitiorem , aequioremque ultionem, si flores divitis vindieari possunt levius, quam caede Apum . Spectate nunc animum meum, & ultionis iniquitatem expendite : Apes occidi, postquam ipsas Pauper servare noluit . Quis sibi illatam contumeliam iure queratur, postquam ut caveat admonitus superbe nimis ipsius fovere causam non desinit Qui siue sibi damnum objiciat , cui cum
e potuerit eripere recusavit, & eo citatae auctoritatis indignatione meri- o premitur qui precibus aequi Isimis contumax non indulsit. Debebatur equidem ultioni nostrae, ut non parce
rem homini, qui suas Apes intra meum privatum immiserat, & licet pro merito vindicari noluissem, levissimum genus erat poenae Apes illico intra Pa peris casam occidere. Admonui tamen vicinum meum , & de nunclavi , ut transferret. Plusne superbiae igittar esse diem divitis, quem laeserit, monitis, iussi hus non obedire , an impudentiae illius incusare vindictam , quam ipse concitaverit Dicat iam Pauper quaecumque valet audaci ssimae malignitatis ingenium, & iniqua remunerandi vi-
ant alis . Quis unquam quod ferentem apem viderat , ubi deesset , invenit Quantulum vero est , quod ex his manu consitis floribus legant Prata is, vaeque , vel maturae fructibus vites, & fragrantes thymo colles quantum coniniecta tibi damni attulissent apes meae , noumihi auferretur ratio, led forsitan aliqua daretur & tibi . Nunc vero quid queretis Credo depopulatos agros, e versosque reditus. Non enim debet leve esse damnum, quod β' dives ferre non possit. Decerpebant , inquit, fi res meos. Ecouid intelligitis, Iudices, quanto dolore dignum sit, quod ego perdidi, si etiam hoc damnum est, flores auferre Ita plane. Alioqui tu illos in
vetustatem reservabas, & durarent adhuc , nisi ad hortum tuum apes ventia sent. Cuius rei inveniri potest brevior aetas Namque dum immaturos exterior alligat cortex, nondum dixeris florem. Paulatim deinde vividiore succo tume scit uterus , & albentes accipit 43 rimas, nec dum tamen nos est. At cum
se ruptis iam tunicis in patulum capitas erunt , & velut fissa in orbem , iam que eorum videtur maturitas , &ignotus occalas est, & jam sine ventis quoque soluta natura, labitur gratia , nec quisquam est flos nisi novus. Quare si dicerem, abstulere peritura, &quae protinus humi jacuissent, in usus homianum conversa , inauditus tamen livor videretur, etiam apibus invidere. Nunc vero differendum mihi est, quam momentosa sit huius animalis rapina. Nescimus qua pernicitate plerumque vix contactis fioribus revolet, discurratque per singulos velox experimento , quam etiam ubi immorantur, libratis pende-
Tertium argum. Divitia est , quod Apes Pauperἰa florea sbἰ Mearpebant . Resp. r. eu hoe Inse ei, quam secerit in Api a pauper iacturam, fi amnum est Diuitia florea amisisse. a. quia abstule osores , em se ilicet nullius momenti, quὲ neque durant ut possint de die in diem servari, qui vix Bai ἀsatim immoriuntur. 3. quia nullum est dam-m, quod inserunt Apea floribua, insens,ile enim eli. quod auserunt , quod in omni s floribus, qui a insederina, observati potest; 4. etiam si aliquatenuam cuisse a Aperi tamen compensabatur damnum, quod pei initiis mellis. A cerae Diviti reservabantur Se. εο Cui leve daritiis, ege deberet insensbile ex redituum, optimoue suarum numero .sa Qum ae sent in floribus eum sese rupturus est cortex . 4 a Foliis in circulum expans .. sa a Fritiee Apibua gratissimo . Dti εώ ευ ma pascemvir Mes. viri. Eo I. . D ex
372쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII. 36ue
Dre ιε- iectura suspicari potest pabulum mi- ce insultet vicini divitis humanitati, in Aver- ''nistrant. Non ex omnibus floribuq cam ipsa tamen vindictae meae serie nihil 'punt utilia operi suo , sed in omnibus infeste actum obi ieiet, nisi quod non &ouaerunt . Praetens & quidem protinus rursus ignoverim . Dicam quo animo illa redditur merces , quod omnibus , egerim Inimicum , ut damnum ca- quibus insedere , odorem mellis inspi- veret, admonui, & vindicatus sum eum rant, & brevi contactu vim sui relin- coepit Pauper mihi plus esse inimi eus. quunt. Hoc tu damnum intelligis, hoc An nihil causae nostrae innocentiae fa- veneno vindicas, quod mehercule in- veat ipsum lethi genus quod Apibus humane etiam fumo prohibuisses An intuli λ Ueneno quidem contigit, sed non te solus vicinus colui Non frugum quis Apibus praebuit λ Nullus insultus, mearum primitias omni vere misi Non violentiae nihil admissum est ; dieere si quis ceris novis candidior incidit fa- iam poteram, ipsae ultro venerunt ad vus, tuis reservatus est mensis Cum mortem . Quis non sentit ideo mihi parvis mediocritate munusculis ista sem- ultionem contigisse , quod non desiit per adjiceretur commendatio: Hoc tibi Pauper praedantia agmina in nostri hominittunt apes meae. Puto, relata est mi- tuli pascua mittere, ut mihi paene ipsae hi gratia. ' Admonui , inquit , & ut Apes imputent vindictam meam Quis transferres de nuncia vi. Idcirco contu- probabit maligni animi solatio , aut macem merito punisti. Non enim vi- ὸamno Pauperis me studuisse , eum deo quid aliud patrocinio tuo conserat nihil egerim ut vindicaret, nisi illatae haec ε 3 de nunciatio superuacua, si non mihi contumeliae compensationi ani- licuit tibi facere quod queror, iniusta, malia ipsa minittrassent Uindim msi lieuit: iusta aut sine ista, aut ne cum meam scillaei ita ordinavi, ut nole illa quidem valeat. Pudoris vero quod tibus Apibus potuerit mihi non conti- velamentum est male si audere , cul- gisse. Si ad solitas non evolabant prae-pam defendi superbia ε 3 Aut tandem das, Pauper iam vicerat . Non voco tuas pecudes quamvis dissuta stabula non damnum iniuria datum quod volenti capient, tibi omne armentis mugiet ne- contigit; inimico qui fecisse diei tuemus, tu gregibus arva sulcabis, & ad nil ministrante . Cui plus iam Apum excolendos agros procedet ignota etiam tuarum caedes obiiciatur, quam tibi villicis familia, tuis horreis populi an- ipsi , qui ut Divitem lacesserent im- nona pendebit , nec tamen invidebi- . pulimus, nec quisquam tam grave putabit sibi istud fortunae tuae pondus : nos si paucas apes intra angustias pauperis horti compostumus , quae tamen ββ nobis mella iaciunt , id prorsus indigne serendum est y & quod nunquam sando eo-gnitum est, vicinus divitis pauper molestus est Adeo parum est plurimum possidere , ut cum servis quolue vestris habere peculium liceat , invidiosum nobis putetis , quicquid egestatis nomen excesserit Tantone his , in hac' Quartum argum. Divitis, quod iam admonuerit ut tranaserret. Resp. I. quod s ultio iusta est , erit a sine hae denudietatione, quam ipsa est sup-rvaeua s vero iniussa , neq- per hane denuncia tionem salvator: a. greges divitis undequaque vagari, di in alieno pasci, A tamen pauperem non re: unari ; eur igitur hae ultio quod paucae Apea in horto Divitia molitent deeerptum mel ipsi Diviti reserendis m M Alii habent Denunesaria stipe area ε non Ilatiis ε 3 forem otio uis, , tissa AE timis ἰ iussa aeutem ultio ςna ista, ae ne etim issa atii em valeae . Ut lveidior sensus fieret obseurim puto ab mdentibus hane lectionem fama est : ἱdem , di elarius admodum exprimit nostra lectio. Alii habent avia. . . 43 Alii habent Aa . Aue pissem . 44 Atii habent vobis , quae quidem lectio magis placet, nequa enim nostra mordiem hares.
373쪽
366 M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIV.
putilli Adhuc ne vero quisquam il- hac, ut putamus, requissima libertate,
legibus vivimus, ut nobis habere melum calumniabitur , cuius supremum ultionis fuit anceps exitus vindictae Considerare nunc mehercule libet patrocinia doloris , quae ficta macie se
teratus Pauper ollentat , & clementiam vestram , atque aequitatem Ue stram, Iudices , admonere , ne credat homini qui sola valebit innocentia lachrymarum . Quid ille squallor, quid illa planctibus everberata facies,& liventes genae , nisi ut facilius pro-het, maximum esse damnum Apes perdidisse t Conqueretur, puto, proe lama
hit veluti Paupertatis suae subsidium amiserit , & nihil sibi supersit amplius ad vitam. Age igitur, damnum licet , & iniuria quidem intulerim , quam levissima , & profecto nullae Α-pum jactura esl l uam inter animalia , quae in serviunt homini , quid
Α pilus genuit natura reparabilius
Quem percurreris campum , quos prae termiseris flores, quod legeris truncum,
ubi non Apes inveneris λ Leve ani mal, & vile non statim affixum sedibus, non certis supervolans pascuis, ubique liberum patens , obvium etiam non inquirentibus L Dicat Pau-
delam non liceat , vobis liceat habere venena 'Poli remo quidem divitis patrocinio non putavi, Iudices, respondendum , nisi rideri vestram majest
tem contumeliosa defensione non femrem. Ultro enim, inquit, ad mortem Venerunt apes tuae. Ita plane. Alioqui tu venenum fioribus dederas . Impudentiae ne, Iudices , eius assignem, si hoc mihi apud vos obtinuerit, an stultitiae, si speravit i Si venenum homini dedisset, diceret ipsum labiis admovisse pocula . Si percussorem posuisset in saltu, ipsum in insidias ultro venisi se clamaretia Si telum objectasset in t nebris , non illatum sua culpa conten
deret λ Ego, Judices, quid dico 47 Duo
esse sola, quae omni in crimine specta da sint, animum , & eventum . Quis animus di vitis fuit , cum venenum spar. sit 8 ut apes perirent . Quis eventus Perierunt . In summa , Iudices, quis dubitet, quin damnum ei sit imputandum, sine quo non accidisset Intelligo, neque prudentiam vestram desiderare plura de causa, ueque vestram mdem , ac religionem egere exhortatione
vere. Quintum argum . est ad evortem ultro Pauperia Apes venἰsse . Resp. plane vIx asserendum esse hoc argum. quod Iudicum maiessas rudetur ; a. aeque posse se defendere Divitem in aliis te elefibuatit si homini venenum dederit, dicat, ipsum admouin e labiis &e. 3. quoniam Uectamia sint in erimilae, I animus ti eventus; utique ideo illitos flores, ut perirent Alea , & de Iacto periiste; a. utiquesne Divite non periissent Apes . ergo ac ipsus voluntate ipsamam intendente mortem spartum est venenum. ετ ita Cicero , nam cum Ga sint, s ιres, m arum ea a Bises Ais, anima ct eveniti ν. In peroratione a. dolorem suum, atque indignationem edi morte Apum, A veneno quidem Illata; a. Apes laudat , primo , quod nullius impensae , nullius laboris ipsas tenentisnt; secundo, misuee satia , nec vitibua nocent, ut alia pleraque animalia I 3. quia hominis lant parvum quodam exemplar; 4. quod non generentur per coitus, sed laetant f tua , non edant; s. ex pietate in parentes .anibus ne sint impedimento abeum, Et turmatim ramo adhaerent expectantes hominia manus. 6. ex delitate qua dat a ineolunt sedes; ν. ex eo quod perse na eantur artifieest, neque studio egeati ἔs. ex providentia qua non vasantur incertae quiestenti cubili, δι qua cibos hyemi reponunt, A eum Opera i piarum subdueia snt amissa reparant; s. ea eoneordia in operando . A vivendo, communes in medium semper eongerendo a Io. ex Ordine , quo cilicia invicem partiuntur ἰ I . ex severitate . qua tardas puniunt; ar. ex Prudentia , quod tempessates praevidentes. dubio se coelo non tradant, de iniquiore aura raptae, capillἱ pondere pennas librent. . . 3. ex sortitudine , qua in bellis mortem pro Duce oppetunt . 34. ex pietate, qua suorum eadavera prosequuntur, ipsorum funeri, priusquam operi , studentes; as. ex eo, quod eruribus florea allisene, & ι cos ore ferant. 26. ea mirabili apinsus operis artificio. I . ex utilitate ipsius operis; tertia , invehit in erudelitatem , qum tam dignin Animalibus, tam pene divinia, insdiari veneno potuit et qui 'ti idem ea liv re certe nata est ,
cum doleat Dives da damno florum . 8t idcirco motiem intulerit Apibus, flores suos ipsoa Fars
374쪽
LAORENTII PATAROLI ANTI L. XIII. 36
vere iudicandi. Quid moror igitur λ Tenet me dolor, & assuetae ε 3 voluptatis desiderium. 4' Sunt quaedam in hae causa, quae sarcire poena non possit. Maior forsitan τ' materia videatur 73 aD sectus. Si pauperes amare nisi pari a non possumus , & necessario nobis pretiosa, quae sola sunt; animum meum ex
tinctae unius horae momento tot animae movent, quot perierunt de me bene meritae. Quin ipsum lethi genus addit indignationem , veneno perierunt . Quis
hoc ulla satis prosequi possit invidia tΑpes venenot Haec illis gratia refertur,
quod fructibus nostris invigilant, quoὸ ruotidiana statione laboris assidui ne
amno quidem summoventur Nam&caetera animalia videtur mihi natura usibus noliris genuisse , haec etiam deliciis, cum eo , quod in illis, quae vel scindendo solo , vel maturando itineri
comparamus , multus ante reditus imsumitur labor, & cum perdomanda, cum xlenda sint , nihil tamen possunt sine homine, & tantum coacta prosunt. Α-
per quomodo lai iuris secerit, idem
contendat damnum esse quod perdidit. -- Quid opus est verbis λ Apes hodie perierunt , quas cras illico , & si volu ris , plures reparabis . Sed vultis s cilius probem , nihil modo inimico deesse , non aὸ plus paupertatis esse
redactum Nihil invidiae suae perdi
dit , nihil audaciae , eadem quae prima stante fortuna superbia est . Pr clames jam fictis querelis tuis Pauper , & meditato gemitu Apum tua rum iacturam exaggeres ; ego tamen vindicandus plus perdidi . Satis , ut puto , mentibus vestris Iudices innotuit causae nostrae innocentia ; hisee iam contentus sum patrociniis , &conscientia mea alite , quam ipsius rei veritate defendi recusat . Quid enim agam Uos orem obtesterque , ut vere judicetis , ut maligno Pauperi non faveatist Sentio , me profecto fidei vestrae , atque aequitati gravem ,
iniuriumque futurum, si veluti de i stitia
pes faciunt injustae favos , sine ullo rationis humanae ministerio totus fractus ultro venit. Adjice, quod caetera animalia , aut satis incurrunt, aut viatibus nocent , 73 primaque, ut fama est , hostiae causa pecudi fuit laesa se ges. Harum ita innoxius per prata , sylvasque discurrit labor, ut tantum s hium γε opus appareat. Qua satis digna prosequar laude Dicam animal quo ammodo parvum hominis exemplar Hoc humana excogitare non potuit solertia . Etiam ratio nostra, quae sub terris Is lucrum invenit, quae maria i quisitione sua sideribus immiscuit, hoc tamen essicere, consequi , imitari non potuit. Venena potius invenimus. Jam primum futurae laudabilis vitae digna principia , non illas libido γε progenerat , domitrixque omnium animalium Venus: utque homines in excusationem sui fabulis tradiderunt , etiam deorum posteritas has regnis suis excepit. Abest inimi ea virtutum voluptas eastis sine I he corporibus. Solae omnium non edunt scelus, sed faciunt. Ipsae paulatim sicut stipa-ε3 lis eontemplandia meis Apibus . ερ Lieet det poenas Dives , numquam tamen tantum damianum pensabit . quod haee animalia tam eata , tam mihi iucunda , tam in sa ipsa pretiosa, ut im ea, ueneno sustulerit. 7ci Tenui, utpote de api a. yi Asiae ut quam maxime ex Apum caede movendi, dolor, indignatio. 7a Alii libri delenes ori, non habent ae . correctores, puto, mutaverunt ae in favos, male credentes non posse se stare ver bum Deiana. τ3 Initium feeιt, futtium peetidis gentis, ait Polyd. Vergil. lib. 3. can. s. prima se iliaeet victima suit porcus eo quod laeserit fruges , in medio sit, maxime sane ipsa obest, nam diuel. ii & eonterit ingenita violentia. 74 Non appareat. quod rapiunt ad iaciendum opus , sed tantum ipsum opus, postquam factum est. et a Pretiosa metalla exeavando. τε Plinius tamen lib. ra. cap. ao. habet sed hortim coistim cemimus , locutus di de scarabatis . de et tonibus dic.
375쪽
α68 M. F. UINTILIANI DECLAM. XIII.
stitia vestra dissidens admoneam. Coninfugiam ne ad preces , ut causae meae faveatis, & concitatae perturbationis
clamoribus iudicii vestri severitatem aggrediar Istae iam Pauperis partes sunt , cui solum superest miserationis patrocinium ; nescitque Dives ad vilissimos , suspectosque affectus se se
componere . Unum vos oro , ne plus
credatis inimico meo, quod est Pauper. Scio enim, quam fortiores in iudiciis
vilissimi homines Divitibus sint inimici , dum ille plerumque suspectus est , qui plus videtur insuitare potui sese . Maxima ipsis ad scelera quaelibet audacia , maxima libertas, maxima securitas, quod male creditur despectus., tenuisque homo , supra vires suas scelus maximum aut meditari , aut perficere potuisse . Nefas est minori conditioni credere, Iudices, quae
majoribus non irascitur modo , sed &insultat ; & per vitia quaelibet de suis
sordibus elata nobiscum certat paria
iura dividere . Abeat jam triste hoc nostrae conditionis adversum , quod minor Divitis fides habeatur ; & sce
sti palae sunt per mella viviscunt, & ut DE Moportet animal laboriosum , ex opere nascuntur. Inde ut adolevit iuventus,& ad similes labores aetas robora a con valuit, relinquitur liber parentibus i cus. Et ne coacta in angultum multi ludo nova turba laboret , quasi habitaverecundiae ratione, cedit populus minor, suspensumque proximis ramis exa men humanas 77 manus expectat. Acceptas cum fide colit sedes. Et cum ingenia nostra, quae nos scilicet ambitiosi nostri ae ilimatores proxima divinis credimus, ad percipiendas disciplinas multo labore desudent, nulla apis nisi artifex nascitur. Quid credas aliud , quam divinae partem mentis his animis ine set Quid praecipuum reseras λ Non ut
caetera animalia per pallus 78 vaga incertum quieti capiunt cubile, noctis arbitrio semper habitatura, sed tutas sedes continent, urbes tectis, turba populos imitantur. Non ut ferae volucres, non praesentis modo cibi memores in diem vivunt, duraturus hycmi reponitur victus, & repletis vere cellis tutus annus est. Et iam cum ad humanos usus opera subducta sunt , reparare amissa contendunt , & labor damno incenditur , & nunquam deficit animus antequam locus. Quid quod inter animalia, quae non verba conjungunt, non Verba rationis invicem negant , tantus operis consensus est, tanta dissicillimae rei laboris concordia ρ Non humano vitio in proprios quaeque usus lucrum dueit, in publicum vivitur, & 7y communes opes congeruntur in medium, nec fas est delibare gustu , priusquam plena horrea securos spondeant menses. Quis porro tantus ardor operis , quaeve ossiciorum β' partitio, ut aliae congerant onera ,
aliae accipiant, aliae liniant λ η ae se veritas in castiganda inertia λ Multa dictu, visuque miranda : praevidere tempestates , nec dubio se coelo tradere, nec ultra viciniam nubilo tendere. Iam si leves iniquior aura rapuit, ad dirigendos in destinata cursus modico δι lapilli pondere librare pennas . Illas
Quibus in alterum alvear;iam deserantur. τη Quod si eonsumpti snt florea in proximo , non exeunt ad eibos Ineeriti vhἱ inveniant , sed spe eulatores praemittunt. se Plin. lib. I . cap. s. τρ Unde ipsas praestare ait hominibus, Plin. lib. tr. eap. s. ood .iba noυere nisi eommunes. 8o Itine enim opera inrtis rivisa ἰ alia 'rutine, aIiae politine, aItastisserunt, alia obtim est parant. Plin eap. o. si cessantliam ineri am notant, east ne mas , oe pianitina morte. Plin. cap. 8.sa Praeditiinane enim ventor , imbres γε, ο stine δε continent tectis . 83 si eooriatur praeelia ,
oppresensi pondus is evitii se librant. Plin. e. to.
376쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIII. 369
' a maiorum pectorum totis pro rege teratissimus Pauper maximum habeat A ' 'castris procurrere, & inire bella, mor- causae suae patrocinium , alienam opi- -' 'temque honestam pro duce oppete- nion m . Fidem vestram , Iudices ,re . Adjice , quod si quas aut aetas facilius fallaces , superbos , invidos longior , aut morbus oppressit , effe- Pauperes, quam violentos Divites in-runtur prius corpora e post errorque o- venietis . Adde quod impudentes, ac perura, quam funerum cura est. Quid falsi quoslibet mentiuntur affectus , &illigare ηε cruribus flores quid ore in lachrymas , gemitusque prompti succos in publicum ferre Me tamen ipsa tristitia vultus violentiae Divitis ipsius 8s operis praecipua admiratio su- praeseserre signa videntur . An non ceris bit. Non est temere , nec sortuitam tum pene innocentiae signum est il- figuram, & sedes modo reponendis ci- le compositus vultus dolor , & oblebis quaesisse credas , rudis cera compo- quens planctus , dum interim sagax nitur , accedit usibus inenarrabilis de- animus mendaciis studet , & non incor . Nam primum tenacibus vincu- utili fraude maxime fruitur Sed periis sundamenta suspendunt , tum ab Deos immortales sanctissimi Iudices
exordio in omnem partem opus aequa- non serant, ut nefarii hominis sceleliter crescit , nec quicquam ex in- rala mendacia contra innocentiam Diis choaris parvum est , quod non sua vi tum valeant ; quod enim certius est portione perfectum sit iam , nec alia non securae conscientiae sisnum, quam parte opus esset . Gemina frons ce- cum ad affectuum patrocinia confugiris imponitur , & cum soraminibus tur Quod si vincat Pauper , ipsique
tantum spatium detur , quantum ad fraudes suae valeant, quid in perniciem generanda examina puram spem capiat nostram sequatur, non ignoro. Maxi- ipsi enim sibi invicem anguli hae- me confirmatur nefariorum hominum rent , & ita mutuo vinciuntur, at- malignitas, maxime iuvatur audacia que alligantur , ut quod voles , id & nobis nil amplius superest , quod medium sit his textis, ne uni ve rsi mel- contra improbos insultus valeat. Pro lis effluat pondus, inter septa one- vocabit nos tot conatibus exercita ni ra cluduntur . Quis non stupeat, hoc litia fieri polia sine manibus nulla interveniente doctrina hane artem nasci Quid non divinum habent , nisi quod moriuntur An vero auctorem vini Liberum colimus, primitiae frugum Cereri reseruntur , inventrix oleae Minerva narratur t mella genuisse minus est , & interponenda gustus voluptate tantum effecisse , quantum ne ipsa quidem rerum natura per se potuit f Ad plurimarum incursus 84 valetudinum remedium est , & praesentissima medicina. Nam quod ad cibos , quidem pertinet , divites viderint. His anim
libuς aliquis insidiari potuit , & insidiari , δη quare mella facerent λ Haec pectiteris suceis exquisita per fraudem morte coniecit & quod sit indignissimum,
s. Pν Matis pedibus seminas onerane . Plin. eap. ro. 8s Vide Plin. lib. II. toto cap. ro. M Non mel modo ad medicinam inseruit, sed & ad ethum: se enim voeant , θωoὰ velut exere menitim , ptimamentumque cera es , ,ene ni rem , aeesque odoris . medentων Me plagis , O lti m semodi stipiti aiorintis. At istot. lib. y. de Hisor. Animal. cap. M. 8 Qui ipsis adeo utuntur . x testis est Diues aduersarius , cui reservabantur Apum mearum .rimitiae . 88 Nam qui insidiatus est , quod flores decerpereat, ideo sane insdiatus est quod men
377쪽
37o M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIII.
litia etiam innocentes ; & si probita- quo facilius deciperet, fortasse venenum Πης 'tem nostram tueri voluerimus, neces- melle permiscuit. Quae tam inhumana sum erit dimidia parte bonorum ce- erudelitas. Quis tam inauditus livor dere. Nihil enim est, quod utaris palmeinio tuo, dives, paucorum damno soliorum doluisse te timulas . Dum meas apes occidere vis, flores tuos inutiles s
378쪽
Μ. F A B I I IN DECIMAM QUARTAM QUINTILIANI M. FABII QUINTILIANI
DECLAMATIO DECLAMATIONEM DECIM AQUARTA. A N T I L O G I Α.
Duo amici, ex quibus uni Mater erat, peregre profecti , ad νrannum appliciti sunt . Mater cognito, quod filius haberetur a t=ranno, flendo oculos amiFt . Oblata est a juvenibus tFranno conditio, ut dimi teret alterum ad visendam Matrem , ad Hem praesitutam reversm rum , ita ut nis occurrisset ad diem , de eo , qui restiterat , poena Iumeretur. Et jurejurando a trictus es. Venit iuvenis in civitatem. Mater detinet ex lege, qua parentes in calamitate deserere non licebat. PRO IuvERE coNTRA MATREM . PRO MATRE CONTRA IUvΕΗΕΜ .
ETβ, s hctissimi viri, olim omis
nes videor humanorum pectorum affectus in solam amicitiam contulisse, & patior invi
simis aestibus, quibus se se circa miseram Matrem adversi Uderis inexplicabilis furor exercuit, puta bam νη Exorditur Filius a querela, quod pietati suae misera haee eonditia eontiferit , ut relinquere dein heat aut amicum , aut Matrem; rogat tamen Iudiere, ut nihilominus permittant ipsi, ut oro altero impendatur; a. ait noleere se incredibilem fore fidem sitam , quare sortasse quispiam eredet, se ipsum eum Μatre eolludere a ovare, ut disse ultas omnis tollatur, nee esse est ut ipsum sibi relinquant; 3. dolet se expectationibua luia omnibus esse eeptum . ωrabai se iacile rediturum, expellente imismo ipsa etiam Matre, potius quam contradicente, R se summae fidei, utpote etiam in Natria Orbit te constantia, laudem consecutus esset , die . nune vero deeeptus est A Amieua ipsius fidei securua ἱ
379쪽
3 et M. F. QUINTILIANI DECLAM. XIV.
bam, Iudices fore, ut nihil aerumn sus caecitate contingeret; & mihi h mani affectus incomparabiles cruciatus expertae, & caeterarum Matrum dot
res quoslibet supergressae blandiebar, ut si nihil tristius superesset postquam videre desieram quem unice amabam. is nunc me primis doloribus reddat , &praeteritos metus, poenasque, dum unicus meus peregre profectus est, infelicissimo pectori imponat λ Proclamo, testor , excusandum est quidquid hactenus fuit miseriarum; novum genus filius meus materni artifex doloris invenit, quo me plus ast ligeret. In enarrabile quod patior est, monstri aliquid habet quod mihi contigit post supremam
calamitatem. Fregere captivi hominis preces immanis tyranni durissimum pectus , ut praedam dimitteret , ut dum pietati indulget, saevitiae suae pretium ultro deperderet: quanto plus feritatis est filio, apud quem nihil impetrant preces . lachrymae, desperatio , maternae tandem gratia caecitati sy Ibi unicus meus saevire coepit ubi desiit tyrannicae aviditatis ingenium. Unde nunc solatium expectem ; cujus subsidium , iuvamen implorem nam quis non ostietet a fi- io relictae Minimum jam esse sentio in eausae huius gravitate, si quaeratur, avicusne Matri praeferendus sit; quod summe interest, res profecto agitur innocentiae meae . Miseram me i sortata perit apud gentes bonae Matris persu so ; & me novum hoc torquet diversitatis amSiguum , probare ne prius dein heam omnibus salvam pietatem Matris , & notos caritatis affectus ingratissimo siliorum objicere , ut detinere jure valeam meis calamitatibus solatium. Ne
ultimo artificiose persuadere conatur pluris debere seri amieitiam, quam sanguinis pietatem Re. a Qui tam propense amicum amarit , ut nihil sibi supersit amoris, quo Matrem pro sequatur. a summum enim pietatis ἱn Matrem meam me e serre protestir . 3 si apud matrem obediena maneo. 4 si non Oh temperana ad tyrannum revertor . I Quibus par impatientia est & gratificandi Matri , S liberandi amicum a mortis perieulo . ε Quisque enim me ad se vocat di rapiealteri. et Et quidem prorsus contraria, nam s alteri faveo, alterum prorsus laedo . 8 vulg. Cod. post His re periodum e laudunt οῦ λ sequentia termino interrogationis notam adfigunt; puto terre. ct librum meum plumibus tamen in hae lectione smilem castigo ; alioquiis durior , I obseurior sen- stentia est. Est igitur arietibatae lectionis sensus hie serme : tam adversa e natibus meorum adversa eonveniunt, ut nee esse nabeam attentius consultare , inde eligere . quam electionem alter maxime dolebit, A shi illat,m iniuriam obiiciet, atque euilibet huius electionis reus ero ; sateor tamen . quod haec quoque suas patitur difficultates ; eliso hane tamen prae eateris . donee melior obileia tua . s Ceati candi matri, liberandi Amicum. io Μale habent quidam Codices
invidiam hominis, qui sibi non reliquerit, ut amaret & matrem: quo ' ties tamen universam pietatis meae conscientiam intueor, in qua minimum est, quod videor bonus amicus rnon possum non hanc primam electi nis nostrae complorare fortunam, quod mihi necesse est, aut 3 amicum reli quere, aut matrem. Facinus, seu
rissimi viri, facinus fit 1 impatienti Dsimis assed hibus meis , quod succurri
non potest duobus . Excedit omnem querelae meae complorationem , quod iam si diversis meorum conatibus 7 adversa conveniunt, η ut videar eligere. Quid non darem mi ser pro luce matris , qui ut illam viderem , amicum dedi Fidem vestram , Iudices , ne
inter st maximat necessitates pereat
usus hominis , qui paratus est duobus impendi. Iam hic est tota ratio clementiae , ne ibi me detineatis , ubi non prosum . Nec dimimulo, sanctissimi viri, ' proferre me cum maximi, tum incredibilis exempli fidem, ut non immerito possim videri cum
matre colludere . Ego videor excogitasse istum colorem, & hoc quod de
380쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XIV. 373
Dtex 'tineor, amicitiae vocatur infirmitas . mo conscientiae meae credet, nemo non ANYMMiseremini, Iudices, tentate me, & accusabit , praedicabit me quisque sae- dimittite. An voluerim reverti, scire vam, sceleratam , quae filii , cui tota non potestis, nisi revertor. Illud, san- pietatis gloria est, neque in caecitate mi-ctissimi Iudices, illud affectus meos sericordiam impetraverim. Uide, fili, torquet ac lacerat , quod sim ingenti quid i mei elate tua prestes. Nemo cre-
expectatione deceptus. Speraveram fu- det, amisisse me lumina, dum saevisturum, ut hoc loco rem magnam fa- tuis satis illachrymor, dum subrepitomceret & mater . Paraveram apud ty- bitatis dolor, dum indulgentiam meam, rannum hanc iactationem, ut me cre- quae te primum dimisit, accuso, dum caderet remissum : & genus ostentatio- ptivitatis cruciatus omnes ipsa animo, nis adamaveram, ut mirarentur ho- ae desperatione subeo; dum iam mihi minis fidem ei iam in orbitate. Quo videor sentire vincula , exhorrere ly- vultis hoc animo feram , quod etiam ranni faciem, & pati flagella. Parum- ut revertar, amico meo mater impo- ne est, amisisse me apud posteros me-suit Et quantum ad hanc pertinet , ritum caecitatist Restat adhuc, de quo maximum juvenem decepit, illum, qui queratur infelix . Non possum , Iudi- meos crediderit affectus. Non possum, ces, credere, veram esse amicitiae fi-judices , litis huius dissimulare faci- dem in homine , apud quem pietatinus , innocentius suerat , ut ego nullus est locus. Ita mihi calamitatum nollem reverti . Viderint, sanctissimi mearum serie scelera tua quaelibet pe viri , qui ε 3 receptas nominum per- sanda erunt , & novus tot iam supersu- suasiones velut aliquam servitutem sis angoribus accedet , dum credo , te charitatis attendunt . Me si quis in- amicum quoque reliquisse. Imposuisti terroget, nullos affectus tantum na- utique, imposuisti tyranno; amico tuo sci puto . Et si quis omnia vera ora- ipso jurejurando mentitus es ; ad matione respiciat, quicquid liberos, fra- trem venisti ut perfidiae nefas admitte- tres, propinquos invicem tenet, ami- res; & reditus votum simulas , ut caecitia eis. Homines igitur , quos cum citate quoque decepta effraenibus votis maxime incredibilium rerum loquitur missionem impetres iniquissimam. En invi- illud praedicandae hactenus exemplar fidei , ille virtutum cultor , ut miseriis Matris adstat , ut praesentia sua praestare contentus est , me saltem plusquam lumina sibi infelix perdidisse videatur. Ita dum enixe relinquere me contendis , nemo credet , ad amicum te velle reverti. Infelicissime amicorum, quisquis a primis annis affectus iunxisti cum filio meo; si fidei tantumdem hic amico praestat, quantum Matri pietatis. Invenit etenim , invenit quem , aut aeque ac Matrem deciperet , aut supra Matrem amaret. Quaesivit puto primis suis sceleribus velamentum , ut me dum primo reliquit videretur ex amicitiae vi proficisci . Quas habuerit filius itineris causasar inii maluerIm Amieci meo fidem servare ; quam ἱndulgere de rebur suis pofl amissos parent ea; puto enim sum nunc orbitatem per cat haeresin , di praedieari de Filiis a ture proprie de parentibus dieatur, nisi intelligamus positam orbitatem pro eaeeitate; Asse erit sensus , maluisse ipsum esse fide lem, quam eaeeae matria solatio indulgentem . a Cur , an quia se facta esset iniuria soli amieo et nunc vero, A ips eadem iniuria fit, a ulterius filii fidelitati, ae pietati is Nis fallor, ita sensus es rqui putant amicitiae nomen, quia aut sbi suadent , aut male reeeptam ab aliis persuasqnem ad mitis eunt. non esse nisi nomen caritatis servilis, nee importare fimilem illi praecipue , quae inter amnes est. 14 Sed nostra spera, di nostis viribus , ut insta, procreari.