장음표시 사용
391쪽
DECLAMATIONEM A N T I L O G I A.
M. FABII Q U I N T I L I A N I
Filium ter abdicare voluit Pater , victus . In υenit quodam tempore in secreta domus parte medicamentum terentem . Interrogavit quid esset, eui parasser. Ite dixit, venenum, o se mori velle . Iussit pater bibere . Ille effudit medicamentum . Accusetur a Patre parriciali.
Esieram, Iudices, in selieissimus Pater Filii mei num. quam intermissa scelera ad iustitiae vestrae sacra subsellia. Petἰt Filius ne mἰeentur Iud;ees, s inter tam arἱstIa Fata eonsitum invenit ad fmienda mala sua moriendi, ad probandam innocentiam vivendi; a. ealamitates suas eomplorat exaggerando Patris sa vi iam, qui imperio suo pene Filium cecidit , interpretando ettiam eiusdem mentem , quat sane Filii mortem exoptabat, & summe doleat modo quod non eontigit rea pro voto Ae. 3. petit a Judieibus ne putent contumaeiter noluisse ipsum mori. non enim bibit, quia se ad innoeentiam suam plus faciebat. i Huius sensus multiplex lectio est, sed in omnibus libris obseura; nam alii habent aue eae , & Iisese puto male et rursus alii neutram, alii neutra , lego eum Lugdunensi nautνa, sed requi. Yerem inter, ut sit sensus tam diversos sbi esse aestus, ut non videar quomodo perferre possit patient; am tantae calamitatis, tanti doloris, neque per pertinaeiam, neque per desperationem , sed λ hoe divinare est . a Dolorem cui numquam variatur. ideo fatui rem. 3 Ego intelligo pertinae iam . R. desperationem, in quas ambas impellitur, di a quibus abdueitur, ita ut neutra harum possit dolorea suos serre.
392쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XV. 383
Daei rit abducat, & in pertinaciam, despe- lia deferre , postquam nescio quo sa- '' rationemque neutram mihi liceat per- to victas querelas meas iudicia vestra ferre patientiam : hoc primum a no- repulerant , & exundantem lacessitaetissima elementia vestra peto, ne mI- remini, quod inter iam varia tristi Dsimaque facta consillio diductus sum, nec pro malis meis quicquam melius invenire potui , quam ut morerer , nec pro innocentia, quam ut viverem. Novo igitur , Iudices , inauditoque genere discriminis utriusque animi reus, qua satis calamitates meas comploratione , quo deflebo gemitu Filium mori volentem pene occidit, quod interVenerat, pater. Videtis adhue illa secreti nostri contentione rixantem . Quicquid citra suprema, citra exitium
est, contumaciam vocat, quantum aba
solutionem aspicit, vitam. Quis post hoc quaerat, ac dubitet, quo me asse ctu jusserit virus haurire , qui parricidium vocat , quod non biberim Permissurus fuit, si bibere voluissem. Quaeso itaque, Iudices, delationis ho. diernae penitus velitis perspicere causas. Objicere putatis parricidium 1 patrem Pro se necatur , uritur , sine dubio torquetur vita. Hoc enim non
potest ferre, quod mori filium iussit, nec coegit , & scit facinus fuisse in imperio , si innocentia est , quod reiseus avi . . Suae quod crudelitatis est , vel ab invidia se criminibus meis defendit , excusat , & ne vocem illam tanquam peraelum facinus oderitis , sublii tuit pro 7 malo patre miserum . Hie est, Iudices, deprehensae impietatis aestus. Nemo unquam volet innocentem filium videri, quem voluerit oecidere. Illud quoque, Iudices, a
latebras , tactio gemitu nihil tamen exoneratus arctabam , ne filio , cui nullus est reverentiae , nullus pietatis affectus, despectior esset Pater rursum damnatus , & homo audacissimus acincusatoris quondam impatiens in scelus rueret quod non pollet absolvi . Quis nunc juseat, tam lentam, foedissimamque patientiam sistere , quis tanti d loris , sive metus , sive indignationis hune moderetur affectum, aut quis de
animo dubitet immanissimi filii , qui
dum iratus est Patri deprehensus est cum veneno Hic ille est innocens, e ius composito vultui, Sc simulatis affectibus eredidistis ; hic in selix ille , quem apud vos quotidie iniquissimus
Pater calumniabatur, cuius vitam impatiens familia ferre non poterat. Con templamini nunc hominem, cuius a dicandi Patris immanitas fingebat causas, quem faventia vestra toties dimisistis insignem , qui suffragio omnium saepius liberatus injusto Patri compar vit invidiam . Venena tractat ter a solutus. Ignoscite, Iudices, doloris nostri desperationi ; necesse est libere loquatur homo, cui non est modo nova filii conscientia. Filium meum fecistis audacem, & homo cui tot scelera impunita fuere, spe maxima selicium malorum novum tentavit quoque parricidium . Quis nunc quaerat quomodo
probem iustitiam abdicationis Filius qui parat venenum Patri debuit jam scelera commisisse , quibus malitia pergra- . Alii legunt sata. sed otiose. s Alii resutit Miserio ptisatis poste elatum marem ρνα s. Fortasta clarius, fit enim sensua: putatis Patrem obaicere parricidium', ut se eonsulat vitae ludis Male . nam ipse ex is necatur, Ae. 6 Alii legunt βυε quia Re. led vix invenio sensum omnino, ut melius te iamus , τὸ ωeι non dividere , sed augere sententiam dieamus, quod Pater stilicet Filium eriminania o, de sendat se etiam ab invidia abdicationibus prviteritia iam comparata. et Loco patria scelerativoext se miseram, puta scilicet cui Filius, praeter illatas iam abdicationis causas, venenum etiam p
393쪽
386 M. F. QUINTILIANI DECLAM. XV.
Avxi- gradus veniens ad facinus pergeret in- gravitate publica peto , ne quis me Detec μμ ' eomparabile . Qua digna satis accusa- mori voluisse non credat. Contumaciter v v tione, quibus hominumne, an deorum adhuc prioris constantiae meae more auxiliis, qua voce valida taciti conatus defendor: alia est mihi ratio cum vi insequar impietatem ὶ Levia quaero . ei, & ' sortior sum ' reus, quam 'a Quem culeum , Iudices , quos serpen- solutus. Sed tunc tantum par esse non tes, quas undas huic parricidae parabi- possum calamitatibus meis , cum me
tis Novi , inauditique supplicii fas constare coepit nihil aliud esse quam
eli ferat cruciatus homo , qui parrici- miserum. Bene quod rursus vocavit indium tentavit , quod nec ante se ha- forum, iussit integritatis agere causam ,huit, nec est, puto, habiturus exem- fecit ut mihi videar perdidisse mor-plum. Nam quis hoc patiatur in filio, tem. Si poenitet patrem, quod me bi- qui toties innocentiae laudem retulit , bere iussit venenum, ego ferre non
qui miserrimo Patri debet propter id possum , quod effudi . ' Licet igitur
ipsum , quod ut evaderet esse voluit immitiis mus senex.confundere publi- parriciὸa In comparabile , pessimum cos conetur affectus, querelarum fron- scelus est hominis , qui tam repente te mutata , non sumus novi vobis post innocentiae meritum perrexit ad accusator & reus , & nec nos modo incinus. Augeo, Iudices, parricidii ne- pietatis eversae recens 3 afferuit im- fas, quod Veneno tentatum est . Plus manitas. Parrieidam me olim vocat. hoc paterer si ferro contigisset. Parricidae Ita est enim , Iudices , ita est, iam crimen exaequat qui utitur quoquo mo- pridem hominum nefandorum solis nodo veneno. Abeat igitur, Iudices, a- minibus accusatur . Sic mihi illa
beat illa de filio innocente fides; pro- prima patris maledixit asperitas. Hic bat nunc homo, nescio quo fato, cu- est ille , quem desinere iam iussera ius vi persuasionis se toties absolutum, tis, qui semper ad vos Φ3 recurrit, &qui tanti facinoris reus fatetur sibi num- δε vincitur. Fallitur quisquis illam de quam modum scelerum suisse. Non me moribus senis lassitudinem, vel patien- putetis immitissimum Patrem invidio- tiam sperat. Patri , qui abdicare nonsa accusatione fortiter agere, ut parri- potuit, minus est filius nocens, quam eidae supplicio vindicer victus accusa - absolutus . o pertinacissimum accusator ; innocentiam , oro , reddite Pa- torum genus , victi parentes t Dum tri , quem fecistis toties calumniato- autoritatem nominis vestri fortius im- rem . Neque nobis haec solum causa periosis asseritis affectibus, & ne pu-
g A. quia se probavi sanum me illud see isse . I. ideireo in potestate mea fuisse mori , aut non mori palam seei nam si ei to bibitiam, omnes me putassent ex ignavia, ct constantiae desectu oblitatem . 9 Parricidii apud Patrem non bibens venenum . io Bibens , & se probant me illud mihi
tantum parasse. Di Deleo τὸ non tum ex aliorum auctoritate, tum ratione ductus; nam huius sensus veritatem supra invenies ad n. g. In narratione exaggerat primo Filius , aecusatorem suum non esse ignotum . sed eundem , quἰ toties a Iudi ethua repultus est; a. narrat statuisse se mori, ut aliquem patria ame um saltem in per eundo mereretur; 3. recepisIe se in remotum domus locum lachrymarum suarum iam eonscium , ut
ibi procul a strepitu spiritum ageret; 4. dum potionem parabat qua hausta periret , advenisse patrem . s. se pallore vultus non probasse timorem, nam interroganti quid esset, eui parasset, respondisse imis pavide, venenum esse, ti seruor; velle ; 6. Patrem iam non effudisse venenum , quod fuisset pii , fleamantis, sed quin immo, ut citius moreretur egisse, iussisse ut biberet; se vero non bibisse , 3e ho crimen a Patre obiici, I parrie idium voeari.
ia Nam antea eonabatur abdicare me, nune vero tentat probare me parricidam . 33 Neoue m
do tantum ex ultima hae immanitate Patris noti sumus , sed iam Et ante , 3te . nisi intelligas τὸ asseruit idem ae eonseruit, hoe est per dissidia, A rixat domesticas eommisit. 34 Ad accusationem satis est nomen hominum sceleribus iam notorum afferre. II Filium abdicaturus. i5 Nam Filio
394쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XV. 387
Dες dorem , poenitentiamque fateamini , contumacia vindicatis errorem , calamitatibus meis accessit, ut ter absolve in re r. Namque ut erat in supervacuo odio
mei senex prima luce deprehensus, ferre non potuit, quod reddebar invito: & quia a judicibus non impetraverat , ut abdicaret , apud se η tenuit , ne y desineret hoc velle. Credidit tamen aliquid profecturum querelarum errore repetito, &speravit iuxta contentionem suam , ut lacessieret aliquando pro me iusta miseratio. Quid facerem igitur λ quo verterem iam fatigatam innocentiam λ Nec exire me decebat ex domo, ne viderer quicquid vos
credideratis agnoscere : nec expectare poteram , cum mihi rursus aliam seriem malorum minaretur , quod me iam coeperat pater contentione , qua
uobis irascebatur, odisse. Tandem infelix mi 0rtus mei, misertus patris; cum de praeteritis prospicerem, iurgia tam longa quam vitam captavi , fateor omnem occursum , quem mihi videhar exasperare praesentia, ex Ο- rare, dum morior, & tanquam novisi
simum ambitus genus excogitavi , ut me in honorem sui , reverentiamque pereuntem , si 3 odisse desineret , quomodo parcere solet ira cedenti . Non habet alium quam mortis exitum filius, qui nec reconciliari potest , nec abdicari. Erat in domo noli ra i cus , in quo sedebam semper reus, in quem revertebar absolutus , querelis meis , lacrymisque iam conscius , in quem se serant. In hunc querens non tanquam cullodiae patris imponerem
nam quid possit inveniri , quo non captantis aliquid deprehendere cura sequeretur fed sicut solent qui immori volunt, pudore, non ira, ab Omnibus sest; exempli res agitur; & suturis sae- eulis inserviet quidquid de unoquoque nostrum iudicetur. Quantum sceleribus permiti itis, si perditissimorum conatuum signa interpretemur , & homo cujus sceleri nihil, nisi occasio defuit, absolvatur Suecurrite per Edem calamit ii meae, ne mortis genus filius rursum inveniat, in quo non possit deprehendi. Inaudita expectanda sunt de filio, qui in primo conatu parricidii potest
Libet nunc , Iudices, rixarum nostrarum, & tam ominosae, ne sariaeque contentionis expromere causas . Sed
unde, per fidem, exordiar, quod primum impiissimi filii attrectabo factianus, quod praeseram Eadem me semper decet querelarum indignatione clamare : Parricida fuit . Neque enim , Judices , modo paterni respectus obli- ius sacro nomini reverentiam prorsus abegit, sed effraenem ab ineunte aetate ita laxavit adolescentiam, ut sibi iam parricidae impietatem , audaciam , mentem elIe profiteretur. Quid intentatum filio meo fuit, eui non se tradidit ice in dissimae noxae , quod immane scelus exhorruit Levia queror , dum aes alienum luxuria contraxit , & domesticis opibus large consumptis immoto luxui per nova scelera indulsit . Non sufficit tot sceleribus recensendis Patris recordatio ; dicam breviter , sanctissimi viri, flagitia commisit, quae firmarent animum ad Parricidium . Dii, deaeque, inquam me conjecistis Paternitatis calamitatem l Faelus sum indubitabile saeculi dedecus, Pater infamis vitiorum monitro memorabilis filii. iis natum meum ignorat, quae lingua hominis flagitia non praedicat
Mi serum me universa civitas calumnia-
semper absolvitur. ret Qua me aeeusavit. 38 Ne Fit Ium. is Ne si ab ipso abfuissem periret v luntas me rursum abdicandi. Io ddo non . tum raticine , tum librorum auctoritate . at Quod me absolvebatis. xa Patrem. 13 Alii habent sis , nihil iis muto. a. Non iam quam salierem oculatam Patris diligentiam, qui me ubique oblemationibus sequebatur materiam quaerens aecusandi.
395쪽
ANT niatur. Ipsum me pater odi , & ve- ' μ' luti eonscientia scelerum Paternitate inuratur, everberat me quotidie Ominosi nominis pudor. Interrogari nunc ab omnibus sentio conscientiam meam, S rationes exigi paternae severitatis. Sed quid ageret infelix auctoritas , quid Pater iratus proficeret, quid homo timeret increpationes, flagella, qui tot vitiorum pati poterat conscien tiam Invenerat tamen sollicitudo nostra abdicationis consilium , ut de paternis laribus ejectus, & domesticarum opum communione repulsus scelerum
libidinem perderet, cui nulla amplius luxuriae ministeria superessent. Reddite nunc, sanctissimi viri, non intermisesorum filii mei scelerum rationem . Postquam damnatum absolvistis , &tam male meritum penatibus reddidistis, non putavit, sibi esse vitae rationem immutandam, cujus probari opera uidebantur. Ergo in vitia praeceps, in scelera pronior furentem laxavit penitus iuventutem supplicii securus . Respondete per fidem , otiabatur interim Pater, & tantorum scelerum spectator infamis filii sui libidinem, immanitatem, audaciam, nulla adhibita severitate fovebat. Abdicavi iterum, abdicavi rursus . Quid profecit infelicissima auctoritas Audacior factus est ter absolutus. Ignoscetis, puto, si ultra non punivi, quod per Vos , Iudices , non licuit. Quaerite nunc , quid egerit, in quem corruerit immanissimi sceleris conatum ; quaerite qualem Pater expertus sit filium per haec sacra subsel-Ii a praedicatae innocentiae . Recede paululum caritatis pudor , pietatis a Mat recordatio ; necesse eis tantum facinus tota severitate accusationis Pa
bus, quae videbantur 1 avocatura, se-Dec cessi. Nam nec placuerat exitus genus ' querulum , tumultuosum , aut quod faceret invidiam. Sed quid mihi tecum est si integritatis nimia simplicitas Non putat se posse deprehendi quisquis
venenum parat ipse poturus . Totus oculis animoque conversus haerebam
miser in opere moriendi nee dissimulo cum quadam cunctatione , cum mora , sicuti bonae conscientiae lenta mors est , nec praecipiti per suprema trepidatione sestinant, quos hoc totum , quod sui miserentur, occidit. Abiit per tacitas conquestiones mens in obitus contemplatione posita , & haut iurus
potionem, qua renuntiarem rebus humanis , totam apud se repetebat animus innocentiam suam, cum pater secretum , quod impatientiam pereuntis impleveram quantum credo lacrymis meis gemituque perductuς , intravit. Non potest videri, Iudices, suspicatus aliquid de parricidio ; quid tererem , cui pararem , nesciebat qui interrogavit. Nuntio vobis , sanctissimi viri , nihil a morientibus fingi , nihil vita 3 laborante simplicius. Ad
subitum interventum patris non tanquam deprehensus obstupui , fac in uvme tacente non pallor, non est confessa trepidatio: nec, sicut accidere noce tibus solet , illa obvia semper erran tum patrociniorum verba variavi, cum me repente interrogatione subita avo
eavit, abduxit, quaesivit quid tererem, cui pararem . Sed ego sine cunctatio ne, sine tarditate respondi, & me in ri velle , & eadem veritate confessus sum venenum esse , quod terebatur .
as A protiosita morte, ut sunt quis oeuli , & eaeteris sens ut oecurrunt, ae blandiuntur . quae rein linquere displieri, as λlii habe M imu uatis . sed nulla mutandi nee essitas . a' Alii habeati pein Lm alienatam, melius , ita nimirum intelligo secretum , quod impleveram commotionibus , anhelitu , lachrymis , &e. ex impatientia moriendi. 18 inae deliquium patiuntur . & morti sunt proxima Iaborare dicuntur ex colludiatione, scilicet discedetitia auima, ita improprie dicuniar laborare L
396쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XV.
De A- Iudices , y dicendi fidem Uenenum m, quod invenerat pater , non ille potius effudit : stetit quin imo intrepidus , arrogans iuxta Orbitatem, 3' quam videbat, & mihi mortem, quam Pr miseram , quam minabar , ingessit . Bibe, inquit. Quis post hoc, Iudices, ex pectat, ut continuo paream iubenti Ita demum mihi non est aliud relictum, si patri parui. Audite nunc dii pariter atque homines, quid post tres abdicationes, & querelas toties iudicum
gravitate percussas , velut attonitus , amens nuntiet seculo pater. Parricida saevus , parricida crudelis . Non bibi venenum . Hoc est totum facinus meum, vivo, respondeo, non su-gio iudicem , non 3 credo criminibus . Iam non miror quid sit , circa quod impatientia deceptae crudelitatis exaestuet, plusquam orbitatis gaudium, quod modo perdidit senex, speraverat ut occidere me posset meo veneno . Sed quatenus invenisse se putat quod crederetis , ut contentionibus subinde damnatis autoritatem de novo dolore circundaret, inusitata commentus est.
33 Quae sola mihi supere it ratio vivendi , facinus ea simplicitate , ea fide denego , qua consessus sum de veneno. ' Parricidii agis. Abstulisti quidem mihi partem , ut exclamarem hoe loco, fieri non potest. Scio quantum de sensioni meae difficultatis adjecerit , quod iam pridem in domo nostra humanorum pignorum 3I ratio non asi constat, sed pronuntiatum liquet utri ex nobis facilior sit impietas , uter juxta alterius languorem s
ter infelix exaggeret. Paravit nefarius ANτ homo venenum, ut conficeret Patrem, --
qui , si cum ipso parricida loquamur, nihil iniquius , nihil infestius egerat, quam deserre filium ad Iudices , ut
absolveretur . Maximum, & inexplicabile facinus meditatus fuerit necesse est, qui desperavit posse se rursus a solvi , si Pater accusaret. Ingressus sum, Iudices, ad filium in illam domus secretam partem, cui tot criminum consciae se se facinora moliturus committebat, dum tota in opus sedulitate pro-ensus immoto vultu , luminibus in-
aerens terebat medicamentum. Inter
rogavit quid illud esset, cui parasset Non contudit equidem, turbavit ve re Dponsum, sed homo audacissimus satis sibi sore credidit patrocinii , si vultu
facinus non probaret . Uenenum esse
respondit, & sibi in suprema paratum. Quid dicitis, Iudices, quid arbitramini Itane repente mutatus est horna flagitiosissimus, ut tam sortiter valeat agere λ Itane odit vitalis aurae voluptates, cujus libido hactenus tam pro pensis assec i uus indulsit vitae Itane moritur qui toties absoluius vivendi causas comparavit Te mare libuit filii animum incredibilia dicentis. Iussi bibere quod sibi parasset, vetiturus utique nam quis non credat si mi. noris etiam constantiae signum edidi Dset. Putabitis, Iudices, aut deprecatum
esse tam citam mortem, aut clemen
tiam , misericordiam Patris obtestatum, ut fugientis animae colluctat iones refugeret, ne intra secretum suum mori gaudentis pudori spectator gravis
minaria eum eclypsin patiuntur. as Aliἱ die εἰ, melius. 3o Nam mortuo Filio statim orbitas seis rebatur. 33 Alii legunt Pater parricida saevus Re . inde novum eonstituunt periodum, Non bibite. sed non aeque placet. 3a Alii eedo , sortasse melius . 33 Hie quoque diversiis.ode dividuntur periodi, viam in aliis otia sola Re. sunt verba alterius periodi. per me quodvis legas.' Descendit ad con emationem, & exaggerat dissiciliorem sibi sore defensonem. eo quod e dρmo sua iam abierit earitas , sed s quaeratur eui ne ilior fuerit impietas, patebit sane numquam Filium potuisse committere parricidium, facilios Patrem, A hoc loco primi argumenti. 34 Quae sunt mutua caritatis opera in pignus interni amoris. 3s petiit respectua quilibet, obliti iam sumus. 3ε Pronunciatum hic late uiso propositionem , axioma.
397쪽
3so M. F. QUINTILIANI DECLAM. XV.
ANη - vis adstaret. Obmutuit, ac venenum prema non fecerit . Tu un cum quo-
'ρ '' ess idit. Dieat nunc filius, se se in il- tidie proturbare conaris e domo, vel- lam remotiorem penatium partem mo- les inopiam meam , Velles aspicereriturum recepisse, & sibi ipsi poculum squa 'orem . Ego osculor illas expellen ad fata fellinanda parasse; rem tamen iis manus , ego abiicientis 37 genua fecit venenum alteri parantis. Patri, teneo, & ad patrem qui me tam no- imploro nunc vindices Deos , Patri tabiliter odit , non habeo cur velim terebas mortalium impii is me medica- redire , si non amo . 33 Praevaleret mentum, & tota sollicitudine nefariae nominis tui fortassis autoritas, si con- sedulitatis futuris sceleribus consule- tentio nostra coepisset a veneno. Con-bas, ut non superesset accusator. Hin sumpsisti quicquid est , quod parentesmo qui mori voluisset, ita deprehen- ab omnium scelerum suspicione defensus bibisset iniussus venenum . Parri- dit. 3' Non habet pater unde parrici-cidii igitur accuso. Quisquam ne pu- dium de filio credat, nisi quem posset tet, mirari me , tam incredibilis fla- occidere . Me quidem pater intelicis gitii conatibus iuvenem meum extra hujus persuasionis simplicitatem si quis humanae impietatis vota delatum interroget, nec a te parricidium fieri Non est mihi novus, Iudices, Parri- posse credo, nisi AR meo veneno Facida neque nova sunt scelera filio ei nus tamen in omnibus incredibile 4 meo, qui vitiorum omnium exercitio pignoribus, nullis dissicilius quam li-
hactenus delassatus eam , quae in no beris puto. Uos adhuc in suprema nocentior esse lolet , tot reatibus laeda- stra praecipitat autoritas, qui filium octam in malitiae firmioris annos praemi- cidere vocatis plerunque gravitatem , sit aetatem . Quid hujus referam vitae sicut abdicationis emendationem, sicut rationes, & non intermissorum scele- reliqua supplicia nostra rationis fronterum seriem exolvam Quantae impie- protegitis, cunctosque praefigi dat mentalis domus nostra fuit , quaenam in- tis affectus vocabulo molliore lenitis. famis vitiorum communione civitas tot Nos nec felices facinus illud possumus facinorum exemplis comparetur λ Quas concipere , nec miseri . Non perve- non consumpsit opes homo, quid non niunt ad nefas istud nec necessitates .
profudit , quid non exhausit , dum omnis citra desperationem dolor, iras qualiorem , inopiam Patris, familiae languescit. Et quanto, dii deaeque di Dgaudebat cernere desolationem Τ Quid ficilius si patraretur sine conscio, sine sanctum , intemeratumve turpissimis ministro, totumque facinus, & amoribus fuit, quibuς pepercit luxuria nimum filii poscat , & 63 manus λpraeceps, quod foedissimum genus in- Memento cujus objicias immanitati tentatum malitia reliquit Si paternae horrorem, patrem occidere velle. Hinc
reve- ta 37 Apud antiquos stippi Ieant In fgnum erat tenere genua illius, eui lupplicabatur ἀ38 Ad probandum me parr; eidam. 39 Nullus Pater interpretabitur Filium tuum parrie id um meditari, nisi quἱ sumpta hine Mea sonepotest ipsum iuxta votum suum occidere. 4o Ut modo se obtulit occasio iubendi me hibere veneianum meum; aliter dissicilius esset Patri, qui eati te vellet procedere, oceidere Filium . seeundum argum, universale quia null et di mellius est committere parrie idium, quam Liberis et Bum Parentes occidere possunt Filium ex auctoritate, ex simulatione gravitatis. Filii autem nee ponsurit concipere tantum scelus , quod neque ex necessitate patrare valena, praesertim si nullum habeanteonteium ministrum ut in nostro easu. at Piqnorum nomine, intellisit lut puto 3 parentes non modo, sed & eognatos omnes , pula ne-Potes, re Patrem, Avumque : ita ut semper valeat argumentum , facilius est v. g. Patri o nepotem
aecidere eu auctoritate quadam, qua ipsum supereminere videtur. 42 Quo concipiatur, disponat ut ia a Quibus patretur
398쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XV.
DECL tantum accipiet vires , ut mori possis Q deprehensus. ' Ut sciatis, inquit, ve rum esse quod obiicio, & abdicare volui . Non potest pater essicere ΑΦ genus, querendi pertinacia, probationis. Tu eum dicis, filius me voluit occidere, videris tibi facere prioribus iudicibus invidiam, exclamare, vos faciles , vos misericordes , hune mihi
νedditis. 43 Sed iniquissimum est , ut abdicatio, quae nec in sui valuit effectum, fidem maiori erimini praestet . Non sum reus inexplorati pudoris ,
nec anteacta vitae meae sub hodierna primum lite tractantur . Felicior in . nocentia est citra suspiciones, certior post reatum , & quantum infamiae praestant obiecta, dum si nutant, tantundem autoritatis absoluta restituunt.
An scilicet superatus est q7 gratia pater, & apud lenes , & apud parentes autoritate praevalui Viderint qui ea- Iamitatibus suis sic blandiuntur , ut sibi affuisse credant misericordiam, favorem: filius a patre delatus nunquam poterit superior esse nisi Φη causa. Sane tamen feramus, ut prima abdicatione non ' egesseris totum dolorem, multa tibi de criminibus meis vere- eundia querendi, multa paternae pietatis abstulerit infirmitas, quid non implet repetita delatio λ Reversus es in forum jam ad Judices 3φ iratos. Quanto terrore cuncta pertulit pudor ille jam s victi, & redeuntis in damnatam
reverentiae negligentiam spectetis, quid filio impiust Si audaciam, quid furenti ut λ Si saevitiam, quid immanius Est
aliqua scelerum excusatio monitorem pati, & dolorem intermissa identidem enitentia profiteri; noxiosque lapsus, si virtutibus quoque si locus , anno rum cerea facilitas, & conditio ipsius humanitatis absolvit. Filius, ut se asperum semper paternis monitis gessit,
ita scelerum numquam rupta serie in illud vitiorum summum numquam lassatus advenit, ut omne meritum levioris quoque veniae consumpserit . Una me voce clamare decet, ad malitiae supremum ita per singulos gradus festinavit , ut nihil superfuerit quam par ricidium. Sed quid pluribus necesse est flagitia nominibus explicari , aut quis
anteactae vitae leniori interpretatione
blandiatur Quanta admisit , qui ter abdicatus est, ct pluries meruit Nosco nunc illud indignationis nostrae consilium ; nescio quae mihi aut divina
virtus, aut futuri conscia mens hominis supplicium abdicationis objecerit . Ad flagella etenim , ad carceres non respexi , delicata membra non torsi , voluptatibus assuetum in cruciatus, iusqualiorem non conjeci. Bene ac provide de penatibus mens erat expellere
futurum parricidam . Quod si duobus maxime nefarii homines impelluntur in scelera , dolore scilicet ac mente , quis modo dubitabit de conscientia Fi
. Cotilatat Patris argum. probantis Parrἰeid Ium, quἰa eapax est Filius ἱpsum admἱttenἡἱ , eum Nante ea eommi serit, propter quae voluerit Pater ter abdicare. Resp. i. non emei ullum argumentum. k pertinacia ipsum repetendi , neque abdicationem, quae scelerata iudieata est, posse persuadere in eo qui male abdicabatur crimen maius; a. innocentiam suam satis esse cognitam, cum ter aeeusatus, ε. γ etiam absolutus si ς 3. non poste admittere parricidium . qui ante non edidit aliquod fgnum , eum nullum lut ex superioribus 4 appareat, salsum quoque emeit erimen partieidii. 44 optime ita hie se habet lectio , cum in aliis legatur gentis querendi pertinaeia pνobaiianis. 41 Alii nore habent notam interrogationis , A senius paulo gravior est r voa se licet toties ipsum absol.endo in causa estis, ut talis fiat, ut in parricidam evadat. s autem interrogatio admittatur . Ita explieat i uos hominem absolvitis, qui gerit conscientiam parricida, sarcastiee. 4s Dum adhue disputatur, dum ineerta sunt. 47 Non merito, & irinoeentia mea, sed intercensione aliorum. rogatu . 48 Nisi habuerit causam bonam, numquam poterit precibus absolui. 4ς Non me aecusaveris ut merebar, & hoe in causa fuerit, quod me Iudices non damnarint. so Ex prima steterum mihi obiectorum per te cognitione. Ii Pertulit ad Iudices , pronunciavit, explicuit. Ia cum primum accusavit . Anet I
399쪽
39 et M. F. QUINTILI ANI DECLAM. XU.
A vi- lii, qui tam aeriter odit Patrem , & tam colluctationem Aerior semper ex Dem. tot flagitiorum exercitio ad nefas im- verecundia dolor. Sed & judicum cura manissimum firmatus est . Dubitemus quanto malignior circa rediturum sit ne admissurus parricidium, cui nul- reum Quam multis placet illa delius adhuc suerit contagio vitiorum ὲ similitudine pronunciationis auctoritas, Filius cum veneno licet non depre- & severior videtur diversa sententia hensus, adeo credi debet parrie ida, ut Tertia vero abdicatio , dii immorta- fortasse minus numquam peccaverit . les , quem apparatum , quem movit Levis ne autem est tentati sceleris con . ambitumi Epo miror, quod mihi li-iectura in homine, qui venenum ha- cuit σε audiri, quod II me non statim het, & parat; qui non exhorret scele- primus querelarum tumultus oppressit.
rati huius medicamenti, sibi licet de- Quid poli illa novi, pater, objici potest
stinetur, intuitum Ego nullam ibi Inter leges, inter iura consenui, non vigere posse innocentiam puto, ubi est habeo in moribus meis, quod non metam secreti sceleris tota facultas; ubi lius Iudices ' sciant . Scitieet ca-
moriturus tam praedicabilis, ut fertur, pit natura rerum, ut laturus parricida virtutis opere ministerium callet , cu- non praemiserit notas , nullis ante sitius sola cognitio scelus est . Veneno maximi sceleris immanitaς tumultuata
se ire uti , non est nisi hominis , qui flagitiis : & quandoque ' culeo , ser- flagitiis maximis exerceatur & nulli pentibus expianda seritas , sub placida
utique facilius esse pol se puto parrici- mente primam βψ pertulerit aetatem Τdium , quam cui venenum familiare Aliud est miserorum genus, quod eloest . Illae manus , quas late penetrans mentia , quod succurrendi favore di- virus imbuit quid non audebunt; quid mittitur . Absolverunt me , qui sciet non molietur animus, qui tam imma- bant β profuturum mihi quod non ab-nia vota fovet ; cuius sceleris formi- dicarer . Proclames igitur licet, subin- dabunt faciem oculi, qui sustinent tan- de detuli, saepe quelius sum, ter abditae pestis aspectum Quod si ad aliam care volui : hoc tamen res illa debet quoque quae ilionem liberet querelas essicere, ut tibi non oporteat credi , nostras transferre , quam mala illius quicquid aliud obieceris . Non enim
semper erit causa, qui mori velit ve- sequitur, pater, ut me tuis criminibus neno i Qua enim severitate venenum accuses , quod nocentem tuis moribuς
habere , aut emere Leges prohibent , probes filium: parricidam non iacit seipsum quoque nosse si fieri posset ve- veritas vestra , non saevitia , non tertaturae Nam quid refert qua mente rore ad tam grande lacinus non ira opus quisque tantum nefas possideat Cui est, sed moribus: non dolore, sed men- est animus ebibendi venenum, citius te. Omnes iniuriae levius exasperant,
alteri porriget . Non est , Iudices , levius oderunt , innocentis filii ultio
13 Nansneere omnino iudieare putantur Iudieri eausam hominis, quἱ A alias suetit reus. s. Alii habent redistitim, puto depravate , & teneo rahirtim , eitea reum stilicet, qui reddatur re sua iudieio, & ante Judicta rursus deferatur. ues sie ex elieo, quam multi sibi hiandiuntur exauctoritate pronuneiandi sententiam diis milem alis teri ab aliis iam datae. 36 Dum patroeinio meo orationem praetexebam .set Utpote bis iam antea reum . Is Nam vitae pene omnia meae expenderunt eursum , Ae inno. eentem semper invenerunt. Is Parrie idae insuebantur euleo una eum Selmia , Ut pera , & Gallo atiam inter animalia, haee parentibus ingrata sunt & erudelia, A. proii eiebantur in fluvium, optimo sane eonstio , nam , ut Tullius pro Roscio Amer. υidaneων itine hominem de νενυm rura DI titis D, ω eriptis. ἰ etii repente coelum, Diam, aquam, terram tie arimerum. fici Alii pertiau. ει Ut me corrigerem, S in bonum evaderem.
400쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. XV. 393
est mori . ' Quod si manifestum est , modo quaerendum de Filio an venenum AN tunc in moribus sui Ise meis, quod habuerit ; sed neque profecto dubitan posset esse suspcctu in , ex illimemus , dum an optime noverit uti; nihil de- unde postea traxerim parricidii causas. fuit, cur non credamus inevitabilis pe-ε Uos libet interrogare hoc loco, Iu- stis occultat' fraudem in ipsius pote- dices , quis magis debet innocentiam state prorsus suisse. Uenenum ipsi uti- amare Uici patrem, omni nunc so- que non comparatum modo, sed praelicitudine , omni labore custodiam il- sentaneum fuit . Scire vultis an totalum ambitum meum , quo remuneror sollicitudine terebatur, componebatur
advocatos , quo persolvo iudicibus Non illico datum est. Dicat nune Fi- illud, propter quod audeo domum re- lius cui parabat poculum, simultates ,
verti, propter quod non timeo casus, odiorum causas , suspiciones , contu non subita pro patre, non maligna sa- melias adducat. Solum scilicet Patremta. Fidem non capit, ut me tres ab- oderat ; & de misera toties severitate solutiones & innocentem probaverint, veneno vindicari conabatur. An ipse& effecerint parricidam. Praeterea, pa- mori voluisti , ipse tibi parabas Itater, quam infirmum me , quam trepi- profecto qui mortem timuit dum ac dum reddit ipsa victoria λ An scilicet cusabatur , dum poterat non absolvi ignoro, quod me reversum circunsistat dum timebatur poena, modo postquam totius domus maligna curat quod vivo tota innocentia constat , & potest Fi- inter homines, quibus apud te gratiam lius invidiam facere Patri, rem aget parat, si de nobis aliqua mentiantur , hominis , cui mala sit causa . omni- fingant λ Uidelicet hoc noς in lacinus bus , Iudices , . innotescere existimo , praecipitat, impellit, quod aliquid spe- voluntariae mortis votum numquam ramus de testamento tuo . Quid λ ego hominibus ex sola libidine inconsultae non sentio , quod simili scelere missus mentis enasci, verum animos nostros, in domum, a charitate tamen exclu- & propensissima in vitam studia inevisas, abiectus sum Rogo qua fiducia tabilis causae necessitate violenta imia facinus paro toties delatus, & paterna pelli, ut sibi suprema sestinent. Cum conquestione εβ praeditusὶ Quod vis pa- enim nihil sit luce carius, interitu au-trocinium sperem pro parricidio meot tem nihil humanis animis plus invisum,
Defendi non possem, si bibisses si I tu necesse est, aut illam optari amplius ,
venenum. ' Finge me parricidii volun- aut hanc vitari non posse, cum obitustatem, finge habere causas: unde oc- vota subeunt , & certo tantum doloricasionem , unde fiduciam Ego nec mo- evitando extrema non timeri. Aliquis
ri possum, nisi ut deprehendar . Ue- ne praeda fieret hosti , di vitam sine
AItemm oro se arbumentum , eum pateat ante semper se bonis amoribus fuisse , quas potuerit postea eontra nere caulas ad parricidium ; nam t. s umquam . tum maxime servanda sbi erat innocentia postquam Patrem vicerat, Ac a Iudicibus absolutus ter fuerat ; L praeterea eavere debebat ne quid suspieionis daret in Familia, in qua a quibuslibet rigide observabatur a a. nihil poterat ex mor te Patris sperare, exclusus sane a testamento ἱ 3. non poterat Eentare hoe faeinus ter iam a Patreaeeusatus, nullum etenim steteri suo beneseium sperare poter .sa Depravata lectio est; restituo ex auctoritate aliorum : vias Iliae inrorasam hae loco , Itidiret, quis magis debet innoeentiam amare' 63 Absolutionem , sententiam mihi laventem . 64 Quidam periatis . ego nihil muto. os si tu ipse ultro, non a me aceeptum hihisua venenum . multo magis igitur Ae. Tertium argum . quia lieet voluntatem habu sset parrie idi I, non habebat tamen Oeeasonem r. nulis tum conscium. nullum habebat minis eum; a. quia ipse porrigere non poterat, nimis enim suspectus erat: 3. quia nullum veneni genus dare poterat, non praesentaneum, nam se nullam habuisset defensionem, non lentum , quia Pater exclamaret Ac.
