장음표시 사용
441쪽
tioris latinitatis cultoribus merito non probatur. Ioannes Mola s, Lovaniensis Academiae
Theologus, Historiae Ecclesiasticae peritissimus, perdoctis de Historia, & de Theologia operibus
nomen suum celebravit. Denique, Guillelmus Liκ-danus, Religionis Catholicae, & Disciplinae Ecclesiasticae zelo accensus, ex Doctore Lovaniensi R remundensis primo, deinde Gandavensis, post cornelium Iansenium, Episcopus, scripsit Panopsiam
Evangelicam , & Tabulas Anablicas omnium mere-
sum sui Saeculi. D. Cum Luiberi, oe Zainglii Haereses tria Germania & in Septentrionalibus Regionibus fuerint Saeculo XVI. late propagatae, praestat, ut in hac septima illustrium Virorum ejusdem Saeculi Classe , celebriores inseras Scriptores, qui tam in Germania, quam in aliis vicinis Regionibus voce & Scriptis adversus illas Haereses acriter decertarunt , & stantes invicti in praelio pro domo D mini , nomen suum immortalitati consecrarunt. De aliis vero Germaniae Scriptoribus, qui aut periti Iurisconsulti fuerunt, aut Monasticae,& Regulari Vitae addicti, in omni scientiarum genere excelluerunt et commodius in aliis sequentibus Classibus, in quas illos, majoris claritatis ergo, di stribuimus, disseremus.
M. Quinque potissimum insignes Authores ad hanc septimam Virorum Saeculi XVI. eruditorum Classem referri possunt, qui ad debellandas
Luiberi, Zuinglii, & aliorum ea aetate serpentes Haereses strenue allaborarunt, omnesque suaS c ras ac studia contulerunt, videliceri Fredericus
442쪽
Gropperus, σ Ioannes Noguera, de quorum patria, dignitate ,& operu praestantia pauca hic dicemus. Primus , seu Fredericus Nausea, Natione fuit Ger manus & Viennensis in Austria Episcopus,qui pre, ter Expositiones librorum Tobia oe Iudith, variaiaque Homilias, & Metaphrasim in Evang. S. thaei , scripsit Expositionem x II. Hrticulorum contra Haereticost censuras oe Solutiones QPaesti num contra Zuinglium: Librum De Sacramento ebaristia a Librum De Christiani Sacerdotii dignita. te r Librum De Coelibatu Sacerdotum in Votis Mona sicis contra Luiberum et De ineunda in chrisiana uligione Concordia: De Concilio Tridentino , &controvertis Capitibus opuscula. Non minus In Concionatorio genere , quam in Dogmatico ex celluit perdoctus ille Episcopus , cujus Conciones,, sicut & alia Opera fuerunt Coloniae typis excus anno MDLxxv I. Ehus, Natione Suecus, S crarum Litterarum in Academia Ingolstadiena Prosessor , Lutbero, Carlocladio , Oecolampadio, -- lanctoni, Pomerano, aliisque pestibus & viva voco& scriptis voluminibus disputando strenue sese velut murum aeneum opposuit, praesertim insputatione Lipsica, uti in superiori Colloquio jam observavimus. Edidit Enchiridion , in quo Fidei Controversias breviter ac erudite dirimit; duos libros de Missae Sacrificio; tres etiam alios Primatu Petri et Librum quoque de Poenitentia, dc plures Homilias tum de Tempore, tum de Sanctis, ut nihil in praesentia dicam de ejus Operibus Phialosophicis, seu Commentariis in libros octo Physicorum Aristotelis, & in libros de Coelis , & Anima, & de Meteoris. Joannes Cochlaeus , NOrimber-
443쪽
gensis, Vir doctissimus, & Fidei Catholicae pro- .
pugnator acerrimus , plurima contra Luthemo, Bullingerum , Osiandrum , Melancthonem , Bucerum,
Dinum, & alios ejusdem farinae impiarum Sectarum Magistros scripsit opera , & inter alia , librum De Actis Scriptis Lutheri, qui ad detegendas versipellis haeresiarchae Lutheri artes, ejusque Sectarios confundendos utilissimus est . Scria psit insuper Joannes Cochlaus librum De Septiem pili Luthero, ut ostenderet illius Haeresiarchae libros a capite ad calcem antilogiis, seu manifestis contradictionibus scatere, eumque nunquam sibi constare . Non minori constantia de animi ardore Joannes Gropperus , Natione Germanus, ex Susato estphaliae oppido ortus , Fidem Catholicam Propugnavit, tum in Conventu Ratisponensi coram Carolo V. Imperatore , tum Coloniae contra
Hermonum , nefarium eiusdem Civitatis Archie piscopum Apostatam, tum denique pluribus adversus Haereticos conscriptis operibus, quae re censet Possevinus in Apparatu sacro, & ab omnibus Viris eruditis impense laudantur, potissimum ejus restitutio Catholica r Liber De Eucharistia: αTractatus De Communione sub altera tantum specie, Germanice scriptus, a Surio latinitate donatus. Inter S. R. E. Cardinales Joannes Gropperus, ob praeclara merita, fuit a Paulo In Pontifice Max, mo cooptatus . Demum , Iacobus IVtauera, Viemnensis Ecclesiae in Austria Decanus,& Ferdinando I. Imperatori a Sacris , eodem aelo Fidei Catholicae succensus , libros duos De Ecclesia Chrisi ab Haros licorum conιiliabulis dignoscenda in lucem emisit .
l D. Proctigata penitua saeculo XVI. in An.
444쪽
gliae Regno , sub Henrico VIR O Elizabethd ejus filia, Religione Catholica, facile mihi persuadeo,
paucos admodum eodem Saeculo extitisse celebres Catholicae Communionis Scriptores Anglos, praeter illos, quos jam insuperioribus Clalsibus la dasti , videlicet Agginaldum Polam , Ioannem Fi-βherum, Thomam Morum Nicolaum Harpsmdium. apropter , nos breviter expedire debemus ab
his Scriptoribus Anglis, quos in octava Virorum Saeculi XVI. eruditorum Classe reposuisti. M. His Catholicis atque Clarissimis scriptoribus Anglis , quorum jam in superioribus
Classibus meminimus, tres alios in hac octava
Virorum Saeculi XVI. eruditorum Classe addam illustres ejusdem Nationis Scriptores, qui Schisma
Anglicanum detestantes, nihil tam curae ac cordi habuerunt, quam ut Fidei Catholicae dogmata contra Haereticos, Angliae Regnum misere infestantes, lingua & calamo tutarentur . Primus est:
etoannes Major, Natione Scotus , Doctor Theolo- s Facultatis Parisiensis , ubi celebrL fama & Α ditorum frequenti concursu Theologiam ProseDius, scripsit Commentaria in IV. Libros Magistritentiarum, O in IV. Evangelia. Concinnavit etiam Historiam majoris Britannia, seu Anglia, in sex libros partitam. Alter Scriptor Anglus, est Guille mu anus , Lancastriae in Anglia natus, Doctor Theologus Academiae Duacensis , qui plura scripsit de Quaestionibus controversis contra Haereti Q. Opera, quae Possemnus in Apparatu, di Pisseus in libro De Alustribus Anglia Scriptoribus enume , rant. Nec solum perdociis suis lucubrationibus
Fisb M Catholicam egregie tuitus est Guillelm
445쪽
Alanus, sed etiam multis pro Orthodoxa Reli-pione N Romani I ontificis Primatu, in Anglia Regnante Elizabetha, laboribus ac periculis perfunctus est , solumque vertere coactus. Restaurandae tamen in Anglia extinctae penu Religionis Catholicae percupidus , plura Seminaria variis in locis erexit, tum ad fovendos Anglos propter Fi
dem Catholicam exules, tum etiam ad erudiendos ejusdem Nationis juvenes, qui ad Haeretim debellandam idonei di pro Fidei catholicae , atque pro Romani Pontificis Primatus veritate magno animi ardore propugnanda parati,in Angliamidentidem transmitterentur . In praemium tot la
horum , quos pro Fide Catholica constanti animo erantiavit Guisitimus Alanus, in Cardinalium Collegium a Sixto V. Pontifice Maximo adlectus est. Denique Nicolaus Sanderus, rebus, propter schisma Regni Angliae, cujus Historiam scripsit, turbatis, Romam sese recepit, ubi laurea Doctoris The Iogi donatus,ad Tridentinum Concilium mox petarexit, & in eo augustissimo Patrum Consessu praeclara ingenii & eruditionis suae prodidit argumenta . Cardinalis Stanislai Hosii, cujus seperius mentionem fecimus, per Poloniam, Prussiam ac Lituaniam comes individuus fuit, & inde Lovanium secedens, librum De Visibili Monarchia ibidem conscripsit. Sed de eximiis Scriptoribus, quos in octo priores Virorum Saeculi XVI. eruditorum Classes tribuimus, satis hactenus, pro ea, quam in
hisce in Historiam Ecclesiasticam Colloquiis nobis praescripsimus, brevitate, dictum sit. Nunc in aliis sequentibus Classibus disserendum nobis incumbit de Clarissimis Scriptoribus, qui Vitam Nonae
446쪽
Monasticam aut Regularem professi , locum inter peritos Scriptores Ecclesiasticos, summo omnium virorum eruditorum consensu promeriti sunt. D. Protulitne ordo Monasticus Saeculo XVI.
insignes Scriptores, qui doctrina de pietate Ecclesiam illustrarint ιM. Ex Sanctissimo Carthusianorum ordine
quatuor celebres prodierunt Saeculo XVI. Scriptores videlicet Ioannes Picus , Godefridus et iamanus , Laurentius Surius , oe Petrus Sutor, quor uin
primus , Carthusiae Divionensis in Galliis Prior,icripsit Commentarium in Cantica, quem Ascensius Badius edidit anno MDxx Iv. Alter, seu Gode frid.s Tilmanus, Carthusianus Parisiensis, praetezraliqua Graecorum Patrum Monumenta in latinam linguam versa , edidit Allegoriarum in Tropologi rum in locos med os utriusque Testainenti librum . Tertius, seu Laurentius Surius, natione Germanus, praeter nonnulla aliorum opera, quae ex Germanico idiomate in latinum transfudit, Colle ctionem etiam Conciliorum multis in locis emendatam , & septem Tomis comprehensam ζ edidit
in lucem . Historiam Ecclesiasticam ab anno in . ad sitam usque aetatem deduxit, & Sanctorum Viatas collegit ac descripsit. Quo in ultimo opere Laurentius Surius bene meritus est de Sanctis Ordinis Praedicatorum, quorum Vitas accuratius ac ' elegantius scripsit, quasi ad Carthusianorum O dinem pertinuissent,& eam ob rem, Comitia Ordinis FF. Praedicatorum Generalia ad illum litta- 'ras scripserunt, quibus grates egerunt maximas pro hac singulari in Dominicanos benevolentia ,
uuam testatam voluit effusis illia laudibus in vi-
447쪽
ros hujus ordinis sanctitate illustres. Ipse etiam
S. Pius V. Pontifex Maximus , Laurentium Surium,
pro suis in Ordinem Praedicatorum , & in totaia Ecclesiam meritis impense laudavit, & ad prosequendam Historiam Ecelesiasticam hortatus estis Quartus denique , seu Petrus Sutor, Natione fuit Gallus, Sacrae Facultatis Parisiensis Doctor, Mpostea Monachus Carthusianus, atque in pluribus Coenobiis Prior . Scripsit Apologiam pro Editione. Vulgata: Tractatum De Potestate Ecclesiastica: Duos libros De Vita in Disciplina Carthusianorum, & alia opera Critica & Polemica, praesertim contra De-sderium Erasmum, quem acerrime Scriptis suis exagitavit. Sed eum vicissim Erasmus acerbioristylo perstrinxit in prolixa Apologia , quam in sui defensionem adornavit, quaeque inserta est Tomo I x. Operum ejusdem Erasmi postremae Editionis Lugduni Batavorum. Hic necessario inserendum esse putavi Clarissimum ejusdem Carthusianorum ordinis Scriptorem , videlicet Dion iunis vulgo dictum , Caribusianum , vel Doctorem Eestati- eum , quem in Catalogo Scriptorum Ecclesiasticorum Saeculi decimi quinti, in quo vixit, memo riae lapsu praetermisi. Fuit autem Dion us Carthu- flantis Natione Belga, sanctitatis & eruditionis laude praestantisii inus, qui omnes Divinae Scriptu- hae Libros egregiis Commentariis elucidavit, scripsit etiam in IV. Libros Sententiarum , variosque Tractatus perinde eruditos emisit in lucem. Hunc' religiosissimum Carthusianorum Ordinem semper ipse a teneris annis singulari affectu prosec tus sum , & nunc plurimum gaudeo, quod Divina inisericordia me, omnino immςritum, addixerit
448쪽
ECCLESIASTICA. 62 9sacro ordini Praedicatorum , qui initam a S. Patre Dominico amicitiam cum Carthusianis , quasi partem patrimonii sui, diligentilii me custodierunt.& perpetuam hactenus servaverunt, tum beneficiis ultro citroque receptis , tum similitudine morum & Instituti, quod fere ejusdem generis est,
easdem pene Leges statuit de jejuniis per septem anni menses , de jugi a carnibus abstinentia , de silentio , & de reliquis disciplinae partibus, quae
adeo intime utrumque ordinem devinxerunt , additis etiam fere eisdem vellibus , ut Dominicanus videatur Carthulianus , qui charitatis causa , paululum a solitudine secedit; Carthusianus etiam Dominicanus sit, qui, actione intermissa , totum se contemplationi tradit. Sed iam ad id, unde paululum digressi sumus revertamur, de de caeteris aliis illustrioribus Saeculi XVI. Scriptoribus Monachis aliquid breviter strictimque dicamus. Dedit Ecclesiae Saeculo XVI. Ordo S. Benedicti quinque Scriptores Ecclesiassicos , quorum primus fuit Gregorius Cortesius, patria Mutinensis, Abbas Cassinensis, a Paulo III. Pontifice Maximo in Collegium Cardinalium adscriptus , qui Theologiae , re utriusque juris peritissimus Commentarios exaravit in I v. Sententiarum Libros, aliosque edidit, De Theologica Institutione et De peccato Ori ginali r De potestate Ecclesiis a De adventu S. Petri 'mam oec. Secundus Scriptor Monachus Benedictinus, est Iacobus Lillius Brunaeus, Abbas S. Mi chaelis in Eremo , Guiliae natus, proximo Hanno
niorum finibus Oppido; Vir Graece ac Latine doctissimus, qui plurima ex Patribus Graecis, Gre
449쪽
Damasceno, doctissime, fidelissimeque latind reddidit. Latinam suam Lucubrationum S. Ioannis D masceni V, quae Parisiis anno MDLxxv II. Parisiis publici juris facta est, eo potissiimum n mine agressus est Jacobus Billius , ut effraenem Hae reticorum , in contemnendis Sanctorum Patrum, di Veterum Theologorum operibus audaciam retunderet, quemadmodum ipsemet testatur in Epistola nuncupatoria ad Cardinalem Carolumis Borbonium, Rothomagensem Archiepiscopum, his elegantissimis verbis, quae hic ad excitandos Iuvenes ad lectionem operum Sanctorum Patrum re Veterum Theologorum inserere operae pretium duxi: Inter plurimas totas , inquit ille doctissimus Abbas, qua Orthodoxos ab Haereticis dirimunt, hancles in primis numerandam haud immerito quispiam censuerit, quod illi Veteres Theologos , tanquὰmpaventes colunt ac suspiciunt, eorum vestigiis haerent, in eorum lucubrationibus, ingeniique monumentis libenter versantur , ab eorum placitis vel transversum Anguem sibi minime discedendum putant. Hi contra celeberrimos etiam quosque Patres, atque tum doctrina , tam admirabili vitae sanctitate , ac pietate praeditos, inaudito quodam supercilio aspernantur, ac velut de ponte deiiciunt, eos nunc probris O maledictis incessunt, nunc sannis ac di teriis impetunt, id denique omnibus modis agunt, ut eos , quos errorum suorum laqueis implicitos tenent, a praestantissimorum Authorum lectione dehortentur. Quos enim e rores hae miserrimd tempestate ab orco revocarunt, hos a veteribus Theologis confossos , oe jugulatos esse minimὸ ignorant, ut Iam non tam Haregum inventor i , quam sepultarum ellosjores dici possint. Cum Q
450쪽
tur in Sancti morum Virorum seriptis nobis certi muni praesidium conbHιutum, sibi crucem defixam, paratamque ruinam esse per1piciant, idcirco eos tanquam firmissimos catholica Fidei propugnatores infensissimo animo aversantur, ae de omnium manibus sublatos cupiunt O c. Utinam omnes Theologi semper prae oculis haberent haec, de alia id genus praeclara documenta , quae in hac Epistola Nuncupatoria operum S. Ioannis Damasceni suppeditat clarissimus Ble Scriptor Iacobus Billius Brunaus , qui ob singularem linguae Graecae peritiam , & omnigenam eruditionem, Doctorum Virorum Saeculi XVI. maximam sibi venerationem comparavit. Tertius Scriptor Monachus Benedictinus, est Otho marus Luscinius,patria Argentoratensis, qui edidit Allegorias Psalmorum , & Author est Libri, cui titulus et Pelagus humanae miseria, Oc. Quartus Scriptor Monachus Benedictinus, est Ludovicus BD
sius , exillustri prosapia in Belgio oriundus , qui
Latinis , Graecis, Hebraicisque Litteris , necnon
Philosophia & Theologia sub optimis Magistris
in Academia Lovaniensi imbutus, Regulam S. Benedicti in Coenobio Laetiensi prosessus est , &postea, ob vitae innocentiam , & Regularis Disciplinae zelum, Abbas ejusdem Monasterii electus, libros Asceticos edidit, qui clarissimum nomen,& magnam sanctitatis opinionem ei pepererunt. Ejus Vitam ex Monasterii Laetiensis Archivis de aliis documentis descriptam exhibet Bollandus inter Acta Sanctorum ad diem vii. mensis Januarii, eique scriptorum pii illius Monachi Catalogum Chronologicum praemittit. Agmen Scriptorum ordinis S. Benedicti claudet Joannes DocauF, ex