장음표시 사용
491쪽
Si admittatur, venditiones & manuniissiones jam tum ad emancipandum fuisse requisitas; eodem enim Pontilicio jure prohibitum quoque erat, capi eam cite is putentes (addo F qi e fa , argumento a minori, quod ajunt, ad majus alter ambo Pe scri itutem feret tinuot tesste eodem GELLIO L c. ubi vid.
injectiones hine NEc desunt tamen, quae in alteram quoque afferri possent partem, ( i. enim ex tota, quam instituit Id A LiC A R N ASSENs Is l. II. cap. et . N 28. Narratione concludendum vid batur . jus illud trinae venditionis patri lege Romuli suis te datum in odium filii, suique favorem; quod vero in lavorem alicujus eii introductum, id in incommodum ejus interpretatione vertendum non est; l. 2 s. l. N. C. de LL quod fieret tamen . si non nili trina vendiatione filius emancipari potuisset; ( a. Sanciverat Numa in lege . quam supra Pro L. S. II. adduximus; patri nil um ius et se vendendi filium, postquam permiserit ipsi, uxorem ducere futuram participem bonorum & lacrorum juxta leges; Quod si vero emancipatio tum temporis fieri non potuisset, nisi trina intercedente venditione, dicendum foret, eandem Numae legem ademisse patri illiusmodi filium emancipandi si cultatem, quod tamen , si exceperisALEANDRUM ad Ceum L. I. Dis. T. 6. & paucos alios, nemo temere di
VERuae en vero non sunt liae rationes tam validae, quin facile iis respondeatur; nam primam quod attinet; verum qiudem et t. jus vendendi in patris commodum fini se introductum, sed simul quoque attendendum, quod supra iam monuimus. nullum patri creari praejudicium ti ina illa venditione in emancipatioue peragenda, quippe quae eo tantum placuit . ut ipsi poenitentiae& novo beneficio relinqueretur locus; perinde ac olim in favorem Domini, cujus jussu servus nomen in tabulas censuales retulerat . manuinistio , quinquennio demum elapso, lustroque coudito, ( singulis quinquenniis hoc tu tum Fuisse auctoritZtibus Veterum confirmat Jo. Ru ALDus auimado. I. ud Plutarctum p. i q. l G. & in Vii. Plutarchi c. V. in P. suum sortiebatur effectum, & interea temporis Domino poenitere licebat, qua de re vid.
492쪽
Cus Acius L I . Obsem. e. ao. Accedit . quod DIONYSI Us l. e. in eo tantum est, ut ostendat, quantum juris patribus competierit, vi ad coeraendos suos; hinc, cum dicit . patrem trina filii venditione pecunirim non est. Olm patrem eundem vendere filium, ut emancipationis Ipsum cumu-are eitencio, Et quid ' Nonne, si argumentum illud ab ilicommod.i iuris patrii interpretatione petitum procederet, eodem jure Prudentes, qui ia. Tabulas ' introduc-
S. I X. Adto ei lamn. . .. 'ite una, quod ex lege Nirmae obmovebamus, stringit tanti m mi ' prohibitionem de venditione gu bn ' Vise dccipiundam, ratione legis, quam
dedi et i 'M Neque aliud vult ratio , quam
cendas tutata re ud judias uxores dos. X. Theophili Deus expensis.
vand nubis in , concludimus, filium emanci
ret Iuris atque hoc innuere videtur TH E O pu i Lus ad S. G. Mit. O. Iin euvineio, ditione ex Prudentum interpretatione in se diu e M ideo putem vendebatur filius, ut
sin verborum nullus, mea quidemoret h, e. ante Prudentum inter pse, ad filium e potestate dimittendum necessarium omnino lutile, ui
493쪽
in servitiatem redigeretur. & ex ea deinceps manumitteretur . nam cui bono, quaelis, species ilia servitutis 3 Cur manumissionis imago in emancipatione a Prudentibus desiderata I nisi ne legislatoria dei tituti potestate vetera emancia pationis jura abrogasse pianitus, atque insuper habuisse viderentur.
Ilia disso stas remota.U NI C A tamen, ne quid dissimulem , adhuc obmoveri posset dissicultas , quod pater filium emancipandi causa vendens necessario conditionem venditioni adjicere debuisset, qua obstringeretur emtor, filium istum post breve temporis intervallum de manu sua dimittere salias enim pater voti sui vix fuisset compos. Eo autem facto vero non sit simile, inventos emtores . qui me cem illam tam iniquis compararent conditionibus, maxime cum prisco illo aevo nondum videantur homines cum Impp. Valentiniano, Theodotio & A cadio in L nix C. Th. de patrib. qui si1 disrax. philosophari didicisse, si taliis emtori etiam minimi temporis spatio servitium satisfecisse ingenui; - sed .
ut dicamus, quod res est. omnem huic quoque argumento probabilitatem adimit, partim i equens apud Romanos venditionum sub manumittendi conditione contractarum usus, cujus vestigia . cum alibi supersunt, tum praecipue in In r. l. i. g. de Serv. expori. Des fi mane. ita Dei . ut manum. & t. t. C. Si mavci'. ita fuer. allem tit ma tim. partim etiam quod venditio vel sine ulla conditionis adjectione, ulloque paterni voti impedimento celebrari
commode potuerit; I.icuisse enim patri vel ipsi quoque filio . per jus & basiaretio conquisito, libertatem redimere, vel servunt praestare vicarium, Argumento sunt ea . quae de servis libertatem recuperantibus scripsit Dio N. I x-LI C A RN. l. cap. 2'. & deliberis venditis JAc. GOTHor Rrnus ad I. un. C. I p. de his qui Sanghim eint des mitri aere Ηaeternas de Origine& antiquissimo ena ancipationis ritu ; Utrum quis in posterum solidius quid ii vcndurus sit , quo contrarium paulo manilestius probetur , dies docebit; Ego quidem, ubi id rescivero, innoxium errorem aut primus deseram, aut certe inter primos.
494쪽
DE EM N EI PATIONI g RITU EX INTERPRETATIONE PRUDENTUM.f. I. Ritus emancipationis ex iure pretatione Prudentum. Ex iis replicata l. h
V X P os i T i s per conjechiram antiquillimis emancipandi ritibus, ad ceratiora transeo ; Ad eos, inquam, ritus, quos Prudentu in interpretatio reperit, & sero demum Fori usus recepit: vid. FORNERI Us Ner. seuotiel. s. c. b. I om. a. Thes. jti as S. Erant autem illi hujusmodi: Pater filii emancipandi , sive ille esset naturalis sive adoptivus OaJ, non minus quam quinque tellibus, Civibus Romanis, Puberibus, & Libri pende , qui libram teneret aeneam . presentibus, filium suum emtori, quem Cajum minus commode Patrem Auciarium appellasse, existimat Cl. I Ei NEccius ant. In I I. I. T. I a. s. 8. not. ad M. d. mancipabat hac formula: Mancupo tibi hunc suum, qui meus es Ob J; Mox enitor aes seu assem manu tenens, ostendens. & hominem apprehendens; hunc ego hominem, inquiebat, ex jure obns a I Meminit quidem c a I v s L e. tantum P
tris naturalis, verum hoc merarii tantum causa fieri . tot juria nostri vici evincunt, ut monitu opus vix videatur. Cons. interim L A J V s L. i. I s. T. . s. i. L 3 . S. I. F. E Celle S. I. Ins . eod.s h Uti hane Formulam pronuntiari luisse solitam inter omnes constat. ita vehementer dubito , an Mn plerumque fuerit xdditum: Ea conditione,
t eum mox manumitas, in inter honos bene vire
portet, ne 'mer te iacvmis fidem 'avidis, vessimile quid, ad instar fiduciae tertiae mancipationi adiici foliis I Nisi erite Me eonditio adjiceretur, emtor illum filium loco servi aliquamdiu retinere, emi cipatoremque laustrari potuisset, quod aliquando elisim fuiste tactum, colligere est ex CAIo I. a. T. g. S. i. U L PI A N O Tin et . S. I. &CAIo atque PavLo relat. in Cost ra. m. Em. T. ic. s. a. & T. Atque hoe, si almittatur . magis forte patebit ratio . cur Caiugistiusmodi emtoram patro erarum nominari dixere
495쪽
siiurit m meum esse iijo, isque mihi emtus es tac aere aveaque libra Ita ex Casi Institutionibus tradidit BO ET RIus l. 3. Cmun. in Top. Ciceronis. formulam , qua filius venditus ab enitore in imuginariam vindicabatur set vitutem mss. l. 3. S. I. de Cup. rati t. Cum vero Lege i 2. Tabularum in Tub. c. de rei venditae dominio cautum esset: Res tendita transqtie data emtori nouacstiiritor, donicum suusu tum escit , quo respiciunt J u s T I N I A N u s in i . In p. de A. D. ULPIANus in L 18. de Tri t. act. Pone o-Nius in l. Ict. de contrast emt. S: denique VARRO L a. de R. R. cum ait: Grex dominitim non mittaPit , uise H si aliumeratum Cum . inquam. ita cautum esset, Prudentibus quoque placuit, in imaginaria hac venditione imaginarie saltem satisficiendum esse praecepto legis II. Tabularum,. neque
prius in enatorem quasi dominium transire, quam pretii quaedam similitudo esset persoluta; Uinc Venditor idemque pater, filio tradito, imaginem pretii ab emtore postulabat hac formula: Randusculo libram serito. h. e. aere vel asse tangito libram. Vid. V A R Ro l. q. de L. L. p. a . Edit. Gotho 'edi, & F E-s T v s in Rodus. Ita monitus emtor aere sive raudusculo O a J percutiebat Iubram aeneam, quam libripens hanc in rem tenebat, & aes dabat ei, a quo mancipio acceperat, quasi pretii loco. CLJus I. i. Inui. T. G. s. g. ibique interpretes p. s . Edit. Schustiv. BR Isso NIus L I. Sel. Int. c. q.
s. I I - vari intes Mus interesse necessario debuerit' Integritas Cas V tapiani
siplici propositu coujectura, contra Ermumermn defensu. Dixi haec omnia fieri debuisse, quinque testibus & libripende pra
s a J T R eo P u i L D s ait c. In I. . . f. . P. P. S. vocat, i . eumque una cum rara a libripende suisse allatum,t emtori eommoliatum tradit i quod si verum, eo forte respieit sequem G A I t fragmentum L .F. commo, si saepe etiam ad Me eommodantur pe-- euniae . ca libripende nimirum in mancipationiata hiis ) ut dicis gratia numerationis loca intere si , ,s ubi tum opus non erit lacinia tua, qtiam Gaio adsuunt ois Et gus ad Caivm p.( Edit. Schtilitast. Q C U I A et L U s inbere. I. X.
rap. 3T. Imo ex eo, quod G A I U s in ali. I. q. neueris et in num. plur. memiuit , delendi tarta poterat integritas eiusdem L i. I, . T. c. uhi To vnina mi duos n-mias ab Animo esse. aEramare a r non dubitalit 3 Reliqua, quae ad d. l. mohsemanda veniunt, videsis apud F R. e N NA-
ae u M Comm. Iur. m. t. r. r. I. m. a.
496쪽
sentibus. Omisi. quem addunt alii, Antectatum, non quod eum eundem plane cum lint eude fuisse millimem cum J A c. G UTI E R io de Iur. Pomtis lib. II. cap. 6. vel cum tese, cujus auris memoriae causi vellebatur quod malunt Tun Nellus A vers. lib. XXIX. cap. I BR Isso NIus de V. Sin Doce sutestatus. AIAR cimus Interpret. LL. I a. Tub. cap. I. NC U N R. R i T T E R s H U s lx . . ris I a. Tab. Cl. 3. Pare. 3. cap. I. & sit , vel denique cum pitre fiduciatio squae est sententia J Ac. Cu J Ac i i lib. VII. f. cap. it,. ); sed secutus exemplum C AII I. c. p. sq. Edit. Seta Dire. U L p i A Ni iii Frugin. T. I P. S. 3. & T H E o P R i I. I ad F. 6. fili. O. n. s. P. P. S. qui omnes, ut ut accurati in his ritibus recensendis. nullam plane Ante uti ficiunt mentionem . uti nec Imperator in S. I. Infide Test. Ordin. nec THEOPHI Lus ad elim la tm , de mancipatione, quae fiebat in testamento per aes & libram condito, agentes, in qua tamen et ruis aurium tactio ies, aeque ac in emancipatione, fuisse adhibitas, patet ex loco CLEMENTIs ALEXANDRINI Strom. lib. V p. s s.
Nos equidem ignoro Cel. B R U M M E R U H in Comm. ad L. Vinc. C. 33. n. s. aliosque , ut hunc serupulum removeant, respondere , Caji Institutiones Ulpianique Regulas mutilas, mancas & interpolatas admodum ad nos pervenisse, Autectatique mentionem temporis injuria excidisse , idque probare conantur ex Anianica Caji Epitome L. i. T. C. s. g. p. s . smitSchulting. cujus verba expressim Antestati mentionem continentia jubjicio :- Quae tamen mancipatio i olebat ante Praesdem fieri . modo ante Curiam si facienda est, ubi quinque testes cives Romani in praesei iti erunt, & pro is illo, qui Libripens appellatur. id est, stateram tenens, & qui giteditatusis appellatur, alii duo. ut septem testium,numerus impleatur. A Sed esto; meminerit alibi CAIus 'testati; meminerint alii; non tamen inde cum B Rum regno concludere licebit, Ante uti mentioncm apud C A I u M &UL pia Num locis supra adductis vetuitate fuisse obliteratam . iiisi idem fatum labiistb Justiniani Inititutiones & Theophili Paraphrat in . cit. astirnave veli
mus , cum tamen, unam eandemque vocem tot Veterum locis eadem ve
tuitatis iniuria suisse abolitam, sine necessitate credere religio siti et L. t V.
497쪽
SSED quid Z An ergo dicemus, Ante tum in mancipationibus adhiberi non fuisse solitum Z Ne id quidem probabile fit, tum ob alia loca multa,
tum potis limum ob supra citatum ex Anianica Caji Epitome fragmentum, nec non propter egregiun quoddam donationis instrumentum , quod ex Gruteri aeterno Inscriptionum opere exhibet, & singula fere verba, uti solet, h. e. erudite, explicat laudatus BRUM MERUS ad 1M. Cilic. cap. Iq. O currunt in instrumento personae, quae mancipationi donationis causa lactae interfuerant, seqtientes : Statia Irene mancipio dans, M. Licinius Timotheus
mancipio accipiens, Claudius Dativus Libripeus, & Cornelius Victor Antes tui ; manifesto, ut putem, indicio, fuisse quoque in mancipatione praesentem. idtio ergo modo Caji, Ulpiant, Justiniani & Theophili tilentium cum locis aliis, ubi Antesati exprelIa fit mentio, in concordiam revocabimus 3 Fuit, cum conjicerem, Antestatum neque nunqtiam, meque semper mancipationibus adfuisse , sed aliquando partium arbitrio specialem ea caula electam este personam , aliquando contra vel Libripendem, vel mancipio a cipientem, vel etiam mancipio dantem (perinde ac in vocatione in jus ector ipse Anteitati fungebatur munere HOR. Serm. I. S. . PLAUTUS Oinculae . s. Sc. a. antestari fuisse solitum, atque eam ob caulam Cajum. Via planum , Justinianum, & Theophiluni personas tantum, quas ex necessitate juris adesse semper oportebat, enumeraturos nullam plane Autolati injecisse mentionem; Neque conjecturae adhucdiim poenitet, maxime cum ab ea non alienum adeo viderim faulluni illud Jurisprudentiae sidus AN T. ScuuLTIN-G I L M in not. ad Ciritim t. c. mini. . Et nescio sane, an non hoc ipsum subindicet Chaus, cum loco s ius cit ita loquitur: is Eaque res (manciis patio ita agitur, adhibitis non minus quam quinque tellibus, Romanis civiis bus. puberibus, & praeterea alio ejusdem conditionis, qui appellatur Lia is bripens. &c. se Dicit non , tacite . ni fallor, innuens, alias quoque &plures . quam enumeraverat, ex superfluo adhiberi potuisse personas i cundum vulgatam juris regulam; superfuia juri prosunt, non uocem, de qua vid. P AUI. Us S ret. L T. q. A. S. Io. l. y . de R. I. I. I . C. de Tesament. ibique Dio N. GOTHO FREDUstis notb. V.
498쪽
Si cui vero , iis , quae diximus , insuper habitis , magis arrideat sentem tentia Cel. B R u M M E R I statuentis , in manci-tionibus o satum ex n cessitate iuris distilicitan a reliquis enumeratis perlonam seniper constituisse. neque illi admodum refragabimur, modo alia. quam Brum merus ficit, ratione serii pulus ex Caji. Ulpiant, Juiliniatii, & Theophili de intestato silentio removetitur; I iet autem hoc commode, suadente ipso orationis conte tu, si dicamus, auctores allegatos eos tantum enumerare, qui ipsi mancipationis actui, stilenatique icumularum pronuntiationi adesse debebant; Antes tum vero, simul ac tuo stinctus esset vilicio, abire saepius luisse solitum, ipsique adeo mancipationis actui non intersuisse; Favet huic explicationi , quod antet hitio, antequam ipsa perageretur mancipatio, fieri iolebat, ne ipso quidem inficiante BRUM MERO l. c. cap. I 3. n. T. & satis ostendente vocis etymologia, quam adfert PORPHYRION ad Horatium Serm. l. r. Vt P. Ipsum Porphyrii locum corruptum admodum suae integritati luculenter restiatuit J A c. G o T M o P R E D u s in mi ad Tab. i. re, XII. ubi & refutat JAc. CUI Ac iure obf. lib. VN. cap. is antestationem in jus vocatione posteriorem fuissse, existimantem. Tantum ad defendendam integritatem lo
corum Caji, Ulpiant, Justiniani & Theophili.
II tis antestati. NuNc quaedam de ipso antectari munere subjungere lubet; Hoc in eo
sistebat; quod testium convocatorum (sive ab ipso antestato. quod velle videtur EM. AI e R i L L I u s OU. lib. VII I. cap. gr. sive ab ' alio quocunque aures imas manu prehenderet, velleretque in rei gerendae memoriam O a J , addita formula solemni: Mementos Ilac sane usos fuisse antestatos
f Aurium prehensionem praecessisse videtur solemiis veniae postulatio . hae sermula ametirari, it , teste remorulente , liret. vel artrieti m oppo te, quod Horatius se secisse testatur lib. r. Serm. Sat. s. tum demum sequebatur ipsa aurium apprehensio, Caeterum hunc antestandi auremque pervelleniti ritum a Romanis ad alios quoque proomanasse populos. mulus eam in rem ex legibus Alemannorum & Bojoariolum collectis vestigiis ob servavit i mei, F . Li No Nalloci Usia GD bis ad codis,m LL. Angsq.-: Testis per a rem & TM. MARCI Lius Durar. Ler.
499쪽
statos . testiumque aures vellere sellios , docet egregius lapillus, quem Guidonem taurinum sibi exhibuiste testatur JAc. Rae v ARDus Comm. M Iet. Tah. cap. Sculptum in eo erat Giput, & manus aurem istius capitis attingens, addita inlcriptione : Amri ONETE memento; Plinius quoque Nat. Hi . lib. XI. cap. s. si Est enim, inquit, in ima aure memoriae locus. is quam tangentes antestamur; se hinc phrases aurem Dessere & ferti ere pro in memoriam redo iv apud SEN AH lib. IV. de Ben. cop. 3 c. lib. V. cap. T. VIRGILIUM in Bucol. Lia G. TerD 3. & alibi: Caeterum ratio, cur memoriae causa in antestatione aures vellerentur, inde petenda . quod Veteres, uti alias corporis partes aliis animi dotibus, ita aures mem riae dicarant, quod Veterum testimoniis egregie illustrat L v Lius GuRAI-D u s m L mom S t. I. p. lc.
s. VII. testatus non Dit ervus auris vellebatur. Marcilius rotatur. Dico intestati fuisse. vellere aures omndum testium in rei gerendae memoriam, omes enim aeque rei gestae memores esse oportebat, non unum duntaxat, quem Auctores suptia 5. 3. est. Aut alum vel ideo male vocant; C f. quae ad eos refutandos attulerunt BauM ME Us ad L. Cinciam cap. X3. n. c. V seqq. ALEANDER &ScuuLTINGI us ad Caium lib. I. T. G.
n. Q U . (VIL Schulam. Atque ita opus non erit distinctione illa testium in aulasmos , & Classicos, quam nullo fundamento adhibet MARCILI Us Iuter et I a. Tab. cup. s. Citat quidem ille in rem suam FgsTum iu Crissici, ubi : si Classici testes dicebantur, qui signandis testamentis adhibebantur; si Sed quomodo itide suam probet distinctionem, nondum petaspicere me fateor, maxime cum ex s. a. In t. de testam ordis. Conitet . intestamento per aes & libram condito, ubi antestiuis requirebatur teste C L E M. ALEXANDRI No loco supras. 3. est. nec subscriptionem . nec signationem
testium, quos FEsTus Classicos vocat, adhiberi fuisse solitam, sed eam postea demum, testatione per aes & libram abolita, a Praetore requisitam; Rectius Festi mentem cepisse videtur RIEvARDus Conj I. lib. II. cap. et o Sed satis de Autolato. deque ipsa, quae emancipandi causa fiebat, mmcipa
500쪽
S. VII I. DNncipaeidi manumissio. In pro Tribunali facienda pFI LI L s eo, quo dixi, modo mancipatus , & in emtoris quasi domiatilum cui itarium re latus, vindicta servi instar ab eo soli ' eri mari
ter tale optis erat, ut pro tribunali fieret manumissi , o Emm pari x ' Triri; P, uti Lust g s. pr. de Ad L a patre quocutique loco pora ' si nisi etiatu in transitu, cum aut lavandi aut midi, aur' gratia prodierit praetor, aut proconlul, legatusve Caesaris. ,, L T. de AS. IR I umi ovis solemnia. Illa non a Prytore tantum, sed a more quoque
perustalitur. Ipsae manumittendi solemnitates hae fere erant: Emtor caput aut aliud manumittendi membrum manu prehendens, eumque, grandi milicta alapa, ni gyrum circumagens dicere solebat: Hunc ego hominem libelrum esse volo, vel simile quid. (Vid. loca Veterum hanc in rem collecta BRisso NIO For mil. lib. VI II. p. et a . seq. -virgula quadam (vindictam numcupant manumittendi caput percutiebatur. non a magistratu tantum erhaec solemnia recitante: Abo te liberum more duritium . verum etiam a Litore tanquam magistratus ministro; Lictore id testatur BOETHIus, qui lib. I. in Top. inerariis. si Vindicta, inquit, est virgula quaedam , quamia Lictor manumittendi servi capiti imponens, eundem servum in libertatem vindicabat, dicens quaed ina verba solemnia. o Cons. PERSIUSQL i s. De Pratore id assirmat Scholiastes ad illum ex PERs II eua.
is Vindicta postquam meus a Praetore recessi, dicens, vindictam esse Getam, qua manumittendi a Praetore inpulsabantur; Idem patet ex incerti auctoris antiquissimo quodam de , er i