장음표시 사용
191쪽
ei liceat, dit consequatιr, quod sua interest, eum decept m non esse. Idem inris est, s h minem liberum pro servo emerit.
COMMENTA ROIs. I stuarum rerum venditia rem sat , aut seeui α Iuid juris , si vierque aut alιeruter qualitatem rei ignoraveris SIne re , quae veneat , emptῖo intelligi non potest , l. 8. h. t. Res liaec ut plurimum
certa e sl : nonnunquam tamen S incerta , ut clim hii ct u s suturi aut frumenta in herbis emuntur , d. t. 8. l. fistulas. 78. f. nis. eis. cui non absimilis est quasi aleae emptio , veluti elim captus piscium , vel avium , vel serarum in venatione emitur . In quo genere quod Capitur , emptoris commodum est , etiamsi
decuplo pluris sit, quani pretium constitutum: si nihil inciderit , emptor pretium constitutum nihilom nus praestare cogitur , quia spei emptio est , d. l. 3. I. I. h. r. I. si jactum.
I 0. de as. empl. Omnium autem rerum ,
quas qu7s habere , vel possidere , vel persequi potcst , ven .litio recte fit : quas vero natura , vel gentium in s , vel moles civitatis
commet ;o exemerunt , earum rerum nulla
venditio est , I. si in emptanne. 3 a. s. I . h. t. Ratio perspicua cst , quoniam in venditione hoc agitur, ut dominium transferatur, t. eum manu. 8 . s. ult. eod. & utique saltem ad hoe obligatur venditor , ut praestet , rem habere licere , atque ut usucapiendi conditionem inemptorem transterat ; quorum nihil in res commercio exemptas cadit . Est autem hiequoquz locus omnium contractuum communis e nain quae commercio exempta sunt , in obligationem non magis recth deducuntur , quina quae non sunt in rerum natura , necesse post unt , x x. sup. de inur. stip. a Frustra quis selem emit J Si uterque con trahentium qualitatem rei non ignoret , aut si solus emptor sciat rem , quae venit , non esse in commercio , emptio plane nulla est , t. 6. ι. si in emptione. 3 . s. a. l. liberi. 7o.
probata est , ei m servus erit et quamvis enim res suturae emἰ pollunt , tamen fas non est huiusmodi casus expectari , d. l. 34. f. q. vid. Jv. d. g. 2. de inut.st'. Illud quaeritur, an si emptor sciverit qualitatem rei , venditor ignoraverit , pretium soliatum condici possit Bariolus in ι. eum lex. 46. d. Ddin putat , e diei posse , arg. l. M. f. Mist. de
te . Quid iuris sit , si res vendita aut paraejus si eonsumpta , puta domus vel tota vel ex parte combusta , docet Iutisconsulius in
Deceptus a venditore, cie. J Si lotus sacer , religiosus , publicus , aliave res, cujus commercium non est , pro profana aut privata ignoranti vcndatur, placet , emptionem con trahi , I. 4: eod. sive venditor quoque conditionem rei ignoret , sive ille sciat , emptor ignoret solus, I. liberi. o. eod. Caeterum ex
Hieandum hoe est ex Modestino In I. qui OG
scii. 61. F. i. eod. O hoe text. nimirum In proposto non ita tenere. emptionem , ut res ipsa debeatur , aut emptor possit agere exempto , ut eam habere , tenere liceat , cta res , quae extra commercium est , haberi ,
possideti nequeat r sed hactenus tantum , ud si venditor sciverit qualitatem rei , emptor ignorans possit adversus venditorem ex empto experiri , ut consequatur quod sua interest , deceptum non esse r ut pe inde hie ex dolo suo venditor obligetur , ae s rem , quae in commercio sit , vendidisset, doloque secisset, quominus eam tradere possit ἔ ncque enim actio de dolo hic desideratur, eum sumeiat exempto z quippe quia etina res ipsa praestatinequit , emptor in id quod sua intereii , experiri potest , l. I. l. II. g. idem. ait. 9. deas. empl. Quod si nee venditor qualitatem rei sciverὶt , aequum est , hactenus saltem eum teneri , ut pretium , quod accepit restituat . arg. d. l. II. S. ult. de act. empl. I. si fundus. 33. loca .
Dig. IB. I9. Tit. 2. C. Lib. . Tit. 6 . oetib. II. Tit. N. Continuatio. Quid sit locatis, ct in quibμs disserat ab emptione i Quotvlexst, tum quae res aut falla locationem recipiant λ Sξςvnda species contraelia una , quἰ solo
consensu perficiuntur , est locati conductio . Habet in e contraditu magnam amnitatem eum emptione & vcnditione; ae paene totus hie titulus consumitur in explicandis utriusque contractus similitudinibus & disserentiis. Locat ἰω conductio est contraeliis, quo id agitur, ut proussi alicuius rei aut opera pers
i ae certa ar erces Praestetur. Itaque inter empti
nem de locationem haec differentia est , & quidem principalis, quod in emptionem id agitur, uedominium transferatur, id est, ut res tota cust omni
192쪽
.inni iure ad emptorem transeat; In Ioeatione, ut dumtaxat usus rei concedatur eonductori. Ex quo porro δc altera nascitur, quod emptio tὶt lus perpetuus esse solet, Iocatio temporalis . Quinimmo non domἰnium modo apud locat
rem remanet, ι.non solet. 39. Me sis. verum etiam
possi illo, & conductor tantum in possessione esse S rem detinere dicitur, g. s. infride interd. l. 9. de
passim alibi. Unde constitutuin est, ut si conductor finito tempore conductionis pertinaciter recuset rem comtuctam restituere, moras usque ad definitivam sententiam nectens, tamquam invasor rei alienae, condemnetur & ad rem ipsam restitu iidam, S insuper ad praestandam rei aesti.
mationem, I. pen. c. hoc tit. quod an praxis h Tum temporum observet , postea videbimus .
Ostendit definitIo, duo esse genera locationis,
erum unam, alteram operarum seu factorum.
Locali pollunt res omnes , quae in commercio sunt, tam mobiles, quam soli, etiam incorpora. Ies, ut usu, mictus & habitatio, g. r. in penultisop. de usu O hatur. servitutis iamcn praedii nulla locatio cst, I. locare. ε . hoe tit. Alienae quoque rei locationem valere plaeet , sed hactenus ut
conducto i ignoranti locator obligetur in id , quod interest, si dominus conductorem frui non
Patiatur, L 7.l. exeonducto. I s. g. pen. eoae. Facta non omnia locationem recipiunt, sed ea soluim , quae mercede aes Imari possunt S solent: qualia sunt, exempri eausa, tabulam fingere, Insulam aedificare , aliquem aliquo vehere, t. s. g. . de prati ν verbor. At verbi eausa servum manumitrere , tale factum non est, quod mercede aestim tur rideo li tibi decem dem , ut servum manumittas, non est locatio, a. cui accedit, quod contra finem huius contractus nulla ex hoe tuo facto utilitas ad me tcdit: ae proinde aliud est, s rem tuam pignori pro me obligaveris certa mercede accepta aut promi ἰla, ι. rogasti. 39. g. I. da praeser. verὲor. Opera agri mensoris beneficium reputatur, & quod rependitur, non merces, sed remuneratio dc honorarium: & ideo veteres crediderunt , eum tali persona locationem dc conductionem non esse, t. t men sis a d. dix. De opera advocati, mediet, caeterisque, qui ingenio, eloquio , fide, gratia, operam nobis navant , idem statuendum. TEx TUS.
Collatio emptionis , & loeationis.
Locatio re conda Llio proxima est empti
sistit, Nam ut emptio re venditio ita comrrabitur, sede pretio condienerit; sic ct ι catis ρο eondultis ita contrahi intelligi-tμr , si merces constituta sit. Et competit
Oeat;o & eonductio finitima est emptioni & Ivenditioni , iisdemque sere iuris regulis
continetur, I.L. b. t. Nam ut sine re, quae vaneat,
nulla est emptio, ita sine re aut opera , quae locetur, nulla intelligitur locatio: ut emptio selo communi consensu de re Se pretio interveniente perscitur, ita locatio persecta habetur, si de usu rei dc mercede convenerit . Merccs respondet pretio, facultas utendi rei dominio. Quemadmodum pretium rei ve ita: certum esse debet saltem per relationem, ita 8c merces Iocationis . Sicut pretium emptionἰs in pecunia numerata conlistit, ita & merces rei aut operae conductae. Ut nulla vend tio est, quae donationis causa st, aut eum dicis gratia res venditur uno nummo, stanee ulla conductio est , quae donation 1 instar inducit , i. si quis. 46. h. i. Ut illie, ita etiam hic ex
bona fide omnia exquiruntur, nec dubitandum est, quin beneficio l. 2. c. de resta vend. etiam locus sit in locatione & conductione. DD. comm.ind. l. 1. Denique interdum propter similitudinem vix emptio.& locatio internosci potiunt . Quae omnia certius postea intelligemur.
convenientia loeationis se conductionis cum emptione Si venditione. Pr ma est, quod conveniunt causa effetente, id est, quod nuda consentientium voluntate contrahuntur, nec aut litterae, aut rei alleuius praeliat o ad constituendam obligationem desideratur, L . b. t. Altera , quod ex parte e ven viat in matcHa: naui ut inemptione pret Ium constitui oporter, ita in ioe Mone mercedem: inter quae non alia differentia est, quam quod aestimatio totius rei, quae fit inemptione, pretium dicitur; aestimatio usus rei , quae in locatione sit, merces: quae tatnen quo
niam nihil aliud est quam pretium usus, & ipsa
saepe pretium apprilatur, l. quod F. 28. s. 2. Lea
immobilium etiam speciale nomen habet , dc
ut pretium rei venditae, ita dc merces locationis in pecunia numerata consistere debeat , an in aliis quoque rebus consistere possit, diem inseri uasub s. a. hoe tis. eatori Leari amo, eon Πονί eonducti J Uti in emptione simul atque de pretio convenit, emptori actio ex empto , venditori ex vendito competit, directa utrinque, ita in locatione simul atque de mercede pro usu de opera convenit,
competit iocatori actio locati, conductori e-- . ducti,
193쪽
ductἰ, ambae dἰrectae. In eontractu emptionis sae, te disterni potest, uter emptor, uter venditor sit. In contractu autem locationis interdum dubites, uter locator, uter conductor dicendus. In locatione rerum res teria est: nam is semper hie I eator est & dicitur, qui rem utendam dat ; co ductor , qui utendam accipit, & mercedem praestat. At In loeatione operarum non tam facile id dignosci potest . Interdum enim qui operas prina stat, & mercedem accipli, loeator dicitur; is, cui praestantur operae, & qui mercedem dat, conductor, sed addes. I9. f. pen. l. rem 2. l. vii eperas. 38. 1 t. l. I. de aestim. a I. Interdum contra locator is dicitur, cui mercedem danti operae praestantur ; conductor , qui accepta mercede operam praestat, L II. g. pen. t. I3.5. I. . 3. d. sed addes. 9. 7. d. I. itemsi. 21. f. a. i. si
menes. 2 s.f pen. ct pag. h. t. Sed dicendum est , is hae specie loeation Is diverso respectu eumdem&loeutorem & conductorem videri. Nam qui operam locare dicitur, ille idem dicitur conducere opus faetendum: & ex contrario , qui operam dicitur condueere, idem dicitur locare aliquid iaciendum i ut conductor operis idem sit operae locator ; & Iocator operis idem operae conductor t quam dist nctionem subministrat da. rem. f. r. 6. 2.h. t. o d. l. 1.de stim aEI. Petepus autem intelligo quemvis fruetum operae , v. e. si quis se erudiendum locet magistro aut artifici, vel vehendum aurigae. Ridium conductor specialiter inquilinus, agri colonus, Operis re demptor, vectigalis publicanus vel manceps v 3 teribus dieitur. UiNN. Saepe quis locator, quisve conductor sit , ex eo iudieandum , a quo contractus incipiat: quippe qui locate dicitur. vid. t. I9. g. 9. iunct. l. 21 f. h. t. Cuia c. obserriti b. h. eap. 28. Si ne se quidem res ad liquidum perduci potest, actione praescriptis verbis experiundum t. I. g. I.1. prascr. veri. HEIN. Apud nos locatio agrorum non procedit sire interventu instrumenti aut publici aut privati, nec ab Gque instrumento locationis ullo eolono ius est
agro conducto frui. Extat de ea re constitutio Caroli Principis edita an . is 3 s. eonfrinata ara. 3o.ord. ρstit. Praeterea scribit D. Grotius lib. 3. manudus. ad iuri'. Rat. e. 19. instrumento super locatione fungi non consecto, locationem non tantum nullius esse moment , verum etiam colonum, haeredemve eius aut conductorem , in ius vocatos, & contra domini voluntatem manentes in detentione 6c fruitἱone rei, usque dum lis eonte stetur , praeterquam quod rem ipsam domino restituere, impensas refundere , damnum omne sarcire compelluntur , etiam
multati in dimidiam partem pretii rei et ni uctae, quamvis postea parati sint dominium admittere. Quod si in detentione pertinaciter perseverentusque ad sententiam definitῖν , tune suae quas invasionis hanc poenam pati, ut post restituti nem rei, damnique omnis & impensarum resu fionem, in totius in silper rei aestim Mionem da
inuentur. Qitae quidem omnia etiam art. 3 d.ordis
ρεlερ.continentur. Sed In desuetudinem iam di dum abiisse, asserit Groen euv.de i Labro .ad i. ρem c.de loeat.Constitutio quoque Caroli hujus pc nae non meminit, sed jubet, in easu proposito con ductores severiter arbἱtr o iudieis puri Iri aut muItari, habita ratione qualitatis personae fit facti. A Zenone sane in genere const tutum est, ut conductores , qui finito tempore conductionis eon tra domini voluntatem usum rei conductae retinent, atque in ius vocati rem domino petentiante sententiam ὸefinitivam non restituunt, togantur praeter rem ipsam etiam aestimationem rei victori domino tamquam invasores praestare. Cin
ch liniensis hoc non observari, conductoremque hoc casu teneri dumtaxat ad damna & interesse, notat Christin. νοl.3.dee/st 9.n. x .es dees I I S. s Autumn.add ι pen. c. de loeat. quam
I. Et que supra diximus, salieno arbitrio pretiam permissam=erit, eadem ct delicatione ct conductione dicta esse intelligiamus, s alieno arbitris merces permissa fuerit . Dua de castos fulloni polienda curam
da die, aut sarcιnatori farcienda sestimemta quis dederat , nulla patim mercede consiti ut a , sed postea tantum daturus, quam
in m inter eos convenerit, non proprie locatis
2 conductio contrahi intelligitur; sed eo nomine actio praescriptis verbis datur -
D. ea. Plin. 37. c. I T. Pion proprie locatio J sed novum negotἰum aloeatione si paratum proprium nomeri non habens: & ideo hie recurrendum ad actionein prae
scriptis verbis , t. i. ait 3. iunet. L 11. de prascr.
COMMENTARI Us. I Actio prascriptis vertis unde dicta Syalieno arbitria ρνεtA-J Emptio Se loeasio in
hoc quoque eonveniunt, quod uti in illa me eium , ita in hac meroes in arbitrium certae perlonae, puta L Titii, conferri potest: hoe scit Acet e fi liu , ut ii quidem Titius mercedem dc fini-
verit , contractus Iatum habeatur; sin minus, nul-ltu, moment; sit , inmerce .as .pia a. I. .ls. c. de eont r.empe. Huc accommodandλ sunt, quae notamus sub g. t . praec. rit
194쪽
dum ad contrahendam emptionem opus est, ut pretium statim seu initio contractas constituatur, de quidem certum saltem per relationem ; ita quoque ad contrahendam locationem necesse est, ut protinus constituatur certa merces: mercede initio non constituta, quasi deficiente parte huius contractus essentiali, in aliud negotium res incidit. Et squidem gratis usus rei concedatur, commodatum est i si gratis suscipiatur opera, mandati obligatio : si neutrum gratis fiat, sed ex
mercede, qu c Postea constituetur , contractus innominatus, Faeso ut des. Et ideo praescriptis verbis agendum est, I. si tibi. 12. de praestri veta. 6.1. in se,. sv. quib.m d re contr. obl. I. ult. infri
1 Actispraeseripi s verbA J Ad quam confugere
necesse est, quoties deficiunt vulgaria atque usi lata actionum nomina , aut contractus existunt, quorum nulla certa appellatio iure civili prodita, I. I. o 3. seqq. de praeser. verb. Dicta est actio praeses piis verbis, ut multis doctis viris placere video , ex eo, quod praescriptis verbis rem gestam demonstret, & ea dein demonstratione viee nominis, quo caret, utatur. Quod & verissimum esse
intelligi potest ex rescripto Alexandri , quod est in ι.ε.c .de transact. ubi inurisconsultissimus Imperator hae ipsia circumlocutione actionem hanc describit: Aut enim, inquit ,stipularia onventioni sisbjecta est, edi ex stipulatis actio competiar aut si omista verbisum obligatio est, utilis actio,qtiae prae seriptis verbis rem gestam demonstrat, dunda es. Ob eamdem quoque causam ha e actio dicitur In factum, l. I. O pas . de prascr. verb. Et interdum plena oratione actio praescriptis verbis in factum, ι. Titius. α .ctit. Alia Francisci Hotomanni coniectura est . Vi NM. Contractus nominati habe-
hant certum nomen, certamque caussam. Un
de non opus erat, ex iis a turis, factum, quod inter contrahcntes intercesserat prolixe enarrare : sed sum ciebat, modo genus contractus no minaretur ζ e. g. AD TE MIHI EX MUTUO
DARE cE TVM OPORTERE . Praetori enim iam notum erat, quale illud factum sit, quod inter creditorem & debitorem intercadere soleat . Ast in eontractibus innominatis factum erat enarrandum , e. g. AIO TE MIHI MER-cE DEM, DE PUA IUTER OS co UE ERIT, OB POLITA VESTIMENTA TUA DARE OPORTERE . Hi ne dieἱtur actio incerta ,
formulae huiusnodi actionum a ICtis praescribi
In quibus rebus merces consistat. a. Praeterea sicut tuto qua rebatur , an permatatis rabas empto re vexditio contra-
heretur, ita qua risolebat de locatione ct conductione, siforte rem aliquam alendam, si Defruendam tibi aliquis dederit, ct inricem a
te utendam si De fruendam aliam rem acceperit . Et placuat, non esse locationem ct conductionem, sed proprium genus contractus. Velutisicis unum botiem quis haberet, ct vicinus ejus item unum, placuerit inter eos, ut per denos dies in tacem boves commoda revi , ut opili facerent, ct apud alterum M.terius bos perierit; neque locati, neque comducti , neque eommodati competit actio :quia non fuit commodarum gratuitum , v rum praescriptis verbis agendum est. N o T AE
2. Plaeuer;t inter eos I Et unus a sua parte eo ventionem impleverit, id est, bovem suum per denos dies commodaverit: nam si conventio pla- eiti tantum fine stetit, nudum pactum est, ex quo iure nostro attio non datur, ι.7.4. depas.
l. 17. c. de Iseat. l. i. c. de reΥ. perm. Praeseriptis verb1s agendum J d. l. i .g. s.depe ρνθα verb. Ex quatuor autem generibus contra diuum innominatorum , quae recensent Paul. I. s. d. t. Do, ut des; DO, Dr facias; Faeis, ut des; ς eis, Di Deias, ad postremum videtur species proposita pertineTe. COMMENTARI U s. I rion magis pretium seu mercedem Ioeat sonis , quam pretium emptionis in alia re eonsistere , Tuam in pecisura numerata.
l. si olei. 1i. C. hoc tit. U Tam hie locus pert net ad ostendendam assinitatem, quae locationi cum emptione intercedit. Quaerebatur olim, an rerum permuta tione emptio & venditio contraheretur ι N pari de causa an mutuo rerum usu ad tempus concesso contrahcretur locatio & conductici Placuit autem, nee illic emptionem esse ; quia pretium non intervenit; nee hic esse conductionem; quia
non intercedit merces, I. si convenerit. 23. comm. divid. l. 1 gratur tam l . . t. de Praescr. ver,.
Atque omnimodo credibile est, ob eamdcm ra- ltionem, ob quam illic negatur intervenire pretium , negari hic intercedere mercedem I nimi rum quia nec pretium emptionis, nee merces I cationis in alia re consistere pi test, quam in pecunia numerata . Id quod efficere mihi videtur pretii de uaercedis similitudo , atque eadem plan Eutriusque ratio . Utrumque enim aestimatio est , alterum rei totius 1 alterum temporanei usus tquae tamen aestimatio & ipsa revera nihil aliud est quam pretium , eoque nomine etiam frequenter a nostris appellatur, ut superius demon il ravimus . Iam vero constat, res omnes xstimari
195쪽
mari pecunia; extra pecuniam rem unam aesti mationeni aut pretium alte ius non esse, ae ne fungibilem quidem ; ac proinde cum in utroque contiactu aliquid aestimandum veniat , in emptione res ipsa, in locatione ulus rei , ratio exigere videtur, ut non minus in hae, quam in illa, pretium nuntii arium intervenire oporteat; quod etiam multis auctoritatibus eonfirmari potest . Ulpianus in I. si eanrineris. 13. e nam ιν. scribit, si intir foetos convenerit, ut alternis annis fructum perciperent, lorationem non elle , proin Pterea quod nulla merces intercessent. Idem in L M, siquis 9.depos negat, locationem ille, ubi Decunia non datur : in I. s. s. v. de procri vero. emptio & locatio In eo convenire dicuntur , quod in utroque contractu pccunia intervenit .
Facit hue i si merces. 1 f. s. --jor. 6. hoc rari iunct. ι. si apes. 16. s. i. da fura. Qinbus locis
colonus partiarius Opponitur colono vero, qui ad pecuniam numeratam conduxit . Pol tremo
hue saeiunt loci, in quibus simpliciter pecun Iae, nummorum, pretii mentio st. Ut in I. quod β.18.g. I I. F qu .46us deram. 1 2I. m inam. I 8.e past. Me tis. l. i. in D. ma . Neque hie excipere quis potest , omnibus istis locis appellatione pecuniae res quasvis, aut certe sun ibiles etiam significati: nam pecuniae verbum in dubio numeratam & signatam Meuniam desgnat, ι. I. s.
3.de senat. Maced. Et cdm rubus alus Opponitur, semper pro numna;s accipitur : apparetque ex
universa d pu atione Iurisconsultorum , ideo eos mere dem pecunia iam in locatione exigere, lut habeat hJe eontractus propriam & distrii- letam a contractibus innominatis naturam . Unus lmaxime locus est , qui Coralium tib. 2. ωρ. I l.
Pinc li. ad ι. r. c. de rest. Tend. pari. 1 . rubr. cap 3.nαm. 2'. aliosque recenti Ss movit , ut medirem, mercedem locationis in quavis re consum ptib li consistere polle, vide licet ι .fl oler. II. c. hoe sis. Seo dupliciter responderi potest , primum cum Sal eeto pioponi in L l. vl. caseum, quo fundus locatus eli certa quantitate fructuum in eo stando nascentium, Olivetum scit: cet cerIapondetotione olei. Etsi autem tale negotium a natura locationis, quae pecun am numeratam desiderat, nonnihil tecedit; tamen ex aequitate di communi contrahentium ulu receptum vide ri, ut si res fiuctum serens pro certa quant: tate fructuum , quos ea res producit, tamquam mercede , utenda data sit, huiusmodi contractus pro locatione di conductione habeatur : S simi hoe genus coloni non abstiviles colonis partiariis ,
excepto eo quod coloni partiarii incertam quantitatem, puta tertiam aut quartam partem fruinctuum solvunt, &quasi societatis ius cum domino sundi habent, ιβ merces. y I. νυ ma str.6. hoc Mi. Deinde responde i potest, viee pecuniae seu mereedis aut pretii in peeuma constituti fructus vel aliam quantitatem ex pacto prastari polle salvo contractu, l. s. c. da resta vend. sed a baec. 3 s. in με- tu. Atque ad ejulii odi casti m d. t. si olei. et r. perirnere. Etsi enἰm fundus is proponatur locatus eem pon/ω ratione olei, ex e o tamen non efficitur, necessar o mercedem initio non suisse constitutam in pecunia numerata. Quippe non est novum, ut, quod postremum placuit , istum exprimatur , quasi quod maxime spectatum fuit. Idem responsum ino ad I. 8.σadd. i. exeepto. 18. c esd. Ita sentiunt Glossa, Bart.& comm.DD. υν d. I. s.9.2. de prascr. veta. O d. l. olei. al. c. hoc tis. Gq-
premat Cusiae Mechlin. hane sententiam confit-
D.Bulio ad i. 1 .hoe tie. distinguit inter locationem operatum & rerum 1 quasi illic merces in pecunia tantum, hic etiam in alia re coiistitui possit:quod
etiam ante eos imitavii Greg. Loptet.. .animadversa s. distinguens inter locationem fruendi Et sa-cὶendi. Sed hare distinctio duplici vitio laborat. I. quod iuxta eam etiam pro mercede domus t eatae res fungibilis solvi posse. 1. quod pro me incede sui di locati , etiam alterius generis fructus. Et cur igitur non item pro loeatis operis aliud, quam pecunia
Sed propriam pennaeoniractus J si convenerittanium, ut res vitio cItroque utendae darentur,
nudum hoc pactum est simile placito permutartionis r ex cuiusnodi pactis nemini iure civili actio datur. sed ubi causa subeste ecepit, id est, ubi unus a sua parte conventionem implevit, esse incipit seu contractus, et alter
efficaciter obligatur, ι. jur/s gentis . 7. 6.1.O g. q. de pas. l. 3. c. de reν. permisi. quemadmodum in proposito si unuς bovem suum per denos dies secundum conventionem ad opus faciendum con cusserit. A ecedit luc contractus prope ad locationem de commodatum propter usum rei, ciui in his omnibus conceditur: sed tamen neque locatio est, quia viarces non intervenit; neque com modatum, quia placuit mutuum usum prastari rcommodatum autem debet este gratuitum, s. 2.in se μρ. nib.mod. νe eantri obtig. verui eit i percies contractus in minati, ex quo civilis incerti
actio, id est, pra ici ptis verbis competit, ι gr
tuitam. 17. S. s. de pror. vreb. Ex quatuor autem generibus contractuum innominatorum , quae re
censet Paulus i. s. d tis. Do, ut des : Do, ut facias ἔFacro, ni dem, Meio, Drsaetas; ad postremum vi
detur species proposita pertinere. TEx TUS.
3. Adeo autem aliquam familiaritatem inter se videntur habere emptio I De Dio, item locatio re condMILO, νι ιn quibUdam
.iusis quari soleat, utrum em Ptiooe vendatis contrahatur , an locatιo G condu
busdam fruenda traduntur , id est , ut qua maeu pensio sis rediisti pro his domana
196쪽
δ rastetar, neque ipsi conrictora, neque haeredi ejus, cui De condissior laxeoe ejus id
praedium venaeaerit, aut as uerit , aut dotis nomine dederit, aliove quocumque modo alienaserit, auferre liceat. Sed taliseontractus quia inter veteres dubitabatur,s a quibusdam locario, a quibusdam venditio exi mabatur , lex Zenoniana lata es, qua emphyte eos contractus propriam
statuit naturam, neque ad locationem, neque ad dienditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam : cI' AHaem alia quid pactum fueris, hoc ita obtinere, ac si naturalis esset contractus: sin autem nihil de periculo rei fuerit pactum, tunc siquidem totius rei interitus accesserit, ad δε- minum super hoc redundare periculum: sin autem particularis , ad emph rati a.
rium hujusemodi damnum venire ; quo lare
NOTAE.3. Perpetuo fruenda J Ius emphyleuticum natura sita perpetuarium est, L .c.da os se-sac.pal. l. I. o 3. c.de loe raed.eiv.li, t. ex conventione tamen temporalium esse potest , t. Dis. si M. vin. modo ne ad modicum tempus constituatur, ar1.L
Id predrum vendideris 3 Caeterum cam vendere eupit, domino prius offerre debet emendi praerogativam, iuxta dispositionem l. 3. c. de iuri em 't. alioqui jure suo eadit. In donatione autem idem postulari non nis inique potest . Plane inductio & honorarium c quod barbare laudem; uni, in in omni alienatione necessaria, d. l.
3. circa D. Lex Zenoniana I originem autem a Zenone non trahit. vid. Ηotom.
siquidem aliquid pactum J Pactiones in enhphyreuli servandae tam quae fiunt circa ipsam
emphyleusin, quam quae circa personam emphyteum, eiusque reiectionem, I. 2. dice eod.
si nihil aliud nominatim eautum, tum si emphyleuta triennium integrum pensionem solvere cessarit, ius Qum ei adimi potest, d. l. a. In emel meusi Ecelesiastica eellatione biennii
ius amittitur, auth. qur νεμ, c. de n. EcclesCOMMENTARIUS. I conivactur emphyleutieus quia, ct ων dubit eum olim , pro emptιane vendis ona , an pro i eatione conductιone habendias esset a origo huius contractus O progressus, unda --men empb tenses, o Mirum etiam in adutis
3 Ins e breui eum non ex tempore estimari, sed ex eo, quod actum est. 6 Falli, qui montractu embleuticosti consυμ
Praestationem eamma panem esse huius eantra estis esseruialem: O quanis sempore emphν teutas nonsoluto canone , Iure μο eadat ' alia. qua in foro Misata. s uua eandι tione amphtenta iise suism vendere, aut
aliter alienare pessis i Et quid hie γωνis apud
7 contractiam emphyrenticum e e vetusti mum, o quid a Zenone κασσιι
3 An aa substantiam hujus contraeζωι scriptura cessaria
disserant ici An emphytenta similiter remissio eananis, isteand tori merie dis, in su insolita perilis sis praestanda C Uni quaedam negotia, de quibus dubitatumo fuit, utrum pro emptione venditione , an Prolocatione conductione nabenda sint. Cuius genetis duo Iustinianus profert. Unum hoc g. alte tum I. seq Quod hoc s. proponitur, est contrachiis emphyleuticus, di tale t Dominus praedium suum alietii habendum & smendum in perpetuum tradidit, certa pensione in sn gullas annos ieonstituta ea lege, ut quamdiu pensio domino solvetur, tamdiu neque ips colono,neque iis, qui in locum ejus successerunt, praedium auferri posisit. Dixeris, lite elle venditionem, si spectes id quod a rur de re transferenda; hoe enim agitur ut pleriissimum ius utendi, εe velliti dominium quoddam in perpetuum transeat, quod & in hinredem de in alium quemvis liceat transferrer unde etiam ei, eui hoc ius e stitutum est, utilis in rem actio contra quemcumque possessorem eoin petit, I. I. s. I. si ag.veL .Rursum dixe is, esset cation , quia verum Se directum dominium enes conoedentem manete irem si spectes pensionem annuam; talis enim eonstitui tur pm usti rei in locatione, eum in venditione unum pre lium statuatur semel solvendum. Sed Zeno hane disputationem sustulit , voluitque, huiusnodi conventionem promam esse spretem eontractus ab emptione ει locatione distinctam . De praediis, qua praduntur perpetuo fruenda δContractus emphyleuticus originem traxisse videtur ab ineuitis ει sterilibus agris, qui, quod colonum non reperirent , propter samptus squos in illorum cultura atque insitione , seu, ut nunc loquuntur, melioratione, fieri neces- se erat , in perpetunm , aut certὸ ad longisi simum tempus locari coeperunt , ut agri illi colerentur , & consererentur , idque modica pensione , quae veri domini memoriam eo servaret; quamquam postea etiam agri culti Gsimi ia fertit issimi eadem eonditione lorari coeperint. Hi agri emphyleutiet appellati sunt,& ius , quod eoloni habent , ius emphyteus eum, atque uno nomine emphyleusis, a vermbo Graeco 'μ-- , quod Latinis est, ἱ ero , --ρIanto . . Dicuntur N agri vectigales a vecti-
197쪽
sessioribus solvἰtur . Nam vectigal quemlibet
reditum significat. Cicero in paradox ε. Extenus meo vectigali aliquid etiam redunda . Caet
rum usu veterum sere soli agri publiei ista comditione locati vectigales appellantur , ι. r. fiager vectis. Quaestum est , an in aedibus quoque emphyleusis consistere pollit. Nonnulli nepant, quoniam lex insitionis , quae est de originaria essentia huius eontractus, in aedibus loeum non habet. Sed verius est, etiam in aedibus tale ius constitui pose, auth. si 'nas ruinas. c. de SS. lEeeles L is. j. si de vectigalibus. 26. de damn. l. εH. Ait , perpetuo finenda. Hinc ius emphy- lte uti cum ius perpetuarium appellatur, I. I. c. lde QR. tam .sae. palat. R emphyleutae perpetuarii conductores, ι. I. O 3. c. de Lear. praed. eivit. lib. l . quamquam hoe jus etiam ad tempus leonstitui potest , dum ne id modicum sit, i. vlt.
Fag. veEI. I. I. b. 3. de supersie. UINN. In iure nostio promiscue accipiuntur agri vectigales Se emphite utici et rubr.tri. si ag. vect. id est, empist.per.
Alias tamen illi his patent Iatius . Vectigales eram Romanis omnes etiam culti publici, qui .liostibus erepti, vel inopi plebi militibusve ex lugibus agrariis dividebantur, vel aliis in pedi lpetuum Iocabantur, constituto annuo vectigati . Eiusdem generis apros habebant municipia , ex quorum reditibus aedes sariae tectae scrvabantur , aliaque onera municipiorum serebantur. Et hi quoque aliis in perpetuum locati vectigales dicebamur, de quibus propi io titulo Digesiorum paullo ante laudato agitur .
Vid. t. i. st Iag. vem id est, emplati per. Quum vero & apta inculti & novales hac lege locari solerent, hi speciatim dicii sunt emphytemici, qui S in eo differebant a vectigalibus , quod quum his vectigal , quod in frumento consi-sebat , imponi soleret , hie penso annua ει quidcm satis tenuis exigeretur . Ast postea &agri culti , in mo S aedes de praedia sub lege
emphyleutica dari coeperant . Multa quae ad atrorum vectigalium atque emphyleuticorum originem pertinent erudite ex Romanis Antiquitatibus explicavit V. C. Petrus Bum ann. de ν 3ctigal. Pop. Rom.e. I. v. O 3. HEIN. Caeterum ut cmphyleusis constituta tenseatur, id non aesti mandum est ex tempore, sed ex ipsa conventione, R ex eo , quod aetium est. Uvesemb. par. b. e. RΜm. 8 D.Bronch. 2. Jerι.67. Nam locatio quantivis temporis non est modus transferendi dominii, ι.nonsoler.39. Det1t. D.loan. a Sande lib. 3. sit. 6. desin. I . eirca sim Sane non est assentiendum Cujacio, qui putat, locationes omnes, quae lustrum egrediuntur, constituere ius emphyteuticarium . Absurdum enim est, ei, qui ad sex aut scptem annos conduxit, tribuere ius a pendi intem, di interdicto uti possidetis, ius alienandi, 4 Icrvitute in imponendi, novum opus nuntiandi; quae Omnia emphyleutis concelsa esse constat. Ait, quae roduntur. Recte interpretes statuunt, ante traditionem praedii ius reale seu utile dominium in emphyleutam non transire , proinde
nee actἰonem In rem et antea eompetere, sed
in personam tantum. Etenim eonventionum αcontractuum non haee natura Ec vis est, ut rem
aliquam aut ius aliquod immediate nostrum s eiant, sed ut alium nobis ad aliquid dandum aut praestandum obstringant dumtaxat, I.3. de M. Oact. iunct. l. traditionibus. 2 . c. de pactis adeoque perspicue lal Iuntur , qui aexistiniant, peculiare esse in hoe contractu, ut solo consensu ius praedii transferatur, 3c in rem actionem e lassus acquirat. Zeno quidem contractum emphyte uti cum separavit ab emptione Ac locatione ,εc per se firmum eri voluit a sed non constituit,
ut contra communem contractum di obligationum naturam ex eo dominium citra tradictionem
stuamdiu penm praestetur J Praestatio pensionis x
seu canonis pars est essentialis eontractus em--yleutici, & argumentum reservati dominii , in cuius rei fidem etiam solvitur . Quamdia autem canon suo tempore solvitur, non licet domino, expulso emphyleuta, agrum auserre. Quod si emphyleuta per triennium emonem solvere cessa erit, tum is iure suo volente domino
cadit , nisi quid secus privata pactio suadeat,
l. 2. c. de jur. empist. In emphyleus Eceles stiea eestitione biennii ius amittitur, auth. 'M. rem . c. de π. Ecetis Enimvero si dominus post cessationem tanti temporis canonem elapsum sine protestatione receperit , renuntiata eadu citati videtur, per t. pen. da ιes. eorum4f. Guid. Pap. qMas. 173. Clar. 6. emphyιe s . quaest. I Anton. Fab. c. stia Me tit. desin. t ε. PereΣ. c. hoe tit. in D. D. Grol. 1. 3mradus. 4o. Quinetiam etsi cum protestatione acceperit canonem futuri temporis, aut elapsum post tempus, quores in commissium cecidit, nihil tamen hoe d minum iuvat . Clar. d. quast. Io. Fachin. I. e Ontr. 99. Christin. vol. 3. decis ix I. num. s. Sed Ec celeri satisfactione ex aequitate iuris Canonici etiam in emphyleus civili moram purgavi
posse s arg. eq. mlt.κ. de loeat. censet idem Clar. d.Iinoque iure nos quoque uti scribἰt Grol. d.loc. de ita iudicatum refert Coren. abs. 12. quamvis communis sententia sit , emphyleutam privati moram purgare non posse . Clar.UOMSichard.ad ι. 2 n. 2O. c. hoc tis. Fachin. t. eon tr. 98. secundum quam iudicatum relati Asilict. deeisi et . ad Christin .vol. I.deess. Is 7. Quaeritur autem, an dominus emphyleuram propter canonem triennio non solutum propria auctoritate expellere possit . Quod omnino negandum est, per ι.nem suenguli .
ci, qui de expultione loquuntur, intellIgendi de expulsione legitima, quae fit auctoritate iudicis.
soldin possidendi de si uendi ius habet, sed etiam
alienandi potet atem. Et vendendi quidem etiam, cui 3 eliti caeterum oblata prius domino emenda
198쪽
praerogativa I alioqui jure suo eadἰt. Placet a tem, dominum extraneo emptori praesent, dum intra duos menses a facta denuntiatione rantumdem offerae, t.et .vers sed hae. c. Merit. dejur. emp0t. Donandi vero vel eum alio permutandi etiam domino irrequisito. Utique tamen tenetur domino signifieare, donare se aut permutare velle , qtro dominus novum emphyleutam, accepto
laudimio, quae pars est quinquagesima pretii sum di , in possessionem admittat iuxta d.l3.in D. O.bi Ias. eo l. I 4. Ohq.Sichaidinum. Ist. Osre. Prinlixius haee executio lib. 2selin.quaest.ωρ. a. Apud nos extra specialem conventionem, aut contra riam consuetudinem, passim usu servatur, ut em Phyleuta ius suum etiam vendere irrequisito domino possit. Dee.curimi Lys. sed habet dominuS lus -οτιυήσεως, seu retractus, eoque uti potest intra annum, ex quo scire coeperit, Prae dium esse alienatum . Grol. 4. introdum M. ubi etiam reseri, quibusdam in locis observari, ut alienato iure aut per successionem transeunte, canon pro eo tempore duplicitus vice laudimii solvatur. VINN. Uere ergo domino tantum
competit ius προτιμςσεως, adeoque errant, qui
hie longum tractatum insti tuunt de seudosne consensu domini non alienando . Feudi enim dominus alienationem potest prohibere, quod non potest dominus emphyleuseos: quamvis ei futura alienatio denuneianda sit, ut possit secum
statuere, ipse ne iure me τι γε-t uti, an extraneo emtori landum eoncedere malit. HEIN. Lex Zenoniana lata est J Zeno l. I. c. hoc tit. eonstituit, ut ius emphyleuticarium neque conductionis neque alienationis titulis adjiceretur, sed tertium hoc ius esset, ab utriusque memoratorum contractuum s cietate separatum : utque coneeptionem ac definitionem haberet pro priam , iustusque esset ac validus contra ctus, ex quo in posterum actione propria emphytcuticaria, non eX emPto aut conducto , amplius agere-ν tur. Unde interpreteo nostri inseruat, contractum emphyleuticum esse creaturam Zenonis; ac proin
de non iuri sentium, sed civili Romanorum attribuendum esse.Quod probare non pollum. Etenim non ordine temporum, sed ratione hare distingui Oportet .Quicquid enim elui modi est,ut ab aliquo
exeogitatum & institutum in oveat omnium opi-n onem de se, quasi ad usum vitae communis con-
dueens, id iuri gentium adscribi debet, vid .sup. dejuν.nat .gen. ubi demonstramus,non omnia eodem
modo & gradu ad jus gentium referri. In hoc autem genere sunt etiam locationes perpetuae, quippe quas non minus quam temporales omnes Fentes sibi communes fecerunt. Emphyte ulis vero nihil aliud est quam in perpetuum vel bene longum tempus facta locatio. Sed nec illud verum est,contractum emphyleuticum esse creaturam Zenonis, ae ne illud quidem Oinnino, a Romanis originem habete. Sibylla Cumana antiquior est,per ea, quae legimus apud Mosen Genes 4 vers. 24. seqq.Io
autem lege nihil aliud effectum est, quam ut hie
contractus, eam antea dubitaretur, emptioni an locationi aggregandus esset,separatam ab utraque illa eonventione haberet naturam. Itaque non n vam eontractus speciem Zeno secit; sed eam, quae sub emptione Moeatione continebatur,quasi grana ex spicis excutiens detexit,ut dis urat Corac ι. mite. xi. num. . Planὸ s vera est communis DD. opinio,ex lege Zenonis ad constitui onem & su, gstantiam contractus emphyleutici necessariam esse scripturam, squae opinio probari videtur verbis legis, scriptura interveniente, iuri ei vili hie eontractus adscribi potest: non utique mero, sed mixto, argu 6.de just. O iur. Sed multi tamen censenteum clossi non prohiberi fieri sine seriptis, lieet dicatur fieti in se iptis.Et nimirum, Zenonem non
ideo seripturae mentionem facere, eamue require
re , quod sine ea nolit e tractum subsistere; sed quia ad probationem rei gestae in hoe eontractu necessaria est; cuius alioqui fides decursu temporis, ad quod extenditur, vacillare potest, mortuis
iis, qui testes adsuerant. Conna n. 7.eomm. m. P reT. Ac t.f.rium. 1. Addunt alii, perpetuum non
esse, quod duo ablativi absolute positi eonditionem contineant, seu ut vulgo loquuntur, caulaira importent finalem, s. rsu de testam.mii l. . eod.
Denique esse hune eontractum bonae fidei, ad euiusmodi contractus substantiam scripturam desiderari non si eredibile . Sed di usus communem opinionem reprobat, testibus Bart.& Angel. in d.
proinde melius ae tutius fore, ut in praxi adhaereamus opinioni communi; utique iis in locis, ubi contrarium consuetudine receptum non est: quod& supremam Curiam Mech liniensem aliquando censuisse refert D.Christin. vol. 3. detis. I I 9. . . Neque ad loeatis nem neque ad venditisnem ineli-namtem J Horum verborum non hie sensus est post constitutionem Zenonis contractum emphyte licum cum emptione & locatione nihil commune habere eoepisse: sed eoepissie esse speetalem contractum, peculiarem S distinctam habentem naturam ab emptione & loeatione, cum quibus antea con lassis erat; atque ex hoe contractu nunc propriam
competere actionem, non ut antea ex empto aut
locato. Neque enim enicere Zenonem voluisse credendum est, quod essicere non potuit, ne scilicet eontractus hie similitudinem quamdam cum illis duobus retineret,& hactenus ad utrumque in-elinaret. Simillimus,ut obiter hoc dicam, contra ctui emphyleutico est eontractus censualis. Sed hoc interest,quod etiam verum S directum dominium in censuarium transfertur, cum illud in constitutione emphyleusios apud constituentem maneat. Itaque centum solvἰmus, non ut emphyteutae in recognitionem dominii de re aliena, sed de re nostra: & ideo qui censum recipit, ius caducitatis ob cellationem non habet. Io. Fab. ad hune g. eirea D.IU.in ι. I.c- juriempist. num.39. D. pr s
199쪽
Ae F naturalis esset estntractus J Id est , haud secus ae quilibet ab ux contractus propriam ac dis stinctam naturam habens r ut enim eaete i eontractus ex conventione legem accipiunt, ι.13. de res. νων. ita &contractus emphyleuticus sitis pactionibus sulciri potest, ut hic loquitur Iustini,nus: non tantum circa praestationem perieuli, sed etiam circa durationem & caduci talein,id est, intra quod tempus emphuleuta cano m non solvens ius suum amittere debeat, I. 2. C. de jur. amphyt. Cuiae. Ferret.& Hotom. legunt, M si natura talis esset eonoactust quomodo & Theoph. tigisse ex paraphrasi apparet: & re ite sane ,
γμασι . Theod. Herino' in I. 23. de retjur. Siquidem tollisa rei ιMeruis, Nisi quia aIiud no-m natim cautum sit, re totius interitus ad dominum pertinet, partis veto rei ad emphyleutam, qui hoc easii nihilominus integram penfionem Ic praestare tenetur, ι. I .c.eod. apropter nec ob sterilitatem remistionem pentionis petere poterit. Neque est contrarium, quod eo casu locatis p nsio remittenda est, l. ex eandiero. i s.f. 2. seq.loeat. Nam in locati ne merces pro modo &quantitate fructuum, qui ex fundo percipi solent, eo siluitur in emphyleusi autem canon non pro seu
etibus, sed in recognitionem dominii praestatur. Plane si etiam pensio emphyleutae imposita tanta sit, ut proportione fructibus responde at, puto, ei succurrendum esse, & tam ob sterilitatem perbsionem remittendam, quam ob interitum partis rei minuendam arbitrio boni viri , quasi quaedam potius loeatio, iusta mercede facta sit, quam in
tus contractus emphyleuticus. Nec movere nos
tabet, quod verba contractus non sonent locati nem . Semper enim in omnibus contractibus sequimur id quod actum est: nee tam nomen comventionis inspiciendum , quam natura & conditione gotii,quod geritur. Clar.fiis, teu'.q 8.n. 7. lo seq. Gail. Lobs. 23. Ant. Fab. C. uo de inr emthyndem. 36. Disi. Fachin. I. comta 89. D. Tuld. ιn c.
Deforma alicui facienda ab artifice. q. Item quaritur, si eum aurifice Titius
comenerit, ut is ex auros.ιo certi ponderis certequeformae annulos ei taceret, Gr acciperet , verbi gratia , decem aureos, Birum emptio re venditio, an locatio ct con cim con-ιrahi videatur. Cassius ait, materιa quidem emptionem ct venditionem eontrahi, opera autem locationem ct conductionem . Sed placuit, tantsem emptionem ct venuitionem contrahi. Quod ukm as ram Titius dederit, merceae pro opera constituta, dumm
COMMENTARI Us i cuν dubitarum in Mn hesi proposita , mirum tyuptis contrahemur, an loeatis
x Registi generali , unde in his1 modi exfibus em pata O laeasio dignosiantur . A Ffert He Iustinianus allud exemplum neg tii, quo dubitatum, emptἰo venditio contra. Nheretur, an locatio, conductio nimirum, si mihi
cum artifice convenefit, ut certo pretio rem ali quam mihi efficeret ex sua materia, puta ut aut sex eerti ponderis certaeque sormae annulos saceret ex filo auro.Dnteris enim ,hic emptionem contrahi, quia materia in perpetuum abalienatur . Rursus ὀixeris esse locationem propter operam artificis , quae & ipsa astimatur: operae autem ein ptio esse non potest. Qua ratione Cassius non simplicem hune contractum esse dicebat, sed duplicem, venditionernque εc locationem in hoc negotio concurrere; & lciscet materiae atque in hypothes proposita auri insecti venditionem contradi soperae & artificii Iocationem . Sed concinnius ubium est, simplex hoe S unum negotium censeris
tantumque emptionem & venditione esse, Lra . r. Placur , tantum emptionem O vendision/m J d. 2.Si cum aurifex iam naberet annulos ex suo auro factos, mihi eum coconvenisset, ut eos certo pretio mihi daret, nemo dub taret, emptionem Aevenditionem tam una e nci alii. ἰὸ autem in proinposito reseri, res iam saeta sit ab artifice, an adhuc facienda, cum utrobique in pretio constituendo non materiae solum,sed etiam artificii latio habeatur Sie vero in universum habendum cst: Si quam mrem nobis fieri velimus,veluti statuam, vel vas aliquod , aut annulos, vesten , regulas,&c. ut nihilal ud quam pecunῖam denius, emptioncmese,at que emptionem soluin ἔ quoniam nulla potest ese locatio, ubi corpus ipsum non datur ab eo, cui id fit, quemadmodum Sabinum respondiIse Pomponius resert ι. Sabinus. Io. de eontae. empti Cui Ieri tentiae eonvertit, quod Iavo lenus si tibit, ι. eonvinnit .s s. d. tit. toties emptionem c tractam intelligi, quoties materia, in qua aliquid fit, immutatun& alienatur. Id autem in casu proposito contingizauro. Nan adversatur huic sententiae Paulus in ta.tem A ag. 1 .hoe tia. ubi ait, eam insulam aedi eandain loco, ut sua impensa conductor omn; a famciat, proprietatem quidem eorum ad me trans&H, & tamen locationem esse loeare eni in artificet operam suam , id est, laciendi necessitatem ; quo niam cum aream meam D ut in ea insula fiat,su stantia & materia, in Quam agit artisex. a me pro ficisci mr,d.l.Sabiam. Lo.in D. neque materiam,ti gna, caemenra hὶc emo , sed eonduco operas arti Κ- eis ad insulae constri ictionem , ut eam mihi Onm re atque opere Perse clam in meo reddat. Eiod si suum aurnm dederit J d. ι. xu.an nave ἀIl. hoc tιρ. facit i. siribit. in tri ve rian artifice.
evius rei intest igitur, quoties malesia, in qt aliquiὀpraestatur, in eodem statu eiusdem manet, G. si eoaonis. s. de cvnιr. emet.
200쪽
DE LOCATIONE ET CONDUCTIONE. 76S
Quid praestare debet conductor. 3. Conductor omnia secundum legem con
ductionis facere ades: cr si qaid in iste praetermuyam fuerit , id ex bovo ct aequo
praestare. Qμι pro usu aut vestimentorum, aut argenti, aut iumenti, mercedem aut δε-
ait axi promist, ab eo rastocia talis de eratur, quali m diligentissimus paterfamilias Dis rebus adhibet; qitam si praestiterit, ct aliqκo casu fortuito eam rem amiserit, de
restituenda ea non tenebitura NOTAE. s. Ex bono ct aqua praestaeve J Est enim iac contractus bon e fidei, in quo multa , quaevre dicta nec cogitata serte sunt, praestari aequum est, s.3o.
COMMENTARIUS. I stua ὰ eonductore ex nasura bHns eontractus praestanda
4 Exclusione ea, fortuiti non protinas Aduel praestasionem eulpae te νissimae . AGitur hoe s de praestationibus, quae eonductori incumbunt, doceturque in hae re primum inspici debere id , quod ut praestaret conductor, nominatim convenit; veluti si convenerit, ut etiam si quid vi maiore accidisset , praestaretur hie enim pacto standum essit Iulianus respondit ,
L9.F. istianus. 1.Me ινς.Similia exempla oeeurrunt in I. II. s. r. ct ulι. GLesque hoc commune omnium iudiciorum bonae fidei II .de aqemt . t l. contra ιιι 13.de νU.iων. Quod si nihil eonvenit, runc ea praestanda esse, quae naturaliter insunt
huius iudieii potestate , in quod, cum sit bonae fidei, id omne venit, quod ex aequo & bono praeliari oportet, etiaiuli de eo nihil dictuin , aut forte nihil cogitatum sit, ι. si in lege. 1 . O ι seq.
moram etiam usiarae tardius illatarum pensionum a conductore praestandae, l. quaero. eod. I. praeses.
Seeuiatim legem conductionis J Id est, seeuadum pacta conventa conductio is adiecta, quae legem& sormam contractui dant, t. 7. s. quinimo. Pact.d.l. 13. de ret jur. Nihil est apud juris auet
res frequentius, quam ut legem contractus appellent formam, quam ex pactione adjecta contra
lonus curare debet, ut opera rustica suo quae ue tempore fiant, ne intempestiva cuItura funum saeiat deteriorem. Praeterea villarum curam agere deberint eas incorruptas habeat,du. xy.6.3. KDt.Inquilinus, ut in domo locata recte versetur, ex honesta non faciat eauponam, I. I. . eod. Iterinque , ut pensiones suo quasque tempore solvar, d. l. quaere. 4.LI. b. . Ni ita se gerat conductor, de pensionem praestet,impune expelli potest,d. l. qis m. 4.s. I. I. . eod. Plures alias causas, ob quaseon ductorem expellere ius est,resere Christin.-l. 3. deers. I s. quamquam non omnes hodie obtinent, ut idem ibidem annotat. Illud hie tenendum est, quibus cas bus eonductorem expelli posise dicitur, non nisi ex auctoritate magistratus eum expelli debere. Ant. Fab.c - h. . desin. .
est, quod traditur in I. si merees. 1 f. q. peri.b. e.
At enim loratio & eonductio est contractus ex eorum numero, qui uti iusque contrahentis utilitatem continente in euiusmodi contractibus dolus dumtaxat & culpa praestatur, iuxta regulam traditam in I. s.f. iaommod. ubi nominatim etiam locat onis fit mentio. Cum autem eulpa praestari dieitur, eo verbo in usu iut s non alia quam lavis culpa designatur, id est , ea , quae mediae diligentiae opponituri quod multis auctoritatibus probavimus sub g. xlv. qu . mstd. re contrifiblis. Ac de hae tantum eulpa dictam regula intes-ligi debere ex eo patet, quod in contractibus, in quibus solius Meipientis utilitas versatur, qualeslerumque est eommodatum, Iurisconsultus Loeo seribit, plus ab aeripiente exigi, quain cum utriusque commodum vertitur; nimirum inhuiusnodi contractibus praeter culpam praestari &diligentiam; quo significat, in eo contractus, qui utriusque gratia fiunt, & commodatum disietepare, quod in illis dumtaxat levis culpa praestetur, in hoc etiam levissima, quam more veteribus usitato contrai tae rei prxstatione indicat, diligentiae stitieet , intelligens eo vel bo diligeri. tiam specialem seu exactissimam. Ipsa quoque ratio hoc suggerit, levius agendum este cum eo, qui merciacm pro rei usu praestar, quam qui gratuitum ejus usum habet. Quin ipsum etiam tommodatarium plaeet culpam levem tantam prinstare, secundum superiorem regulam, siquando commodantis quoque contemplatione res commodata sit, i. in rebuι. ι8. insta. pr. eommia. Ex v quibus perspicue evincitur, conductorem regu lariter leviuimae eulpae nomine non teneri , neque ab eo exigi extra sperialem conventionem, ut in ι. qui mereedem. o. h. a. ut in re conducta summam & exactissimam diligent am praestet, sed securum eum esse oportere , si adhibuerit mediam, id est, eam, quam communiter Migi putresfam. suis rebus adhibere solent. Idem ex eo quoque confirmatur, quod passim nihil ampliusquam culpam a conductore praestari legimus ,