Commentarius in utramque epistolam Pauli ad Thessalonicenses scriptus a Nicolao Hemmingio.

111쪽

ctificatio uestra Summa est ut recte omnia cogitent, recte uelint, ac membra suae ibeant arma iusticiae.

Fidelis est qui uocauit uos, qui Sceniciet.

Confirmat quod dixit, a constantia uoluntatis Dei Deus uos uocauit per oraciam, Igitur serio uult uestram salutem, eamque uere Ghibebit, modo uobis ipsi non defueritis. Similis est locus a Cor. I. cu ad Phitri unde prybene spera e discant de uoluntate Dei cude finali perseuerantia, ne cum Papistis impiam dubitatio

nem foueanr.

Fratres orate pro nobis,sata late fratres omnes in osculo sani

Suo more petit pro se orari. Mutuis enim precibus fulcitur Ecclasa. Et iubet salutari totam Ecclesiam Thessalonicensium, per osculum sanctum, tanquam per symbolum externum, purum animi asse clum intelligit. Sanctum enim epitheton impudici fallaci osculo opponitur.

Adiuro uos per dominum,

ii uti

112쪽

ut lagatur epistola haec omnis

bus sanctis fratribus.

Ne supprimatur epistola , 5 paucis

quibusdam legatur, ueretur are e obtcstatur per dominum, ut omnibus logatur. Hinc discamus uerbum Dei non celandum ullos, quantumuis rudesarusticos, Nam ut fides uerbi ab omnibus, tac eius cognitio requiritur.

Gratia domini nostri Iesii Christi uobiscum, Amen.

Vsitata Paulo est haec clausula seu seu sta imprecatio in omnibus epistolis, Quae contihel summam Euangelii, c fructum fidei, quemadmodum supra saepius sectum est.

ARGUMENTUM

IN POSTERIOREM EPI.

STOLA PAVLI AD Thelylonicensis. avia satis constat qualis quantusque

sit huius epistolis author,omisso eius incomis. Tantum ea hoc loco dicam. quae ad

113쪽

EPIST. quae ad huius epistolae claram intelligentia facere uidebuntur, ut sunt, Occasio simpcionis, principalis quaestio seu status epistolae, dc tractauoms ordo seu methodus.

De occasione.

Occasio praecipua huius epistolae haee fuit. Admonuerat Paulus in priori epist la cap. s. de aduentu domini ad iudicium, quem minime cogitantibus hominibus, omniaque pro spera hi promittentibus imprjs adsururum praedixi r. Hinc qui dam doctrinae Pauli corruptores sumps

xunt occasionem, ut propediem diem domini adfuturum assirmarct. Vnde redditi sunt non pauci, ut eαῖ caP: Pparer, se gligentioi es, adeo quod multi inordinate, neglecto uocationis labore ViXerint. Hosia ab errore reuoce Paulus scribit hanc Epistolam.

De questione principali.

Principalis quaestio est de temporea, uentus domini ad iudicium, quem alii quidam iam iam instare, Paulus uero signa quaedam Praecessura, nempe desectio' insa fide, reuelationis Antichristi pro

nunciat.

114쪽

τ ME ALOM. sim lat. Vnde confutatur eorum error. tibi ιε - lix 'inrunt. Est igitur asec epistoli lokiti Oxum ad priΠcipalem quaestionem at tinet, Generis Iudicialis, Se status coni ldae cturalis, Tametsi alia quoc genera, de

quaestiones, ut fieri solet, incidunt Nam i arui totum primum caput generis est demo

De tractationis ordine stulti ii methodo.

post usitatam Epigrapsiam , mordi um sequitur quod est graculatorium; 'πρ tia Deo agit pro Thessalonicenvium fide, ouleetione e tolerantia Proptereal Gp ip ῆς quoci ipsis quidem in bonum afflictio, Dilauinis fligentibus uero ipsos in poenam cedat Eoit, vivia Hue addit uotum desiporum perfectione

Paului ita in Iosiam Christi: atq; his primum capit cabsoluitur In secundo accedit ad princi palem quaestionem, promissa eXhortati ne, ne unant e decipi ab illis, qui diem domini iam iam initare praedicebanc D sinu , inde signa, cessura extremum diem,at is Rulus: que adeo ipsum Antichristum graphice depingit, addens causas coecitatis hominum,qui Antichristi erroribus inuoluer

115쪽

tur. Huc addit gratiarum adtionem pro fide Thessalonicensium, hortatur ad constantiam. In tertio capite uarias paraeneses addit hortatur pro se fieri preces, optat ipsis Thessalonicensibus incremem tum dilectionis Dei & patientiae . Suadet caueri inordinatos, hortatur ad laborem. Monstrat quomodo agendum sit cum contumacibus. Tandem precatus ipsis pacem, fausta imprecatione claudit epistin

M V M. SUMMA PRIMI

GR uas agit pro Thessalonicensium Dde, cu dileetione, & tolerantia, in per secutionibus, quos solatur litura gloria, ct compensatione afflictionum 4 simul Precatur ipsis constantiam, ut per Chii sium tandem plene sauictificentur.

ORDO

116쪽

ORDO CAPITIS

PRIMI.PRimo loco ponitur Epigrapha. Hanc

sequitur exordium gratuIatorium. quod ipsorum fides, dilectio, toIerantia crescat, unde se quoque gloriari testatur. Deinde ut eos anamet, SP ad pei seuerant am instiget, meminit cum praemii pietatis, tum suppliciorum impietatis in aduentu domini. Huc addit, quod pro ipsis precari soleat, ut Deus eos dignos faciat uocati one, utque sanctificentur magis.

EXEGESIS PRIMI

cAPITIS CUM OBSERVAαtione doctrinarum.

Paulus QSylvanus&Ti. motheus Eccles a Thessaloni. censum in Deo patre nostro Scdomino Iesu Christo.

Haec Epigrapha supra in priori ad Thensalonicenses explicata est, S continet duo, Nomen authoris epistolae4 sociorum, &eos ad quos sciibitur.

117쪽

Gratia uobis lax a Deo patre nostro domino Iesu Christo.

Salutatio breuissime propria Euangelii

heneficia continet Gratia enim fauor Doest cum remissione peccatorum Pax est reconciliatio, cui tranquillitas consciennae omniaque Prospera coniuncta unt.

Gratias agere debemus Deo semper pro uobis fratres.

Propositio exordii est, ubi ex uerbo Debere,collige ossicium piorum esse, semper Deo gratias agere, non solum quandon is, uerumetiam quando in laeta coa-

Quemadmodum dignum est.

Cum dicit dignum esse,indicat non sinium praeconis uerbi,uerumetiam omnium esse debitum ilicium Deo gratiarum actionem reddere, pro Ecclesiae felici stani S prospero Euangein cursu.

Quia crescit ualde fides ue

Mor et ill

, ita i

118쪽

iY histra, exuperat dilectio uni, idoli ustuiusque omnium uestrum era

ga uos mutuo. Ratio propositionis est, ab incremento clyn liti edes, dilectionis Thessalonicensium Sed

iam tintinoui incrementum fideis ex creapta inpi i mento dilectionis. Ex effectu enim causa τῆ is dionoscitur. Vbi igitur erigua charitasta ea assi est, ibi exiguae quoque scintillae fidei, quae L fides, quo magis arserit, eo maiores chari

τι. iiii, flammas emittit. Admoneamur iracpti krtii ctemplo Thessalonicensium it maiora fidei S charitati incrementa a Deo pet

KDahi a deo ut nos ipsi de uobis 'quoriemur in Ecclesiis Dei, susper tolerantia uestra, Sc fide in tu ilip omnibus persecutionibus Mas, is si fictionibus quas sustinetis.

hiltra ' ρ. A Do maximos illorum in fide&ius p*l charitate progressus fuisse ostendit. Neces iidicli, - se est enim non exiguos suisse progressus, i cui l de quibus gloriatur apostoluS, Proponen- , do ipsos alus in exemplum fidei chari-

119쪽

E PI S Detatis Si patientiae in persecutionibus,tari inquit, Super tolerantia uestra SP fide con. iungit effect um c causam, ex effectu causam demonstrat. Est enim toleranda sub cruce euidens fidei argumentum. Noque enim potest caro Y sanguis in afflictaonibus superare, nisi Spiritus fide robur suppeditaverit. Nam quorum fides non altas radices egit in cordes, illi tempore Persecutionis iuXta parabolam domini cam scandalizantur, ac in pristinas tendivras relabuntur.

In ostensionem iusti iudici

Dei.

Hoc pertinet ad con Iandos Thessalonicenses in afflictionibus Est enim sensui: quod uos patimini omisere ast igimini in hoc mundo, contra quod uos affligenit securea in pace degunt, euidens documentum est suturi iudici j. Nam cum Deu iustus it iudeX, Iustum exerceat iudicium, necesse est. tiare cum in hoc mundo pilas ictaguntur,ck imprj bene est, Sequitur ut aliquando post mortem sequatur iudici

Um, in quo iustus iudex pius praemia Simpij supplicia reddet. Ex hoc argumen'

etiam

sti nil

nci lo

his ii

120쪽

ΥΗE ALOR to etiam philosophi ratiocinabantur invia iiij I , Ortalitatem animarum.

I tittiti Ut diani habeamini regno id Icha Dei, pro quo satimini.

Hi intri Collatio est futurae gloriae cum praesem' a lesset afflietione Vuli enim PauluS, Us in Om in dit nibus afflictionibus aspiciamus ad latu i rica ram gloriam,quam consequemur in regno

7 Elati Dei glorioso. Neque enim hic de merito et causa regni Dei loquitur,sed qualesnam sint&esie debeant regni coelestis haeredes ostendit Crux enim non facit dignos Gρ' ebo Des sed declarat dignos, dignos inequam non propria dignitate,sed dignitate ichthljhi : - merito Dei, cuius solius crux unicat noldignos reddit aeterna gloria,

Siquidem iustum est apud Deum reddere his, qui uos amisgunt, afflictionem, & uobis qui

affligimini relaxationem.

sionem iusti iudicii Dei Idque ab effecti iudicή Dei. Estque tale argumentum Iu-