장음표시 사용
101쪽
Hane igitur cogitationem ingens vis lacrimΑ-rum subsecuta est. Causam rogantibus: lacrimas aiebam plane decere infelicem alienigenam , qui iactaretur extra natale solum praeter spem eius videndi. Inter haec impotenti laetitia tota navis insaniit. Nautae velut iussis seriis non remos, sed 1 uper remis rhonchos ducebant: soribus gu
bernator cinxerat caput, dimissoque clavo, grandem manu sustinebat situlam, & proxime implendam ad alteros haustus unh cum ceteris insolentior remulentii vesania, Veneri Cupidinique pangebat imo vocisvrabatur honestati prorsus intolerabilia auditu. Dum vacatur ineptae laetitiae, dum in dyathis
sepelitur malorum ex pelago memoria: ecce velut de insidiis imminens tempestas coelum Omne undasque foedavit. Effundebantur immitissimae procellae, quae immaniter furentium impetu irruentes carbasis, longe qui1m in Ptioli antris 'remugiebant atrocius. Decumanis fluctibus diverberabantur latera navigii, inter violentos undarum assultus remere ingemiscentia. Terribili vicissitudine iam
esserebamur minaci tumore in cumulum assurgentis pelagi, iam velut nudato profundo videbamur ruituri in abyssum. , Augebant terrorem in proxi mo scopuli, ad quos efferata undarum volumina incredibili cum horrore asiligebant sese. Tum enimvero didici usu, quod frequenter ex ore Men toriS, voluptatem, chim periclitatur, animis destitui. Torpebant scilicet Cyprii, ploratibus muliebriter squallentes, in utramque hanc aurem
lugubri ululatu, & miserabili planctu infuso : e rendum iam vita, & delicatae vitae illecebris. Oh-
102쪽
ruituros se victimis Superos snam etiam in vota inania scilicet a temulentis itum si licuerit salvis
venire in portum. Adeo animos fregerat improvisum malum, ut nemo vel dirigςndis vel oco, Pandis nautarum ossiciis esset. Ergo ratus ego, in me uno S meam & salutem reliquorum agi, ambabus manibus in guberna ςulum involo ; quippe navigii dicam an Baccharum rector ne par quidem erat cognoscendo discrimini. Confirmatur nauta: laxantur iussu meo antennae: remis strenue incumbitur. Per medios scopulos evecti evadimus praesentissimum, nec iam ψculis nostris ocςultum exitium.
Somnio res similis videbatur universis, qui s. um mihi debebant spiritum, stabantque cum stupore respectantes me. Appellimur Cypro. Mensis tum erat, quem ex Vernis temporibus sacraverunt Veneri. Atque haec quidem aiunt prae ceteris amorum Matri deberi, quippe quae naturae verit
animam revocarent, voluptates una cum forum
spectaculo gignerent. Expositus e navi, sentiebem lenissimum aerem regioni incumbere, qui corporibus ingereret ignaviam, festivum S levitati pronum habitum aviaret. Adverti glebam , cuius alioquin secundum ingenium & redundans in delicias, fere cultum desiderare, incolis abominantibus laborem, qui manu peragitur. Videre paD sim erat matres virginESque, vel ipso iam profanatas Ornatu corporis, quae inter hymnos Veneris procedebant, eius altaribus initiandae. Pulchritudo, amoenitaS, gaudium, voluptas apparebant collecta in vultus , sed ipsa amoenitas multo accita
studio. Aberat illa generosa oris simplicitas, de-L 3 . ccnsque
103쪽
Censque eompofitio, ex qua pulchritudini compi mentum. Gestus molliculi, vultus ex arte formosior, ornatuum vanitas, remissior incessus, oculi aspioeere & aspici quasi ambientes, mutua aemulatio ad Concitandum ardorem immoderatae cupidinis ; &quidquid denique in his deprehenderam feminis, sordebat mihi; adeo , ut augerent in me sui fastidium, quantum operam mihi placendi cumula
Dueor in templum Deae. Pluribus locis colitur.
Quippe Cytherei, Idalii, Paphi1que aedem ipsi
euravere. Ego illam Cythereorum intravi. Structa est ex marmore, & inter eas, quas ab ambientibus eolumnis peristylia nuncupamus, absoluta numeris suis. Insigni mole Columnae & solito altiores Divinae sedi speciem oppido augustam faciunt. Epistylion trabem maximam appellant, quae columnis reposita ferE sustinet aedificium: volutae serpunt cininni vel spirae modo per caput, quod secundum epistylion prominet. Utrique impendent latiores quidam balthei aut fasciae imagini' bes, non solida specie exstantibsis, admonentes eorum, quae iucundissima Divae contigerunt. In templi foribus perpetua populorum frequentia sacri faetendi causti. Intra sacrarii' ambitum nec victimas caedere licet, nec pro consuetudine ceterarum gentium igni tradere victimarum adipes, nec eorum sanguinem patitur divinum domiciliaum. Aris duntaxat exhibent animalia, sutura in hostias. Iuniora Numen accipit, candidaque: repellit effoeta, & quae aut labe, aut aliqua sui parte sunt insignia. Teguntur purpureis fasciolis, quas distinguunt auro. Idem inducunt cornibus, sertaque
104쪽
Circumponunt, odore placitura. Altari exhibita remittuntur in semotum locum, in ferias Deae mactahda a saeerdotibus. Inter munera etiam aquae sunt, vinaque illo, quo Dii potantur, dulciora. Sacerdotes albas imnicas, quibus induuntur, aurest zona adstringunt. Tunicis subnexae fimbriae sunt ex auro, talos leviter mordentes. Incensi Odores, quorum flos exoriente petitur, non interdiu in aris, non noctu cessant; vaporibus inde imitantibus nubem, quae sursum evolvitur. Columnarum decus ficta poma, florumque cingula, quae sculptoreS appendere. Praeter aurea vasa non adhibentur Divinae rei.
Nemus, quod aedem ambit, myrtis consitum Ssacrum est. Lectissimi lectissimaeque esse debent iuvenum, 1 quibus hostiae sacerdoti traduntur, de ignem foci accipiunt. Cetersim ex impudentia S praeter naudum vita tanti maiestas templi evu
Horrori mihi erat initio, tam perversi agentes aspicere. Sed & ipsi paulatim ex videndi consuetudine minus displicuerunt. Mitescebat mihi flagitii nomen. Temperantiae freni, quoties cum ea gente congrediebar, remittebant largius, quam ut capere potuerim, Ridetbatur mea innocentia : Quia modestus, quia pudicus, exponebar ludibrio et nec omissum , quidquid cupiditates solvere poterat, & mentem sensu perstringere illicitae voluptatis Hebescebat quod sensi) in .dies robur animi. Et indolem quidem meam industria magistrorum finxerat ad praecepta omnino salubria. Sed illa nunc pudori vix satis consulebant: aberant ab effectu etiam vehementissimε
105쪽
destinata. Omni ex parte involabant in me sagitia potentiore impetu, quam Ut iis retundendis me sentirem sui ficere. Quid Z quod ipsam adeo virtutem mihi ducebam dedecori. Fingite vobis hominem, in flumine profundo & incitatiore. Contendit aquis adversando progredi. At si negent ripae praecipites & abruptae in margine intersistendi copiam : fatigatur scilicet; vigor expellitur; torpent exhausti labore artus ; secundum flumen cogitur sequi. Ita mecum tunc actum. Obscurabantur oculi: languebant praecordiar nihil erat, quod
me aut rationis admoneret, aut paternae virtutis.
Ultima pestis somnium fuit, quod Mentorem in Elysios campos fingebat transisse. Haec cogitantem omnis pland virtus destituit. Accessit occulta desidia, & quam difficile sit non amare. Iamque placebat blandum virus; idque in alias atque alias diffusum venas, interiora denique ossium tentavit. Nihilo tamen minus audisses etiamdum a me graves gemitus. Miserabili fletu , & horrendo fremitu ardorem vesanae cupiditatis interpolabam rEheu, iuventus miserat humanae sortis nimis ah laeerbi arbitri Diil ut quid indulgetis iuventuti,
ruae aut insaniunt, aut ardent, rempora 3 cur non um hoc caput incanuiti cur nondum aetas segnior telluri inclinat hos artus, aut etiam tumulo, ne Laertio aequalem me nepotem iaciti aut vita, aut, qua conflictor, turpi molestia Telemachum liberate i Haec vociferabar. Subito laxari tristitia ecepit,& pudorem fere ultimum animo excutere vesana eupiditas. At rursus inde cruenti in obnoxia conscientia stimuli. Ita incertus consilii, nec potens ' mei,
106쪽
mei, incertis pariter & incitatioribus vestigiis per
sacrati nemoris recessus ferebar. Dixisses me seram, quae excepto iaculo per densas sylvarum concitata latebras vulneri lenimen quaerit; dum haerens lateri lethalis arundo ubique frustratur sybvestre remedium. Ita & ego inutili satigabar cursu. Existimabam fieri posse, ut oblitus meii onerem vulneri. Sed nihil erat medii, cui non Urum imponebat vulnus. Forte tum, qua in umbram densabatur nemus, speciem Mentoris aspexi. Ρrocul erat, & vultus tristi pallore ita suffusus, similisque castigaturo est visus, ut futuram ex aspectu eius laetitiam o cuparet. Tene, amice ali l spes mea, fiducia mea,tsine aspicio 3 quid 3 isite ipse Θ aut ludis ficta spe .cie 3 Tune Mentor, an manes tui, mea quos huc evoc it calamitas 3 tene ergo ille felix animarum adhuc ordo manet, cui h virtute sua largum praemium, & innoxias voluptates inter aeternae pacis otia in Elysiis sedibus impertiuntur Dii 3 agedum, loqueret vivisne 3 ten' ah l idne fruor, an amiciumbram videot contendebam sub haec verba ad ipsum, impos animi & praeceps cursu adeo, ut pro- hiberer spiritu. Ille operiebatur me eodem vestigio. Vos, Vos, Diti nostis, chm ipsum esse palpans demonstraret manus, quhm solidum gavisus sm gaudium. Non umbra, non umbra est; ipsum manus, ipsum amplexus stringunr, Mentorem meum, cor, animam meam l hae tum voces meae cum impetu. Ingens vis lacrimarum
cadebat in amici vultum; & impediti a sermone lingui ex collo eius diu silens pependi. Ille me aspicere oculis, quos moderabatur tenerrima pietas.
107쪽
Tandem ego eum gemitu: unde 3 ahi unde in mihi Θ eheul in quantis ego te absente pericu .lis i & quid nune te sine Telemachus Τ At ille aliud reponensi di voce ad terrorem inclinata: fuge, exclamat, &quhm potes cito fuge. Venenum est, quid-
auid gignit haec regio. Coelum, quod hie hauris, pe-iserum est; hoc insecti incolae sectentur colloquia,
non ut verba, sed qua exuruntur ipsi, luem communicent. Voluptas abiecta & turpis, qua maius Pandorae pyxis non effudit malum, expellit robur animis, virtutem istis sedibus Fuge, quid haeres Zimo nec digneris, quod fugis, respicere: memoriam pestiferi huius loci in te penitus exstingue. Haec severius contendente Mentore, videbat spissa quaedam nebula ex oculis meis solvi, deinda ita dissipari, ut lux sine nube incideret Reddςbat
se animo vigor constantiae, de ex suavitate amandum gaudium, oppido abhorrens ab effeminata illa, ineptaque laetitia, quae sensibus meis sescini in modum sese hactenus assiaverat. Haec quippe stolida& turbulenta gst, vesanoque cupiditatum aestuiae conscientiae obnoxia furiis ; illud vero sanum,h turbarum incommodis liberum, & e caelis munus est; quippe liquidum S immutabile, uberrimum, ex gustu semper dulcius; animum denique tam violenter quam non trahens iniucundE. Ipsum hoc gaudium tum mihi asserebat lacrimas, semsique nihil dulcius esse hoc genere lacrimarum. Felices, dicebam cum suspirio , felices, quibus nihil, quod virtutem adornat, abscondituri potem ne haec aspici,& non amari 3 amari, & non beare ΤTum Mentor : destituendus es mihi, inquit, &momento. MOra non licet. Ego vero: quia, destitui
108쪽
E Mentore 3 quo ergo te via 3 scilicet datur in orbe ab humano cultu tam inanis locus , in quem penetrabis sine Telemachoi Haud Hereule effugies. Mens prius a corpore, quam ego h Mentore. Te sequar: Simul virum stringebam firmissimo amplexu. At ille: frustra es. Non retine- bis, quod speras. Ad AEthibpes Arabesue pretio me transtulit Metophis avara crudelitas. Cetersim his Damascum Syriae negotiatum profectis vaenum ibam ob spem, ingentem pecuniam posse ex me redigi ab Hagaele quodam. Is quippe Graeci moris S disciplinae avidus, ex Graecia empturus erat mancipium. Et sanε magni ab HaZaele emebari, Quae ex institutis nostris aperui, tanto illum novitatis studio succenderunt, ut ad discendas Minoia leges Cretam statuerit: Insistentem huic itineri
navem repugnantes h prora Venti compulere in hunc portum. M Ob Rem Divinam, dum idoneam mutationem subiret aura, templum intravit. Et eccet redit. Coelum invitat, secundo impetu il-
Iapsum velis. Vale, Telemachel cum fide sequi dominum pii mancipii est. Iuris mei ut sim, porro nolunt Dii. Id si voluissent, essem sconseiis ipse loquor) tuus. Vale, & noli, quae passiis genitor, quid quantumque fleat genitrix, noli Deos iustos oblivisci. Ο, qui semper Innoeentiam curatis, superit o quibus in terris mihi eripitis Telem
chumi Falleris, dilecte Mentor, salleris: aiebam. His in terris tibi, quanquam volenti, non eripietur Telemachus. Sine me sita vivam) non abibis. Ferreusne ergo Syrus ille & alumnus lygridum Z Usce brachiis evellet te 3 aut umbris me tradet
109쪽
aut tibi. Fugam suades, & fugam meam non edieipis 3 Ecce i Hazaelem adeo. Hos annos, has lacrimas respiciet. Quid dubito 3 fieri nequit, ut, quem investigandae sapientiae amor rapit per tanta irinera, careat misericordia. Supplicabo: stringam genua: nec dimittam nisi voti particeps, ct futurus socius. Tecum, amice, mancipium, &si velit, suum ero. odsi nolit, perii. Haec dextera aperiet ad manes Viam. iEt sorte tum Mentorem vocabat Hagael. AGvolvor pedibus. Ille pereeIlitur demissione ignoti hominis i quid velim, rogat. Vitam, respondeo. Moriar, per te nisi liceat Mentorem sequi. Ulyssos me genuit Ulysses, euius sapientiam ex Troianae ct urbis & gloriae vastatoribus aequavit nemo. Genus meum non iacto, sed ut miserearis fati me
refero. Scrutatus maria, ut Patrem iuvenirem, .
hunc hominem pro comite, imo patrem habui Privatus illo fum, ne quὲ mihi sors maligna parceret. Servit nunc tibi; serviam sitae precor) &ego. Servantem aequi si recte te credimus, si ad Cretenses te Minois disciplina trahit, hos gem,
tus, has lacrimas ne spernax Summo loco & Rege Patre natum ad pedes tuos vides, & abiectum eo, ut h servitute remedium salutis cogatur deprecari. olim apud Siculos, ne servirem, statuebam mori. Atqui ex illis malorum meorum initiis. levissima duntaxat argumenta futurorum apparebant. Nunc vereor, ne servire non liceat. Vos ab astris Numina, miserum hoc caput despicite i Te vero, Ha zael, per quam adoras, Minois sapientiam, perque eius apud Inferos aequissimum, quod nos ambos manet, iudicium oro, atque obtestor.
110쪽
Harael facillima fronte, porremque manual. levans supplicem: Nec sapientiam, inquit, nec virtutem Ulysiis ignoro. Quantam ille gloriam domi suae, ego frequenter ex Mentore, ex pro perata fama oriens didicit. Adesdum magnum ex Ulysse genus t patrem in me, dum genitorem recipias, habe. Hoc si neque Ulyssis gloriae, neque adversae eius tuaeque sorti , at certe amicitiae Mentoris dare & impendere iubeor. Is ex emptione mancipium, ex fide necessarius meus est Nundinabar pretio; comparavi amicum, unica dilectum, res imatione teris superiorem. Ille est,
in qόo inveni, qua nihil pretiosius, sapientiam
ille hunc animum virtutis amore implevit UnuS : Et ecce nunc eum liberum pronuncio, & te servitute absolvo. Amicos volo, non servOS. Tum enimvero exturbari, quidquid amaro animum sensu oppleverat succedere gaudium, quam tum mortale pectus sine noxa capit. Nam Sperfunctus eram formidolosissimis discriminibus, ct admovebar dulci patriae. Aperiebat sese, qua redirem ad meos, via. Adde ipsum ex Hazaele solatium. Eius quippe non iam societate, sed etiam charitate fruebar, nati ex non ficto in virtutem
studio. Paucis : recuperato Mentore sine metu amittendi eius, recuperavi Omnia. .
Festinabat Hagael ad maris crepidinem sequimur e mandamur navi. Tranquillo freto remus, lenis anima Zephyrorum velis accipitur; inde navis, quasi torpore absterso, haud temerario motu cieri. Extra conspemun insulae strenuallo cessum. Hazaelem trahebat mirabilis exspe atui pernoscendi animum meum. Itaque quid