장음표시 사용
171쪽
Cupido ah ignoro sene & retundi sua tela, & duei Telemachum videbat. Quare prae indignatione solutus in lacrimas,' se clari coepit pec
interiora nemorum errantem Deam. Quam cum
invenisset, respicientem in ipsum cum gemitu & ex praesentia sua revulsis amandi vulneribus amentem prior ipse affatus : Dea es, inquit, immortalis es;& vinci te pateris a mortali, captivo, & si velis, mancipio Z tune illum dimittere 3 Contra acriter
invecta Dea : apage sexclamat) pestifera consilia tua, infelix puer I Dulce otium meum & integrum obruisti, & me quanta miseriat actum est de me. Dimissum iri Telemachum iuravi per Stygem. Id
sacramenti nec ipse violaverit, quanta quanta virtute potentiaque Deorum pater. Ex insula mea te
aufer Telemache, & tu , mihi plus illo maleficepheri i
tergebat ad haec Cupido lacrimas improbo que& cavillantis risu: Rem, inquit, plane dissicilem l Sine tamen. Tu omnino dimittito Telemachum ; servato, quam styge interposita iurasti, fidem. At nec famulas tuas, nec me adstringit haec religio. Auctor ipsis ero, ut comburant tam strenueh Mentore exstructam navim. Ita vetuli industriarn,
quae obstupefecit te , eventus destituet , R ipse tum dςmum obstupefactus aliud eripiendi tibi iuvenis subsidium nequidquam requirer. Hae Cupidinis blanditiae insolenti gaudio mixtam spem in intimos recessus Divini animi induxere. Excitata deploratis rebus eius, exstincta desperatione , fiducia; id agens , quod ad rivi marginem frigiduli Zephyri gregibus, quos vapor iblis ex-bausit. Reddita mutatae fronti aperta laetitia, Oculia
172쪽
iis lenitas, animo tot curis exeso improvisa & de non redituris malis velut certa quies. Haerebat inter modicum risum: palpationibus obruebat petulantissimum Amorem ; at simul novos dolores
Iamque Cupido, victa muliebri credulitate verihementer laetus, consilium suum Nymphis persuasum ibat. Dispersae per montes notasque syl-Vas palabantur ovium ritu, quas famelici rabies lupi ex pascuis dissipavit fuga. Igitur h puero rur
suS coactae, atque his confirmatae verbis: Telema chus adhuc in vestra potestate est. Ite, & 1 temerivariosene paratam fugae navem actutum exurbpe. Illae properare faces, ruere ad littus, concitari cestro. vociferari, dissipare crines, & insanientium more Baccharum concutere. Iamque V olant sursum evolutae flammae: consumitur navigi
um arida & pice illita materia : procellae fumi
igniumque torquentur ad nubes. Conspexit E rupe Telemachus cum Mentore; . auditoque Nympharum ululatu, reprimere h voluptate animum non potuit, necdum satis, quod nocuerat, exosum, S subinde aestus suos prodem tem ad instar ignis male sopiti & cineribus colit.biti ; Idque iuvenilium affectionum haud rudis Mentor advertit. Ceterum intuens in regionem Telemachus, quae fumabat incendio : ecquid vides , inquit, alumnum tuum retrudi in casses 'Cum nave consumpta spes abitus. At Mentor satis gnarus, eum nihil ad voluptates, si remansisset, firmiorem futurum : Omnem moram pestiferam censuit. Forte aspexit navigi
um, quod longius ab insula haesitans in alto se
173쪽
eontinebat nautarum metu; quippe haud imo tantium Calypsus oram mortalibus satalem esse. Cum ecce Mentor vi maxima impulsum Telema-Thum ex capite scopuli, in quo asiadebant, in subiectum mare praecipitat; ruentem ipse altero as.sultu praeceps consequitur. Terribili lapsu toto animo percussus iuvenis, ingeniem vim immitis ad gustum aquae admittebat in Obluctantes fauces, corporisque non satis potens adigebatur in fluctus. Redditus autem deinde sibi, visoque Mentorenum afferre in natandi auxilium, nihil porro mo. 1iebatur animo, nisi ut se ab hoc infelici loco re.
At Nymphae iamiam ovantes certissima siducia retinendi utriusque alienigenae, cum Viderent neu .erius fugam sisti posse, provectae in rabiem, acutissimis clamoribus littus complevere. Calypso ereptis, qui potuissent sustentare solitariam, de. . Pressa in ultimum moerorem antro suo inferebat miserrimos eiulatus. Contra Cupido desinente in tantum ludibrium victoria sua, enixus sublatis vilis, in Idaliae lucos, ubi Venus reditum eius Ope. xiebatur, contendit ; puer matre sua haud paulo Crudelior, totumque fructum sui in insula laboris Ponens in eo, quod excitata h se mala sociato eum eadem risu meditaretur. Ceterum Telemacho, quo longius provehebatur ab insula, eo vis prior animi propitis leniusque eum pristina in virtutem propensione se admovit.
Ergo notabili voeis alacritate : Quae tu, Mentor, inquit, auribus meis amabas occinere, ex nullo rerum usu adhuc incredulis, nunc assequor. Vitium fuga eaque sola superamus. O insigne Deorum
174쪽
TELEMACHUS. LIB. VII. 24 Ieum beneficium, qui te, mi pater, adiutorem labo
rum meorum constituerunti .Equum erat, iustum. que, me privari tuo auxilio, mihique & voluntat1 meae relinqui. Iam non mare, non Venti, non
procellae mihi terribiles sunt. Cupiditates solas. perhorresco. Amor prae universis pelagi malis
IN vpirum Tyrii emi serant, quae in alto moa
rabatur navis, futurum adnatantibus auxilium. Vectores Telemachum, cum rediret ex Egypto, conspexerant; sed tum medio fluctuantem Pelago non agnoscebant. Ceterum ubi prim imab iis exaudiri Mentor potuit, exerta supra aqURSCervice, Ultimaque facultate clamandi: o piimmict Omnium gentium evergetari o Phoenices t vitam quam a vobis sperant, duobus miseris date. Per, quos colitis, Deo S in navem vestram utrumque admittite, sequemur, quocunque illa terrarum tendet. Eia vero i natantibus acclamabat, qui moderabatur navi : ambo admittemini. Non ignoramus, quid exspectare a nobis peregrina & ut videtur) tanta miseria debeat. Protinusque recipiuntur h nautis. Illoti in navem mox omnibus artubus obtorpuere, impedito scilicet spiritu, quem diuturnus labor obluctantibus pelago concitaverat. Rec perabant autem paulatim vigorem suum. Vestes
datae sunt ἱ quippe , quibus ipsi orant induti, immissis
175쪽
missis passim aquis faciebant molestiam. Restau rato vocis usu, circumsistere eos Tyrii magno ardore resciscendi, quae utrique accidissent. Inter- rogabantui autem i, praefecto sequentia: quomodo illati essent in hanc, ex qua huc enatiissent, insulam Τ famam esse , a Dea , quae incoleret, navigantes repelli. Formidandis praeterea locum saxis cingi, illudentibus impetus insanientis pelagi, &appropinquantes daturis in naufragium iTum Mentor : Tempestas, inquir, eo nOS compulit. Oriundi e Graecia sumus, nati in Ithaca. Epiro haec iungitur, quo vobis iter; quod si inter pellare vobis non libet, iactis ad Ithacam, praeterquam cursus est, anchoris: beneficium tamen erir, in Epirum vehi: inde brevis ad nostros via. Erunt inter Epirotas, quorum amicitia nos demum promovebit in patriam. Si recuperabimus, quod nobis in orbe charissimum, istud solatii pariter atque animos nostros vobis duntaxat sumus debituri. Haec solus Mentor. Nec quidquam interserebat Telemachus, ex iis nimirum, quae apud Deam peccaverat, ingens sapientiae incrementum adeptus. Dissidebat sibi, erudiente experientia, nUmquam debere non agi, quae ipsi Mentor suasisset;& si voce non licuit, oculis pnimum eius diligen ter explorabat. Telemachum pertinaciter Intuebatur, qui imperabat navi; ecepsique ingredi in opinionem, quem iam aliquando vidisset, esse. Impeditus itaque non satis explicata recordatione: sne, inquit, intelligam, subeatne, me olim visum tibi, quem- , admodum me puto meminisse, te visum mihi. speciem tuam novi; S ipsa intuentem me protinus
176쪽
TELEMACHUS. LIB. VIII. I 3mus admonuit, non alienam esse; quamquam initia noscendi tui ignorem. Fieri potest, ut inno restant mihi, tu si velis meminisse. Leviter turbatus iuvenis, ac subeunte gaudio: Et ego, inquit, perinde atque tu me Viso, ex contemplatione tui moveor. Vidi, novi te. Tyrine,
dubito, an in AEgypto occurristi 3 Ad hoc Phoenix non absimilis homini, qui experrectus mane dilapsam, cum sopore nocturnam speciem paulatim recuperat animo, servensque repentino sermone:
Telemachum sexclamat) aspicio, Telemachum, quem Narbal, cum reditum est ex AEgypto iunxit sibi. Ecce mel frater eius ego, de quo scilicet ille multa tibi. Post AEgypti expeditionem iussus proficisci trans totum mare & ad Herculis columnas sitam Baeticam, vos una reliqui. Unde mirum ne sit, ob pene nullam tui videndi copiam arduum mihi fuisse, te ex primis obtutibus cognoscere. Ergo, ut intelligo reponit Telemachus) Adoam HS tu es cuius tunc quidem speciem , minus diuturno contuitu leviter transnusiam in animum meum, Narbalis de te verba altius impressere ΤΟl sane selicem & sortunatum me , quod aspicio
dicturum de homine, cuius memoriam , dum Vivam, summa cum benevolentia tenebo. Haeretne
Tyri, ct continuo t quoties in eum expromit se Pygmalionis suspiciosa crudelitas 3 Interloquebatur Adoamus interroganti : Fortuna me hercle viro te commisit, Telemache , qui, quas ipsum ingenium possit, curas in rebus tuis defiget. Ithaca te prius, quam me Epirus accipiet. Neque me fratris obsequia vincent in demerendo Tele macho. Advertit inter haec verba, tempestatem-
177쪽
tandem idoneam se prastere. Ergo anchoras tolli, vela dari iubet, nautasque ad opus suum incumbere. Ipse Telemachum cum Mentore abducit in colloquium. Convers1sque in iuvenem oculis:
Novitati, quae suspendit te, inquit, nunc fiet satis. Vixit Pygmalion. Dii, quorum aeterna iustitia, hoe sagello liberarunt orbem. Dissidenti omnibus fidebat nemo. Probis suffciebant gemitus , Scauta, ne crudelitate praeverrerentur, fuga; nocere incumbenti in inserendas noxas, sustinuerunt nutri-quam. Mali contra semper periclitari suam vitam credidere, nisi ipsum exuissent vita. Dies singuli' singulis etiam civibus afferebant metum in suspicionem eius incidendi. Neque ab hac cuiquam minus esse securo licuit, quam qui agebant excubias. Quippe cum salvus esse non possiet istis nolentibus, deterioris fidei habebantur ; dignique, quos Vel umbra mactaret suspicionis regiae saluti. Ergo dum per vim salutem quaerit, perdidit. Nam quibus tuendam vitam crediderat, ne rege tam suspicioso perderent suam, usque & usque metuebant; rebus. numquam non trepidis & iniquissimis usuri, nisi sanguinolentas barbari hominis suspiciones violenta morte eius praevertissent. /Ρrima occidendi regis consilia Astarbara suscepit, monstrum sui sexus, frequenti sermone aliorum te praesente usurpatum. IoaZar quidam erat aetatis flore , & pecunia inter Tyrios princeps. Hunc mirifice amare Remina coeperat, sperare etiam ausa, sua ipsus ope imperariarum. Ad eum finem persuadet regi, maiorem ex iis, quos ipse genuisset, inrolerabili regnandi desiderio scelestum consilium iniisse. Nec defuere, qui corruptis test
178쪽
testimoniis hunc communirent dolum. Impro bissimε igitur circumscripto patre iugulatur in noxius ; frater eius, cui Baleagari nomen, in Samon mittitur interposita causa discendi mores, disciplinasque Graecordim; re autem vera tyran num Astarbara monuit, amovendum etiam mino. xem ex filiis, ne, quod metuendum, cum malevo lis transiret in foedus. Cetersim qui moderabantur infausti exulis iter, sollicitati mulieris immani 'fallaciti, iit primum a littore discessiim est, ex composito captata occasione faciebant naufragium; extrusoque in altum puero, adnatantes peregri nis navibus, quae exspectabant, ut exciperent,
Ρorrd turpissimis amoribus Ita vacabat haee semina, ut id nemo praeter Pygmalionem ignora ret; tantaque erat tamque caeca regis in Astrabae. am fiducia, ut etiam crederet, ne particulam animi aliis atque sibi ab illa impendi. Simul autem rex occidendi Ioa Earis causas alias atque alias conaba tur exsculpere, neuente scilicet avaritia, & ad eripiendas illi, in quo Astarbara deperibat , opes
At dum Pygmalion omnibus derogat fidem,
dum militat Veneri, dum alienas opes esurit: insidiae in caput eius ab Asfarbaea maturantur. Veri ta namque, ne rivalem sibi esse comperasset rex; satisque gnara, vel unas divitias Ioagari fatales esse posse tyranno & avaro S aemulo : crudelita tis solertias quam maxima celeritate censuit prae . veniendas. Quamquam autem aulae principeseerneret capiti regis imminere, quotidianae etiam 'novaeque coniurantium voces auribus eius obstu e-K perent:
179쪽
perent: ne tamen consilia sua committeret sorsari prodituro, haud leviter metuebat. Optimum denique ex praesentibus visum, veneno scelus absolvere. Consueverat rex solus cum ipsa capere cibum, sua ipsius manu, dissidente alienis tyrannide, pa ratum. Tenebat secretissimos palatii sui angulos,
ut & fas esset liberitis dissidere, & apta esui reddere, quibus libebat vesci. Neque squod illustres amant) sustinebat exquisitius vic itare ; sed aversabatur, quae ipse nesciebat sibi conficere, Obsonia. Itaque non admittebat edulium cum conditis intinctibus seu iustulis, non vina, non PaneS, non salem, non lac; nec quos olivis exprimimus, succos, nec quibus aliks cibariis nostra tempora assueverunt; sed aut sola poma , quae in horto suo suis
ipse manibus avulserat, aut legumina, quorum ipse sementem commiserat terrae , indeque collecta mensae faciebat idonea ; siti nihil solitus adhibere praeter, quae hausta ab ipso esset, frigidam' ex puteo, concluso ea parte regiae, quam ipse numquam a se dimissa clave intrabat unus. Et quam' quam videbatur fidelius cum Astarbara agere, ab ea tamen sibi diligenter cavebat. Illa cibos, illa, potum gustu iubebatur preteire regi; tum ne Venena sumeret solus biberetve , tum ne speraret illa, superfuturam extincto amasio. Cetersim anus erat, muliebris im aietatis longe, quam Astarbara, callidior, eius amoribus conscia, Ab hac ac
cepto sumptoque, quod esu ac potu lethalibus Fcsisteret, ad miscenda regi venena se fidenter scortum accin ,, t. Et en totius strophar perio-
180쪽
simul atque epulis daturi erant initium, vetula, de qua modo dixi, ianuam quandam vicino tumultu & repente turbat. Protinusque rex ad deterrima credenda pronus ex aeterno insidiarum metu, perculsusque improviso strepitu, ad ianuam advolat, venium fidem explorat. Aufert se anus.
Et ille nec compos sui ct quid ex isto suspicaretur
motu, incertus, prodire foras, ut certiora cognosceret, non audebat: Astarbaea confirmare paventem i blandiri; cogere, ut caperet cibum. Scilicet dum decursat ad impulsas fores rex, ipsa venenum plano repanuoque poculo eius immisit. Ex quo iussa de more praeire haustum, spe medicaminis , quod obiecerat toxico constantissimo vultu bibit. At dum idem agit Pygmalion, aliquantopbst animo linqui coepiti Satis credebat Astarbaea, discrimen capiti suo nasci posse reget vel temerhsuspicante. Ergo involare ambabsis manibus vestesserinEsque, dilacerare, vellere, eiulare lugubrem in modum ; moribundum amplecti, stringere etiam
cum perseverantia, ac inundare lacrimis ; quas quidem alias nullo negotio muliebris astutia evoca*e didicerat: Iamque exhaustis viribsis videbat extremos quas halitus eniti. Sed neque tum satis secura, ne sorte redeunte animo ipsam non iuberet necari, blandimentis intimae amicitiae ineredibili furore commutatis, exspirantem occupat, inter- strictisque saucibus iugustatum e numero mortalium exturbat. Nec mora r annulum & diadema exstincto detrahit , utrumque Ioagari, quem intro admittebat; tradit. Enim vero persuaserat sibi
partium suarum mancipia 6mnia itura in illud, quod statuisset ipsa, amasiumque hunc suum pro-