장음표시 사용
181쪽
clamatum iri regem. At vero iidem ipsi, quorum eminentissimum erat in demerenda sibi semina
studium, vile nec in mercede continens hominum genus, non poterant non Venali candore decipere.
Frangebantur etiam labantes hi animi eorum potentii, quorum Astarbaea inimicitiam exceperat. Imo ipsa ferocitas, ipsaque simulatio sanguin lentae & impiae Astarbaeae terrebat prae aliis usqucia deo, ut eam salvam esse etiam singuli nollent, nosua ipsorum salus periclitaretur. Υurbatur interea immani horrore regia : per sonant tota urbe strepitus, miserabili voce regem vixisse clamitantium. Alii mirum in modum com moveri, alii ad arma discurrere; omneS autem, quamquam novo ex nuntio insolenter laeti, futuis Yorum anxia exspectatione videbantur suspendia Fama quippe tam insolitae rei in alias atque alias transfusa aures strenuissime tota, quamquam amplissima urbe dissipabatur. Neque tamen vider erat ex tanta hominum frequentia, qui vel lugeret interfectum; tantum abest, ut desiderium eius existeret, ex cuius occasu populo libertas, relex tio diuturnae miseriae dabatur.' At Narbal, hi est vir ex asse bonus, tam erudelisacto vehementer movebatur, deflebatque pyg
malionis sortem ; quippe qui sibi ipse imposuerat,
tam cum impiae Astarbaeae totum immergebat, quam cum neglecto, quod reges populis debent, Patris ossicio portentosae licentiam tyrannidis sectabatur. Ceterlim Narbal communi saluti omnem commodans Operam, omisisti mora, Omnes bonoseives ut Astarbaeae consiliis Occurrerent pacto cO-
182쪽
TELEMACRUS. LIB. VIII. 24'git. Et hercle crudele imperium, quo caeso rege Qxierant, aggravatura sitisset superstes amasia. Constabat fratri, Baleazarem ex undis, in quas expulsus fuerat, superasse. Qiisque aliud As M. haeae asseverirunt, periisse eum credebant magis, quam sciebant. Namque per noctem elapsum natatu, Cretae mercatores, commoti periculo eius, attraxere in navem. Cumque & sibi exitium putaret fuisse destinatum, S patrem aemulum per inde ac Astarbaeae fraudes metueret, dubitabat, ingenitoris terraS re erit.
Cretenses puerum in ora Syrii maris exposuerant. Ubi mutatis vestibus diu oberrans eo devenit inopiae, ut vitam agendis pecoribus sus ciata-Tet. Contigit autem, ut demum se via aperiret, Narbalem, ubi esset, edocendi. Satis quippe fa Ieagar vel tum intelligebat, arcana sua & ipsam adeo vitam viro constanter probo numquam mal ECredi. Et, frater meus quidem, etsi iniquissimEmultatus a rege, numquam aut eius filium odio,. aut nulli curae salutem filii habuit. Illud tamen, viam cetera, longe diligentillis exulem admonebat, ne vel semel, quae genitori deberentur, negligeret; neve toleraret, quod praesens fortuna destinasset, iniquo animo. Tum quidem Baleazar ad fratrem ita scripsit :si ad te venire suades, annulum ex auro mitte. Hoe signum mihi esto sestinandi reditus. Ceterum
Vivo patre revocare Baleazarem, non videbatur
Narbali ex praesentibus optimum. Et hercle alio consilio neutrius capiti absui siet gravissimum discrimen; tanti operis erat fallere aliena indagatione nihil non furacissime scrutantem regem. At
183쪽
.Is' FRANCISCI FENELONII ubi primum miserrimo & quod merebatur, sito trannis occubuit: properabatur Baleazari statuturis redeundi indicium, eoque accepto ille festinabat iteri. Et forte Tyrum intravit, citin dubia super futuru rege opinio universos adhuc cive 'confundebat. Ngmine cunctante, promSque omnium animis salutatus est rex. Diligebatur, Neque hoc parenti eius praeter ullius desiderium ςxstinc qdabant, sed suae ipsius lenitati modestiaeque. Ipsa
adeo calamitas, tam diu patienterque tolerata singularem ei afferebat splendorem, ac dignitatem quandam nulla ratione assequendam; egregiamque imperaturi indolem ita illustraviti ut nemo fuerit de suturis subditis, cuius aut venerationem desideraret, aut gratiam.
Ceterum a Narbale conscripti REre populι principes; seniores, inquam, qui rempuhlicam
qnsultationibus, & sacerdotes, qui rem curabant - magnae Phoenisum Deae. Hi pronis corporibus Baleazarem venerati, regem eum pronuntiari per pyaecones iubent. Acclamatur . populo; quoties 3 haud dixerim. Ρenetrabant sese voces gratulandum ad Astarbaeam, quae nunc in infimis palatii latebris sum prostibulu suo Ioagare latebat. toti tamque perditis hominibus i quorum operi,
vivo Pygmalione utebatur, ne unRS remanserat.
Fceius namque sceleri infestum est, nee improbus se aux pommittit, aut submittit, nisi dolens impro-hο. hatis quippe perspiciunt scelesti depravatiquegni mi , quam perverse, q'an' avare ac crudeliter homi es suo de furfure usuri essent regnandi li- sentia. Bonos vero ob ipsam spem futurae mansuetudinis facilisis tolerant. Paucissimi ergo fuere
184쪽
TELEMACHUS. LIB. VIII. . I Iqui eum Astarbara perstiterunt, iidemque immanissimorum scelerum eius ministri ; ultima utique passuri. Ventum ad arma , oppugnatumque palatium. Illi fracti conscientia scelerum, omisso defendendi iconsilio, omnem operam impenderunt fugae. Astar-haea servili habitu se ablatum ibat in consertam multitudinem populi. Sed a milite agnita, proditaeque excipitur. Nec nullius operis fuit, ne discerperetur a furentibus, prohibere. Iamque raptare per platearum sordes coeperant. Sed a Narbale erepta est iratae plebi. Tum Baleagaris quidem rogabat copiam ; spes quippe erat, illecebris suissore obcaecandum, & crediturum etiam, adesse, ut ex ipsa occulta quaedam cognosceret. Annuente rege accessum, extemplo adsuit, ea formam Pam . suavitate modestiaque commendans , cui nec ira
potuerit irasci. Acutissime a laudationibus pathericeque blanda, quantum in deliciis fuisset genitori exponebat. Obtestabatur per cineres patrios, ne misellae, ne assiictae nollet misereri. Invocare deinde etiam Deos, quasi hos aperte coluisser: inundari amarissimo fletu: devolvi in genua. Post haec autem diligentissime anxieque monere coepit, quid- uid fidissimos quosque, charissimosque amicorum uspicioni regis odioque poterat obiicere. Ipse Narbal sectie coniurationis ab illa agebatur reuS, tumultuumque adversus Ρygmalionem, & sollicitati pro corona populi, haeretii filio detrahenda.
Quid Z quod affirmabat etiam, Narbalem ipsi
Baleazari adhuc puero venenum paravi fle. Neque leviores in optimum quemque civem calumnias suggerebat, rara , paternam dissidentiam de suo-Κ rum
185쪽
rum fide metumque in filium transiisse. At ille muliebris A tantae fallaciae haud diutius patiens, interpellat sceminam vocatique e militibuS proximi , qui scelus tradidere custodiae. Prudenti Dsimi seniorum cognoscendis omnibus factis eius praepositi. Horrendum dictui compertum est, ipsam Pygmalioni venenum attulisse, ipsamqne fauces regis pressisse. Series quaedam inauditorum facinorum
inter se cohaerentium totius vitae eius eurriculum emetiebatur. Iamque decreturi erant mortis genus , quod atrocissima criminum apud Phoenices patiuntur, exustionem lento igne: cum illa, satis intelligens, se misericordiam planὰ consumpsisse; non mitiori, quam Furiarum concitatalrabie, venenum haurit, quod ad praevertendum, si quod ipsi statueretur, diuturnius supplicium continuo secumferebat. Advertere, qui intuebantur , eam gravibus doloribus tangi. Levatum ibant. Illa per indignationem tacere, signis auxilium respuere. Deos, quos laesisset, memorabant. Illa nec pudore,
nec poenitentia quae decuissent ita scelestam) ι mei, sed quasi provocatura ex Astris Deos , feroci &contemnentis Obtutu coelum lacessere. Furor & impietas emicabant ex vultu. Toties exitialis Helena, attritis deletisque omnibus Ornamentis, Hesuba potuisset videri. oculi densa caligine offusi, fulminis quadam mobilitate lubrici, & atrociter intuentes: labia trementia, micantiaque ex crebro motu : os apertum , foedoque modo & immaniter dehiscens : vultus exhaustus, aridus, ad horrorem di inconstanter tortus, color pallidus, & ex favo livescens: artus omnes lethali sib
186쪽
frigore adstricti. Videbatur aliquoties niti, ut reciperet spiritum; sed tum corpus aptabat in hodixibiliores eiulatus. Ad ultimum destituta vitii fommidoloso spectaculo universos, qui intuebantur, complevit. Facinorosissimam umbram quis dubitet abreptam esse in loca tristia, ubi aeternum fatigabit crudeles Danaides pertusum dolium, rota
Ixionem, fugiens aqua sitientissimh captantem Tantalum, lapis Sisyphum, rostrum semper esus Tituri vulturis Tityum 2 Haud uspiam largius quam h Baleazare, sublato hoe monstro Diis liberatoribus est litatum. Dehine
ipsum imperium auspicatus a moribus paternae avaritiae recta obversis, satagebat commercium liquotidianis, quae pariebatur, detrimentis Loocare,
pristinaeque integritati restituere. Gravissima pensanti Narbal aderat, quem agendi auctorem non ducem admittit, suae ipsius rationi res singulas subiiciens. Singulorum quoque audit quan- . tumlibet diversas sententias. Eligit, quam censet saluberrimam. Charus est populis. Ρraestant hi,
quem regi debent, animum, inde prae paterna aVM Titia ex inique corrogatis opibus ditescenti. Nullam quippe domum repereris in tota Phoenicia, quae vel leviter recusaret regiae necessitati sua pedi fundere. Atque illi, quae eos possidere sinit, ce ritiS, quam quae auferret, possidet. Vitae suae, ut
extra periculum sit nihil opus est providere. In tutissimo regum praesidio, amore populi Versaturis Inter subditos nullum ess reperire , perinde qui habeat, ab is hoc Principe non regi, nolitque regium spiritum redimere suo. Ipse pariter, S eui dominatur, beatus populus est. Ex censu ne grali 1 - ventur
187쪽
ventur subditi, identidem metuit; & isti, ne minorem aequo velint censum perficere. Eximias fortunas, quas comparaVere, ipso permittente tenenr, easque nec in damnum civilis solertiae, nec impotentem fiduciam. Laborant, negotiantur, maiOrumque instituta constanter & cum religione colunt. Revixit Phoenicum, quae summa fuit magnificentia, revixit gloria. Hanc sortem, hanc salutem utramque integerrimam regi suo & iuveni debent.
Narbal ipsi parendo imperat Quodsi te nune videret, Telemache, quo gaudio exciperet, quibus quantisque donis colereti quam ipsi futurum
sit volupe, te cum pompa, quae natglςs tuos de--cet, cum celebritate reportare in patriam. Dii
bonit qui, quam deposceret Narbal sibi, mihi per
misistis operam; in Ithacam meum decernentes iter, ut in solio reponam Ulysiis filium, imperandi sapientia suis aequh, ac BaleaZar I yriis, profutu,
rum. Hucusque Adoamus. Telemachus clim eventu rerum, quas ex Ρlice
nice audierat, tum maxime luculent1 amicitia, quae ab eo miserabili conditioni suae indulgebatur, tenerrime affectus, hominem peramanter amplectit r. Quaerentique, quo casu Renisset in Calypsus insulam : ecepit suum a Tyro discessum, iterque ad Cyprios exponere, & qua ratione sit redditus Mentori, qua profectus cum eo in Cretam. Ludos deinde publicos ad eligendum pulso Idomeno regem institutos, iras Veneris, factumque exinde naufragium memorabat; quam item hCalypso benigne excepti, ipsa vero qua aemulatione sit unam ex Nymphis aversata Addidit denique Mentoria facinus,h quo, quia amabatur, hoc conspecto navigio praeceps datus esset in mere. Conis
188쪽
Consumptis mutuo sermonibus Adoamus opuparum convivium exornavit. Adiecta omnia obiectamenta, quae posses a Nauarcho exigere, certiori laetitiae argumento. Ρueri aetate integra al- 1sque vestibus inter epulas adstitere, pretiosissimis odoribus ex Oriente delibutas. Nautarum sedes auloedis cesserant, eosqtie interpolabat per intervalla Achitoas vocis S lyrae sono , quem nec Deorum mensae potuissent aspernari, & ipse Phoebus audire cum motu. Tritones &Nercides con- suxerant, ceter que ex mari numina. Quin ex Profundis cavernis pisceS emersere, quos intuentium admirationi gignit pςlagus, densam navigan-ribus coronam, mulcente cantu, affusuri. Frequentes erant ex Phoenicia iuvenes, eximia pubchritudine, vςlaisque carbaso, quae laudem detrahebat nivibus. Hi saltantes, aliquamdiu suis ninmeris, proxime AEgyptiacis, deinde Graecis apta- Vere pedes. Tubarum quoque usque & usque excitatus clangor ita incumbebat mari, ut ad remoti silma etiam littora pertingeret. Nocturnum
stentium, pelagus castigatum a fluctu, luna scintillans, & per aquarum diffusa planitiem, caerulea ct paulo in opacum prona coeli iacies largissimhinternitentibos stellis, adiuvabat decus adornati de nocte spectaculi. Telemachus, nec tarda indole, nec lenti animi iuvenis, nihil non amabat deliciarum praesentium. At iisdem cum insolentia delectari non sustinuit. Trepidabat vel ad liberalissimas oblecta- pones, ex quo in Calypsus insula tanto cum rubore didicit, qukm facile incalescat iuventus. Vereb tur omnia ; intuensque in Mentorem 1 vi tu eiu
189쪽
oculisque, quid de toto celebritatis huius appar tu sentiendum sibi, requirebat.' Hae iuvenilis animi turbatione perspecta Mentor plurimum laetabatur. Fingebat tamen, eam ignorare, Tandem motus continentia iuvenis,
cum familiari & mediocri risu: novi, inquit, quid
timeas. Euge veroi time, sed intra modum. Si quis umquam alius, ego certi velim, ne expers voluptatum sis earum scilicet, quae te nec imp tentem faciant, nec segnem ad sortia. Oblectationibus opus, quae lassitudinem eximant animo tuo, non potestatem tui & animum tibi. Lenes habeatque moderatas remissiones, quae numquam te impellant brutis familiari impotentia. Post angustias tuas aerumnisque utilo nunc erit relaxando confirmare animum. Da hoc Adoamo, ut, quae
offert ad laetitiam, admittas. Fuge Telemachel iucunditatem ingredere t gaudet faciles & imgenui sunt, qui instruuntur a prudentia. Haec una dispensatrix est sincerae voluptatis, eamque ita ordinat, ut, quibus iucunde assicimur & integra sint & diuturna. Haec didicit laeta seriis eonium gere; ipsoque ex labore remedium trahit molestiae, atque hinc novum laboris adminiculum. Prae sedemum sine rubore fert, cum opus est, laetitiam. Inter haec extrema verba lyram Mentor sumpsit, ecepitque fidibus canere ea artis praestantui se ut tanto aemulo suas cum tristitia Achitoas poneret. Micabant incensi oculi, movebatur vultu praesenseolor, sutura nota aegritudinis, S pudoris eius in omnes manifestum signum, nisi ab intuendo praesentes Mentoris artificium abduxisset. Trahebatur autem tum ab audientibus, quam parcissime tenu-
190쪽
issimeque poterat, spiritum, ne vel particula diis vini concentus avidas aures praeteriret; sollicitudo tantum & paene metus erat, ne, voto brevior, iugularet audiendi desiderium. Quippe i a vox Canentis non essem inara mollitudine, sed ad flexionem saedis, splendidaque sono, auribus etiam minima quaeque cum Vigore admovebat. Initium modulis laudes Iovis dedere, qui utpote Deorum hominumque rex atque pater coe-1um unico capitis nutu terrasque mover. Deinde natam ex eius cerebro Minervam seu sapientiam
Tepraesentabat, quam conceptam intra se, effudit ad formandam docilitarem humani generis. Atque haec quidem religionis capita tam pie modulabatur, & pathetice, ut tota concio sibi videretur Olympum S in Olympo Iovem intueri, cuius ex oculis fulgor prae fulmineo perstringit. Narcissus Porro argumentum fuit, suam ipsus formam tam Perditὰ insaniens, ut aeternus contemplator sui fontibus uteretur in speculum, misera doloris sui victima & mutatus in floxem, cui nomen eius posteri indidere. Finem denique eantui imposuit flebile Adonis satum, quem dentes apri divellere, amasia Venere revocando animam eius multum sed nequicquam fatigata, ςamque numinis sui impotentiam amarissime deplorante apud superos. Nemo tum audientium lacrimas in potestate habuit; ipsasque lacrimis mirabilis se voluptas adiungebat. Finito cantu, Phoenices mutuo cum admiratione aspiciunt. Orpheu est, aiebat quidam. Hi ipsi numeri sunt, q'ii feritatem brutis, arbores sylvis, petras montibus dempsere; ab his incantatus Cerberus, interpellata Ixionis, Danaidumquo