장음표시 사용
231쪽
in Hesperia, non item in partibus tuis habes ΘN estorem, qui a multis fortiter gestis in Phogia Herocm probavit te , legitque in amicum sibi ΤAtqui hanc amicitiam, rex inquit, sustulere callidae
hominum solo nomine harbarorum industrsae. Eo certe adduxere prudentisiimum virum, Ut crederet me captare Hesperiae tyrannidem. At liberemus eum hoc errore, Mentor reponit. Nestorem Telemachus vidit ante deductam huc terrarum coloniam magnaque ob Ulysem patrem itinera. Tenebitur adhuc memoria tanti viri, quumque filium eius amanter exceperit. Est autem caput apud eum agendae rei, suspicionem abolere, quae ab adversariis tuis iniecta ipsi est. Excitasti passim suspicionem, alienam libertatem dolere tibi. Haec fax pia lentis belli, qua extincta istud refrigescet. Sie iterum habe : rem mihi permitte. Ita disserentis collo rex affudit sese magnitudine interioris solatii, quod voci quoque attulit moram. Cum eonatu tandem expedita lingua: o venerabilem, inquit, & coelesti sapientia canitiem, missam a bonis Superis, ut emendet, quidquid perperam h me hucusque gestum l Fateor: odissem in alio, qua ru ureris, dicendi licentiam. Sed & istud pronuntio, tuum unius consilium posse ad petendas
pacis conditiones inducere hunc animum. Statueram aut perire, aut quidquid uspiam hostium, vincere. Sed aequum est prudentiae tuae obsequi, non cupiditati meae. Felix Telemache, qui vel nunquam vel Idomeneo certe levius delinques tantae sapientiae discipulus. Fac, senex Optime, fac pro imperio. In te par Minervae facultas sua
dendi salubria. I, promittς, & vel per iacturam
232쪽
TELEMMΗUS. LIB. X. δ' omnium, quae possideo, paciscere. Plaeebit Idomeneo, quidquid videbitur tibi. .
Hos ultro citroque sermones multiplex ex improviso tumultus rupit. Exaudiebantur fragores curruum, hinnitus equorum; Demitus non tam
clamantis quam foedum in modum vociferantis multitudinis, clangorque tubarum ipsa sonitus ad stridoris similitudinem praefracti asperitate concitantium militares impetus. Publicae voces nuntiabant adesse hostem: multis ambagibus collocata in viarum angustiis praesidia fefellisse : oppugna- .rum venire Salentum. Viri aetate graves, feminaeque pavere & trepidare inter gemitus visi: Ergone relinquenda erat dilecta patria, tam sertilis tam
beata Creta, quaerendumque cum infelice rege per tot maria exilium, ut hic coniungeremus domicilia, alii Troiae finem habitura 3 Perstringebantur fulgore oculi e recentibus muris prospicientium in late circumiectos agros, galeis, loricis, scutisque exceptos a sole radios iacientibus in transversum. Horrescebat solum eminentibus sarissis haud aliter, atque aestivis caloribus per circumfusum Ennae muris agrum in Sicilia densos aristarum ordines iusto agrestis operae praemio Ceres consuevit disponere. Iam curribus appensae falces notabantur, multum nociturae ex acie. Neque dissicile erat nationum internoscere discrimen, ex quibus conflabatur hostilis exercitus. Mentor, ut inimicum agmen melitis prospice- .ret, conscendit in editam turrim, proximε sequentibus rege & Telemacho ; statimque coniectis oculis Philoctetem, alibi Nestorem cum Pisistrate filio aspexit. Extrema aetate Nestorem facile di-
233쪽
singuebat ab omni exercitu. Itaque viso eo, Id meneum inclamans: Ehol Philoctetem & Nesto-xem tibi quidem nihil nocituros, sed nee hostibus credideras futuros auxilio 3 Ecce sumptis armis nocituros tibii Et alterae illae copiae, servatis ordinibus suspensoque subeuntes gradu Laeonum, puto, sunt, & Phalante duce. Nemo quispiam emicus tibi, hostes habes, quot haec ora accolas,
te ipso quamquam non sciente irritatos. Inter haec verba Mentor couisestim relicta turri contendit ad portam civitatis obversam regioni, qua veniebat hostis, iuss1tque ea reclusa sibi viam dari, Idomeneo imperatoriam Mentoris in agendo constantiam vehementer obstupescente, nec rationem pius , quod acturus erat, auso percontari.
At ille signo dato, ne quis ipsum sequeretur; obviam procedit hosti; mirantique hominem unum
Don vereri tantis Occurrere copiis, eminus Ostens1cdea significat Dacis venire internuntium. Ubi exaudiri potuit, convocari rogabat principeS exemcitus. Quo facto hunc in modum alloquebatur universo S ' Non ignoro, Viri, ex forentissimis Hesperiae nationibus congregati, vos ad communem libertatem defendendam huc duntaxat convenisse. Laudo hoc etiam armatum propositum. At sinite, quaeso, qua ratione & libertas & honor vestrarum gentium incolumis esse etiam sine clade valeat, audien albus vobis exponam. Quis ignorat, Troianae expeditionis oraculum, Nestor quem inter omnes intueori quis ignorat, inqu3m, quanta incommoda , quanta discrimina
bullum vel ipsis stiferat, qui iuste & auspicibus Diis capes
234쪽
TELOMACHUS. LIB. X. sto Ieapessunt arma 3 ex iis flagellis, quibus humanum
genus castigant Superi, acerbissimum bellum est. Et universam quidem Graeciam quantum decenn lis expeditio attriverit, semper tuae inhaerebit tristi memoriae. Quae, Superil inter duces distensio lquae impotentis fortunae ludibrial quae clades ab Hectorei quae civitatum omnium etiam validissimarum calamitas ex diuturna regum suorum absentia i adornato autem reditu alios ad Capharea hausit naufragium, alios inter amplexus coniugum sponsarumque occuparunt satar ut in Troiam nos armisse videatur Deorum indignatio. Quos ego quidem nunc precor, ne armis vestris renovare
velint tam funestam victoriam. Equidem iacet Troia cineribus sepulta suis. At enim multo magis valeret nunc Graecia, si adhuc urbs illa staret, Helenamque arderer suam impurus Ρaris. Tu verb, diuturnum fortunae ludibrium S in Lemno exul Philoctetes, aequalis belli aequalem prioribus aer mnis tuis non times exitum Z Sed & Lacones malaseio sensisse longioris morae, quae Principes, ducesct bellatores nostros tenebat in Phrygia. Et quicumque demum in Hesperiam venistis Graeci lalia atque alia perpessi estis, molientes huc transitum. Atqui Troiani belli hi erant effectus & trbses reliquiae. Post haec verba Mentor appropinquabat Pyliis, quem quia Nestor iam agnoverat, ct ipse proc
dens salutatum: Reereat me, inquit, aspectuS tuus.
Diu est, cum in Phocide te primo vidi, tria haud
amplius numerantem lustra. Ego vero ex ore tuo iam tum legebam notas canescentis, quam postea
c. assecutus, prudentiae. At ali quis te huc casusΘN s ' ecqua
235쪽
1o2 FRANCISCI FENELONII ecqua ratio finiendi belli, quod Idomeneus obtrusit
nolentibus 3 pacis tam unicum nobis quam magnum desiderium. Novi cuiusque magnopere intererat nec lacesssere nec lacessi. At mala fide eum proximis paciscente Idomeneo, vacillabat nostra securitas. Inita cum eo pax ab armis quietem haud afferret nobis, sed foederi, quo iungi mur, arae scilicet libertat1s nostrae, ruinam. Gens nulla est, quam is celare voluerit ambitionis propositum, universa destinantis tyrannidi suae. Serviendum itaque erat nobis,nisi curae fui siet, regnum eius prius, quam adolescat, evertere. Perfidus est, eumque aut caedere cogimur, aut pati dominum. Quodsi tu possis quo modo efficere, ut nec dubie, nec suo unius emolumento paciscatur, arma non inviti praesentes exercitus ponent. Nobis vero volupe erit primas sapientiae tuae concedere. Nestori responsum ab internuncio : Ulysses
id quod non ignoras) filium mihi tradidit insti
tuendum. Isque ut cognosceret, quae accidissent
patri, urgente desiderio Pylon pervenit, tib1que praesto fuit. Excepisti illum cum cura cultuque, qualem ab genitoris licebat amico sperare; filii etiam tui societate ornasti. Inde magnis pelago itineribus accessit Siculos: in AEgyptum & Cyprum
sorte venit: Cretam tenuit. Iamque repetebat Ithacam: eum vento, aut Divino potius Numine ad hane deerravit oram. At felix error, quo accepistis homines, quibus intercedentibus gravissimum bellum k cervicibus vestris moveatur. Futurum quippe pactum, quantum Opus erit, deinceps non ab Idomeneo, sed a Telemacho atque h me
236쪽
Haec eum Nestore inter foederatos exercitus agentem rex & TelemachuS armatique contue hantur e corona mUri; acerrimeque intento S, quo vultu acciperetur Mentoris sermo, vellicabat deis
siderium, e propinquo exaudiendi canam utriusque viri prudentiam. Et Nestori quidem rerum, quae acciderant, usu copiaque disserendi nemo par habebatur ex Graeciae rcgibus. Cum oppugnarentur Pergama, ille Achillis serociae, ille superbienti Agamemnoni adhibuit modum: ille Aiacis arrogantiam, praecipitesque impetus Diomedis repressit. Creoidisses, eum disputaret, non verba sed mel fundere. Is unus erat, qui audiebatur ab
universis ducibus : unus , cui exordienti sermonem praestabatur commune silentium: unus denique, cui cedebat foeda in castris dissensio. Ceterum integritatem virium eius ingravescentis aetatis tentabat frigus ; neque tamen sine succo aut lepore erat Oratio. Referebat praeterita, ut iuventutem institueret ad prudentiam, eratque moduS, quo referebantur ab eo, ut non incompositus, ita senili lentitudine temperatUS. Tam venerandum caput, cuius admirationi se dederat universa Graecia, tum ad Mentoris Occursum nihil eloquentiae, nihil dignitatis videbatur retinere. Credidisses omnia Nestoris ex senectute ornamenta extingui Mentoris senio, utpote quod Prae Vigore optime temperati corporis sibi vendicabat reverentiam. Verbis utebatur, quibus nee lepos inerat nec cultus, vi tamen & auctoritate Pollebant, quanta tum primum coepit in Nestoris sermone desiderari. Oratio eius semper brevis, vera, ct valitura ad motum ; numquam revoluta
237쪽
ad ea, quae semel intulisset; duntaxat excurrens ad necessaria rei, de qua capiendum erat consilium. Quodsi autem interdum ad priora retrahebatur aut necessitate inculcandi, quae dixisset, aut . persuadendi; redibat semper fusior, duiusque perapposite similitudinibus locuples. Relucebat 1tem in habitu eius, seu agere cum aliis seu docere volentis, mira quaedam & facillima iucunditas. Ex omnibus tum copiis diversissimarum gentium nemo erat, quem tam venerabilis utriusque viri aspectus non moverit. Itaque dum Salenti hostes ex amicitiae fiducia importuni stipatis cuneis se premunt, percelluntque desiderio &cominus aspiciendi & audiendi prudentissimorum par hominum: Idomeneus cum suis tota oculorum cupiditate studioque videndi adnitebatur, quid ex habitu consultantium vultuque coniectari sis esset, cognoscere. t
I Nter hare Telemachus longioris morae haud
patiens clam sese eripit Cretensium multitudini ; festinatoque cursu ad portam , qua Mentor excesserat, imperantis voce prodeundi exposcit copiam. Non adverterat Idomeneum abitus eius. Itaque ut primum extra portam, vicinumque Nestori videbat esse, admirationem haud tenuit. Ceterum agnitus a Nestore iuvenis, cum eum cerneret lentiorem dissicilemque pro
aetate sibi moliri occursum, prior ipse involavit in collum salutaturi; mutisque amplexibus diu vinctum
238쪽
rinctum assatus tandem cum gemitu: O mi pater, inquiti se compellare non dubito. Licet per benignitatem in me tuam , S per iniquam sortem, quae me vetat Genitorem reperire; licet, inquam,
debitum suavi sumo Ulyssi nomen tibi impertiri. O pateri chare pater, quem rursum intueor i α si intueri & Ulysiem sic queam l Tu, in quo ipsum quasi Ulvssem recipio, tu mirigare prosecto dolo rem postis, nisi insanabile mihi laetura eius intualisi et vulnuS. Moverat seni lacrymas hie Telemachi affectus, clam utique gestienti, cum tam concinnos tamque decoros fetus iuventuris aspiceret. Sed & foederatos omnes in admirationem dabat species, oris suavitas, vulgo maior animus, &praeprimis sepex
medias hostium acies penetrantis fiducia. Ecquid, aiebant, filius hic est senis Salento huc egressi ad Nestoris colloquium 3 quid dubitamus AEtas, quantum potest, utriusque diversa; at eadem saapientia, nisi quod haec in altero florem, lectissimos
uberrimosque fructus ostendat in altero, Contemplatus Mentor, qua benevolentia hNestore acciperetur iuvenis, gratulabatur sibi, suamque ratus Occasionem: Ulyssis, inquit, tanulum Graeciae, tantum, Nestor, tibi dilet ii hiesilius est. Eni obsidem eum, & pretiosissimum pignus habe, quo Idomenei roborari unquam fides potest. Facile intelligis,me parum sane velle, ut amissum patrem ruina filii excipiat, Mentorique obiectet infelix Penelope, sobolem unicam conasumpsisse in novelli regis, Idomenei, ambirum. Hoc itaque pignore, quod sponte advolavit, ut sese vobis assereret, quodque Pacifici miserunt Dii, vobis,
239쪽
vobis, ex tot gentibus delecti viri, ibo conditiones propositum, quibus iniri queat pax firma, sempi
Vix protulerat pacis nomen : cum alii atque alii retro ordines militum confusa S VOces, quae nondum ad clamorem pervenissent, emiSere. Frenis debant itaque perstrepentes, haud dubii, omnem moram pugnae noxiam ipsis fore, taliaque ab internuntiis ob hoc solum dici, ut Vacuas praedae manus referret mitigata ira. Praecipua erat Manduriorum indignatio, existimantium, Idomeneum
sperare, adhuc semel ipsis posse imponi. Constituerantque iterum atque iterum interpellare Mentorem , metuentes, ne tanti viri prudentia socios in diversa abstraheret. Et iam Graeco S Omnes, qui in ipsorum partibus erant, suspectos habere coeperant quod ubi Mentor advertit, nihil morabatur ad dis luendam earum gentium amicitiam alimenta suspicioni adiicere. Hoc ut essiceret, ita
exorsus est: Mandurios recte conqueri, omniumque, quas accepere reparationem iniuriarum merito postulare haud sane dissiteor. Sed & istud Graecorum in
hac ora coloniae merito postulant, ne indigenarum odiis suspicionibusque onerentur. Contra e Graecia advenas summa oportet voluntate consentire,
atque ita se gerere, ut amice habeantur ab incolis. Unde niΙ nisi cum moderatione agendum. Abstinendumque terris, unde iniquum est finitimos suos depellere. Equidem scio, adversam sortem inauspicato tulisse, ut dissideretur Idomeneo. At arduum non est, eum, qua excidit, restituere fidei. Telemachum meque ipsum vades atque obsides habet
240쪽
habete, amicum eum non dubium futurum. Manebimus apud vos in custodia, nota dimittendi, nisi integerrime prae litis, quae venerint in pactum. Ceterum dolorem vestTum, Mandurii spergebat contentiori voce in illud cumprimis accendit, quod post itinera montium, quos nunc incolitis, Occupata dolo, liberum Cretensibus sit in eas sedes irrue-xe, ad quas recessistis hoc animo, ut vacuae ipsis essent maritimae planities. Haec itaque itinera, hae fauces editis turribus dispositoque Cretensi milite impeditae, re omnino vera bello dederunt causam.
Agite, & si quid pugnatis praeterea, edicitet
Tum appropinquans in responsum, qui imperabat Manduriis : Quanta sinquit) ad evitandum bellum non fecimus t Dii norunt, ab armis semper nobis vacationem sciri, nisi chm pacificis esse extra noxam servitutis per Cretensium ambitum non li-euit, ita se denique habentium, ut debuerimus fidem quoque iuratos timere. Vah insana gens lipsa quae ultimum salutis remedium, arma, sic in nostras intrusit manus, ut nisi ipsius interitu salvi esse non possimus. Haud immerito semper erit nobis persuasum, quamdiu obtinebit illa itinera, terris & libertati nostrae insidiari. Quodsi enim
vere & unice captarent eum proximis amicitiam, contenti hercle iis, quae sponte cessimus, omitterent montium nostrorum aditus occupare , nisi , libertati nostrae superbe inhiarent. Nondum, prudentissime senex, nondum gentis huius mores cognovisti, quos satis superque & malo nostro Man , durii didicimus. Desine, Superis dilectum caput, morari bellum iustum, necestarium, quo sine haud quiescet umquam diu Hesperia. Vah ingrata, per-