장음표시 사용
271쪽
fertilitatem peccat. Redibat eiecto fas u ingenua& frugalis simplicitas. Civium quoque servorumque alimentis constituta ratio. Vah probrum, exclamabat ille, viros summos & nobilissimos documenta amplitudinis suae in lautitiis ciborum reponere , qui vigorem animis, qui sanitatem furtim eripiunt corporibus i cum vere credere se debeant sortunatos, si sobrii, si ab auctoritate & po. tentia lassicientes in alienum subsidium, si laudabiales denique sint 1 probitate facinorum. Sobrietas
optimum cibi etiam vilissimi condimentum. Haec sanitatem in annos quὲm plurimos roborat: haec non honestius quam constantius oblectat animum. Itaque tu quidem rex vulgo pasceris melius, sed 1 iustulis non exquisitius ad gulam. Ars quip- pe ultra veram necessitatem humanum irritandi palatum disciplina quaedam est verissimi veneficii. Idomeneus non alias melius agnoscebat, iniquam suam indulgentiam fuisse, quae novellae colonos civitatis in mollitiem & corruptelam morum dedisset, neglectis scilicet nullis non legibus, quibus st Minoe sobrietati suerat cautum. At Mentor satis gnarus leges etiam instauratas frugis haud esse, nisi vim & robur ab regis exemplo acciperent; quippe ex quo uno legum penderet auctoritas: 1d quidem haud obscure declaravit Idomeneo. Qui sine cunctatione secutus monentis consilium, instituta regalis mensae ratione, nihil deinceps in eam curabat inferri praeter panes plurimi alimenti, modicum vini vernaculi incundo sapore, cibos que vulgatos usu , qu alibuS vescebantur ad Troiam. Igitur prodiga mollities, cui paulatim epiniantes assueverant, exolevit, nemine 'lubre insti
272쪽
tutum auso aspereari, cui ipse adeo rex volebat esse obnoxius. Molliores deinde moduli etiam remoti, qui adscemineam teneritudinem iuvenum animos submitterent. Nec militis allum crudis comessantium vociferationibus verius quam cantibus; quoniam capiti haud paulo aequiores qui vinum, mores optimos ad importunitatem & impudentiam proveherent. Modus quoque numeris imperatus, quibus Deorum laudes Heroumque praeclarissima exempla in templis solenniores referrent dies. Rursus columnae, eminentiae rariores proiecturas vocant) xysti seu porticus, ampliora architecturae ornamenta , Deorum tantiim aedibus permissae. Exempla etiam tradidit belle, citra pompam tamen luxsimque, architectandi; ex quibus mediocrispatio terrae imponi possint diversoria iucunda &su seintra numerosae familiae, tum pervia salubri
aurae opportunaque discretis ad manendum locis, tum compositionem munditiamque sicile recipientia, & levissimis impendiis a vitio ruinae detrimentssque vindicanda. Iubebat interiora aedium , quae illustriores eΩsent, laxari in atrium, procurrente modica porticu cum columnis; fierique minora cubilia acci piendis ingenuis hominibus. Copia conclavium, quibus carere patiebatur necessitas, apparatusque
cumprimis interdicti. Atque haec aedificiorum singulis familiis congruentium varietas citra notabile impendium egregiam & ad artis praescriptum exactam tribuebat speciem. Contra vero pars altera oppidi, quam incolae pro insolentia elati arbitrii sui iam tum absolu
273쪽
absolverant, magnifica quidem, ceterum minus amoena erat Opportunaque usui incolentium. Toti operi exiguo temporis intervallo ultima accessit manus. Quippe ex finitima Graecia se quentes adsuere architecti; acciisque ex Epiro &aliunde magno numero structurae muralis opisi, ces, ea conditione, ut, Salento condito, fas ipsis esset fixis in agro eius domiciliis manere tam ad
subigendam partem rudis & inculti soli, quam
habitatoribus celebrandam regionem. Pictoria statuariaque etsi meliores videbantur Mentori, quam quas oporteret abrogari, peritos
amen earum artium ad modicum censebat numeruiti reducendos. Aperiebat scholam: dat1quo limato & exquisito ingenio νiri, qui tyronum suorum facultatem ad discendas artes pericli Iabantur haud obiter. Hac super re ita disputabat Mentor: Ad artes, quibus simpliciter Opus non est, inepti sunt languentes & hebetes animi. Proinde ad eas admovendi ex adolesciviribus soli, quorum habile ingenium ipso mediocrisatis fastidio promittat in arte excellentiam. Ceteri artibus nati minus inge, nuis, ad quotidianas reipublicae necessitates transferendi. Pictorum sculptorumve proprium ossi eium & unicum nobis sit, illustres viros iactaque illustria propagare ad posterorum memoriam. Aut enim in aedificiis publicis, aut maiorum mo-
numentis statuendae imagines sunt earum rerum, quas pro patria praeter ordinem civium virtus gessit. Ceterum Mentor etsi vehementer proposuerit temperantiae sumptuumque mediocritati consulere : equorum nihilominus curricula, seu
hippodromos, palaestrasque, ingentes structura
274쪽
erum moles, laudavit, aliosque locos certaminum. quae habilitatem cqrporibus S robur darent. Reiecta praeterea fuit incredibilis multitudo mercatorum, panno S artificiOSe textos, acu pretiose picta, vasa aurea argenteaque, Deorum, hominum, & animalium expressa imaginibus, liquores arte mixtoS OdoruSque vendentium. Pro his imperata supellex sine cultu, & dissiculter atterenda usu. Itaque Salentini post publicas nuper de paupertate querelaS nunc abundare opibus coepere Sed& has ipsas ausi contemnere sui quae non care xent sallacia, magisque exhaurirent quam ditarent eo solidioribus verioribusque fortunis augebantur. Ditescimus enimvero, inquiebant, spernendo divitias, quae patriam spoliant. Mere desinimus, egendi necessitatem attenuando & accommodando ad veram frugalis naturae indigentiam Maturilis deinde ad armamentaria & horrea severtit inspicienda, visurus, an bello opportuna instrumenta, ceterique militiae adessent apparatus Aiebat enim, promptam esse oportere gerendi belli facultatem, ne gerendi eius offerri possit necessitas. Sine mora igitur collecti, qui ex ferro, chalybe, aereaque opera sacerent. Exaudiri tura ardentium fornaeum sibilantes crepitus e volvi sursum sumi flammarumque turbines, quales in vas issimum terrorem AElnae eiacui intur specus raures obtundere incudum geminata supplicia, quae montium vicinarumque crepidinum repercussa
obiectu quandam eius insulae iaciebant speciem, in qua Cyclopes Vulcani laudibsis ad maturanda Deo. Dum patri sulmina incalescunt. videre erat, pxu, dentissimi senis consilio omnia gerendis bellis
275쪽
necessaria praeter noxam integerrimae pacis praeparari.
Subinde Mentor eum Idomeneo egressus est rus. Iacebant ingentes tractus soli, opulenti, nisi defuissent, qui colerent. Agri plerique mediam duntaxat partem subacti. Causa aesidia, & paupertas erat agrestium, utpote destitutorum operis, ideoque S animo ac viribus, terram, quantum par erat, exercendi. Mentor aspiciens inerti situ squallentes campos : Isti quidem, rex , inquit, ditare incolas desiderant. Sed desunt manus, quae, quod offertur.
accipiant. Agel educamus ex urbe opifices, quorum Opera adeo usum non habent, ut etiam ossiciant moribus: His istas planities, istos colles conserendos trade. Habet squod sateor non nihil difficultatis istud consilium, quod id hominum genus, quippe exercens opera, quae a sedentibus fiunt, rude si agri culturie: at ecce tibi aliquid huic malo remediit Dispertiendum inter ipsos est possessore vacuum solum , evocandsque ex finitimis auxilio, qui asperiora pro ipsis opera suscipiant. Nec recusabunt, opinor, venire affines; si iustam mercedem pacistare de ipsis frugibus, ad quas ferendas novitiuin instituent solum. Quid Z quod attributa postea eius parte, quam possideant, populo tuo alias minus adhuc frequenti ipsos potes adiicere. Quod si patientes laboris legumque observantes sint, meliores profecto subditos ne optabis quidem; habebisque, unde vires tuae aligeseanti At rus traducti opifices liberos suos erudiendo ad laborem agresti vitae assuefacient. Iterum caemenin fili operis striatiores, aliunde ad condendam ur-bsim tuam profecti, promisso tenentur partem
276쪽
ruris colere, trullamque commutare buri. Hos, ubi primum ultimam oppido addiderint manum, subditis tuis adscribe. Gaudebunt sibi in potestatem transire tam boni nunc domini. Utque obfirmam corporis habitudinem sunt paratioris industriae: ita collocatis in agros opificibus stimulos laboris exemplo subiicient. Hac ratione agri tui lapsu temporis paulatim robustis sumtaque laboris cultoribus abundabunt. Neque est, quod incremento huius populi metuaS. Im O proxime numerare vix poteris, modbfacultatem nuptiarum difficilem ne reddas. Hane in rem cape sis hoc simplicissimum eonsilium. Quotusquisque mortalium non aspirat ad nuptias Τ a quibus quod arceat, nihil est praeter miseriam. Iam tolerabilia tributa si exigas, cum uxo- ibus liberisque vitam tui agent expertem graviOris molestiae. Numquam enim sine beneficio terram quis colit, quae alimenta reddit sollicitae industriae, nec bona sua negat nisi aversantibus labore adipisci. Augentur aurem, nisi Ρrincipis obstet avaritia, pro num exo sobolis agrestium opes. A primis enim unguiculis administros se praestant genitoribus liberi. Minimi natu vervecum greges, armenta adultiores ducunt; &, quibus aetas iam
firmior, cum parentibus vacant miri. Interea main
tres eum reliquis, qui domi secum agunt, viro charaeque soboli ab diurno opere languidulum
corpus retracturis parat carnulam: admovet alte
nas manus pecudi, beathmque lactis copiam ab uberibus elicit: sarmenta congerit dissusis ignibus, quibus ceu spectaculo in orbem apposita, sceleris pura, fugitansque litium familia vespertinis can- in a tiunculis
277쪽
tiunculis praeludit futurae ex semno duleedini reffingit caseos : castaneas nuces ceteraque poma agresti arte ita praemunit ad vitium, ut aetatem sine detrimento iustae maturitatis serant. Revertuntur rure magistri pecorum ad humeros haerente tibia ; temereque coeuntes ad vesperintinum otium domesticos oblectant numeris, quos ex finitimis viculis cursim aurium arripuere magisterio. Imperata Vacatione ruri tergum arator Obvertit ; suspensumque boves aratrum reserunt,
languori permittentes se, laxatis lassitudine cervicibus, fracto & inerti gradu, nec tum corrigendo subiectis stimulis. Cadit cum sole labor, S quidquid languorem artibus creat. Stringunt universam naturam dulci fascino sparsa Deorum iussu per
orbem papavera, opportunum ad anxias curas remedium. obdormitur: non sudor, non molestia suturae lucis prospicitur. Fortunata gens, quam nec impellit ambitus, nec turbat suspicio, nec infelix collidit astutiat fortunata, inquam, si tamen regis bonitas, ab Astris donum, patiatur esse innoxiam. At quae crudelitas, si, quae natura sudori tribuit praemia, terrae fruges scilicet, auseruntur ambitioso consilio 8 sufficeret profecto uberrimus naturae sinus alendo infinito populo, tenui victu opereque delectanti. At quorundam mortalium insolens lautitia magnam partem humani generis ad extremae paupertatis deducit inediam. Scitanti abhinc Idumeneo: Quid ageret, populo negligente incumbere in cultum opulenti soli, quod ipsi attributumst suasit Mentor , ut tune omisso communi tritoque dominorum more rationem prorsus obversam teneret. Hoc, inquit, potissimum
278쪽
6ssimum agit inconsulta regum avaritia, ut diligentissimos quosque in excolendo fundo subditos gravissimis tributis & censibus vexet, iniqua scilicet spe, ex his sontibus non alias leviori negotio
obtenturam, quae exigit, aequior incitas sibimet procuranti desidiae. Tu proscribe hunc morem, tam probitati insensum, tam facilem sceleri, causamque, tum regi tum regno pestiferae inertiae. Constitue pretia, decerne mulctas, additis, opus sierit, insignioribus poenis in eos, qui agri sui curam abiecerint; non secus ac in desertorem stationis suae militem animadverteres. Contra qui augescente familia augent & industriam agrestis operae, praemiis assice, immunitatibus dona. Tunc enim. vero strenue propagabitur soboles: labor amabi. tur, & inter honesta incipiet reputari. Emerget ex vilitate sua agrestium conditio; utpote exempta plerisque molestiis r extinita contumeliὲ reparahitur aratri dignitas, elim occupabit, quae patriam modo defendθre, victrices manus. Neque enim minus erit honestum acceptos h Maioribus agros tranquillis temporibus excolere , quam eXOrto bello defendere. Florentissimum Imperii decus renovabitur : favebit Cereale caput circumeuntibus spicis : sub pede Liberi Patris uvae dissilient, ex quibus collecti liquores laudem Nectari praeripientes rivos per prona montium devolvent. Et quos secundit in perennium aquarum ripas ct ma gines pastoritia plebs vocibus admetitur numeros, depressa vallium acceptos reiicient, gregibus interea carpentibus pabulum, & luporum securitate
inter flosculos herbescentis soli lepide grassantibus ad saliendi lasciviam.
279쪽
Tu vero, Idomeneu, scatebra si fueris tam mes.. tiplicis boni: si tot populi suaviter acquiescent sub umbra tuae mansuetudinis : nonne facultatem sortis etiam optimae superabis 3 numquid maiothaec ad animi voluptatem gloria, quam vastare Tegna, terrarum suarum angulos omnes haud paulo , quam devictarum gentium , minus obserere caedibus, implere tumultu, sermidine, suspiriis, terrore, inedia, desperatione 3 Fortunatum sane regem, siquem Deorum favor animo tam excelso instrueret, ut hunc in modum ipse velit esse populi voluptas, regnique sui amo num idque perenne spectaculum i Enimvero universus terrarum Orbis tantum abest ut potestatem eius propulsaret armis, ut etiam supplex eandem sibi deposceret. obiiciente Idomeneo, tam opulenta pace si seuerentur, fore demum, ut labefactatis voluptate moribus sortunas suas in auctorem earum regem arment; salso id timeri h regibus Mentor asserebat; tamque specioso titulo subditum censibus atterenti regum luxuriae plerumque patrocinari adulationis mendacium. Sed en i quam facile sit hunc metum eximere regibus. Quas modo condidimus agrarias leges, ipsae industriam vivendi rationem ab iis exigunt. Namque remotis opificiis S artibus, quibus parari amant opes superfluar, Praeter necessarium victum nihil quantumlibet divites possidebunt. Sed & divitiis haud parum demet, quod prono ad nuptias aditu plurimum Rugebuntur familiae. Quae u prolibus, non fundia
abundent; cogentur rem rusticam, ne alimenta
deficiant, continuat1 industria obire. Uoluptas &otium
280쪽
TELEMACHUS. LIB. XII. 247otium insolentiam ac seditiones cient. Tui verbpanem quidem liberalem, at tum primsim habebunt, cum glebae, quam exercent, eorum sudorem Iabor miscuerit.
Ab hac ergo tam salubri continentia ne gens tua desciscat, iam nunc in portiones, quas singulae δε- miliae possideant, rura describes. In septem classes quod nosti) seu ordines gentem omnem divisimus. Cuilibet familiae sui ordinis haud amplius Permittendum glebae, quhm ad alendam se habebit opus. Quod sν observaveris institutum, fas non erit nobili venire fundos pauperum. Aliquid ruris, quod colant, habebunt singulae, permodicum tamen : at eς ipso ex capite amplius servebit huius permodici colendi industria. Quodsi autem longa
aetate agri deessent auctae incolarum multitudini, deducendae serent coloniae incremento huius Imperii profuturae. Praeterea utilissim mea ipsius opinione curaveris , ne vina in regno tuo nimium vulgentur usu. Destruendae igitur, si abundent, vineae. Magnorum enim malorum semen vinum. Morbos,
lites, seditiones, otium, laboris fastidia, turbas domesticas gignit. Aut igitur reservandum ad remedium unius valetudinis, aut squoniam singularis est illius inter liquores praestantia) ad libariones tantsim, quas in celebritatibus praeter ordinem Dii accipiunt. Veriim huic instituto, quod refert tanti, nisi tu eius praeibis exemplum, ne putes fore, qui se accommodent. Proximum, quod agas, est, ut Minois legibus de instituenda sobole perpetuam observantiam asseras. Aperiendi litterarii ludi, qui ad Deorum simorem, ad amorem Patriae,