장음표시 사용
311쪽
vesui ignem fere abstinebat specu. Recentibuspom1s per aestatem consulebat fata: hyemen aridis ad ylis fieubusque tolerabar. Sitim perennes aquae restinguebant, quae labentes e petra sibi parabant receptaculum, quali aquas excipimus, icloneas adpotum. Instrumenta ad sculpendas imagines supellex erat, librique non multi, quos statis horis lectitabat, ut inde vacuis temporibus documenta traheret probitatis, non ornamenta ingenio accerseret, aut pabulum novitatis cupidini. Collocabat in fabricandis signis operam, ne otio corporis vires obtorpescerent, & ne deficiente, unde victi-xaret, alienum fatigandum esset auxilium. Hegesippus ingressus specum, admirabatur Opera, quae tunc primam acceperant manum. Simulacrum Iovis vidit i cuius faciem ea maiestas animabat, ut vel inde potuerit Deorum hominumque Pater nosci. Alia ex parte minas suas ferocilis, uuam expectares ab imagipe i aspirabat Mars. Quae autem oculos animosque seriebat prae ceterexis, Minervae essgies erat, urgeptis Musarum industriam, oris geperosa suavitas, corporisque ut procerus habitus, ira non diversus ab eo, in quem
prius consuevit natura componere, Motuum de niquς tam vehemens imitatio, ut videretur gradum non fingere, sed moliri, In horum contemplation ς aliquamdiu & periucunde versatus, loco egreditur: Phil0clem e longinquo aspicit sub insigni arbore, in laetiori humo depositum, & vacan- eam libro, Appropinquat Hegesippus. Visoqueto, quid crederet, incertus Philocles: F llor, inquit cum animo suo, an Hegesippus huc se, ille, quq eum in Creta tam mihi diuturna ςonsuetudo Τ
312쪽
TELEMAgΗ . LIB. XIV. . a 'Scilicet ille tam procul in desertum hunc loeum Θimo manes eius h Stygiis huc commearunt vadis.
Haesitanti Hegesippus sui eruenit adeo, ut, quis esset, ignoxare Philocli deinceps non licuerit. Ergo impetu insolentis gaudii in collum eius ruit, &: Tene, inquit, intueor, diu mihi & vere amicum caput i quis te casus, quae procella in hoc littus' i Cretam eccur deseris 3 exemplo meo tene offensa Principis eripuit Patriae ΘAt Hegesippus: Superum me huc favor, non offensa Principis duxit. Ρlurima deinde ab eo
nunciata: sit diuturna Protesilai crudelitas, clandestina cum Timocrate pestiferaque commercia Idomeneo importata eo auctore mala; casus & fuga Principis in oras Italiae, Salenti origo. His de Montore & Telemacho quaedam ediecta: adventus eorum, praeceptaque, quibus Mentor persanasset, regis animum. Nec de regis ira siluit, quam uterque proditor subiisset. Subiunxit, a se perductos in Samon, ut ipsi, quod Philocli per nefas peperissent, tolerarent exilium. Ad ultimum, regem ait velle, Salentum unh secum rediret. Scire regem,
eum vaesisse culph. Summis Aulae negotiis praese-inim iri, & cumulandum beneficiis. Ad haec: Videsne hoc antrum, Philocles inquit' seris quam hominibus aptius receptaculum est. At in eo Philocles per tot annorum spatia iucundiusquMn in Cretae palatiis acquievit. Multum abest, ab hominibus ut iterum decipiar. Pridem hominibus hos deuios, pridem has aures pestiferis eorum blanditiis clausi. Scio carere utrisque. Occalluerς ad laborem irae manus: facile, quibus indi
313쪽
opus. Praeter tenuem vestitum, quo tegor, nihil, tit vides, requiro. Egenus omnium omnibos abundo: turbarum vacuus, liber & beatus sum; quihus bonis recte uti me hi magistri, libri, docent Quid superest igitur, ab invida, fraudulenta, mutabili mortalitate quod exigam 8 hanc mihi sortem, Hegesippe, cave invideas. Enim vero Ρrotesilaus dum regem sallere, me in exitium dare constituit, ipse fraudi sibi fuit. Neque enim ab eo volent mihi noxa illata, sed , nolente ingens datum benefificium. Exemit me turbis: negotiis servilibus liberavit: in hane solitudinem, in has oblectationes innoxias misit. Revertere, Hegesippe, ad regem, Teverteret sustenta cum eo una maiestatis miseri
am, & quod me praestati petis, tute ipsi praesta.
Mentorem nominasti, sapientem virum, qui vero caligantes oculos regis emendaverit. Hunc ergo. iubeat secum esse. Me vero haud decet relinquer: Portum meo tam opportunum naufragio, & novis
procellis exponi. Infelices sunt, miseri sunt qui serviunt regibus. Qui si mali sint, quanta tormenta subditis, quanta in Inseris parant sibit & si boni, in quantas incurrunt i molestia 3 quis enumeret Iaqueos, quibus possimi indui, mala, quibus oppririmi 3 Repeto: hanc mihi sortem, Hegesippe, cave
invideaS. Haec tanta contentione dicente Philocle Heg sippus vehementer obstupuit. Occurrebat etiam, Philoclem cum olim vacaret gravissimis negotiis, macilento corpore tenuissimaeque valetudinis fuisse. Ardor quippe numquam remisi animi exedebad eius vires : urebat scelerum impunitas: quae retrissima ςst, accuratam ex uisitamque operami
314쪽
TELEMACHUS. LIB. xIR agendis postulabat impendi. Atque ex hac rerum suarum industria vitium patiebatur alias non firma valetudinis eius aflectio. Contra habitiorem in Samo, & valentem viribus Hegesippus offendit. Tam gravi aetate vultus receperat, quidquid ammmus in florente adolescentia. Sobriaque & tranquilla vita, alienaque otii, aliam naturam expulsa deteriore videbatur substituisse. Ad hoste Philocles Letiori specie: Miraris, amice, alium me tibi reddi. Et formae & valetudinis meae damna solitudo reparavit. Per inimicos possideo,
quantum a fortuna etiam nimium indulgonte nunquam licebar expectare. omisso igitur auro, sequar scoriam, miseriamquo, quam damnavi pridem Esto, Hegesippe, aut Protesilao non immitior, aut certa non infestus, quod per Protesilaiun sum adeptus , bono. Neque Hegesippus segniter etsi frustra protulit, quae ad mutandum Philoclis animum videbantur idonea. Inter alia : Nihil ergo illud movebit te, quod affines possis, quod amicos dulcissimos intueri, qui discruciantur expectatione reditus 2 amplexus tui Τ Deos times : officium amas. Et fine religione negligis servire regi 3 ministrare facturo , quod optimum Θ beare tot populos pPlacetne Diis inhumana sapientia, quae docet se unum praeferre universo mortalium generi, S suae unius tranquillitati consulere posthabita salute
eivium 3 quid ' quod videberis te ulcisci velle, si
regem nolis aspicere; qui, si eo unquam scit animo, ut tibi male cerer, ideo fuit, quia mimi recte te noverat. Philoclem si quem destinavit
supplicio, pon is verus erat & bonus S iustus
315쪽
α81 FRANCISCI FENELONII Philocles; sed alius ab illo planeque diversus fuit.
Nunc certe, ex quo nosse te didicit, & qui omnino es, intelligere, sentit pristinum Philoclis amorem
in animo suo renasci. Expectat te. Parat venturo
amplexus : cum molestia& tui ingenti desiderio dies dierumque momenta numerat.' Scilicet &precibus regis tui, & obtestationibus omnium charorum reluctabere ΘΡhilocles simul atque Hegesippum agnoverat,
ad teneritudinem demiserat animum. Tunc autem reserebat se ad pristinam austeritatem agendique perseverantiam, nec gratia nec precibus amici movendus gravissimaque argumenta rationum facithtolerans; pec impar scopulo, cuius constantiam inutiliter procellae tentant, fractoque inter atroces
sonitus impetu relinquunt quasi Obstrepentes victoriae. At dum boni desperatione eventus Hege-sippus torpet; dum futurum sine amico reditum prosequitur gemitu: ecce Philocles Deos consulit. Ex volatu avium, extisque & ominum frequentia intelligit, Deos velle, ut Hegesippo acquiescevet. Praetermissis igitur recusationibus 1 e accingit itineri; etsi parum laetus, quod deserenda solitudo erat, tam diuturnum habitanti solatium. Patiarne antrum alloquebatur) eripi me tibi, amica sedes, quae tam dulces noctes mihi Τ tam . bona diurnos post labores otia Z tam aureas meae horas inopiae 3 Manantibus deinde lacrymis procumbens Naiadem adorabat, quae perennes fontes sitienti tanto
tempore ministraverat, ceteraque Numina vicinos
montes incolentium Nympharum. Excepit Eccho supremos luctus, eosque ad Omnes Dryades nou
multiplicius quam flebilius pertulit. Inde
316쪽
TELEMACHUS. LIB. XIV. 283 Inde Ρhilocles cum Hegesippo in urbem per-Venit, profecturus navi. Haud aliud sibi magis ersuaserat, quhm nunquam fore, ut Protesilausoc pudore, hac iridi gnatione velit aspectum eius intueri. Fefellit tamen ea opinione se. Nihil enim tam vile, ad quod profanato semel pudore depravati fraudulentique homines non descendant. Phi locles quidem squae erat eius modestia) latere volebat, ne conspiceretur ab infelici hoc exule; veritus , ne viso inimico, qui ex casu ipsius erat sublimior futurus , se magis reputaret calamitosum.
At Protesilaus, quam licuit Philoclis captabat copiam ; miserabiliorem ipsi futurum se credens ex praesentia, idque assecuturum ab eo, ut Salentum redeundi veniam sibi deprecaretur h rege. Id vero ut Philocles se polliceretur facturum, aperti animi, quo erat, integritas non fuit; abunde videlicet gnarum, quae mutato Ρrotesilai exilio essent mala extitura. Contra moderatissimh compellato impertiebatur misericordiam; adhibitoque magnopere solatio, monuit, uti Deos integritate morum placaret modestiaque patiendi in dissicillimis rebus. Cumque intelIexisset, bonis omnibus per nefas corrasis multatum a rege, duo se facturum eidem recepit, fide postea integerrime servata : primo uraturum de uxore eius , liberisque Salenti in egentissima egestate odioque publico relictis, deinde re pecuniaria miserias sublevaturum longinqui exilii.
Inter haec serenum coelum velis secundas auras immiserat. Quas Hegesippus impatiens morae, ut maturaret abitum Philoclis, avide sequebatur.
Conscenditur navigium, spectante Protesilao. Vi- / debatur
317쪽
debatur is littori immobiles oculos assixisse, adeo nunquam removit 1 navigantibus , quos per opportunos fluctus meliores venti strenue longisss-que auferebant 1 portu. Provecta navi, ut ad eam visu haud amplius valeret pertingere, adhuc tamen inanes navigantium formas sib1 repraesentabat. Ad ultimum turbari, furere, crines velli- eare desperantium ritu, volutare abi ectum corpus sterili solo, arguere inclementes Deos, mortem feraciter, sed nequicquam deposcere auxilio utpote
quam tantorum finem malorum nee merebatur
habere, nee manu sua audebat statuere. Neptuni aerisque favor navem brevissimo cursu Salentum devexerar.. Nuntiatur regi intrare poditum. Ergo cum Mentore properat in Philoclis Oo- cursum. Amplectitur. Dolet pathm & vehementer illatam ipsi iniuriam. Quae quidem doloris professio regi a Salentinis non dabatur culpae, sed
inter magni excelsique argumenta referebatur animi, vitia sua strenue perdomantis, eumque confitentis in finem, ut ab iis resipiscat facilitis. Manabant omnibus prae gaudio lacrymae, tum quod intuebantur virum re plane vera honestum, qui amisset cives, quodque regem audiebant tam fa-pienter, tam benigne loqui. Philocles testimonia regiae charitatis non reVerenter minus, quam modeste accipiebat; magnopere desiderans, ut fas esset, se civium iterum iterumque acclamantium vocibus eripere. Perductus h rege in arcem est'; e que inter ipsum Mentoremque illico nata amicitia, ut quamquam tune
primum loco iuncti, viderentur primis ab annis luisse una. Dii nimirum improborum hominum
318쪽
mentes, ne norint bonos, obtundunt; bonorum, ut inter se noscant, acuunt. Qui enim, quod virtutis est, sapiunt; ubi primum convenere, virtutis, quam amant, necessitudine coniunguntur. Ceis tertim Philocles facultatem petebat a rege, separandi se consuetudine hominum, & concedendi in socum Salento vicinum, purum ab humano cultu, turbisqus vacuum; ubi inopem vitae rationem, quam in Samo tenuerat, prosequehatur. Rex ergo. Cum Mentore ventitabat eo ferme in dies: ibi
consultabatur de modo, quo leges possint stabiliri, .ct civilis disciplina salutari oriline roborari.
Consultationum porro duo capita erant, quae Praeprimis examinabantur; educatio scilicet pro lium, & quae ratio morum tenenda vacuis h bello temporibus 8 Et proles quidem, Mentor inquiebat, ad rempublicam videntur magis quam paren tes pertinere. Pignora quippe sunt gentis suae, speS, robur ; quae corrupta semel nullo pacto valent emendari. Neque idoneum, sed nimis profecto infirmum est malae educationis remedium, arcere illas si dignitatibus & ossiciis, postquam meruerunt arceri. Satius est praevenire malum, quam cogi ad puniendum malum. Deinde rex
pater est populi, magis ergo quae flos est populi)
Iuventutis. In flore curandum de fructu. Itaque numquam infra se rex ducet operam educandae proli tum dare, tum ab aliis exigere. Numquam patietur negligi Minois leges, quibus sancitum, ut liberi ab ineunte aetate doceantur dolores & more rem contemnere : gloriam in fuga voluptatis didivitiarum ponere : mendacia & ingratum, mollemque animum collocare in nefandis criminibus:
319쪽
laudes item concinere Heroum, qui Diis accepti, insigniumque pro patria factorum extitere austores, qiuque specimina fortitudinis ediderunt in
acie : deinde non aspernari dulces concentionum modulos, ut cruditas abstergatur novellis moribus : faciles se praestare amicis, fideles socila, aequos omnibus & ipsis adeo, qui acerbissime oderunt; mortem denique tormentaque minus cura
re, quam vel levissime arguentem conscientiam. Quo asi tam praeclaris morum institutis mature admodum impleantur pueriles animi, eaque fideliter insileant suavitate concentus admota, pauci mehercle erunt, qui ad mirum virtutis desiderium gloriaequae non assurgant. Addebat his Mentor: praecipuum Esse, ut scholae aperiantur, tum ut difficillimis exercitationibus corporis assuefiat adolescentia, tum ne mollitiet otioque, peste scilicet optimarum mentium, debi litetur. Requirebat insuper acriori totius populi incitamento maximam varietatem in spectaculis; in illis utique, quibus corporibus aptitudo, agilitas que & robur paratur. Statuta propterea priemia movendae aemulationi ingenuis animis. Bonorum morum emolumento desiderabat praeprimis ma turari iuniorum matrimonia , permittique a pa rentibus & cognatis posthabito rerum studio, ut in tori societatem legant ex corporis animique dotibus placituraS. Dum autem de adiumentis agitur ad puritatem innocentiae, industritimque una cum discendi habi litate ac desiderio gloriae conservandam in iuventute: armorum studiosior Philocles Mentori obii cit i Frustra sumus in inveniendis imperan&sque
320쪽
exercitiis adolescentiae, si eam periniseris perpetuo ab armis otio satigari, ita videlicet, ut nec instituatur bellandi peritia, nec iubeatur virtutem suam mutua periclitatione experiri. Infirmabitur Paullatim tota natio: emollienrur acrioreS animi: 1erpet in mores voluptatis contagium : nec difficulter aut aegrε fiet, ut vincatur ab aliis populis, qui armis aisuevere. Atque ira vitando belli mala, malorum pessimum, servitutem in caput gentis nostrae advocabis. Imo belli mala, Mentor reponit, longὸ sunt, atque tu existimas, horridiora. Exhaurit bellum Imperia : nec tum patitur umquam periculum abesse εxtremarum populationum, chm nobilissimis victoriis geritur. Dent sese quantumvis praeclare belli initia : an ideo vereri non debes , ne
quae sortis est varietas) ab illis perniciosissimi
abludat finis 3 Praestiteris numero longe multumque adversarios, eum quibus res tibi : at levissimo errore, temerario inanique & de umbra metu extorqueri potest manibus tuis iam inserta palma. Quin sit in castris tuis potestati tuae obnoxia victo.
ria: perde hostes; & te ipsum pessum ibis. Nu
datur incolis regio: sine cultu fere obsolescit ager: turbantur commercia: mulctantur optimae sid quod longe peius) leges ; aliae ex aliis clades asseruntur moribus : languescunt in iuvetiibus litterarum studia : patrocinatur necessitas militari licentiae:
assiigitur iustitia, civilis institutio ; & quid non 3
Qui vero tantum sanguinis effundit rex, tantumque apportat miseriarum, ut valeat aut pauxillum aulicere glori , aut limitibus Imperii: is meretur non