장음표시 사용
341쪽
ipse eonstantia & longanimitate eius, erubui insanum impetum, quo arma expediebam in illum, qui redaiderat. At, perseverante iracundia, hoe ipsum urebat me, quod arma deberem viro, quem acerbissime oderam. Interea Neoptolemus: Scito, inquit, divinum Helenum de Priami sanguine, postquam Deorum imperio monituque Troiam deseruit, nobis futura significisse, Iliumque des1-- turum tum primum, cum invaderetur ab eo, cui Hercules arma sua credidisset; quem ipsum non
nisi ad Troiam & ab A sculapii filiis sanandum
Haec verba, simul ut erant prolata, mentem meam vehementer distrinxerunt. Trahebat Neoptolemi candor, restituentis, quae in Oeta acceperam. Contra libuit pertinaciter nescire, cederemne
Ulyssis desiderio ; inconsulto pudore implicante
animum & suggerente : mene cum Ulysie, Cum Atridis esse Τ quid homines tum de me - Ambiguum consilii vox humana maior advertit. Hercules aderat, illustri vectus nube, ambientibus radiis; vultus mediocriter austerus, artus robusti,
moresquς & gestus nulla adsciti arte: quae quidemiae te i circumfusa luce discrevi. Augustiorem
tamen formam, quhm cum domaret monstra,
prae se tulit. Ille prior locutus : Herculem &audis, inquit, & vides. Deserto Olympo huc veni, ut Iovis ex me intelligas effatum. Quanti Alciden immortalitas steterit, ignorare non potes. Sequen- laus tibi Achillis filius, & persequenda mea ad gloriam vestigia. Sanaberis. His sagittis auctorem tantorum malorum, Paridem, series. Expugnata urbe, Paeanti genitori tuo pretiosa spolia mittes
342쪽
in Oetam montem, sururum ad busta mea insigne Partae armis meis victoriae monumentum. Tibi
vero, Neoptoleme, denuncio, nee te sine Philose re, nee illum siue te victorem suturum. Agite lIte, & Leones gemini estote, qui unk investigant Praedam. Erit, quod faciam, in Troade resculapius, Philocteten qui sanet. Siquid aliud, religionem ammobserva, Graecial Transeunt cetera . perennat re
His auditis exultabam ovantis in morem : ofelix, o amoena lux, eam tot annorum discussis tenebris meliorem recipio. Habes obsequentem
me. Supremhm falutatis his sedibus abeo.. Valechara specus i valete , per irrigua haec prata ludentes Nymphae. Non aeeipient hae deinceps amreS, quos innoxiae maris irae vobis admurmurant, susurros Valete littora, quae doluistis toties Philocteten severioribus aurae incommodis premi. Valete vos in altum proeurrentes scopuli, fidele, sono multiplicandis gemitibus meis auxilium. Valere dulces scatebrae, sitis tam amarum adiumem . tum meaei Et tu denique Mulcibero amata tellus, valet Dimitte sine noxa diuturnum tuum, Deorumamieorumque voluntari obsequentem, ineolam.
Sic discessum ab insula, ventsimque ad obsessam urbem. Divinis Podalirii & Machaonis artibus, quas ab genitore Ataculapio didicere, aut sanitatem debeo, aut certe hanc reparati eorporis conditionem, in qua me nunc vides. Vulneris nee extat dolor, nec aliud, ex integro receptis virib is,
vestigium, nisi quod leviter in incessu peccat tibia Paridem stravi eum fere in modum, quo hinnuli in sylvis licentiam telum plectit, emissum venatOU 3 ris
343쪽
ris manu. Arsit paulo post meum adventum Ilion. Reliqua nosti. At vero calamitatis meae memoria in animo meo vel tum alebat Ulysiis tam acerbum
odium, ut omnis Virtus eius extinguere non valu
erit. Ceterum aspectu filii, tant aequalis genitori, tam amandi mihi, emollior, ut S patrem amare incipiam.
DUm easus suos Philoctetes commemorat,
videbantur omnes sensus Telemachi suspendi. Certe ne minimo corporis motu dicenti obstrepuit. Haerebat totus in tam illustri persona Herois. Dissimillimos animorum sensus, qui iam Herculem , iam Philocteten invaserant;& alias UlIssem, alias Neoptolemum turbabant, omnes & singulos eo, quo in narrationis seriem incidebant, ordine in vultum Telemachi eandor ingenuae indolis induxit. Alths immemor sui, ignarusque quid ageret, vocem non integram interiecit loquenti. Alias videbatur toto animo cogitans ut fere, qui studiose gravissima pensitant. Credi potuisset, cum Philoctetes Neoptolemum rudem adsimulationem, ideoque perplexum, com modius exprimeret, Telemachum eadem ambiguitate intricari, ipsumque Neoptolemum rursus . pudefieri in Telemacho. ι At Adrastum Deorum fidesque, qua commercia humana conflantur, contemptori, foederatae copiae petebant cum industria. Dissicillimum Telemacho ecat, tot regibus mutua aemulatione ferventibus,
344쪽
satis ad omnia prudentem esse. Oportebat enim ct illorum omnium suspiciones, ct causas offensionum praevertere. Ingenium eius minus blandum, quam rectum atque integrum, ferε aspernabatur, thiae caeteri ambiunt hominum. Torpebat ad divitias. Sed nec artes investigabat, quibus ditaret alienos loculos. Nobilitas animi eius commendabatur, quod propenderet ad honestatem. Argui tamen posse videbatur languentis in alios officii, credsque secura omicitiarum; nec amica largiendi, nec studiosa reserendae vicis cultoribus suis, nec attenta ad merita distinguenda hominum. Destinara semel non pensabat amplitis. Ad hune fastum
arrogantiamque mores eius invito Mentore Penelope mater detorserat, unde etiam illis rebus, quae maxime in iuvene debebant amari, asserebatur obscuritas. Tantus erat aestimator sui, ut crederet se Praevalere universis bonitate naturae : gensisque
hominum ideo duntarit in orbe collocatum hDiis, ut in iis voluntatis suae haberet mancipia, quorum esset, cupiditates domini solerter praesentire, st diosε adiuvare, in esimque velut praesentem Deum omnia res erre : satis denique h se compensari obsequia, si admitteret. Debebant posse fieri, quae libebant ipsi. Minimaque in istis mora impetum esservescentis eius ingenii movebat. Has naturae affectiones consideranti censendus suisset, nec nisi se amare ipsum posse, nec nisi gloria sua delethari, & quibus adiuvetur impotens eupiditas. Ceterum quod tam sine discrimine habe at universos, nullamque curam praeter illam sui, virium erat cupiditatum violentiὲ semper in- eitati eius animi. Adoleverat inter maternas blan-
345쪽
ditias, miserabile exemplum illorum , qui vulgo, meliores genitores sortiuntur. Fortuna quanquam pertinaciter & a teneris eidem adversa, non pote xat hos impetus, hanc depravatae indolis ferociam extinguerς. NuduS omnium, aerumnis coopertus insolentiam tamen non detraxit moribus. Depres, que ideolidem, rςparatis viribus, erigebat sese; veluti admittendis flexibus non inepta palma nec maximo cedit pondςri, sed contra enixa perpeturia eluctatur. , .
Ceterum quamdiu eum Mentore iuvenis fuit, .haec ignorabantur vitia, decresccbantque in dies. JUt enim asper & ex pascuorum licentia petulan- Aior sonipes, quem nec abrupta montium, nec ad
immensitatem e esae voragines, nec aquarum tor Tentium obiectus absterruerunt, saepe notam uniys hominis vocem dexteramque sequitur : ita tur
gentem altis spiritibus Telemachum medio iuve- milium cupiditatum impetu, cursilque vel unicus h Mentore aspessiis inhibuit; admonitdmque sa-3ubrium praeceptorum, rqvocato honestatis affectui .emendavit, Decedebat ex vultu iuventutis feroci. sas castigata senili prudentia, priorque facilitas sese pestituebat ori. Neque Neptunio Tridenti in insanientes fluctus aer1sque intem eries, quantum - in Telemachi impetus Mentori imperium At postquam ab hoc magistro suae ipsius fidueiae est
permissus, compositi tantisper motus velut magnae .ck vehementps aquae obversa ingenti mole se lax -τunt oderat Lacedaemoniorum superbiam, Plia. Jantis maxime, qui illos ducebat. Tarentum eon, dituri huc venerant loci, iuvepes ferε, & ex nascen
di tςmporc quippe in Phrygiam profectis Graeeis
346쪽
editi longe deterrimis moribus inde 1 teneris im-huti. Natales spurit, matrum licentia, indulgentia
educantium, qua nihil fuit intemperantius, omnino peregrinam quandam importunitatem sacritiamquo ingeniis eorum inseruerar. Praedon spotius credidisses, quam colonos e Graecia.. Et Phalantis quidem praecipua cura erat, Tel macho, quoties potuit, contradicere. Saepe in
concilio intempestivE se eidem ingerebat dicenti sententiam. Relegabat ad iuvenilis rerumque im- rudentis ingenii partus, eius consilia; nec ipsum beralius, quὲm assinem mulierum crepundiis, aecipiebat. Dispertiebatur Praefectorum auribus errores Telemachi, quos vix Minois tribunalia carpsissent; perperam attentus, ut Ithaesi mores, non immunes h fastu, invidiae omnium sociorum
Forth quidam hostium in manus Telemacti
venerant. Contendebat Phalantes, ex lege sitos esse, quod se duce vicissent Lacedaemonii; Telmmaehus vero caesis iam fugatisque Dauniis super. veniens, fere otiosus suisset, nisi quod condonata vita eaptivos in eastra deduxerit. Contra ille as. firmabat suam unius operam, ne Lacedaemonii succumberent, obstitisse ; proindεque suam unius esse victoriam. Ergo suam quisque causam defensum eontendunt ad unitos reges. Verum ea fuit Ithaci impotentia, ut etiam minas intentaret
aemulo; ventumque hoc impetu fuisset ad manus, nisi, qui aderant, rixam distraxissent. Hippias erat Phalantis frater, virtute, robore habilitate agitandi corporis ante alios celebris iae ςrcitu. AEquabatur i Tarentinis Polluci pum V ue caestuum.
347쪽
eaestuum, Castori equis moderandi peritist. Parem fere Herculi nervi, & species reliqui corporis se.
cerat, Omnibus autem terribilem amor litium ivvecordia; quae viribus eorporis eius, animique longh anteinant Hippias ergo videns, qu dira ferociter Phalanti insultaret Telemachus, statuit, nondum enunciata regum sententiὲ, captivos celeriter occupatos Tarentum abducere. Quod ubi Telemacho est num Clatum, ira in furorem versa concussus prosilit hconcilio; apesque more, spumantis in eius vestigia, ii quo aecepit plagam, per castra praeceps, crebr que iactatione roborans futurum in vulnus spiculum, oculis requirit hostem. Eo reperto ad primum obturum furor iuvenis altero tanto accen
Vidisses iam non eruditum ad sapientiae mysteria personata Pallade Telemaehum, sed aut furibundum hominem, aut rugientem seram impotenti rabie. Siste, seclamat derepente Hippiadi; siste, homuneionum vilissimel Videamus, virlim Filii valeas,quos vici, eripere. Non abduces Tarentum.
Apage, & ad umbrosas Stygiae paludis crepidines proficistere. Simulque in hostem emittit spiculum. Ceterum ea sestinatione praecipitis doloris egit, ut
perperam demenso vulnere, telum planE innoxium fuerit. Ergo dexteram strenue transfert ad gladium. Erat hie aureo insignis capulo, iuveni, eum proficisceretur ex Ithaca, h Laerte donatus, instrumentum illustrissimorum facinorum, tepefactus multorum ducum sanguine, cum Epirotas eladibus domaret.
348쪽
Vix Telemachus hune gladium strinxerat; cum Hippias usurus viribus suis, strenue congreditur eo consilio, ut gladium aemuli manibus eriperet. Sed fractum telum est & retinenris & eripere co-
maritis manu. Ergo medios amplexi sese, comprimuntur. FeraS putes, quarum altera alteri iniectis Unguibus signat interitum. Fulgurant oculi: coinguratur latera : extenduntur artus : curvantur sexi: eriguntur: insiliunt: inflammatur saevitia; iamque arctius committi non poterant. Haerebat Pede pes; manus manu premebatur: tamque nubIum discrimen relinquebant amborum innexa m Pora, ut in unum Viderentur coaluisse.
At Hippias uti praestabat aetate, ita annis molliorem Telemachum credebatur deiecturus. Etiam perducti ad anhelitum Ithaci lababat genu. Quo viso, acrius instare Hippias. Actum erat de Ulyssis filio; proximumque, ut lueret iracundae temeritatis incontinentiam. Et luisset profecto, nisi in fine pugnam Mimrva vertisset, quae salutem Telemachi curabat absens ; eumque propterea conflictari patiebatur huic ultimo discrimini, ut
inde praecepta futurorum erueret.
Ad ferendam autem illi opem Salentum non deseruit. Coelestem duntaxat nunciam s Iris haec est, qua nihil celerius) misit; quae cum incitata levitate pennarum laberetur per immensa aeris spatia, relicto post se ingenti luminis tractu, nubem mira varietate coloris eiunxit. Humum non
tetigit prius, quam impenderet littori, cui appli-
euerant castra innumerabiles sociorum copiae. Spectabat e longinquo pugnam, impetus, conten-rionem, qua ambo luciatores utebantur. Cohor- ruit
349쪽
xuit viso Telemachi periculo. Nubi deinde involuta, in quam tenuissimos vapores coegerat multo internitente lumine, rixantibus eo puncto super-Venit temporis, quo Hippias, sentiens omne robur in lacertos suos concurrisse, sibi pollicebatur victoriam. Traditam st Minerva AEgidem alumno eius praetendit. Unde ille respirare, profligatas vires recipere. Turbatur Hippias, quo oppressum pene hostem videt magis magisque confirmari. Inusitatum & divini quid sentiebat esse, quo audacia vigodique suus elidebatur. Instat Telemachus: aggreditur alio atque alio situ eorporis infestus: huc illuc impellit: iactat, urget, premit. Denique arietat in terram ; ipse abreptus supino Hippiadis lapsu super aemulum corruit. Eaque fuit utriusque cadentis vis, ut fere mitiorem casum crediderim esse Idaeae ilicis, quae plures liῖn
torum manus securesque satigavit. Interea Telemaehus recordatus, quae a Mentor
didicerat, sapientiae&fortitudinis praecepta; simul iit sub pedibus Hippiadem aspexit, ab animo suo ecepit castigari, quod fratrem unius de sociis regibus, ipse socius hue profectus, istis modis fuisset
dorsus. Repetebat cum rubore Mentoris distiplinam, saluberrimaque monita. Aversabatur victoriam, quhm retulisset, dignus vinci. At Phalam tem iam non ira praecipitabat, sed rabies in fratris auxilium. Telum abripuerat secum eoque percussurus erat incumbentem Telemachum, nisi periculum fuisset, ne uni, fratri, quem sub hoste resupinum pulveres Obruerant, inferret noxam. Nihil impediebar Ithacum, quo minus Hippiadem perimeret. Sed exclusi iam ira id unum laborabat, ut
350쪽
praeserendo restitutum ex vehementi iracundia animum, qualecunque admisso errori patrocinium proguraret. Itaque prior erectus in pedes : satis
mihi est, Hippias, inquit, documentum te habere,
iuventutem meam semper vacare dedecore. Vive,
mihi quidem perpetuum robustae sortitudinis miraculum i Salvus sum Deorum tutela, quibus te oportet decedere. Agel deleta omnis odii memoria in delendos Daunios iungamus & vires & consilium. Haec loquente Telemacho, humo se colligit Hippias, sudore & sanguine non magis, quam verecundia perfusus, nec occulta fremens indigii tione. Phalantem, tam magnanimo largitori fraternae vitae mortem inferre non ausum, consilio Spotestate sui furor privaverat. Accelerati reges hine Telemachum, hinc Phalantem eum fratre trahebant in diversa; quorum ultimum Ocul OS artollere non sinebat dolor tam male multatae insolentiae suae. Milites autem satis mirari non poterant, hanc aetatem, nondum adultis viribus, suffecisse Ithaco ad prosternendum adversarium, cui nega bant superiores aut firmitate corporis aut mole
eos ipsos fuisse, quorum temeritas Olympum, deturbatis Diis, sedem decreverat. At multum abfuit, ut ,Telemacho laeta victori existeret. Dum multitudo suspicit, dum alia ex aliis argumenta invenit admirandae .eius virtuti: ille solus in tabernaculum se coniicit, in admisso errore prolixissime erubescens, & acerbissimus aecusator sui. Detestabatur servorem praecipitis ingenii : qu m ab aequo, a ratione comueverit abii ein vehementiori irasundia, agnoscebat: advertitis qu