Compendivm Ethicæ Aristotelicæ ad normam veritatis christianæ revocatum-fab Antonio Walæo ... accesserunt ejusdem Orationes dvæ cum Hymno ad Devm, & Theodori Schrevelii Jambi morales continentes totius philosophiæ moralis summa capita ac præcepta

발행: 1644년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 철학

241쪽

pe modesta, ac pietas Temperantia in sese piis, modestia adversus alios, ta erga superiores atque inprimis erga Deum. Ubi haec tria virtutum genera locum repererint, non est quod a

reliquis vitiis multum metuatur nec ulla obstacula , quae cursum studiorum remorati solent, facile sunt extimescenda .

Prima ergo virtus hic sit temperantia , quae partim in ventris cuia moderanda versatur, partim in iis cupiditatibus refrenandis, quae pudicitiam re stitatem haedunt. Atque eo haec magis est necessaria, quo plures in hac aetate ad eum scopulum impingunt. Nam vigor corporis, otium juvenile, ataue occasionum circumstantium multitudo, in hanc virtutem maximos insultus faciunt. Ideoque juveni rerum magna

rum , ac scientiarum insignium cupido , contra ea diligenter vigilandum est. Quomodo enim fieri potest, ut animus hominis ad rerum utilium ac sublimium cognitionem aptus sit atque idoneus, qui sese pecudis instar, voluptatum ac libidinum coeno involvit, atque immergit E Muso omnes virgi-

242쪽

remperantiam eadem mc oem e voce

exprimunt Graeci, sapientia hujus haud postiem magistri:, quemadmodum

intemperantiam nutricem Medicorum

vocant, quia ex ea omne genus mor

borum corporis atque animi fere nascitur; sic temperantiam matrem sanitatis, ac saltientiae recte appellant, quialio mo sobrius iudicus, corporis atque an inai vigore valet, had quaevis doctri-inae ac sapientiae monita percipienda purus ei ac paratus. Ideo sapientissimus Regum Salomo per totum Proverbiorum librum, in quo juvenes ad prudentiam ac sapientiam, magnis propositis vitae hujus ac faturae praemiis,

vitat, nihil crebrius inculcat, quam ut vera doctrinae ac sapientiae alumni, ante omnia sobrietati ac continentiae litent; atque ab impudicarum mulierum,tan quam a Sirenum atque infernalium

Furiarum limine, quam longissime ab illant. Sic statim initio, postquam praemia sapientiae ciuia magna verborum

majestate

243쪽

majestate atque efficacia commendavit. Suum venerit, in qu st, sapientia in cap r, animam tuam, si scientia menti tua v io amoena erit, eripe te a via inali, a viris loquentibu perversitates, qui derelinquunt itinera re est , ut ambulent per vias tenebrarum lautitantur quum aciunt malum, si exultant in perversitatibis pessimis de Eripe te muliere extranea qua dictu suis blanditur, qua derelinquit ducem adolescentia sua, foederis Dei sui obliviscitur: nam propendet ad mortem domus ejus, i, ad expertes vita orbita ejus Et paulo post cap s- Suamvis fasum stillent Iasia extra nec O mollius oleo palatum ejus, ita- . ten posterius ejus amarum es ut abs n-thlum, acutum ut gladius bipennii, pe. des ejus descendunt ad mortem, ad sepulchrum gressus ejus pertinent. Ad ver

si comessatores atque helluones itidem Cui vas cui eheu, cui contentiones, cui vulnera m tune, cui rubor oculo um Z immorantibus apud vinum, euntibus adiuvesigandum mustum. Et mox, Cui custodit legem suus es prη- densu qui autem se consociat comassatoribu , ignominia asscit patrem tuam. Ac o. Ma cui coccludit, Derisores vinum,

244쪽

Laertis in itis Socrat

tumulivosus potus inebrians qui qui

oberrat in eo, nou apit. His ipsa quo que ex perentia atteitatur Quid enim Socratem, Pythagoram, aliosque veteres Philosophos ad eum scientiae gradum evexit 3 nonne temperantia eorum, quae pallim ab antiquis celebratur. Adeo ut quum Socratis aevo, teste Plutat- chori pestis Athenas saepenumero vastaret, solus ipse ab ea semper immunis fuerit , quia in eo humores idoneos quos inficeret non invenit Pythagoras

vero ejusque discipuli solis oleribus atque aliis e terra natis fabis exceptis, Idem in quia ad impudicitiam incitant ut plu-

Tito P rimum victitarunt, ac vinum interdiu non gustavere Danielem ac Socios

eius eodem fere victus genere adolescentiam suam exercuisse, dum sacrae ac profanae sapientiae operam darent, ipse nobis initio libri sui testis est. Quemadmodum id Timotheo suo testatur Apostolus, cui propter infirmitates as si duas aliquem vini usum praescripsit, quod abstinentia corpus suum castigabat, ne cum aliis praedicaret, ipse rejectaneus fieret. Nec vero cum hoc monemus , propterea usum omnem illarua rerum juvent vii interdicimus, sed abusum

245쪽

abulam, excessum sicutire sapiens; respicit vinum quum rubescit, cum aehibet in poeuli colorem tuum , Vum

estnenter o Detur recti timeri nam tandem velut e cus mordebit ut haemorrhois punget ipse Plato idcirco voluit ut in sua Repub juniores vanum aut non biberent, aut non nisi in praesentia seniorum quoniam magna pars peccatorum tollitur , si peccaturis ad sat testis. At ne sola vobis Philosophorum ac Thelogorum nomina proponamus, qui tamen communi hac via ad sapientiam a doctrinam sunt grassati, assero eam solam ac certam esse viam, ad gloriam in quibusvis muneribus li- .eratis Reip. imo scientia militari acquirendari quemadmodum enim terra nimiis imbribus madida , nunquam fructus ad maturitatem producit silene animus juvenis hisce vitiis infectus. Inspicite vitas Solonis, Lycurgi, aliorumque Legumlatorum in Rep. Grae corum i Numae Camilli Catonum, ac Scipionum in Rep. Rom anorum Constantini, utriusque Theodosii, similium in Imperio Christianorum omne hos videbitis per virtutem temperantiae, tanquam primum in scala gloriae civilis

246쪽

; O, Abra civilis ac militaris gradum , ad ipsam primo scientiam civilem ac militarem, deinde vero ad ipsum felicem eorum usum pervenisse. Et si qui inter eos repertis uiit, qui ad Veneris aut Bacchi

castra postea transiverunt, omne quoque antecedentis felicitatis ac gloriae Plittar decus cum hac virtute amisere. Huius

buci' rei illustre exemplum in magno illo Umb Alexandro habetis , qui sub Stagiti; edisciplina eo usque profecit, ut sibi frequenter gratulatus sit, quod a Patre quidem vitam ab ipso vero ut bene viveret accepisset. Hi initio suarum expeditionum , quae ipsum supra omnes

Reges ac Principes extulerunt , no a tantum gloriari fuit solitus, quod prandi condimentum esset maluimum iter, Ccoenae obsonium esset parcum ac frugale prandium; sed etiam tantus a stitatis atque honestatis amatori rit , ut uxorem ac filias Darii jam captivas , atque omnium foeminarum orientis pulcherrimas, ne quidem oculis suis adspicere sustineret. Is ergo tantus Reae, quam diu frugalitatis ac temperantia hujus amator fuit, praeceptorum Aristot memor cubi fortunae quadam

prosperitate ebrius, in contraria vitia se coepit

247쪽

occasione in suos, patravit, standem omne antiquum decus cum ipsa vita amisit Videtis, Generos atque Ornatis sim Juvenes, ab una parte temperantiae atque honestatis fructus ab altera vero incommoda ac dedecus, quae inconti-

nentiam atque intemperantiam solent comitari. Et si haec exempla etiam ingentilium sapientibus laudata sunt;

quid vobis et baptismum Ecclesiae illa: Christi insitis, atque ad spem Reipuae

HS i inter Christianos gerundae educatis, faciendum censetis 3 Praesertim quum Chiistus ipse discipulos stros moneat i idete ne corda vestra ullo tempore gra fui rentur crapula, ebrietate, aut curisau iu seculi, repente superveniat vobis dies ille. Et Apostolus Petrusta Soboei estote vigilate: nam acver artus vester diabolus, tanquam leo rugiens eb- ambulat, qOrens quem devoret cui resisti firmi persidem Quid ergone Icipiat hic aliquis non satis providus rerum harum testimator, an nos juvenes nasci cupis senes an statim, ut mundum ejus oblectamenta cognoscere incepimus, ut iis renunciemus, prius quam eorum usum sumus expertia mo

vero

248쪽

, O , o Cis vero ego vos voluptatibus ioblect metrii , quae pecuina atque homine indigna sunt quorum finis est morbosa ac praecox senectus , in qua nihil quam miseria, dedecus o sera poeni, tentia vobis reliqua erit; ad animi cubium xvera atque homine digna oblectamenta cupio traducere; quibus corporis vigor servetur, atque animi vigor majora in dies incrementa capiat; Prov. ic quibus, ut alii Sapiens, corona ornatu sit i canities , qua in via usitia reperitur. Qiid enim contemplatione rerum insignium gratius, quid virtutum actione jucundius yde qua Plato dicere solebat, Si virtus oculis conspiceretur, mirabiles sui amores in animis hominum excit ret. Et Aristoteles summum bonum,

quod in actione sapientiae ac justitiae

colloca ita maxime honorandum maxime jucundum propterea asseruit imo Sapiens noster , intelligentia preti P sior est carbunculis, si nulla oblectamenia hominis possunt aquari ei. Expeii mentum ergo illius capiant, qui ab ea aberrarunt hactenus, verum essetebuntur , quod hactenus ignorarunt. His etenim rebus mens hominis quam proxime ad Angelicam praestantiam,

249쪽

imo&ad ipsum Deum acceditti caelestemque beatitudinem etiam in hac vita delibat. His oblectamentis deliniti quidam inter gentiles, oculos sibi effodeiunt, alii in erema ac solitud ne se receperunt, quo melius rerum contemplationi vacarent Pythagoras, Plato , aliique longinquas susceperunt peregrinationes, ut cum aliorum locorum Sapientibus de Sapientia conferrent. Regina Austri relicto regno suo, ad Salomonem iter instituit, ut Sapientiae ejus dicta ac facta auribus suis atque culis usurparet. Vobisne ergo grave

erit prava flagitiosorum consortia Leda cupidinum illecebras relinqueri, ut veris animi oblectamentis fruamini, hentem rerum insignium notitia, ac vitam gloriosis factis ornetis Quaeritis autem etiam corpori laxamenta &ea non adspernatur vera Sapientia. Habuit Academia suos horror, Sto suas porticus, Peripatus sua ambulacra Sunt alia exercitia, quae Medicorum filii ad corporis sanitatem, sementis relaxationem commendant, quibus verae doctrinae ac Sapientiae studiosis nonnunquam uti ac frui conce

sum ex modo ea honestatis limites

250쪽

Ab Conon excedant, .certo cum modo atque in tempore usurpentur. Haec est prima virtus quae Studioso nostro necessaria est. Altera, huic sere suppar est Verecundia ac Modesta Ve

recundiam enim, quae certus ad veram

modestiam gradus est, Plato non male virtutis purpura appellat, noster Stagirites eam Adolescentiae propriani constituit. Sicuti enim arbores fructum non ferunt, nisi primo florescanta sic nec animus juvenis unquam fructus exoptatos producet, nisi hic flos virtutisse primum ostendat. Cui vero frons es frons, Vanimus ad monita contumar, cuipudor denique periit, is periit, Antequamperiit ut recte a veteribus est dictum Modestiam hanc duabus in rebus constituo, in opinione de se modesta, ct in actionibus ac moribus modestis Multi enim docti ac sapientes esse potuissent , misi se jam tales esse falso

fuissent opinati Hoc vitium multi juvenum ex Scholis trivialibus in Academias inferunt qui quoniam inter condiscipulos suos aliquantum eminere se arbitrati sunt, .magistrorum haud illaudabili instituto, ut alios ad diligentiana eaecitarent, nonnunquam reliquia praelati;

SEARCH

MENU NAVIGATION