장음표시 사용
51쪽
lienda obligatione , ad non recedendum a facto contractu emptionis , venditionis , seu alterius , sub poena amitten ii tale pignus, si sine legitima causa a tali contractu recedatur. Instit. de Emptione , et Mend. a. Solet etiam arrha iiit'lligi pro eo. quod per sponsos , vel eorum parentes Post Sl Onsalia datur. pro assecuratione perficiendi contractum promissi Matrimonii. Pt distinguitur a sponsalitia largitate , seu a dono sponsalitio, doncilione ante v ptias , quae non tu pignus dantur , sed tu signum amoris , et
S. Iniuste resiIiens a sponsalibus, perdit arrhas; et si sit maior 25. annorum debet restituere in duplum, secus, solum id, quod recepit; I. IJulier S. et si ii terque arrhas dedit, resiliens datas perdit, et acceptas restituere debet, in Cit. lac. c. 6. Nomine arrhae , annuli pleritin ille traduntur, nec annulis lim, non hodie γ utebantur Dei tuae , nisi, quos, Virgini, sponsus miserat, nec amplius, quam binos ..uui los in digito portabat .
ABS FABRILIS V. ABS MECHAMICA N. 7.
ARS MEC MANICA . Illa est, quae manum magiS, quam mentem occupatam detinet, istoque explicatur carmine . Rus , Nemus, Arma , Rut0s, Vulnera, Lana , Fubcr. Circa hoc, duo scire Theologum moralem decet, seu, a tes quascuinque Christianae, Morali haud opponi. 2. Ab exercitio istarum removendam esse omnem fraudem . Et revera . 2. Mechanicae artes sunt maxime utiles , et earum exer i
lium , ad consequendam salutem , est aptissimum. Sic Scripti Eccles. c. 56. ς. 2b. Sic SS. PP. unanimiter S. Terrae cultura, et pecorum cura, nihil habet, nisi sanctum, si cum pietate exereeatur . Sic Adam , Abel , Cain , Abraham , Loth . oe rebus Pastorii iis occupati fuero edebet tamen intelligi, ne damnum aliquod aliis inseratur , ex malitia , vel negligentia , quo in casu teneri ad restitutionem illati danusi , et totius damni , est cautum .
52쪽
4. Belli exercitium . nihil habet, nisi sanctum , si cum
13ietate exerceatur. Bellum enim exercuerunt SSmi viri, ut comstat ex Scriptura,et Historia. Sed qui Vacat armorum exercitio, graciter peccat, si damnum proximo intulerit, teneturque a damni restitutionem. Sic Luc. S. v. I. . D. Thom. I. a. q. IOO. a 2. v. BELLUII . 5. Negotiatio , sive per transvectionem , sive per societatem
facta , nihil habet vitii, si cum aequitate iungatur; sed,
qui per hanc damnum proximo causat, graviter Pegeat, et restituere tenetur . nullibi enim est tam necessaria bona fides, quam in negotiatione , sicut nulli bi gravius peceatur , quam cum fraude , et dolo . Sic EZech. 28. et PP. passim 6. IIedicina, Chim reia , Pharmacia, Exercitium carea modi hos curandos, nihil habet, nisi sanctum , tibi sit cum piet te coniunctum, has enim artes , summo in honore habendas esse docet Eccles. 38. p. I. et επ. Peccant ideo omnes isti, et quam saepe i quam graviter i Peecant inquam , et ad difficillimam restitutionem tenentur, qui sanandis hominum mor- his incumbunt, si damnum aliquod aegrotis inserant, vel ex discitia , vel ex temeraria Praecistitatione , vel ex livore , aut aoaritia , vel negligentia etc. ex quibus tot damna oriuntur, quae in meros deserunt in alio mundo aegrotos, innumeras reddunt desolatas familias etc. Iegatur D. Thom. I. 2. q. 76. Vipes ,et alii . . Ars Fabrilis, Tentoria ete. Aries istae, sunt pietati consonae , eas enim dedit Deus posteris Adae . Ergo , quicumque Operantur , vel circa saxa , vel circa ligna , vel circa metalla vel circa lanam , aut aliud, graviter peccant, si vel materiam
vitiosam ministrent, vel eam non elaborent secundum regulas artis, quia in utroque casu damnum inferunt proximo , et
ARTICULUS mortis V. MORTIS etc. ASSECURATIO . Est alieni periculi susceptio, obligans
assecuratorem, ad solvendum assecurato pretium statutum, si res asseeurata perit , et o conVerso, assecuratum astringit
ad sol νendum assecuratori pretiuin statutum , si res asseeurata
53쪽
non perit, et licet ex pecunia inerum ae patratur , non tamen est usurarium , quia non recipitur ratione Iucri , sed periculi, quoc est pretio aestimabile; tum quia hic contractus pertinet ad
sponsionem , cum uterque eX Contrahentibus se exponat imcerto cueu tui . Thorn. et omnes D D. a. Ad dignoscendum , quandonain assecuratio valida sit, vel non , haec Prompta est regula. Si assecuratio fit cum alia terius scientia , semper invalida est: Si cum utriusque ignorantia valida est, quoties res Permanet ex parte assecurati, et ex parte assecuratoris , Potentia Solvendi, unde . 3. Si I Iorcalor obtinet assecurationPm tib altero supra rem quam scit, certo Porii se, vel alter ei praestat assecurationem supra rem , quam 4:erto Suit esse in tuto, assecuratio absoluto ost invalida, quia fit cum alterius Seientia . Secus vero, si neuter certo sciat, etiam si dubitet, ex documentis certis , coniecturis, epistolis etc. adhuc fieri censetur cum urebusque ignoran tu .
ΛSSE , SLS . Generalim est adhaesio intellectus ad Merum,
et duplex est. Assensus eX propria Convictione: assensus exanctoritate alicua. Primus ille est, qui procedit ex clara obiecti propositi perceptione; talis est actus, quo ego iudico, totum esse mψω sua Parte . adhaereo enim huic veritati , quia rem ita esse video . Assensus ex auctoritate ali
na, est ille, tui sun datur non tu clara obiecti propositi pem
ceptione , sed in auctori uite dicentis. Talis est actus, quo eao assentior solem moveri, non quia id clare video, sed quia Aristoteles , cui credo , dixit. I. Amsensus formatus in auctoritate humana, non est ex sσsmus, quia semper est timendi locus, ne ille, cujus auctoritato nitimur , vel stillatur, vel fallat; ille assensus dicitur, Iides humana . 3. Assensus formatus in anctoritate Divina. est semper smmus , quia certum est , quod Deus non potest falli, nee sallere . Non potest salii. quia est infinite sciens; non potest fallere, quia est infinite bonus. Hic assensus dieitur Fides opina , quae est domum Dei, quo assentimur veritatibus u
54쪽
his a Deo revelatis, et per Ecclesiam propositis . v. FIDES.
ASΡECTUS indebitus v. ACT. IMPERF. LUXURIAE . ASTROLOGIA . ASTROLOGUS . Duplex est Astrologia.
Una naturalis, quae et Astronomia . Altera Iudiciaria, litiae nomen retinet Astrologiae . a. Naturalis illa est, quae ex Astrorum, maxime Planet rum , Ortu , occasu , coniunetione , Varioque aspectu , tum inter se , tum ad Stellas fixas de suturis elementorum ass ctionibus, coniectat ea, quae naturaliter contingunt. et fio praedicit Ecclypses, pluvitas, siccitates, morbos animalium, ventos, gradines, et caetera, quae Pendent a coelo . S. Iudiciaria illa est, quae eX asprclu , si tu , motri . etc. Astrorum eventias in particia inri a libera horri in is volontato aliquomodo penitcntes praedicit, ut de conditione vitae, Ma
trinioniis , liberis, honoribus, im fortuniis, deliciis, divitiis , praeliis , exilio , carcere, morte , et aliis huius sursuris casibus humanis . Iudicat etiam de Praeteritis , et praesentibus occultis e. g. quis sit huius paren q, quis furtum commiserit , vol humicidium . v. DIVLXATlo . . Astrologia naturalis est una ex artibus liberalibus Deo est prohibita ; secus autem Iudiciaria omni iure prohibita, et gravissime peccaminosa ; hujusque damnatae artis cultores
vocantur Genethliaci, Planetarii etc. contra quos variae sunt statutiae paenae, ut contra Negmmanticos, aliosque magos etc.
ATTENTIO . est actus intellectus, per qu/m homo eonsiderat ea, quae facit; et differt ab intentione , quae est actus Moluntatis circa Inem ; et duplex est. Interna , et est animi advertentia, et applicatio ad id , quod tacit, vel reeitat . Externa, illa est, per quam nihil externe fit, quod eompatibile sit cum attentione interna, ut legere, Scribere etc. Attentio triplex est, actuatis, Mirtualis, habitualis. S. Ad fiatisfaciendum praecepto de recitando B. Ossicio, domittenda, vel celebranda Missa, requiritur sub culpa mo tali , nedum attentio externa. sed etiam interna, et si una
55쪽
deficit, non impletur praeeeptum, maxime, ubi distracti sit voluntaria . ATHEUS . Ille ost, qui negat Deum existere, Praetice tamen , non sPeeulative . Delata, qui negat. Deum esse Tri num. Politheista qui negat, Deum esse unum . ArrianuS, qui negat Verbum esse Patri conqubstantialem . Sabellianus , qui negat, Pers Ouci; Divinas esse intor se distinctas . Domum quia cum Ile haereticus, qui sullicienter de doctrina Christi instructus, Negat pertinaciter a liquid eorum, quae, ut uredeuda, I roponit Saneta Universalis Ecclesia . Quod peccatum infidelitatis, quam sit gravissimum, Testatur Ap. Tim. I. c. 6.
ATTRITIO Est dolor imperfectus , quem libet vocare ini
tiativam contritionem de inensa Dei, quoniam , vel ex tur Uiudinis peccati consideratione, vel ex gehennae, Poenarum' que metu , vel ex timore amissionis gloriae , tommunitier Per vi Pitur : debet tamen , ut, cum consessione veniam ObtIneat, e uludere voluntatem peccandi cuin spe veuiae; sed fusa , ubi de Contritione . AVABITl Α, est inordinata cupiditas divitiarum, hoc est, Paecuniae, et rerum paecuuia aestimabilium cui agri , d0mus,peeora, etc. Est peccatum mortale capitale, ait Ap. radix
a. Astaritia con iderari potest in triplici aspectu: circa Deam: circa proximum ; circa seli quin r Circa Deum , cum deo immoderate appetit avarus divitias, ut in eis constituat ultimum finem, paratus Iegem Dei violare , curamque Solutis postponere, ut ait D. Aug. in Psalm. 98. Circa prOXimum , Dum repugnat graviter chari tuti, vel justitiae crga ProXimum ,
immoderato habendi amore, iniuste auserendo, retinendo rem ἰilienam , aut duriter non succurrendo extremae, Vel gravis Aimi necessitati. S, Thom , I, 2. q. II 8. a. . . Circa se ipsum Peccat avarus, cum non in alios tantum saevit , sed in seipsum non utendo divitiis, nil necessitatem , vel subsistentiam necessariis , reddens supplicium vitam Suam .
S. Avaritia semper est lethalis, ubi iastitiae opponitur in
56쪽
re gravi, et aliquoties, esto non opponatur. S. Thom. ib. Ubi vero solae opponitur liberalitati, erit veniale, utpote mera illiberalitas ... Avaritia septem habet in inferno progenitas sitas. Duritia cordis, vitium a pauperum compassione averten . D- quietudo mentis avarum tenens continuo ngitatum . mole tia, ad vim inserendam trahens . Fallacia ad decipiendum inclinatis . Periurium , cnm falsitate . Fraus proximum decipiens quoad res. Proditio, decὶpiens qnoad Personas. 5. Precipua avaritiae remedia sunt. Oratio: Caelestium meditatio : Crebra eleemosyna: Resignatio bonorum in iactura. S. Thom ; ibid. 6. Avarus ait S. Hieron. Est btirsa Principis: Capserius latronum, rixa parentum. et sibilus hominum . . AUCTORI TAS ECCLESIAE : Eeclesia habet potestatem condendi leges, obhligantes in conscientia singulos haptizatos. Praeter innumera Scripturae, rationisque argumenta, lege Trid.
AUDII JO Missae. v. MISSA: DIES FESTI, ALI UBI UII. v. SUPERSTITIO. AUREOLA Est animae beatae gaudium accidentale de
excellenti uictoria sua, in corpus , speciali i i ore corruscans . Triplicis generis est Aureola. I. MartFrum, cyti domundo . u. Virginum quae de carne. S. Doctorum, qui do Diabolo trium pli a verilai l .
APRICOLAEIS COP, FESSIO. v. CONFESSIO.
57쪽
chanaliorum consuetudo est tolleranda , quamvis non rationi, sed voluptati sit consona . Hu jus ratio est, quia , si ab istis Verterentur Populi, peiores evaderent,pejora ana plectentes; ut habet in L.Deniqtie dist. 8. c. mala consuetudo. Attente legat Theologus Const. Bened. AT II. Inter caetora . ΒΑΡTl SMUS . Est Sacramentum regenerationis Peroquam in verbo , sive est exterior hominis cum aqua, et certa verborum forma , ablutio , originarium delens peceatum Cath. Ro n. de Buset. C. 5.2. Baptismus est a Ciaristo institutus ante suam passionem ,
et ante illud tempus quo ipse , et discipuli ejus baptizabant . Est primum novae legis Sacramentum, primitate institutionis ,
et necessitatis , sine quo alia non suscipiuntur Sacrameuta . Conc. Hor.
3. Est probabilis opinio , quod Christus propriis manibus bap. Ptizaverit suam S Sinain Mutrein : S. Petrum , aliosque Apo- t ilos, et quod Apostoli baptietati fuerint baptismo Christi, habetur in caρ. de consecr. dist. 4.- Nota Dixi Beatam V. Mariam , esto a peccato originali immtinem, Ostolos licet e peccatis mundatos , tamen recepiἄ- se baptismum . Hoc intelligi debet , non quidem recePisSe, ut mundarentur ; sed ut initiarentur; non ut primam gratium Christi reciperent , sed ut charactere Christi initiarentur . Baptismus enim introducit in Christianam Religionem ; 2. Producit internum characterem , quo baptizatus a non baptizato distinguitur, et quo introducitur in Ecclesiam 3. Ba- Ptismus est necessarius illis quoque , qui sunt immunes , pel mundati ab originali labe ratione characteris ... Baptismus triplex est. Huminis . Flaminis, et Sanguinis Baptismus numinis conficitur ex aqua, et verbo . Fluminis ille est; cum quis summo ardens desiderio htiptizari , interim moritur , antequam heptiZetur , hic parvulis non competit, impotentibus tale elicere desiderium. Sanguinis est,ubi quis an-Diuitiaco by Cooste
58쪽
to baptismm , ob Christi fidem , mortem est passus, et bio quoque parvulis adjudicatur , nhi in odium silet interimuntur, vel Mater utero tumente , pro fide Christi necaretur. t. Esto triplex sit assiguatus baptismus , non sequitur tria esse Baptismi Sacramenta , quia baptismus fluminis solum est Sacramentum , quia est unicus in essentia , et si ecie /juxta Aρost. Lcentem . Unus Dominus, una fides, unum hi ptisma , Baptismus pero Flaminis, et Sanguinis, non sunt Sacramenta , sed picem Naρtismi su nient per Cordis contritionem , funguinisque estusionem , quia inquit Glossa in c. Eaptismi ωicem lib. de consecr. dist. . . mundatur homo a peccatis laer Poenitentiam , pel sangMinis ejus onem, sicut per lavacrumbaytismi, et in defectu Fluminis, haberi per alios justscationem docet Trid sess. 6. C. 4. 5. Baptismus extra gasum Martyrii est omnibus ad Malutem necessarius, necessitate medii . Parvulis necessitate medii in re . Adultis, in re, vel in voto, ut docet Trid. sess. S. I. 2.Ποt. Bal tismum non esse validum , nisi insimul Chrisma, et Eucharist. baptizato infanti tribuantur, tamquam haer licum dogma damnarit Bened. x11. contra Armenorum e
6' Ad conficiendum baptisma , tria expetuntur. Materia forma ; Intentio , tam in baptizante, quam in suscipiente ,
T. Materia baptismi , alia est remota , aqua scilicet puro , naturalis, elementiaris, sive calida, sive frigida, sive dulcis, sive ex gelu resoluta , vel grandine etc. Hinc peccaret, qui in solemni baptismo adhiberet aquam aliam, quam bene-
dictam, vel aqua uteretur turbida, cenosa litisque necessitate , ageret emis contra revorentiam Sacramenti, et
Peccatum committeret icrilegii. In sola enim necessitate lasest uti dubia materia, sicut las est abluere insantem in qu cumque corporis Parte, ut infantis saluti medela praestetur; sed amoto periculo , baptismus est sub conditione reiterandus, ut mandat Rit. Rom. 8. Forma Laptismi apud nos est. Ego te baptizo, in no Diuiligod by Corale
59쪽
mine Patris, et VIIi. et Spiritus Sancti. Nullum ex verbis
istis omitti potest consulto , absque gravi culpa . Ad essentiam
sormae baptismi,quatuor requiruntur necessario , necessitate S cramenti exprimenda, alias nullum esset Sacramentum a. D
het exprimi persona , quae baptizatur per ly Te 2. Aetns i ςius Ministri baptigantis per ly baptizo S. Invocatio SSmae Trinitatis por Iy In Nomine etc. . eXprimatur non solum Trinitas personarum , sed etiam Naturae, Π nitas, quod fit pyst y In Nomine . non autem in nominibus D. I Om. o. p. Sum. q. 66. ar. 6. ad 6.9. Mini ter baptismi ordinarius ex osscio. et solemniter administrandi, cum solitis Ecclesiae cacremoniis , est Papa in toto orbe Episcopus in sua Dioecesi , Parochias in sua Parochin , vel alius Sacerdos , tib ipsis delegatus . Est comm. in stam necessitatis Minister baptismi est quili hol homo. usum habres rationis, debitani muteriam , et formam adhibens, cum intentione suci eudi , quod facit Ecclesia, sive sit Sacerdos ; fiaxe Diaconus , sive Laicus , Sive vir , sive Demina , sive Pag nus , sive Judaeus , sive haereticus, sive excommunicatus. ιn casu necessitutis Pater , et Mater possunt suam prolem baptizare , dum alius uuia reperitur , nec ulla incurritur Cognatio.
Ris Rom. de Minis. Baptismi. Sic Ti id , nulla etiam laeta
mentione necessitatis,fess. 7. c. . . et ita validus est Baptismus nec rei teratione indiget. Parochus excomm . nequit absolute co ferre baptismum , quia eensura innodatus Sacramenta administrare nequit vbsque neces, itale.. Io. Subjectum baptismi capax, est omnis , et solus homo adhuc viator . Sic Trid. sess. 7. can. 7. 33. Unde nedum adulti, sed insantes vix nati, capaces sunt haptismi. Sie etiam furiosi , amentes , monstra , ex viro , et muliere genita , etsi constet ex geminatis partibus principalibus corporis , duas habere animas , his sunt baptiziunda , vel una vice sormam. Proserendo in plurali, et in dubio , his baptismus conferri d het , unus absolute in persectiori parte, alius in altera parte sub conditione , sic . Si non es baptizatus , vel si es capax ba-ytismi, ego te baptizo etc. quod si monstrum genitum sit ex
60쪽
viro . et Bruto foemella quod puto impossibile , ves viceversa, haptizandum , dicerem, sub hac conditione . Si es homo , ego
te buptiaO etc. II. Riptismus est ab omnibus suscipiendus quam primum, et Conc. MedioL sub poena excomm . vult dmi B.iptisma aute ninnum diem post nativitatem . 22. BaPtismus e tra ca us extraordinarios, sub culpa gravi in Ecclesia est ministramlus, ubi sunt sontes, exceptis filiis Begum, et Principum, qui extra Ecclesiam, et in domibus baptizari possunt . Sub nomine Prinei pum, intellige, cum Riccio dec. 427. et alios etc. etiam Magnates, Comites, Barones etc. 13. Baptismi caeremoniae . illae sunt; qnibus Ecclesia mutur Romana, quae aut Dratara , aut omitti non possunt, nee dprivatis personis, ncc ab Epi cupis . Trid. sesS. T. Can. 13. . Sed nec omitti debent Sacramentalia. et signanter , Saliua , sal . insumatio eis.14. Baptizatis non sunt imponenda nomina Idolorum, aut falsae Beligionis poenitentium , sed Sanetornm Martyrologii. IS. Effectus principales baptismi sunt tres. Gratia sanctificans. Remissio omnis poenae proprie dictae pro peccatis debitae, Impres do characteris. Trid. SeSs. 6. C. q. 16. Saltem unus requiritur Patrinias sub poena gravi in baptis'mo solemni : Sic tenet communis Ecelesiae praxis, et Par ehus in casu graviter peccaret . Non sie autem de Baptismo privato, ait Trid. sess. 24. de Reform. 17. Baptismi Patrinus , unus, vel una esςe debet, vel ad summum possunt esse duo, masculus unus, altera foemina
Trid. Nota . Si plures designati suscipiant baptizatum de so
te omnes contrahunt cognationem spiritualem , cum ipso b Ptizato , et ejus Parentibus, et, esto Trid. prohibeat, non tamen irritat plurium admissionem ad munus Patrini: niata enim innoMauit , sed in suo robore reliquit antiquos Ca Rones , qui, esto prohiberent, non tamen irritabant plurali- tutem suscipientium . In aliquibus nationibus hic usus est odidinarius , ut Veneliis est,