장음표시 사용
71쪽
iabili quantitate ad causas prophanas . Sic omnes Auctores. Nec potest sine peccato , bonis Ecclesiasticis suos ditare o Trid. sess. 25. c. I. Nec sine peceato redditus superfluos expendere in voluptuosis conviviis , ludis , Theatris , etc. Conc. Trid. Ibid. rBESTIALITAS . Est coitus cum bestia, sise eiusdem, stoe diversi sexus . Est gravissimum scelus, magis dedecens rationalem naturam ad Dei imaginem factam ; et diversitas Rieciei magis repugnat iustituto naturae . Ad hoc , congressus cum Daemone revocatur , in hominis, vel Bruti forma,.qui praeter malitiam luxuriae contra naturam , est etiam contra virtutem Beligionis , propter commercium, et soci talem cum capitali hoste Dol. 2. Poenae , quibus plectitur hoc metus committens, sunt caedem , quibus Sodomita ; idest jure civili poena mortis, et de conui et idine igne comburitur , bona confiscantur , et remanet infamis , testari nequit, si crimen notorimn sit, et Diblicum . Jure Cavonico fit separatio Thori: Laicus excommunicatur : Clericus degradatur : Est Suspensus , Infamis , irregularis, et ex Constitution. S. Pii V. traditur brachio saeculari ultimo puniendus supplicio: Requiritur tamen ad hoc, ut crimen sit consummatum , multipliciterque factum . Not. Sciat opus est Confessarius , Pueros ante an. I. . non comprehendi sub regervato generatim, sed tamen stan
BIGAMl A . Est nuptiarum multiplicatio . Esto ex vi v cabuli, bigamns sit, qui bis contraxit; bigamus quoque dicendus , qui, ter , quaterve, nuptui se dedit. 2. Bigamia triplex est . Vera , Interρraelativa , Similia rudinaria. Vera illa est, cum quis plures duxit successive DXOres, et testitimas , actu consummato . Interpraetatipa est cum quis Viduae nubit ; cum ducit ab aliis laesam , cum uxorem e gno cit prius adulteram: Similitudinaria , est, si Clericus saeris onustus ordinibus , de sacto Matrimonium contrahat ; si Laicus , uxore vivente , aliam ducat . 3. Bigamiae poenae sunt tres . I. Quod bigamus non P Diuitiaco by Cooste
72쪽
est ad ordinos promoveri . e. Non potest , ne BenefiOhi ο tinere , neque sicclesiasticas pensiones . 3. Si est Clelicus , et ex Ἐigamia incurrit irregularitatem , amittit privilegium lari, et Canonis, et beneficiis spoliatur , atque Pensionibus. In bigantia , solus Potiti sex dispensare potest. BLASPHEMIA . Est contumeliosa locutio in Deum , seu
contumeliosa do Deo affirmatio , vel negatio . Coitim. cum Thom. 2. 2. q. IS. a. L. in γ. Haec Potest esse , vel
immediata , Deum in se ipso attingens , vel mediata , Sanctos respiciens , quae et ipsa in Deum redundat . 2. Quaci rupliciter committi potest. 1. Cum De Deo nega tur quod ei convenit, ut, Deus non est justus Cic. 2. Dum quis Deum detestatur dicens sit maledictus etc. S. Dum contumeliose loquitur de Virgine Beata, de Sanctis, Sacramentis , rebus sacris etc. 4. Dum quis , non assirmans , vel negans, aut detestans , aut increpans , per iram, et despectum, iniuriose, probrose, Dei atributa nominat, ut , P
3. Duas cum S. ThOm. , cognosco praecipuas blasphemias species . Una haereticalis , altera simρ ex . Prima est illa , quae cum haeresi conexion em habet , .ut cum dicitur Deus est injustus, etc. Simplex , postea illa est, quae non tam latur haeresi, ut . In contemptu Dei oolo hoc , et illud fac re, vel detestative , ut, sit maledictus Deus ; vel impreca. tive , ut , Pereat Deus , vel iuratorie , ut , Pereat Deus, si non est ita . Ad simplicem blasphemiam reducuntur , et si igna , et facta contumeliosa contra Deum, vel imagines etc. ut, spuere in . Coelum , in Imagines etc... Blasphemia quaelibet, deliberate commissa, est peccatum mortale . Comm. cum f. Thom. 2. 2. q. 13. a. I. incorρ. Peccatum inquam mortale est, etsi ioco prolata, dummodo advertenter , et deliberate ; vergit enim in diminuti
nem honoris Dei etc. Sic prolata ex habitu , indignatione ;ira etc. S. Thom. ibid. Si vero blasphem:ms , id agit indelia Berate , inadvertenter etc. , non peccat graviter . S. Thom. Md. Habens talem habitum tenetur sub graxi , se emendare.
73쪽
5. Bl.isphemiae poeuae . In lege veteri erat poena mortis hodie , aliae sunt de Iure canonico, aliae do Iure et ili . D. Iure Canonico poena blaspheinantis , si sit Clericus , est d positio ab Oiscio , et Statu. Clericali ; si Laicus est excomitiunicatio serenda. Leo X. , aliique Pontis. cum S. Pio V., imposuerunt etiam Poenas pocuniarias , a illicti vas etc. - 6. Judex competens blasphemiae haeretigalis est solus Eeclesiastiens. idest S. Inquisitionis Oilicium, cui , quisquis hias phtiemum audiens, debet denunciare . Judex vero nominpetens Si tiplicis blasphaemiae , potest esse Ecclesiasticus , vel Saecularis , cum talis blasphemia sit mixti lari .: BONA.CASTH E. Si A. v. PECU l.IUM D. I., BONA ECCLESIASTICA. Hoc ipso , quod sunt Ecclesiae, Sacra Sunt , nec possunt, nisi in usus a Deo, vel E cle, ici destinatos adhiberi . Haeo , sine iusta causa, et debita sole uinitate, alienari non possunt. Trid. segs. 2 - C. D.
S. Urbanus P P. et Martiris de bonis Euale insticis scripsit . sae res Fidelium ,. quae Domino inerrentu. , non debent in alios usus , quam Ecclesiasticos et christianorum fratrum , Mel indigontium converti; quia pota sunt fidelium , et yretia peccatorum , ac patrimonia Pauρerum. - ΒΟΝΑ VACAΝTlΑ , quae aliquis Ab intestato decedens. reliquit sine haeredibus , qui secundum Ie em ei su cedant, restitui debent Fimo , ad quem spectant. l. .. GLbon. secia
v. ECCLESIAE BONA . . BONA MOBILIA. Peregrinorum in pios usus per Episcopum impendi debent. Authent. Peregrini. BONA DERELICTA , vel quae numquam Dominum co-
Overunt, iure naturae . et gentium sunt Inventoris, nisi inliter leges speciales statuant . Bona autem derelicta sunt , quae Dontinus ex animo abiecit, et sua esse noluit ., BONA INCERTA, quorum Dominus, vel haere', Cogno sci aut , inveniri nequit, post diligentem perquisitionem , quae prudenti iudicio susticiat, impen ii debent in pauperes , vel pios usus . Cathech. Rom. S. Thom. et alii , Hoc vero intalligendum est de Iure imperfecto , seu beneficentiae ,
74쪽
non de Iure persecto iustitiae, eum enim tales res non sint pauperum , nullo iure Prosecto , cogimur pauperibus dare a Poenitentes ergo , ad id consulendi sunt, nisi cum urget elem
mosynae praeeeptum . Not. Pavper , uel Pius locus , cui bona incerta erogata sunt, tenentur ea restituere Domino comρarenti, si a uoextent in se ; vel aequivalemi , quia donatio sub tacita conditione fuit facta . . :BONA H A ERETICOBUM, bona damnatorum propter haea resim , ipso jure, et omni spe , potiundae haereditatis filiis adempta, intelliguntur eonfisenta: Si suerit Cleriens, Eeel
si ae , cui adh: mit, et stipendia recepit. ad judicabuntur . Coniasscationis ori culto, vel bonorum occupatio locum habet s Ium lata sententia . Not. Ob haeresim mariti , non est consscationi subjecta dos uxoris, nisi scienter cum haeretico matrimonium contraxerit . Bona haereticorum Conflscantur etiam post mortemi BONA SERUI , qui libertatem nactus , et ad Sacros Pr motus ordines , si intestatus decesserit , nihil Olim Bom minus de bonis ejus vindicare potest , sed eius peculium in .. partes dividetur . Una Episcopo , altera Ecclesiae Paupcribus tertia , et quarta parentibus , quibus deficientihus , Episcopus assumat, et In Ecclesiae usum, serupulose
BONUM EXEMPLUM . Quilibet homo tenetur aliis bono 'e emplo praelucere . Sic hab. Man. PS. et D. Thom. I. 2. q. Si. a. I., et aspernans non Vaeat culpa . Qu. Hinc Superior Politieus, strictius; quam privanis , ten tur exemplo Praelucere ; quibus praeest , taIis est enim , Ubigo, populus , qualis Sta perior , et caput . Eccles'. IO. p. 2.3. Hinc Superior Ecclesia ticus strictius tenetur, quam P Iiticus , exemplo , quibus praeest , praelucere . Christus enim Pastorum exemplar , caepit prius facere , et docere. v. P
sTOR etc. BULLA, BREVE : Horum nomino veniunt iIIae Pontificiae litterae , quae in subtilibus , et candidis Membranis,
75쪽
eharaetere latino, nitido , eleganti, intelligibili, sunt descriptae, et non sigillo plumbeo , sed cera rubra cordulis Iineis inclusa , annulo Piscatoris sunt signatae, ac manu Se- aretarii inbscriptae . Tales litterae , seu Apostolica Brevia annulo Piscatorio signantur ab inseulpta imagine S. Petri, eo modo, quo a Navicula in mari piscabatur, talique annula ipsum Sanctum usum fuisse . Hie caute servatur ah intimo P pae Familiari, post cujus mortem frangitur mox per cardinalem camerarium t . . u. Nomine Bullae veniunt illae Pontificiae literae , Maombi plumbo expediuntur, seu sigillo plumbeo, Pendente ex cordulis conscriptae in membrana magis nigra, et rudi, a que antiquo charaetere Gothico. Si talis Bulla expeditur in materia gratiae , Sigillum plumbeum pendet ex corda seri- ea : Si vero in materia iustitiae , ex corda canaba : Roc fiagillum conservatur in Vaticano Palatio , et post Pontifieis
- S. Bullis, et Brevia , inter se differunt , quia Brevia a Curia i Romana expediuntur per Secretariam Apostolicam sub minuto Piscatoris . Bullae vero expediuntur per Cancellariam
Apostolicam sub Sigillo Plumbi , quod est ultimum Bullao
- 4. Brevia Apostolica rite conlaeta, tantam vim habent in illis materiis, in quibus couficiuntur, quantum habent Bul- . Iae in ceteris materiis, conveniuntque in effectu eum Bullis.
BULLA COE ΝΑΕ . v. EXCOMMUNICATIO . BULLA CRUCIATAE . Definitur, quod sit Diploma , seu Breve Pontificiam , continens gratias multas christifideli seoncessas, sive per pugnam , Sive Per Pia opera, sive par ese mosFuam ad hellum contra infideles, et haereticos eone rentibus . v. Ia Crota, Felic. Potest. qui fuse tractant. Dissili Corale
76쪽
CADAVER . Canon istae diffuse hanc tractant materiam, sed mihi attigisse salis . Cadaver nequit aut sepeliri , aut rei oni sub Altari , gradibus, aut Bradolla , secus in illo
Allari celebrari nequit, quoadusque exhΠmetur . S. Congr. . et Reg. in Interamn. I . Settembris 1595. 2. Cadavera pauperum fidelium , gratis omnino tumulari . et sepulturae tradi debent. Neo proiberi potest, ne Cadaver sepeliatur, occasione juris sepulturae , cum Christianae repugnet Charitati, ut ob peeuniae interesse, ea laver insepultum
S. Cudavera in quacumque hora diei possunt deseret ad
Ecclesiam , de nocte vero cum licentia ordinarii, et quoad tempus humationis servandam Synodum . Insuper Cadavera sepelienda uon esse privatim , sine lumine , Cruce, et Pa-
. Parochi, pauporum Cadavera GRATIS sopoliro tenentur , sciantque , Sagris Canonibus incunctanter interdici, noqnis tim rario ausu, terram, pro sΡpuIcro vendere , aut pro hominibus sepeliori sis, quoquo modo munera eXigere a
deat , nisi forte sepelientius , Euclesino , in cujus atrio sepelitur, aliquid vivens tradi jusserit, aut post mortem, ipsius Parentes, vel haeredes , pro luminaribus vel eleemosyna , ais quid ultro dare voluerint : quo casu , sponte oblatum licite po terat repeti : peti vero, vel exigi est omnino vetitum , noaut venalis dicatur Ecclesia , ai. t Clerici hominum interrita gaudere vidcanlur, si ex illorum cadaveribus studeant habero compensum, uec Obleu tu cuiuSquam consuetudinis , nisi pia, et laudabilis fuerit , reatum suum quis excusare poterit. Diffuse canonisi. et Rit. Rom. tibi de Exequiis . i: CADUCITAS . Non incurritur , dum haeres non adimple conditionem propter meram impossibilitatem. Pontifex remia sit eam aliquando , modo non tolleretur ius quaesitum.. CALIX . Consecratns , i iterum inauratus , an indigeat nova conse ratione Z Utraque sqntentia probabilis est, sed alliriuae
77쪽
tiva communior, in praxi usitatior , et tutior, et etiam proh Bilior . Diana 2. tract. 15. resol. o. caliX non consecratus , in quo Dis bona fide celebravit, an egeat alia consecratione , negat Diana ; assirmat Lugo , cum quo Sentio , et ego,
CALUMNIA. Est falsi criminis , aut defectus impositio ;at est species detractionis omnium gravissima eX genere suo cum superaddat detractioni generice scumptae, mendacium
Perniciosum . Est mortale peccatum quia contra justitiam ;quia proximus injuste laeditur in fama divitiis praestantiore, et ad quam nullum ius habet esunniator . S. Thom a. 2. q. S. a. S. 2. Fama injuste ablata , integre restitui debet apud eos omnes , apud quos sest ablata , hoc enim exigit incorrupta iustitia . Restitutio inquit D. Thom- et cum eo omnes DD. est actus justitiae commutativae, quae in quadam aequalitate contistit, et ideo restituere importat redditionem illius rei quast cibiata est. Cum ergo conserWare justitiarn sit de necessitate salutis ; consequens est, quod restituere id , quod injuste ablatum est alicui sit de necessitate salutis . V. REST
TUTIO . CAMBIUM. Defin. Negotiatoria permutatis Pecuniae pro
Pecunia. Ideo , qui dat pecuniam ad cambium , vocatur Campsor, Cossi,sta, Nummularius , Eancherocius , qui vero recipit, dicitur Cammarius . u. Cambium, duplex est. Reesti , et Siccum . Realo illud est, quo pecunia realiter cum alia permutatur peeunia, et Mopariter duplex est, seu Cambium reale minutum , sive ma nuale, et cambium reale locale , seu per litteras . cambium
minutum , sive mannale est, quo pecunia minor Praeseus , cum alia maiori pariter praesente commutatur, Vel e converso , ut cum permutatur moneta nrgentea , patria cum eMera, nova eum Vetere , eis. et e contra . Hoe cambium licitum est, cum moderato lucro, secundum usum regionis, ratione Iahoris , incommodi ete. cambium locato, seu per litteras , est, quo Pecunia praesens a Campsario commutarer eum pecunia
sente , sibi in alio laeo solvenda, mediante campsoris V
78쪽
grapha, et hoe quoque est licitum tum moderato luero , ratione laboris incommodi etc. 3. Cambium siccum , est , quando sngitur solutio laetenda alibi, sed revera fit in eodem loco cum usura; Dicitur si cum , quia caret justo titulo ad pariendum lucrum et hoc daminnatum fuit ab Urbano III. a S. Pio V. et aliis . . Cambii usus ex duplici fine luerandi videtur induetus, scilicet ob publieum Reipublicae commodum , et ob privatam Campsorum utilitatem, et ex utroqno fine est licita Cambi rum negotiatio, quae lieite quoque exerceri a qualibet persona
Privata Potest. NaMar. c. I 7. n. 288. et alis . 'S. Adest, et Cambium obliquum, quod ait Card. de Lucita Sum . de Cambiis n. 16. , sub se tres Occultat contractus,
Mutui scilicet, Mandati , et Cambit . Ille siquidem, qui pro
aliis usibus , vel in ligontiis pecunia indigeat, eam mutuam
suscipit , edeoque primus est contraetus mutui . Quia vero nantuator illam otiosam retenturus non est , sed in istam cambiorum negotiationem. Hi ne mutuatarius , ut m ruatorem etiam ex iustitiae legibus indemnem servet ab eo I ero , quo ex licita cambiorum negotiatione mutuatae pecunias obtenturus esset, eidem mutuatori facultatem tribuit, ut ab aliis, vel etiam a se ipso , tantumdem , sive aequivalentem summam, sub cambiis suscipere, et ratificare valeat, sivo
idem mutuatarius istud onus in se suscipit; ideoque , non in ipsa mutuata pecunia, sed in alia aequivalenti cambium ineu dum est, asi propterea ultra primum mntui contractum, alii duo occultantur , ille scilicet mandati , et alter ipius Cambii, quod in mandante executionem ineatur , vel pro inito in odium mandatarii susceptum mandatum non adimplentis , haberi debeat, ut ad damna, et interesse , ut supra , obligatus r maneat. Quid de hoc contraetu sentiendum sit in foro intemno , vid. Bened. XIV. de Θnod. Dioeces. l. 1 O. c. 5. N. 1Ο. In
foro externo communiter Probatus est .
CAMPANAE in Eeelasiis introductae fuerunt a S. Paesino Episcopo an. 41O. companarum usus ponitur in Dysticho
79쪽
Laudo Deum verum , Plebem Moco , congrego Clerum DOunctos ploro , Pestem fugο , Festa decoro .cΑNONES FlDEI in Conciliis expressi, sunt omnino invariabiles , quia invariabilis est fides , quam explicant. Duus
eni in non potest opposita revelare o. g. hodie revelare , quod sit Trinus , Postea dedi arare , quod non sit . Canones, inquam , fidei , invariabiles sunt , quoad circumstantias temporis , Ioci , personarum , ita ut numquain in illis contingere possit variatio , nisi quoad expressionem , quia doctrina Fi-Hei, et morum venit ad nos non documento humano , sicuti scientiae humanae, sed a revelatione Dei, qui, nil infinite sciens , non potest nova cognoscere , et utpote invariabilis , non potest rebus iam revelatis contradicere, et sieposteriores Cariones fidei, et morum non possunt prioribus eontradicere , vel derogare, sed solum eos explicare sic ianitas Personarum in Divinis ante Conei lium Nicenuin exprimebatur , quod Personae essent quid unum, post Nicenum vero, quod essent consubstantiales etc.
ANONES MORUM sunt pariter invariabiles , quia .
I. Praecepta Decalogi , quae explicant , variari nequeunt, lithoni enim , quod est ab intrinseco bonum , et vetant, quod est ab intrinseco malum. 2. Praecepta Evangeliea, quae e ponunt , sunt pariter invariabilia ; qiua Legi Evangelieae , non debet alia lex succedere , ut docet Pas,itu Scriptura, et Paulus ad Gal. c. I.
cΑNONES DISCIPLINAE sunt variabiles ; flaut enim P
Iitia Saecularis varia est , iuxta diversas, i Im loci, tum tem- Poris , tum personarum differentias, ita et Politia , seu Disciplina Ecclesiastica . Regulae Canone - civiles , non plus hahent firmitatis, quam leges civiles , clam eo fine constituantur , ut ius civile in suo robore permaneat . s. Canones disciplinae, ea etiam parte , qua sunt varia-hiles mutari non debent privata auctoritate , sed solum au-etoritate Ecclesiae , vel decernentis eis, mutationem , vessam iustis de sausis permittentis , et sola Eeclesia h
80쪽
het sirphr hoc auctoritatem . canones disciplinae tamdiu vigent , quamdiu statuit Ecolesia , vel I3oenas no-Vas , vel statutas comminatur ; tune vero vigere desinunt . cum Ecclesia contrariam statuit legem , aut usum contrarium, non reelamando, permittit . Sic praeceptum reeipiendi quater in anno Encharistiam , mutatum est in praeceptum τρeipiendi semel in anno . v. PROLEGOMENON. MANTISS. ll.
CANONES POEMTEXTIALES utiliter in multis Synodis
sunt ius presSi , ut Confessarii ea addiscant , et poenitentes moneant quanta olim poenitentia , pro quibusdam criminibus imponeretur. Canonum Sintuta ab omnibus custodienda, poti simum autem ab Episcopis , qui sunt Custo les Saerarum regularum , quique in sui consecratione , se ad id a ctissimo obstringunt juramento . Bened. XIV. de Θnod.
CANO MCA PORTIO . Ex canonistis illa est, quae de r
lietis , et proventibus Ecclesiae obvenientibus , detrahitur , et Praelatis debetur , et Duplex est . Parochialis , et Episcopulis. 2. Parochialis illa est , quae Parochiali Ecclesiae , vel ipsius Curato, et Rectori debetur, ut, si quis in alia Ecclesia , quam in propria , tumulum seligat , ne Rector Ecclesiae Propriae debito fraudetur suffragio , statutum est, ut Cur tus de his rebus , quas Defunctus Ecclesiae reliqnit, tu qua huinari volnit . quartam partem , percipiat, aut aliam , quam Iegitima consuetudo praefiXerit. S. De his quae , quis vivens, et sanus contulit alicui Ecclesiae , Curato non debetur canonica Portio : secus a tem , si infirmus , et ex eadem decedens infirmitate .
. Canonica Portio solvitur Ecclesiae , in qua quis Divina percipit , etsi duo habuerit domicilia , inter Ecelesias duorum domiciliorum dividetur . 5. Nota Sunt quaedam relicta , ex quibus canonica Ρομtio detrahi non est fas: ut si quid pro labrica, pro luminari , Anni fersario , pro equis , armis , contra infideles exe