장음표시 사용
91쪽
2. Hoc praeceptum est assirmativim, ut habet: Matth.' r. Omnia , quaecumque vultis , ut faciant vobis homines , et Mos facite illis. Est et negativum . Quod ab alio oderis feri tibi , Mide ne tu aliquando alteri facias , v. DILECTIO . CHII OGRAPRUM; est cum duo paciscentes Scripturas sub
eadem forina verborum inter se conficiunt, et mutuo sibi is dunt. Dei est Instrumentum, in quo debitor confitetur se e se creditori obligatum .
CuUREAE . Si honesto fine, puta, letitiae, civilis recreetistionis si aut, non sunt peccato obnoxiae . Si periculum ad li-hidinem incitandi extet, vel alia circumstantia, non sunt a gravi culpa liuinunes, sicque intelligeudi sunt Patres contra
u. Choreae publicae , diebus sestis sunt omnimode prohibiatae a Bened. I. I. Const. 6o. et ultra mediam noviem protrahi ultima h: cccinaliorum die vetat. I, 2. Const. 45. 3. Choreas a Clericis non sine peccato gravi, agi posse The
logi plerique sentiunt, quin et ab Episcopis prohiberi po
sunt. Clerici Omnes , ue choreas ducant, ac in illis ludant instrumentis, quin nec seri in suis aedibus canonicalibus, seu etiam bene fiet alibus, deputatis pro domicilio beneficiati , etiam si fierent nonii ne consangia ineorum ibidem morintium. v. S. Carlum Borrom. O 'usc. de Choreis . . Irreligiosa conbuetudo est, quam vulgus per Sanctor umsolemnitates , agora consuevit. Populi, qui debent Ostiet a Diavina attendere , saltationibus, et turpibus canticis. Non solum sibi nocentes, sed et Religiosorum ossiciis perstrepentes. Hoc etenim , ut ab omnibus Provinciis depellatur, Sacerdotum , et Judicum a Concilio Sancto cura committitur . Decretum Gratiunt de Consecr. d. S. Can. Dreligiosa . Conc. Tolet. 3.
CHRISMA , a solo Episcopo Benedicitur, et pro Ecclesiis graecis reoqii debet ab Episc. Catholico Ordinario. Solus. PontifeX potest committere facultatem simplici Sacerdoti, esto insuetum sit, hae prerogativa ordinis Episcopatu Pr
92쪽
82 pria , inferiorem insignire 'esbyterum, ut tradit. Bened. XIV.
De SFn. Dioec. l. 7. C. 8. H. 2.2. Parochis vetitum est aliud Chrisma, quam ab Episo po suo bene lictum adlii here , et cum novum benedicitur, vetus est comburendum . Can. 122. dist. 4.3. Liuitum est oloo consecrato nilquod non consecratum miscere, in minare tamen quantitate, quam Consecratum.
Cum sontes die Sabati Sancti a Paroeliis henei leuntur , prae stat novo chrismate ab Episcopo Feria V. in Coena Domini , ejus anni benedicto . ritum peragere. . Ex iuro Canonico non licet deserre Sacra olea, nisi sis. diaconis, vel Diaconis, v I Sacerdotibus. Can. Omni temp. dist. . . de Cons cr. ρart. 5. η CIBUS . Vesei et bis prohibitis sine licentia, vel Causa. legitima, est delictum ad S Oilicium spectans. Ferentinas. Augusti i et . Licitum est vesci cibis concessis in aliena regione , in qua quis moratur, vel per quam transit, etsi ta-i Ies cibi in sua essent patria prohibiti. Enim vero adest vG sus C. I. Illa. 12. distinct. rii Si fueris Romae Noemano ricito more: hEt si sis alibi, oivito sicut ibi. . CIRCUMSPECTIO . Est oirtus , quae sermones modera tur secundum rectam rationem , et legem DiMinam; ita ut . non loquamur, nisi, cum, ubi, quae, quibus, et quomodo oporteat. S. Thom. Haec virtus est valde necessaria, quia ex ejus defectu innumera patrantur delicta, ut sparsim videre est alibi, nam lingua, ignis est, et unipersitas iniquitatis S. Iob.
CIBCUMSTANTIA PECCATI . V. DISTINCT. PECCI
: CLANDESTINUM . v. IMPEDIMENTA MATRIMONII.
CLAVIS SS. . SACRAMENTI non detur, Abbatissae, vel
93쪽
euieumque Moniali, sed semper apud illum Sacerdotem sistat, ad quem pertinet ejus administrandi cura . CLEMENIIA. Est virtus Temperantiae filia, qua Superior ex sti mi lenitate inelinatur ad poenam debitam mi biga dam , vel remittendam, quaintum patitur recta ratio justitiae. , disciplinae bonum, rei salus , et proximi aedificatio. Huiu crudelitas opponitur per excessum , et per desectui laetitia nimia . CLERICUS . Secundum praesentem Ecclesiae disciplinam. Est ollae institutum , in quo homo vel Tonsura imitatus . .
oel Sacramento Orssinis consecratus, Deo depoὐetur. Hic si tus respici potest, pro ut est consecratio, qua C,ericus in Deo consecrat : vel prout est ministerium, quo Clericus Deo oonsecratus fidelium saluti . procurandae invigilat. In priamo casu exigitur sanctitas interua, atque specialis, ait D. Thom. 2. 2. q. 189. ad 3. Prout autem est ministerium. - Waeter specialem sanctitatem, exigitur scientia , quae ne-oessaria est ad Sacra ministranda . Qui enim Tonsura initiam
di sunt, ait Conc. Mediol. V., tales esse debent, qui vem praebeant, Ecclesiae ministros , utiles fore . Qui ordinibus Min. initiandi sunt, ii debent esse, ut scientiae spes tales eos ostendat, qui dilani sint, ut ad majores Oidines at quando ascendant. bid. Qui Sucris Ordinibus initiantur. clericis inferioribus doctrina, quodam, quasi ascensu praestare debent, ibid. a. Ex hac doctrina surgit. Quod nemo ad statum cleric rem admitti debet siue interiori vocatione, dicente Iesu Ego
elegi vos Ioan . I S. v. 16., ideriae non censetur vocatus,
non habens sanctitatem, et scientiam, ut eXigit status clericalis; multo minus censetur vocatus, statum illum aliquo Pravo suscipiens motivo, v. g. ut tranquille vivat, ut delia viis assiuat, ut honoribus fulgeat; etc. Non ille vocatus oe setur , qui magis quaerit, quam quaeratur, qui a solis pare fibus ad illum statum destinatur, quem Parentes offerunt E elesiae, quia statui saeculari non est aptus. Qui Tonsurata,
suseipit, ut heneficio potiatur, qui Ecclesiae offertur, ue taist liberos dividatur haereditas ait S. Bern.
94쪽
S. Irregulares ex defeetu , vel ex delicto, non possunt ad Statum Clerio alem at mitti . Ex Iur. Canon. Can. 4. 22. . Oportet Clericum talibus uti vestibus , ut a popu=o distinguatur , immo oportet , ut caput attonsum habeat. Hino Cleriens in Sacris conktitutus, aut beneficia possidens , si v stiarium ordini con eruum non semper deserat, ab Ossicio, et Beneficio suspen Aitur, et proventibus beneficii privatur T id. sess. 14. de Reorm: c. 7. Exi variis Concilitis colligo vestem Clerici non debere es e sericam, sed laneam Mediol. L.
P. 2. Colorem , non Purpureum , neu vario coloratum, sed nigri coloris. c. quoniam. c. Clerici. Formam non brevem, sed i ilarem , et ausam a summo ad imum conc. Later. m. Sess. 9. Decentiam non pannosam, aut laceram , neo Iuctu sam, aut sunebrem. Tolet. 12. c. 8. Cloricus non debet potare torques , armillus , monilia . annulura , nisi ratione dignitatis Mediol. ibid. D mum Clericus sic vestire debet, ut per decentiam habitus extrinseci, morum honestatem intrinseoam
Ostendat. Trid. ibid. 5. Clerico intexdicuntur exercitia illa, quae seritatem alia
quam redolent. Ideoque I. Non licet Clerico arma gestare, aut bellum gerere , aliter exeommunicatur. Can. Clerici. Extra civitatem tamen Episcopi dispositionibus accomodetur. 6. Non licet clerico Iudicem gerere in causa mortis , sanguinis , mutilationis , aliter excommunicatur can. his a quiabus nec . potest adesse , ubi tale fit Judicium, ubi reus i terficiendus , aut mutilandus etc. 7. Nota licet Clerico venari, nee venatione oppressisa, qua. homines perdit, nec arenaria , qua homo cum hestiis pugnat : nee venatione clamorosa , et saltuosa , quae in Sylvis
et Sestibus exercetur . Hoc iubet Trid. , dum prohibet clericum se a venationibus abstinere . 8. Non licet clerico Medicinam, aut chirurgiam exercero nisi erga pauperes, aut in necessitate. c. sententiam sanguinis. s. clorieo illa omnia interdie tur sancilia, quao turpe
95쪽
ι aliquod lucrum sapiunt, , vel negotiis saecularibns implie tit
Ideoque 1. Clerico interdicitur negotiatio exercita turpis lustri- causa . u. Officium: Advocati, Procuratoris , Tabellionis, metarii coram Iudice Saeculiusti, exceptis causis propriis , vel Ecelesiae , vel pauperum ; sed nec potest aliorum tutelani, aut curam suscipere : non pro aliis fidei ubere : non Laicorum age
Te causas; non esse aut praecursor , aut assecla neminuruaucan. Med. I. c. 26.
. . o. Ierico interdicitur ea recreatio, quae sobrietatem o fendit , aut castitatem , ut sunt commessationes , Tabernae, choreae , Uectacula, concentus IIusici prophani, inhone- sti . Insuper , et illae interdicuntur recreationes quae graviatatem clericalem dedecent , ut sunt ludi , colloquia prosthu' ina , tumia , contentiosa, , aut iocosa . Cetera, Uzu Sam , et ubi, Munera Clericorum. Dotes etc.
CLERICUS , QUOD TEMPORALE DOMINIUM. Innumerae
scatent hisce diebus opiniones circa Clericorum temporale domΘnium . Esto non sit Pro inciae meae quaestionibus istis nomendare , adhuc tamen . ut casuum arbiter aliquam sibi comparet cognitionem, eo magis, quod mulierculae ipsae de hoc dis- .serunt eli Catthedra , Obiter tantum haec pauca subiicio. u. An Ecclesia iure Divino potestatem habeat, vel directe, vel indirecte , circa Regum temporalia , vel circa Tempor Io subditorum , etiam sine Regum consensu i non est meum inquirere. Eadem enim non est omnium Theologorum doctrina , et sensus. Magna , et valida sunt utrinque argumenta , ut vidore est apud auctores haec ex professo tractantes , et praecipue Lancisium Secul. XV. sub Pontis. Sixti IV. , itiosque .
. S uio inquiro sollumodo. An Clerici possint Ditiones at Principatias obtinere, et proinde iurisdictionem circa res noui mere spirituales habere 3 Duce mihi, Scriptura, Patribus et
.. Clerici possunt Ditiones, aut Principatus obtinere titu Io donationis, Emptionis , Cessiorus, Labore proprio, d
96쪽
ν. . . . 85inum aliis titulis quibus eaeteri homines rerum dominium
5. Ex Sosiptura. In veteri Testam . I ehitis datae sunt Urbes in possessionem . Ni m, 35. Ieremias Proph2 et Saeordos
Patruelis aerum emore iussus est, aer. o 2. Mae habet supreamam auctoritatem obtinuerunt. t
6. In novo Testam. Nulla est lex, quae Clericos a domianio rerum temporalium amoveat, quin immo insitim , et a quum decli irarunt Christus, et Pauli q. Di qni Altari servinnt. de Altari vivant . Do Christo enim ait Men. Beda l. 4. c. 54. In Litc. I 2. Cum, et ipse Dominus, cui ministrabant Amgeli, tamen ad informandam Ecclesiam suam , loculos h buisse legatur, et a fidelibus oblata conser Mans , et suorum
necessitatibus, estisque indigentibus tribuens etc. 7. Possunt orgo Clerici Ditiones obtinere, et Principatus iiqdem titulis, finibus alii homines oblinent; et proinde pos-snni iuris lictionein circa res mere temporales exercere Cl
viei enim non sunt inserioris conditionis, quam caetori h mines , qui clam possint, et Ditiones obtinere, et Principi, tus . pari ratione poterant, et Clorici: Ideo . 8. Iure iustae retributionis nequirunt oblationes , qnae es ad
violum , et vestitum decentem dantur a populis . Sio inro δε- nationis asinisi tum est ius circa Principatus, eirca Repnli, quae multi Reges , vel Summo Pontifici, vel aliis Praesulibus contulernnt . Sio iure Emptionis aquisitum est dominium eorum Principatuum , quos aliquando Clerici compararnnt. Adest et jus praescriρtionis, quo clerici, et praecipue Summi Po 'tifice per mille , et amplius annos, pacifico fruuntur tempo- porali dominio eorum omninm , quae Sancti Petri Sedi su rnnti Κ Ρiis Principibus , a liberis Nationibus , et Populis, sponte, Beligioseque et ar ta, et a privatis quoque, volu tarte . sponteque donata . 9. Si ergo innegabile est, quod Clerici possunt tempor Ita possidere ;' innegabile pariter erit posse Leges circa tem poralia statuere, et iii ea cfidem ordinariam exercere jurisdicti nem 4 S. Thoris. a. s. q. 66. a 9. ad 3. ait Potestas saecula
97쪽
ris fassituri aptatuali, sistit eorpus anἰmae, et Meo non effusurpatum iudicium, si spiritualis Praelatus se intromittat de temporialibus, quantum ad ea , in quibus subditur ei Sa
cularis potestas , vel quae ei a saeculari potestate relinquitur. Sio Papa, quatenus Chris i Vicarius, potestatem spiritualem habet in tota Eeci sia. quatenus Patriarcha Occidentis, pol statem habet Patriarchalem in toto occidente , quatenus B manus Episcopias, potestatem habet Episcopalem in suo Epia scopatu , quatenus teipporalis Princeps , potestatem habet emporalem , circa temporale eorum , qui sthi snhiiciuntur, ideoque leges civiles, quas condit , ligant Cives sibi subditos , non eos. qui temporaliter sibi non subiiciantur . v.
ETIAM DONATIO. . COACTIO . Dnplieiter fieri potest, vel per vim absolutam s
vel non absolutam. In primo casu , tollitur omnino volunta-utium , ut puella invita , et reluctans , deflorata etc. In Meundo casu non tollitur omnino voluntarium, ut si incutiatur metus mortis etc. Prima coactio semper a peccato eXcusat, quia tollit voluntarium, sine quo. peccatum non adest:. non. autem secunda, quia non tollit, sed voluntarium minuit
2. Dissonitas est, an , et quando ratione necessitalis i ductae per metum, ipsa etiam a peccato eλcuset, vel non: quo in casu Arbiter casuum , hanc servet regulam . Si pra ceptum est ammativum, ah eo excusat Coactio. per metum, quoties non agitur de bono communi . Si est negativum, excusat, quoties non est de re in se i intriuisce mala.
COADIUTOBIA . Est facultas ex causa, auctoritate Ju- ais , Mel Judicis . cuipiam concessa adjuvandi Praciatum , vel alium Beneficiatum , in Ecclesiae,.ves. Beneficii regimiane, et o R. Duplρκ est. Una temporalis, et revocabilis, seu datavi e iure in edendi in Ecclesia, seu heneficio, per quam, propter infirmitatem . aliamque causta; impedito ab Exe citio sui risineris, datur Coadjutor , quamdiu is vivit. Alia uat perpetua ut irrevscabilis, Mu data cum jure succede
98쪽
di tu Eeelegia, sive beneficio , per quam , mortuo coadiu- , to . succedit Coadiutor . Haec Coadiutoria perpetua cum s tura successione. utpote Sacris Canon. odiosa , Patrumquoeontraria decretis, a solo Pontifice concedi potest, eum ipso solus, secundum plenitudinem potestatis, de iure possit --pra ius dispensare. C. ProρOsuit. r. 3. Coa lintoria temporalis vero , potest a proprio Praelato. aoncedi ; qicut enim Praelati est eas instituere, et destitue re . a sortio 4 poterit Coadiutorem temporalem dare. Gongia. multi alii. i COADIUTOR ille est, qui datur ex eausa Iuris, vel Ju-flicis , ad coad in v andnm offieium Praesidentis , seu Ecvlesia. Miniqui . Coadiutor dari potest ob varias: causas : I. Distu absolute . et sine sutura successione ob morbum incurahilem , at perpetuum . Si morbus sit curabilis , tunc ipse et bur
ins poterit sibi interinum constituere, durante morbo M . m. . sem. 21. c. I. de RV rm. 2. Propter Lepram . . 3. Propterili guae amissum usum 4. Propter eius amentiam 5. Propter sen
alutem 6. Propter imperitiam et iu2teraturam . Conc. o -
x. Coadiutor debet habere omnes qualitates do inre requisitas ad illud inunus, pro quo datur . Conc. Trid. sess. in 3. Si coadiutor dat in spiritualitins Parocho, ani Episcoeapo , debet habere scientiam . et prudentiam , qua populum r gere valeat, Parochiam , vel Dioscesim gubornare , an apramque saluti prospicere , criminosos sub disoiplinae vineeso eontringere c. qaamvis sit triste I . c. Petisti ete. Coadiutor in temporalibus debet esse , fidelis, probus, circumspeetus admisnistrator, qui sit constitutus in aetate an. 25., in qua aetate po-ltest quoqne esse , vel Tutor, et Procurator, quoad iudicia est. Ex vi coadintoriae , precise non tenetur ad D. Osficium periobvendum . Valet extra chorum,non autem cui resignatio, et tit Ius , et possessio est facta . Navar-
. cODICILLUS . Est ultima uoluntas minus solemnis abra is haeredis Mutitutione , ct eo quod quis post mortem suam ieri
99쪽
designat: seu, ni cujaeius definit Testati intestat,e poluntas
minus solemnis . Codicillus , vel est Scriptus , vel Nunon pativus , vel T sthro , vel ab intestato factn . Hinc Codicillum facit quidem , 'qui sedere valet Testamentum . sed non potest quis in C die illo instituere directe haeredem, ex haeredare , substitu re Ad hunc conficiendum non requiritur Solemnitas , sed uni la9 actus, et praesentia Testium juxta Statuta ete. i l Sy dicillaris clausula in hoc sita est, qnod si testamentum non valeat, ut Testamentum, valeat Jure Codicillorum.
- COMMEMORATIO Demnetorum . Tali die omnia Altaria sunt prixilegiata ex decr. Clem. XIII. I9. IIaj. 176 I. - COMMODATUM Est contractus, quo res aliqua ad SolU-asum gratuito conceditur pro determinato usu , et pro dete missato tempore , ea conditione, ut res eadem in inssiuiduo re
γ, Ir: Eaedem requiruntur conditiones in commodato , quae r Orantur in donatione , est enim grainita donatio hujus rei , quae commodatur. Commodans ideo tenetur : I. Aperire via commodatae , alioquin tenebitur de damno secuto . Ad impensas extraordinarias . 3. Non repetere coele praefi-mni tempus , alioquin tenebitur ad interesse , . quod inde alteri eveniat. ni3. Commodatarius tenetur ex justitia . Non uti re commodata , misi ad usum sibi commissum.. 2. Rem commodatam et Pso tempore fideliter resti luere , esto non repetatur . S. Ad im-POscin ordiharias , et necesscirias ad rei commodatae conse vationem . 4. Maximam adhibere diligentiam ad rem ipsam
.. Illi omnes commodare possunt , non solum , qui habentdu Ilium, rei . sεd etiam eiiis possessionem , sive liberi,
iis ρεεm , sive pantes , si re filii familias , et quidem linicui-
100쪽
commodare possunt, modo speretur, quod res commodata non erit usu futura deterior . cum nihil ultra requiri possit a Domino,nisi ut res ipsa reddatur . 5. Illa solum commodari possunt,quorum usus distinguitur ah ipsis rebus, qualia sunt ea , quae uSu non CODsumnntur, sive mobilia sint, ut vestis etc., sive Semoventia, ut equus , sive immobilia, ut domus. 6. Commodantis est, beneficio suo praescribere, quod si non praescribatur, consuetudine mensurabitur, cum consuere dosit contractuum interpres , sicut est, et legum : His deficientiabias per aequitatem indicandum erit. Sic commodatum poterit repeti ante praefixum tempus , ad evitandam comOdivitis jactn-ram , aequitas enim postulat, ut Dominus re sua utatur , potius quam alius et .
COMMUTATIO VOTI . Est substitutio rei bonae , et ho 'nestae in locum rei , Per potum promissae: ut quando p regrinatio , Voto promissa , mutatur in eleemos nam . 'V 2. Quilibet potest comtim lare votum in rem meliorem,si Deo: hio , et nunc , iudicetnr magis accepta . In rem minorem ' v 're , aut aequalem , solus potest mutare Superior . D. Thom.' Not. Ex Caietano , verbo, Motiam , quod commutatio, non tollit vincolum voti: unde , esto de rigore iuris commulatio suffieiens videatur, si fiat in aliquid aequale: tamen, ut co- mutans tutior sit, commutet semper in aliquid melius. v.
DISPENS. VOTUM . etc. - COMMUTATIO LEGATORUM v. LEGATUM . COMPENSATIO . Est debiti, et crediti inter se contribu-Tiο : et fit, cum quis tibi debet centum scuta , et non valesilla recuperare via ordinaria a debitore; occulte , et illo in scio surripis ei totidem scuta, vel si tu debitor occultus existas, non praestes solutionem in aequivalenti : Cum debitis conditionibus justa adjudicatur , et licita haec compensatio . Est
a. Ad hoc antem, ut licita sit haec compensatio hae sunt eonditiones . I. Ut certo moraliter eonstet rem esse tuam , Diuiti co by Corale