장음표시 사용
371쪽
versae constitutionis partes,eidem Offcri exequeii do a Natura destinatae sint. Enimvero si illa,quod optimum est,id semper agit uti fatendum est; ) o.
Portet Concedamus, utrunque hoc viscus aequaliter, atque ad eundem modum isto munere defun.
gi : quod fieri certe nequaquam potest. Puta enim cor huic negotio commodissime adaptari 3 non poterit sane & hepati quoque eadem laus attribui, quoniam istud a corde 6viscere maxit te idoneo)tantopere discrepat. Quantlim enim quidque aboetima constitutione recedit,tantundem etiam muneri exequendo minus aptum redditur.kVidemus ambos renes,Peidem ossicio designatos, ejusdem quoquespeciei esse : similiter Se testes, oculos,au
Tes, nervorum conjugationes, caeterasquea Omnes Partes,quae geminae in corpore reperiuntur, quem
admodum manus, pedes, latera, &c. quinetiam pulmonum lota ut & hepatis9eidem muneri inser-Vientes congeneres sunt.E contrario autem,Ubicula que Partes inter se manifeste discrepant, diversis quoque ossiciis funguntur : veluti cor, pulmo,lien, Tenes, Panereas, Ventriculus, cerebrum, vesica u rinaria, &c. Quapropter ita concludendum cen
sieo : si cor sanguinem conficit, hepar illo munerς destituitur ; quod si ita est, in quem finem igitur chylus per ipsius parenchyma trajiciatur Baribolinus fatetur, cor sanguificare; ac pro Pterea idem quoque i me hie concessum est : licet revera ut nuper dixi) aliter sentiam 3 nempe, vi talem sanguinem in cordis ventriculis Mareeriis id muneris exequi : qui,clim ab hepatis constitutio ne remotior sit, debet potiore jure diverso os cio desungi. Sanguis enim est corpus fluidum ih ar Voro, solidum t Languis est inorganicu i
372쪽
hepar, organicum et sanguis est vitalis spiritus caselorisque thesaurus 3 hepar autem, jejune adnaodum iisdein fruitur, nimirum per arteriam hepaticam. Quamobrem ut hepar cordi in eodem οὐ ficio nequaquam Partiarium est, ita multo minus est sanguini vitali: adeoque hepar sanguinem nullum conficit, neque chylus in sanguinem mutandus in ipsius Parenchyma diffunditur. Cordi particulariter sanguificandi mimus dea R tiones
negatur, hoc argumento; quod cor ipsum, vita- hzlem omnem calorem atque activitatem a sanguine di si qui1 vitali in ventriculis ipsius eontento, inque subi randi asse stantiam ejus per arterias coronarias diitributo, Wm qimi
laneretur. Absque quo calore ac vitalitate e venia V triculis eaus innuente 'fi foret; cor ipsum non minus torpida pars esset, quam alia quaelibet totius corporis. Et prosecto talis conspicitur, quamprimum in nuper mactatis animantibus, vitaliis illius sanguis extinguitur. Evelle protinus sani animalis cor, sanguinεmque inde Omnem elue, ac MOX dum etiamnum calet) chylum aut lac inventriculos ejus infundito, visurus, numnam ii quor ille sanguinis faciem aliquam induiturus sit: ηperieris prosecto eundem rieutiquam immuta
Ium iri. Est tamen cor pars solida; ia minlis verisimile videtur,actionem illam quam solidioris suae
substantiae ratione exequitur momento temp. η intercipi. Quoniam igitur cor illico a sangui-4ςδtionis ossicio cessat, miamprimum fansuis vi x-li e ventriculis ejus eductus fuerit; fas est con-ς 'dere, vim sanguinis generatricem haud Prima
ς' in solida ipsitis substantia sitam esse, sed in am. ' quopiam : debetque adeo in eo posita esse, cu I Rbsentia fie, ut virtus illa elanguescar ἱ nςm
373쪽
in sanguine vitali. Viventium certe dissectionibus
comperciam habemos, Calorem vitalem majorem
esse in corciis ventriculis, quam in iptius iubitan . tia, in quam sanguis e ventriculis clerivatur. Est itaque originaliter in vitali sanguine in ventricu. Iis, non autem in i Plomet corde 3 quemadmo-
l. de Ra- dum a nobis alibi futilis demonstratum est. Jam chiride, vero si cordis activitas a vitali sanguine originem ς ῆ- ducat,sitque hic illo potentior; fatendum sane est, eundem eis e sanguificationis causam primariam: nisi forte constet, sanguinis vitaIis activitatem,
mintis quam ipsius cordis9 sanguini faciendo bdoneam esse. Vertim si rem ipsam recte cogitomus manifestum erit,sanguinis vitalia activitatem, magis quam cordis substantiam,huic muneri convenire. Sanguis enim vitalis, cum effectu producendo, ejusdem speciei est 3 quod itidem de cordia
substantia dici nequit. Quoniam igitur causae na turales id sollim agunt, ut aliud 1abi assimilent ;Certum est, vitalis languinis activitatem, sanguificationis operi propriis lime di irpnari. Idque vel OX eo quoque luculentilis constat, quia cui antea di ctum eti) sanguis intime magis chylo eommista
tur, hujusque partes quassibi t etiam minimas,tan git 3 non autem, Parietum cordis in modum, ' Perficialiter duntaxat eundem complactitur. Acco dit, quod chylus in ventriculis cordis exiguam morulam facit ' a sanguine autem nunquam absta dit, donec vel eidem assimilatus . vel in partium nutritionem absumptus fuerit. Nisi dixeris, PM tem ejus aliquam in lactantis ubera, aut in P 'gnantis uteri placentam separari. De hac re,ceu dubia, iam ante monuimus: s h
autem duo soldm modi,quibus verisimila quippiεφ
374쪽
de eo negotio adstrui possit et alter est; dari venarum lacteai um ramulo8 quosdam peculiares, qui in glandes mammarum, uterique glandulam 1ive placentam, distribuantur. Si huius rei veritas liquido explorata fuerit quanquam hactenus p culiares ejusmodi ramuli nondum reperti sunt de proposito iam dubio plane actum est: sin minus de ea re consilierit, alia invenienda est via, Perquam lacteus siccus in partes illas deferatur. Et quoniam posterior hic modus si concedatur argumentum aliud particulare, adversus cordis sanguificatione, nobis suppeditat ; eidem paululum immorabimur. Si mammae, x placenta uteri, succum alibilem e venis lacteis minime hauriunt; oportet sime vel
arteriae mammariae atque uterinae, vel nervi eundem illis ministrent. Concesso enim, haud alia vasa praeter arterias, venas, nervos, & lymphaedustus) ad illas partes ferri 3 qnia venae duritaXat lymphae-dumis, quod allatum est, regerunt; oportet necessario arteriarum aut nervornm hoc
negotium sit.Quid de nervis statuendum sit,postea videbimus: nunc autem sic accipimus, quasi solis artesiis munus istuc deIegaretur et dicimusque eX hQc siipposito, arterias una cum singuine chyIO- δm materiam ad mammas apportare, hasque illam 3 sanguine secernere,& lactis specie in cellulis suis yd scelus ussim recondere; dum sanguis interea Per
Πδrum rivulos delatus, in cordis oceanum reve
j Plurimi olim arbitrati sint, lac in mam- ζ sanguine progigni r quod mihi siane minuarrisimile videtur: neque enim res est magis arduas demdenuq rejuvenescere 3 quam sanguinem in Mylum reverti. Potεstne fructus plane maturus,de δ' xςgro revirescere ; aut vinu vetus,mustum deDu
375쪽
fieri Nihilo magis certe chylus in sanguineo
semel excoctus, naturam suam Pristinam unquaiurecuperaverit. Quippe motus coctionis, matura tionis, & fermentationis,nunquam sunt retrogra.di,vellim semper ultra Progrediuntur ue donec codipus, in quo in sunt, dissolutum fuerit. Praeterea, natura haud adeo ineonsulte rebus suis prospicit,
ut telam eandem texat, rei atque: nempe, id solicite faciat,quod mox majore opere infectum reddere debeat. At vero, si chyIu8 in sanguinem abit, atque hic denuo in chylum revertitur; natura destruit, quod modo construxerat ; pri6rque illius Iabor non solum inutilis est, Versim etiam nocuus.
Chylus enim similior est lacti,quam sanguis; ade, que prompte magis in illud commutabilis : imo vero chylus vix quicquam a Iacte discrepat; uti illi facile constabit, qui in eum finem venam lacte
am aperuerit. Potito itaque cceu re perspicua nullam venam lacteam ad ubera, vel uterum ten dere, nerv6sque hic plane ociari ; necesse sane est, arteriaS chylum, non minus quam sanguinem, R Partes illas devehere 3 simulque manitessum est, chylum non uno circuitu per cor facto in sangui nem mutari: eundemque adeo haud diu satis isscorde morari, ut illic in sanguinem transeat. Nos multum autem tribuo huic argumento, quia iβ certo fundamento innititur. Peripatetici Antequam controversiae huic finem impon0, 2, 2 f. quum censeo, ut cum Peripateticis quanthoi ristiam. Veritas Patitur redeam in gratiam. Quamobrem libenter fateor, sanguificationis opus in cordi ventriculis primlim institui, & in arteriis conti nuari, tandemque , post complures circumactu)ν
in iisdem locis perfici: atque idcirco cor & ars
376쪽
rias, sanguificationis ossicinam sedεmve meritδ dici posse. Quinetiam, si cor & arterias sensu concreto intelligant, prout nempe sanguinem vita- Iem in se continent quod Aristotelem fecisse verisimile est) me plane consentientem habent. Nihilominus fi quaeras, quaenam harum concretarum partium cordis scit. arteriarum, ia vitalis sanguinis sit agens principaleὶ dicendum est, sanguinem vitalem esse illam partem; . quoniam reliquae ambae huic solummodo auxiliatrices sint sidque potilis Per modum organicam, quam Persimilarem.
Denique contra venarum sanguificandi potestatem, id obii ei potest; esse ilIas a sanguinis con- titim sanstitutione lono remotiores, quam est vel cor, vel ἔκ candi hepar. Sunt enim coIoris pallidi, & nonnihil ''μης ς ranslucentes ue substantia earum viscida est, memia ' η 'branosa, & exsanguis fi modo sanguis omnis ex illarum canalibus eluatur parenchymate quoque omnino destituuntur ue calore item, spirituque, sive activitate perexili gaudent. Sanguis
Rutem e contra, florido colore nitet,εltque impe spicuus : substantia ejus minime tenax, & liquida quoque sive interminata est, quandiu cum sero suo potulenta materia conjungitur et ab iis vero sep)rata, mox grumescit: spiritibus etiam, calore,nque activitate abundat. Quapropter venae essici-'ddo sanguini prorsus ineptae sunt ; M si tale quidyxtentarent, chylum duntaxat sibimedi ipsis assimi- 'ne, quae a sanguine plurimhm diversae sunt: hi ex iam dictis innotuit.
Venae autem, inquis, sanguinem incolumem Quomodo 'Di, Possuntque adeo haud miniis eundem con- vel 4 1μ' ης re. Respondeo: conservatici illa, quam Vςnae
377쪽
sanguini praestant,est 1 olum organica; qua eundem
unicum 1ervant, ab alienarum rerum mistura protegunt, ab eXternis injuriis tuentur , motuique ip1ius in orbem tantulantur: quae omnia ad famguificationem nihil attinent. Quod autem ad actiones venarum similares spectat, illarum conservandi ossicium potissimlim in activitatis earum debilitate. consistit, qua fit ut sanguini quam mini im noceant et quemadmodum vasia vitrea liquoribus conservandis utilissima habentur, quia neque ipsis noxam iis aliquam afferunt,nec ab aliis inferri 1mum. Si vero scire aves, quidnam praeci
Pue sanguinem conservet ; dico, id ipsum esse, quod eundem ab initio condidit ; nempe spiritum
in eo vitalem, qui calore suo fovente, motuque, non tollim Languinem a corruptione vindicat, sed solidas Otia si corporis partes, : ipiasque adeo venas, quandiu vita isperstes eis. Eκtincto autem semel hoc vitae spisitu; huit quam sibito cunct/corporis computrescunia Nimirum, quod olim. de suis anima vereb itur, eam issi datam esse pro οἰς id ego de omnium animalium vitali sipiritu aequς vere dixerim; hunc nempe illis contigisse, ne pst tresterent. Ab 'que hoc spiritu, venae ipsae a c0r ruptela haud tutae sint, multo minus sanguin ab ea vindicaverint: quippe in demortuis, tangWi cito, etiam in venis,corrumpitur. Si vero di ri 'sanguinem melius in venis, quam foras effusu* conuerIari; nemo sane id dissilebitura: quoniὴφ quandiu invenis continetur, in motu circuituq' Persistit, ia subinde ad cor atque arterias rel/ Ditur, ubi vitalitatem suam redintegrat; ideoqη h ud mirum est, si interea temporis non comp' trescat. Quamprimum autem e vasis effundix'
378쪽
& in partibus restagnat; eircumgyrationem amitti nec vim luam vitalem instaurare Potest: quamobrem quid aliud jam expectemus. quatia ut iubito corrumpatur, ac putrescat Concludo itaque, venas neutiquam sanguificare ; sed vitalem sanguinem spiritu suo, calorεque vitali, ac motu perpetuo, novi sanguinis architectum esse, eundεmque etiam conservandi hujus causam esse Primariam.
CAP. XXXVI. Num mpar sit origo sive princia
pium venarum. H Aud minor quoque de venarum exortu sive Tractatis- .principio, inter Galenicos & Peripateticos lis vis ordo est; dum illi hepati; hi autem, tardi illud acceptum
reserendum autumant. Huic Vero controversiae
rectilis dirimendae, non abs re fuerit universalem primlim principii definitionem statuere,variaque postea illius genera PrOPonere. Exortus rei primarius, sive principium id diei Prymipiit 'Ry, quod in aliquo ordine est primum. Unde eon Vm stat, haud pauciores nominis principii significatus reperiri, quam sunt varii rerum ordines. Opo tet enim in quolibet ordine aliquid sit primum, iat veluti choream ducat. Sciendum tamen, dari principium simpliciter ει ρὸl primum, ia primum secuntam quid. PrinciPium Maiseatio impliciter primum accipi potest,uel quatenus naturae fines transcendit; eoque sensu, Deus solus mdctarum rerum origo est, namque a Iove princi
379쪽
pium ; vel intelligi potest de naturali rerum ordine ; qua significatione, in diversa rerum serie varia quoque principia censeri possunt. Similiter, principia prima fecundum quid, haud D nius generis sunt: Estque infimae sortis in hae classe, quod respectu sui planἡ indifferens est, &Pro utentis solum arbitrio, vel principium statuitur, vel secus. Ita utriussi bet lineae extremitatis punctuiu, principium illius dici potest, vel terminus. Aliud eorum genus est, chm justis de cautis varietas hujusmodi instituitur ; utpote cum unius rei ratione, ab hoc extremo exordior ; alterius V ro, ab illius opposito. Veluti si fluvium aliquem describere est animus, licebit certe vel a prima illius scaturigine ausipicari, unde ipsemet originem ducit 3 vel ab ostio ejus, ubi aquarum illius omnium confluxus sit, quodque propterea divisioni iterum iterumque iaciendae aptissimum est. ad itide. serro, ne Variis Principii significationibus im-nera redua Plicemur, conabor eas omnes ad tria genera recitare stringere: nempe ad principium dignitatis ct dominii ; principium causationis ; & principium termi
I. Principia dignitatis O dominii uno eodemque genere complexus sum, quia iisdem plerianque rebus conveniunt, neque alterutrum eorum magno pere variat. Significat nempe praecipuum in quo libet ordine, in quo res alia alii vel praecellit, vel imperat. II. Principium causationis non minus diversum est, quam ipsaemet causarum species, quae quinquς enumerantur: nempe tres externae, efficiens, fit Vlia, es exemplaris; internae duae.materia & forin 'biscleus porro in qua tuor genera dividitur; scit
380쪽
in principium generans, alens, inmens, m sustinem.
Est, inqu/m, origo generationis , ut Pater, relatione habita ad filium: origo nutricationis, ut nutri respectu infantis quem lactat et origo inguentia, quemadmodum sol ia stellae, ratione mutationum variarum,quas terrestribus amant: ia origo sustemtationis,ut Puta sundamentum respectu domus quae eidem superstruitur. Principium sinate, i e. finis praecipuus ac summus, est primus in intentione, liςet in executione fit ultimus et idimque haud semper absolute summus est, sed interdum in hoc sollimiliove genere. Principium exemplare, est idea sive
imago, ad cujus normam essiciens opus suum exequitur; quale prototypon,sive exemplar primitivum est, respectu secundarii. Principia interna, ut diximus, sunt materia Mforma : haec ab AriIstotele definitur, principium motuso quietis: materia autem est illius stubjectum ult inum 3 cui etiam accenseri possunt elementa, Pa thsque similares, quae nonnunquam principiorum nomine appellantur: quinetiam materia prox, mη, utpote genitura sive materia seminalis, pro
ductae rei principium dici potest ; quemadmodum
di ovum, puIli principium nominatur. VI. Principium terminationis, est primus sive praecipuus rei illius terminus,cuius principiu esse dicitur: suntq; hujusmodi principiorum Varia Mnera;
nempe principium te res, utpote Primum momentum sive instans horae, diei, anni, dec. Ptincia pium autem morbi, apud Medicos, temporis albquod statium in se complectitur, veluti horas aut dies Plures paucioresve, prout morbus tardius aut celerilis ad finem deproperat. Principium motres, ςst terminus a quo motus primlim incipit et eo