Codex Theodosianus T. 6.1

141쪽

cuidam Nouatianorum petitioni velut iustae desert onem, ita contra ea Ly. definit. nee damnos sco, aduersus iniustam Proculdubio aliorum postulati- nec contraria iuri POST VL ARI oponere.

MANICHAEORVM conuentus prohibiti, doctoresque eortim graviter multari , domusque consi cari iubentur.

Vn i c v M Q.V Ε dὶ Manishaeorum conuentus, vel turba huiusmodi reperitur, Doestoribus gratii censione se) multatis, domus & habitacula, in quibus profana institutione docetur, fisci viribus c0 indubitanter adsciscantur. Dat. vi. Non. Mart. Treu. Modesto &

sa) Abest haec lex a Cod. I eo, quod aliae pleniores sint in Manichaeos leges. Mem orat eam,deque ea agit Baroni Anno 37et. ntim. DI. IIa. I r. Sed de huius mentio fieri videtur L 3. in'. de Apsatis. GOTH O R

frapis r t. r. fustr. de naturalib. sic L. io. supr. de males. l. 3 a. svr. Ae cursu pubi. δέ hoc ipso Anno nonnullae aliae leges. Item Ammianus Marcellimis, lib. 28. cap. 4. vid. Prosopogr. IIJ.

ej Ceus pro iudicio: de qua voee in GDF ex Symmacho epis. 6. Auctarii; δ lib. Io. vi I. 18. adtValentinianum hulos v. aut oris, filium. Quare errant qui de pecuniaria poena id accipiunt. ID. D Vires fisei: vid. Glo F. Theod. ID. g) Hiatus hie est Annorum 46. per quod tempus t Constantius, Iulianus V Duianui, imperium rexere; quorum nullae hune in titillum in haereticos constitutiones relatae sunt. Constantius quippe dc ipse haereticus fuit, ct haereticis salii tr Iulianus Apostata Catholicos eum haerei ieis itildio eollisit, quidlibet sentiendi lilaertate euidue

data: Ioui atriis momentanetis Princeps ἐθελοθρο σκι a, omnibus dedit: pariter ut inter initia Valentinianus histo DI. alictor, cuius etiam UALENTINIANl Senioris unica haec conititutio in Manis os, hoe titulo Oeeur iit: Qui quidem Manichaei velut hat reticorum pes limi, peculiare semper sdium meruerunt: de quo vide Paratit n. m.

COMMENTAR IV S.

A NIcHA OR v M igitur conuentus, scholae item seu institutiones, hac Valentiniani Senioris eonstitutione, emissa ad Ampelium Praefectum Vr- his Romae ut paulo ante ostendi prohibentur. Ita quidem, ut Doctores ipsos docere ἐκκλεητια ἶριν repertos,stra uicensione, id est, iudicio multari tu . beat: ipsasque domos & habitacula confiscari. Cuius legis Valentinianeae mentio fit l. i. inf. de Uaras. Nempe Manichaei, ut caeteroquin prae caeteris

haereticis eximii sit loquitur Theodosius lun. teros. infri quos & idern Deo semper offensos vocat Nou. R. de Iudaeis. &c. vers superes, ad imam usque scelerum nequitiam peruenerant, ut docet quoque lexo Θ. infr. hoc tit. 8c lex R. in . de Aposatis, &Nouella Valentiniani a. ita & a Valentiniano Sen. quoque peculiari iure odioque habiti fuere: pariter ut a Valentiniano Iun. filio eius, quod docet d. sex s. infri de Apostatis, a Gratiano, de quo ad L 'ox. Vt maxime enim Imperator hic ileges in exordio imperii sui dederit, quibus unicuique, quod animo im hibisset, colendi, liberam facultatem tribuit, ut docet t. p. supri de maleficis, quae data fuit superiore Anno 37I. & Ammianus Marcellinus sidis. cy. atque ideo non Paganis tantum suae religionis & sectar libertatem fecerit, verum & haereticis unde factum, ut Auxentius Mediolani securus egerit, neque ipse VaIentinianus coniugiuin Arianae foeminae Iustinae detractauerit in unde Suidas ex incerto auctore, ομιλεmHοινος τατς ομιωσιου φρονῶν, ουδεν τὼς ενο τας 1 1M ,

Valentinianus eiusdem cum patre naturae Chrisum esse sentiens, diuerso cultui deditos tamen non vexavit. in quo tamen neque eum perstitisse docet f. I. in . nominaturi circa Donatistas, ut ostendit lex t. a.

inse. ne sanctum baptisma: unde illud Augustini,

epist. ad Donatisas I . situ. ros. Edit.Benedictin. Hula successe Valentinianus e legite, qua contra vos iustinxit.) Attamen Manichaorum conuentus & in ili- tutiones prohibuit bac leg. pariter ut Magiae & Maleficiorum exercitium a. f. q. & l. Io. eiusdem tituli

quae eidem Ampelio praefecto Vrbi inscribitur. Et

vero pari ratione, quia & ipsi Manichaei inter caera nefaria sua secreta ut vocantur d. l. s. in . de Apostatis, curiosas seu Magicas artes tractabant, earumque scientiam profitebantur, ac περίαπτα

κω επωλὰ καὶ μαγγανείας appensi quaedam de collo cumuleta ) σ ineantationes ac praefigias, v surpabant, ut docet Epiphanius, haeres Manichaeo.

Nιm M. num. U. dc n. Quare ut olim maleficis peculiari nexu cohaesere: unde etiam titulus in

Codice iam Gregoriano, de maleficis 6c Manichaeis,& apud auctorem Coll. legum Mosaicarum, de Maistbematicis cs Manichaeis. Atque hoc etiam contempIatu VaIentinianum hanc ad legem descendisse, praeter stuperiora, horum insuper temporum historia perdocet. Nempe in Magos & maleficos seueriter hoc & superiore Anno inquisitum comperio: negotio eiu ce rei eidem AmpeIio Praefecto

vibi leui haec lex inscribitur) dato: quod Ammia

aee in Excerptis a valino editis tribuuntur Ioanni Antiocheno, quod di idum obseruauit CL XVSTER . i

142쪽

nus Marcellinus lib. an eap. L 3c t. st. Io fur. de maiestas 2 & 1. F.de 3ndulgentiis criminum, e qui . bus d. l. Io. ut dixi, eidem Ampelio lyraefecto Vrbi inscribitur. Quare ex his iam liquet, nihil commune habere hanc legem cum his, quae narrat longe post Augustinus, de moribus Manichaeorum lib. a. cap. Pitim.& contra Faustum lib. I. cap. es contra quam putabat Baronius. Sed di Ambrosii locusEp.δ .siii.7. ELParis.

de impietate Manichaeorum Imphratoris austeritate damnata huc non pertinet, verum ad i. s. infr. vi recte Batonius obseruauit Anno in. num. οδ. Tandem Gratiano quoquo aliquando similis menssuit, ut ex Socrate bb y. cap. a. & Sozomeno lib. I. cap. l. ad i. Prox. Ostendam, quod a nonnullis suis legi male aptatur. Hac interim lege exemplum habemus Priacipis non omnes haereticos eadem lege habentis.

OL i M, pro Religione Catholicae sanctitatis, cὶ t ut coetus haereticae v fiurpationis eo n- quiescerent iussimus, ' siue in oppidis, siue in agris, extra m) hcessos quas nostra

ιιιentu charta gin locarentur: Quod siue dissimulatione ludicum, hὶ seu profanorum iὶ improbitate, contigerit , eadem erit ex ili) utroque pernities. lὶ Dat. x. Kalend. Maji, Treu. Valente sm & Valentiniano A A. COSS.

, , Abest & Me lex a . IV . velut temporaria. Memorat eam sarcinius Anno 376. n. ia. G O THORP ib) Hesperitis italite Praefectus Praetorio fuit sub Gratiano vid. Profero . ID. di Sie Eeelesiae perpetuae sanctitatis in L arsur. ID. 1 Constitutio Gratianea anterior aduersus haereticos notetur. ID. di Expulsi Eeclesiis l. a. inre. ne fannum baptisma. D. e Catholica. D.

λ Ex utraque eausa. ID. l) A1 pernicies, pro nece & eapitis supplieio 3 ID. cma An supplendum κ& sic reserenda haec lex ad Annum 376 y an vero ad Anuum 3783 Mox inquiram. ID

COMMENTAR IV S.

GRAri ANl Imp. duae in haereticos constitutio. nes sequuntur: puta haec lex & lex prox. F. IIaec inquam lex Gratiani est, non valentis, et ii nomen eius illi inscriptum pro more tum recepto. Et certe nulla Valentis in haereticos lex hic occur rit : nam & ipse haereticus fuit. Haec vero est de C NvΕNT Bus haereticorum extra Ecclesia1: CoMvENTO scilicet seu coetus haereticorum extra Ecclesias Catholicas, tum in oppidis, tum in agris GRAT i Asus, sub poena confiscationis loci iam olim prohibuerat sui hac leg. nominatim profitetur seu dudum, de quidem Praecepto ad Ni . tentium emita, ut idem profitetur l. a. ne sanctum baptVina. Verum quia partim Iudicum dissimu latione, partim improbitate profanorum seu haereticorum , huic sanctioni non parebatur, Gratianus hanc legem si periori constitutioni firmandae emittendam credidit, poena grauissima Virisque indicta. De utraque constitutione videndum. Et quidem quando eae latae fuerint. Igitur et si consulatus huic legi subscribtus . id non aperte doceat quandoqui. dem numerus Valentiani consulatus, quem saepe Valens repetiit, hic omissias est. subsidium ramen aliquod ex inscriptione suppetit . ubi Valentis, Gratiani re Valensiniani nomina extant. Nempe, ut fine Λnni 3 s. mortuo valentiniano Sen. tres illi, puta Valens, Gratianus & Valentinianus imperio potiti sunt, ita non nisi postea factum, ut Valens primo loco cum Valentiniano Iuniore sei. licet contulatum gereret: & quidem his, Anno Domini 376. & 378. Proinde horum a Iterutro consulatu seu Anno latam hanc legem Oportet, sed viro, minus liquet. verum tamen ne ad Annum376. referatur, facit: Primum Desperii Practeti Pra. torio nomen inscriptum huic legi, qui utique Anno 376. Praefectus Praetorio nondum erat, sed Prois consul Africae tantum L 3. de Scaenicis, postea demum quippe Praefectus Praetorio fuit Anno 3 I. de y . ut complures leges docent. Imo Anno 377. P. P. Nam ad Hesperium PPO. inscriptio est l. I . de eursia pubi. ut ad eam legem ostendo. Secundo facit, quod hac leg. Gratianus ait, se otii M hoc ipsum statuisse: atqui quomodo olim id statui me potuit, qui non nisi sine Anni superioris 3 T. Imperii habenas Patre mortuo adeptus est Nam ut maxime iam Anno 37s. Gratianu , Augustus a patre renunciatus fuerit, & ut Theodoretus ait lib. s. e. l. ἐκεινου δέ γε περισσος, δε νω- τῆς βασιλειας, illoque etiam Uiuente imperii tonsoνι fueris, nullas tamen ab eo constitutiones super. stite patre latas comperio. Quid quod Patri mens alia fuit, nempe, ut coire possent haeretici. -- nichaeis solis exceptis, ut ostensium ad ιδ. supra r

143쪽

Fuerit itaque lixe l . referenda ad Annum gris. Et sie priorem constitutionem, cuius hic me mi nit, ante biennium cum dimidio ferre potuerit, sie O M. uiuare nec reclamat d. t. a. inst. nest nctum baptisma, quae cum data sit fine Anni 3 7.& ipsa dicit DuDv Μ id a se constitutum: & recte dudum constitutum dici potest, quod ante hiennium ferme constitutum. Fuit igitur in ea sententia Gratia u3 biennio integro & dimidio superstite Ualente, ut caetus haereticorum in commune prohiberet. Atqui postea, Valente mortuo, id est, post hanc legem, Gratianus ad imperium orientale iam profectus ut inquit Ioannes Antiochenus apud Suidam in potei ασιανο proculdubio necessitati temporum cedere coactus, constitutione Sirmii data quod indicat lex. F. proxὰ coeundi libertatem haereticis

hi fecit, μετα αδ ας εκαςην των Θρησκειων άsι ρ ς iii τας ευκιηρίρις συναγεδ m, ut omnes creta ν-cunque reissionis bomines e ullo dis rimine in eccle. sis convcmrent, exceptis tantum Manichaeis, Ei nomianis & Photinianis. ut auctor est Socrates liue X. cap. a. & s. SOLomenus lib. p. cap. r. an M. dc Ioannes ille apud Suidam in voce Γραταεν ἰποῦσι τομον παρειχεν αδεως ναέ οἰδηριτως εν τα ς sisti: συναγεBcia, lege lata cuiuscunque religionis hominibus Permisit, ut secure ac libere comten-ras in intestis propriis agerent. Verum Gratianum aliam mox rursum mentem induisse, docebit te . infr. prox. testatur & heodoretus lib. I. cap. a.

qui multa alioquin ibi turhide narrat, ut ostendimus iam ad i. a. Apr. deside Catholica: & l. V. Apr. de Episcopis. Quod poenam h.ic leg. propositam attinet, Gra

tianus perniciem in genere minatur, id est, exiti. um. De poena haereticorum conuentus agentium

& Iudicum distimulantium, vide Paratu lon.

Gu AT i A Ni hecunda in haereticos constitutio.

s Musis dὶ vetitae legibus & diuinis imperialibus, ε haereses perpetuo, conquiescant Quisquis opinionem te) plectibilibus sis Dei profanus ivininuit, sibi tantummodo

nocitura sentiat, aliis obfutura non pandat. Quisquis gὶ redemta venerabili lauacro compora reparata morte tabificat,id auserendo quod geminat, sibi th) solus talia nouerit,alios nefarias ' si institutione non perdat. Omnesque peruersae istius superstitionis Magistri, pariter & Ministri,1eu illi Sacerdotali assumtione Episoporum nomen infamant, seu, quod proximum b est Pres merorum vocabulo religionem mentiuntur, seu etiam se Diacanos, cum nec Christiani quidem habeantur, appellant, hi conciliabulis damnatae dudum opinionis abstineant. Denique antiquato Rescribto i quod apud Sirmium nuper emersit, ea tantum super Catholica obseruatione permaneant, quae Perennis recordationis Pater I x Noster, & nos ipsi, vi eiura l) in aeternum aeque sm numerosa iussione mandauimus. Dat. ii I. Non. Aug. Med. Ac cep. x m. Kalend. Sept. Ausonio Sc Olybrio c o s s. f379.J

43 Prima tantum huius legis sententia relata est in legem a. Cod. I 13. 4e barnis. Eam in Annhles suos quoqueretuIit Baronius. deque ea egit, Anno 379. n. ri. Ir. G OTHO R. Gratianam esse huius legis auctorem mox ostentani. m. O Hesperias PP. Italiae sub Gratiario: vid. Pros ur. m. ti Non modo Manichaei ct Eunomiani, verum omnes. m. t Constitutiones imperiales contra haeretieos. m.

e) Inuersa locutio: Recta, opinionem Dei: opinio Dei, id est , opinio de Deo, seu fidei. m. o Pisai,itius, in editione Cuiaciana ct Quartana. Pumbitia, sunt crimina: de quo mox. m. o De hoe . speciali titulo M'. νυ sanctum baptisma iter. ID. M Ita ct biennio serme ante L. a. inst. ne sensum baptisma. Iuod F errorem suum diligunt, suis malis aeomesitaque sereno, soli tamen f eant virus impiae infe time. m. 63 Presbteri, proximi Episeopis et de quo mox. m. t Mao Gratiani. de quo etiam ad L fur. m. ch Valentinianus Sen. vide de ι. r. & a. ne sanctum bapι. ct quae dixi ad Logem 3. supra Iratlὶ Victura in aeternum iussio; vid. paratis. δε eonf. strine. a uiuendo non a vintendo, ut Graeel. m. in Atque. In

OETus seu conciliabula omnium omnino hae- miensi nupero: firmatir contra valentiniani Sen. reticorum, itemque suas haereses haeretici Patris sui, suisque in contrarium iussionibus. pandere, aliosque in his instituere, hac constitu- Cuius vero Principis haee constitutio sit, anteuone ab Imp. Prohibetatur et reuocato rescripto Si omnia inquirondum nobia est. Illud statim apparet, '

144쪽

Iheodosio Magno eam non tribuendat, quod tamen stremo subscriptio Luius legis nequicquam obstat,

P. Fabro quoque visum in Doricamero cap. p. pag. IIo. Dat. Med. Quia hoc tempore Gratianus imp. est quandoquidem Patrem suum eiusque constitutio, Pannonia Sirmio in Gallias reuersutus pet Vene des, auctor huius teg. allegat, quod utique de Va- tiam subi Aquilei &Liguriam, vhi Mediolanum ' lentiniano Sen. Gratiani & Ualentiniani Iun. Patre prius transiit; ut docet Ausonius in accipiendum est. Cui nam igitur ex his tribuenda Quare datae ab eo mense lutio huius anni Aqui

duobus Sane , si sola standum est legis inscriptione letae lex a. sivnde Desenoris. l. v. svr. de tosiali& subscriptione, tum Valentiniano Iun. tribuenda ea coli. Mediolani vero eodem mense Iulio extremo, videatur: Dicitur enim haec lex data Anno 379. M & Auguito, non haec tantum lex, verum etiam dioiani: ubi scilicet Valentinianus hoc tempore hae- lex . Cod. IV. quemadmodum lesam. tebat: at Gratianus in Gallia Treuiris fuistis hoc dandem igitur obseria entur tria haee momenta tempore videtur: ut luadet lex ac supri quorum υ- voluntatis 3c temporis in Gratiano: Nempe Ua ped. t. t. l. de Princip. agent. lex ra. supri de Medi- lente superstite, in haereticos omnes insutrexit; eis : Zosimus lib. . e. y. Aulonius Gratiarum M. Valente mortuo in Orientem prosectua, non nisi c. n. Socrates lib. s. cap. o. Item inscribitur haec in Manichaeos, Photinianos, Eunomianos: mox lex Hesperio Praefecto Praetorio , qui utique italiae hac Me in omnes rursum. Praesectus Praetorio erat, ut docet vel hoe ipso Anno porro non dubito, quin Ambrosio Mediola I. uJυν. de lustrali tollat. & subscriptio ι. IIJupr. de nensi Episcopo auctore Gratianus hanc conlii tutia nauicul. ubi plene dixi: fitqui in imperia diuili onen emiserit, vel communicato saltem cum eoone Valentiniano Iuniori Italiam, Illyricum & consilio. Hoc ipso sane tempore Ambiositi, Gra H fricam cessisse scribit Zosimus, I. M. cap. N. tiano petente, Libros de sue scripsit, ut apparet

Quanquam de Roma ipsa & Africa non tam liqui- ex sine lib. a. Vbi Valentis necemi ut puto, peris da fides: occvrunt enim hoc Codice constitutio- stringit, Gratiano ad hellum profecto: vide prolones, ex aequo, partim Gratiani, partim Valenti- gum lib. t. M M. & Prqsper uin Chronico, COSS. niani ad Magistratus Vrbis Romae & Africae, ut Proxιmis lyo. Haec cum ita sint, apparet de duavideatur, Roma cum Africa communes interutrum- plici errore Petri Fabri in Dode mero de Deique mansisse. Uerum longe alia plura & Potiora nomine asque attributis, cap. p. Pag. In. cum desunt, quae hanc legem Gratiano vindicent Primo Theolio imp. cuius certe nomen huic legi pro rescriptum , quod hac leg. antiquatur, quod apud more, non quasi auctoris inscriptum tribuit: Sitinium sicilicet nuper emerserat. inibus verbis Et quod de Sirmienti rescripto hic dicitur, inter omnino indicatur lex a Gratiano edita, post va- pretatur de Sirmiensi Concilior vcl certe de rescri lentis obitum, cuius meminerunt Socrates, lib. F. Plo aliquo Constantii de nriam sino fouendo dccap. a. . SOZomenus lib. I. cap. I. Suidas in voce Pro Pagando. lneptissimie. Conditor enim huius Γιατιανος, & loannes Antiochenus, tu Excerpιυ legis Anno 379. ait R E sc RI 1 T v M NupERemis GHyantinianis pag. δ si de qua actum quoquc l. sum i quomodo vero nupcr emissum, quod ante. Dpr. qua cautum fuerat, ut line Daude vel metu, viginti annos emissum fuerit Z Et dilucide aucto equam quisque fidem profiteretur, impune sectaretur, huius legιs Parentis sui & suas quasdam constituti omnibusque adeo passim coeundi licentia uilet, Ones generales opponit R E sc Rip To cuidam a se exceptis tantum Mani haeis, Photinianis&Eunon ι- solo emisso Sirmii: rescripto, inquam, quod ab anis. Et sane initio huius anni Gratianum in eo aliquando elicitum fuerat Sirmii constituto, post Pannonia Sirmii extitisse docet etiam lex ε. furi de mortem Valentis, cuius ut dixi, memineruqt So, fat. S. L. ZOsimus lib. . c. a . Ausonius G t. crates, SOZomenus, Suidas, Ioannes Antioche M. e. v. Socrates lib. F. cap. I. ubi & Iheodosius nus. Neque ferendus nuperus scriptor in collat. ddab eo in Imperii societatem adicitus fuit. Atqui Concit Sirmiensi s.. cap. I. pag. I34. qui tenta. non antiquari potuit a Valentiniano lun. collegae bat illud accipere de Iuliani rescripto Sirmii fotiesui in Impetio lex: verum ab eodem antiquaiam edito, in fauorern Donatistarum. Quae sententia oportet, a quo dc Iata fuerat. Non est antiquan refutatur iis ipsis quae modo dixi aduersus P. Fa.dae legi, ratio latore superstite, nisi ubi lata & per brum : quibus adde rescriptum istud fuisse in fauo quein ipsum lata ea est: non alibi, non a coi lcga. rem haereticorum, & quidem plurimorum, non Secundo, argumentum utriusque legis respondςt. in fauorem Donatistarum Schismaticorum. Dent illa firmiensi nonnisi Manichaeis. Photinianis, re que apertus error eius confundentis hoc rescri Eunomianis coeundi licentia ademta fuerat: hac Ptum, quod hic indicatur, cum eo Iuliani reseri iam, omnibus, Omnes, inquit, vetita legibu, di- Pto quod in Donatistarum fauorem praecesserat,isini, Imperialibus hareses conquiescant. Ac si dice- quodque antiquatur l. II. Duo interim hae legetet' non ut antea pauci tantum iraeretici, Verum obiter nStanda. Primo, quod omnes haereses

omnes omnino, discrimine nullo. Tertio, Valςn Gratianus in duplici genere ponit, seu ad duo tinianum Iun. haec lex auctorem habς re non pUxςst, summa genera reducit. unum eorum , qui qui utique ad Annum usque 388. id Ost, .d id Vsi Praue de Deo sentiunt, ik Vt ipse loquitur, que tempus, quo a Maximo δd Ibςodosium con' opinionem plectibilibus Dei pro ni immisu fustere coactus & ab eodem ad rectam fidς, R. u- unt, id est, opininionem & fidem de Deo cri istu, fuerat ut ostensum ad i. xistim, sum se fide minosis opinionibus & haeresibus adulterant: plea thol. Ae l. i. sun. de his, qui sup M 9 hα ς- Mibilia sunt crimina, delicta improbanda. Sido licis Arianis fauit, a quo toto copio haec LQ stitu' mus Apollὲuaris lib. . e s. s. Et quoniam nemotio recedit. Quarto, picturas in aete ημm sui in se me es, quiplectilatibus careat occultis: unde denumerosus iussones contra haereticos lata ν MςMo- plectibili Pita eidem Sidonio lib. L epist. r. de inuidiatat hae lex in . Se firmat: atqui nullae LRlς V 'ςn- pumbili1, lib. ψι epist. c. de quo re plura in Glossimi iniani Iunioris esse possunt, non modo ν qui3 Quare coniectura eorum valeat, qui, placa me ni ei alia hae parte fuit: verum, qui -b ΔΠRi bilis Dei, hic reponendum tentabant, quasi iti fine quo Imperatot factus est, ad hunc An- Nouatiano, istud dictum sit, qui Deum negabant num usque nullae eius constitutiones occurrunt placari P nitentia post baptismum. Alterum est, Quid istituit Gratianus aperte hac leg. indic/t α eorum qui b/ptisma iterant, & ut ipse loquitur,le em 4 sor. prox.6c ι. a. svr. ne sanet. but Rn' θμι redemta Penerabili lauacro covisa reparat letioret . quae his ipsis legibus memorantur. 80 πονιι ta=ima ιι ν auferendo , quod ει nan i

145쪽

ouod eleganter & Theologice admodum dictum ide quo suo est. ne sanctum baptisma. Notandum At illud obiter: quod in recensu trium ordinum Ecclesiasticorum lim ιων, Episto-

porum nomini, proaimum Presbterorum vocabuia

Ium vocat. Presbyteri proximo gradu ab Episcopis, unde in secundo Sacerdotio constituti dicuntur Optato Mileuitano, lib. r. cap. V. Gregorius Naiaetia arenus , de vita sua pag. 6. Tom. II. Operi Edit. Lias ubi se presbyterum creatum ait:

Daretque bonores, quos habebat maximos,

Pre tam secundis collocat me in sedibus. Presbyter, Milites in Ordine βιundo, Sidonio Apollinati Epistol. Lib. IV. II. P. . II. Antistes suis Ordine in secundo Fratrem fasce leuans Episcopali: Nam de Pontificis tenore summi, Ne insignia sumpsu, hic laborem. Fri degodus monach. Benedictin. in vis. S. miseriadi Episcop. Ehoracens. de S. Uilfrido, quando

factus est Presbyter ita canit, num L pag. ιπε in AEL San I. OM. Benedict. Secat. III. Pan. I. Edit. Mabulon. randem colla iuga subdens delecta peti O, Ordinis aptatur caesus in honore secundi. Inde & Presbyteri fastigium, L rar. supr. de Decurionibus: superiorque illi locus tribuitur inter Clericos l. io. supra de fide testium. Quare & Claudianus Presbyter, Mamerti viennensis Episcopi frater vocatur, Sidonio lib. . epis. D. & tib. a. consit. Apostol. c.aΙ.συμβουMι των Eπασκοπων , dicuntur. De Presbyteris sorte intelligendum, quod rescri-hto quodam Constantini ad Chrestum Syracusanum Ep. apud Euseb. lib. Io. cap. I. inest: δυργετι ςτων εκ του δευτερου Θρο vat, duos secundi OMinis In supposititia quoqueTheodosii idt Valentiniani constit. quam. addidit Sirmondus in append. Cod. Theod. desanctis, inquit, Sacerdotibus, oe secundu . Sace dotibus, vel etiam Levitis; ubi in fine aperte Episcopi, Presbyteri, Diaconi, nominantur. Vide etiam quae Casau bonus ad optatum, doctissimus Savaro ad Sidonium, & valelius ad Eusebium,

notarunt.

Tu εο Dosii M. Prima hoc titulo in haereticos constistitio Anno Domini syi.

NvLLus se Haereticis mysteriorum dὶ locus, nulla ad exercendi se animi obstinatio. ris si dementiam pateat occasio, Sciant omnes, etiamsi quid speciali quolibet Rescribto, per fraudem elicito, gὶ ab huiusmodi hominum genere impetratum est, h) non si)

valere. Arceantur cunctorum haereticorum ab inlicitis congregationibus turbae. Vnius &summi Dei nomen ubique celebretur: Nicaenae fidei, duduin ch) a maioribus traditae, &diuinae religionis testimonio atque adsertione firmatae, obseruantia semper mansura teneatur: lὶ Intinianae sin) labis contaminatio, Ariani n) sacrilegii venenum, Eunomiae so in perfi-ρdiae crimen, & nefanda , monstruosis nominibus auctorum, prodigia se clarum ab ipso etiam aboleantur auditu. Is autem Nicaenae adsertor ficiei, & Cutholicae religionis verus cultor

aecipiendus est, sivi omnipotentem Deum, se Christum sium Deum unum sp) nominὸ eo tetur, Deum sq, de Deo, tamen de tumine: qui Spiritum Sanctum qui fr) id tibdis

stimmo rerum parente speramuε, accipimos S nego)ido non violat: apud quem, intemeris aesidia sensu, lj viget incorrπια Tristioris i iussit substantia, quae Graeci adsertione Oerbi. sesia, su) recte credentibus dicitur. Haec prosecto nobis magis probata, y) haec veneranda sunt. Qui vero hisdem Z non inseruiunt, desinant adsectatis dolis alienum verae religionis nomen adsumere, & suis apertis criminibus aaὶ denotentur: Ab omnium bb sum

moti Ecclesiarum limine penitus arceantur, cum Omnes haereticos inlicitas agere intra oppida congregationes vetemus : Ac cc) si quid ereptio id d) factiost temptauerit, ab ipsis etiam urbium moenibus exterminato furore propelli iubeamus, see ut cunetis orthodoxis Episcopis, qui Nicaenam fidem tenent, Catholicae Ecclesiae toto orbe reddantur. Dat. iv. Id. Ian. D cp. Eucherio di Syagrio c o s s. f38i.J

NOTAE

in t v ,. Cod. IV. re summa Trinitate os De OGMica, sub quo titulo haec lex non miniis recte rei locata est. Memorat ne legem Haronius, Anno 38 . μm. s. Hate ipsa porro lex esse videtur, quam memorat Soaomeonus, lib. east. 6. Theodoretu8 lib. s. eap. 16. GOTHOE tb Euisopius sub Theodosio M. PP. Orientis stilicet: de quo mox. m. ea Male in nonnullis editionibus: Nullos haeretisos. ID. da Male in nonnullis libris Cod. Iust miniseriorum, ubi recte Aleiam raseriorum reposuit. Sane & Paratilla Graealtat satieηρια μῆ-quam lectionem eonfirmat hic Code , ut Leo lauius recte obseruauitpag. r37s. D. Iusuli, in Bibliora. Iuri Canon. Quare Molinaeus hac PArtς en uit, qui ministeriorem tuebatur 'ab'rL

146쪽

oram itaque Deus, hie pro loco, in quo mysteria sua peragunt haeretiei: Nam de hia hie agitur: ct per eon tem tum Masteriorum vox haeret leorum ritibus tribui urὲ ut proinde vir doctissimus lapstis sit nuper, qui cletiam hie 'morum Deum diei putauit, praecipue propter Eucharistiae mysterium, quod ibi agitur. Caet rum eadam mysterii vox in I. 7. ia. is. 24. 26. Io, I. 8. 6S. isse. ct L 27. svri de Episeop. ct L . infri msanctum ba . aiisa mysterii quoque vox non uno lOCO occurrat. m. e Exerrendam Cod. Ius . de melius: quanquam ct illud defendi posse scio. m. in Haeresis, obstinationis animi dementia. Et hine Aleiati quoque obseruatio est, pertinaciam esse , quae haeseti cum hominem faciati vide S I. rs. ag. in .ubi dicam plura. ID I) De tute eonueniendi , eoeundi. m. . vi

si Reseripta ab haereti eis contra tua elieita, nullius momenti sunt hac u . ct LIq. 16. ΑΤ. 49. si. sti M'. ID. kJ Dudum; puta ante s6. Annos, nempe Anno Ia6. ct nota Nicaenae fidei traditionem praeserri, utpote diuinae religionis tei linonio atque assertione firmatam et cui similia vide I. 2. Iun. de fide Cathol. m. . P. l) Teneat, Cod. Irast. ID. M Sequitur periodus integra . ubi enumerantur haereses, quae usque ad Is autem, abest a Cod. Iust. m. n) vid. Augustinum ad Bonifarium ep. so. su. epist. i8s. Edis. Benedisin. m. o Seu Gnomiane. Hoe vero tempore Evnomius adhue vivebat: de qua Eunomianorum haeresi viginti praeterea leges hoe Codiee sunt: Qui ct deinceps veluti ante signani liaereticorum primi nominantur de quo ad I. s. ID.

ip Vno nomine Cod. Ius . in quodam, Unum Deum uno nomine. ID. q mu, de Deo, lumen de lumine. Ita in Symbolo Constantinopolitano hoc anno composito , pag. 813.2i . PL. Coneia. Erit Haraeuis Θιθω ικ-i, φῶρ ἐκ φωroc: vide & Ambrosium, de fae, lib. s. cap. 3. m. 6 Loeo horum verborum, qui id quoκ, in Cod. Iust. quem ex summo, ct Constantius hie ita recte emendat a quo id quod, &c. Neque tamen hie locus ad processionem Spiritus Sancti pertinet, quod vulgo ereditur: undis Aeeursius notabat, hoc loco confirmari Graecorum errorem de proce Isione Spiritus Sancti a solo patre. Et Aleiabis hie subaudiri volebat, ct a Filio. Da . rs.υ.26. ct cap. 16.U.t .Is SpiriNIs dicitur a Patre procedere, ἐκπορόοιδε .mittici aeeipere a Filio. Et r. Cor. Ia. v. 3. Singulis varia dona distribuens prout libet. Et Spiritus coelestiuiti

donorum lareitor dieitur. Sic in Symbolo Constantinopolitano , καὶ εἰς τὸ π,ευμα το λιον το κυριο, Φοποιον, - ἐκ του πατρος εκππευσμενον, re in Spiritum Sanctum dominum 9 Uiuificantem, ex patre prorarini vi

Interith hoe dicto tangit pneumatomachos Theodosius , de quibus vide saltein Epiphanium bares7 7 . m. sὶ Et speramur θ aeeipimus, Cod. Iust. addita vox ct i nil opus. m. ita Sensus Cod. Iust. Melius hie , sensu. ID.

v) In Cod. Iust. ἱμουσία : verum hic omnino retinendum: de quo mox. ID. y Probanda Cod. Iust. ID. 2 Inuerse Cod. Iuli. non hisdem. ID. a. Graeea Parat illa, μοι r--, id est, infames sunto. Non ita recte, etsi id Leonet. uilis probet dict. p. iary. Smiariani & si qui alii) perstringuntur hie , qtii situm nonien euitantes, το ονημα αρνου μοι, affectatis dolis verae religionis nomen adsumebant, quod Epiphanius barin 73. initio, eles nter describit: vide ct finem c

bb Atque ab omni, cod. Iust. m. cc Ai, Cod. Iust. m. ddi suptio Cod. Iustin. recte. Eruptis scilicet s.ctiosa cum congregatio haereticoriim erumpit ct in cietus vel

Ecclesias congregatur. ID.

ee ι Iubemus, Cod. I. ID. n) ita quoque Cod. Iust. Atenim sorte rescribendiim Du. mox ut tentabo. ID

COMMENTARIVS.

I Agonos i I M. constitutiones quindecim inhaereticos sequuntur: puIAE t. 4. I. I. s. Io. M. 12. U. I . us. II. N. 2I. M. u. Quibus addatur &ι. a. & l. s. svr. de fide Catbolica. E quibus quin

que , puta d. lex A. p. I. & d. t. a. & i. pertinent ad historiam antecedentia & sequelam CoNc i LI iCONsTA NTINOPOLITANI. Ex his vero legibus, & quidem tot numero coli gitur, quantum

negotii Theodosio M. cum haereticis fuerit, quam isque constans Catholicae sdei adscitor fuerit.

Hac lege COETus h reticorum, ac spectatim trium, Photinianori m scilicet Aradmorum &. Eino mi orum abscisse prohibentur: vice verta Orthodo

xis Episcopis Eeclesiae toto orbe reddi Iu Dentur: Orthodoxis, inquam, id est, Nicaenam Πdem sequentibus: Quaenam autem illa fides sit hic limuli' η' 'ostenditur, seu εκθεσις eius proponiIur: dς qua aliquid poste. . . . . Porro singula huiusce pene legis introspicienti, ea serme sententia placere possit, in subscribtione

letas, emendandum diem, atque adeo reponendum In M. Iun. vel Iul. non IV. Id. Ian. a quenm. VI. adeo hanc constitutionem , a Theodosio M. non ante Concilium Constantinopolitanum, verum statim post, promulgatam, decretis eius firmandis videlicet, pariter ut mense Iulio extremo, ab eo

promulgata lex s. svr. de fide Catholica. Nempe qui Theodosius Magnus paulo posteaquam ad Imis perium peruenit, & post praeparatoriam, sic, ut dicam, legem a. supra de fide Catholica, extremo

anno superiore 38o. in Urbe Constantinopolitana nominatim Arianis ereptas Ecclesias Orthodoxia restituerat ut testatur Socrates, tib F. cap. 7. SO-Zomenus, lib. I. cap. i. Marcellinus Chronico e Chronicon Alexandrinum pag. πώ. 7os. Edit. Rader. is plenius nune, & ut ipse finis huius legis

loquitur TOTO OR BE Orthodoxis EccIesias redis di satagit, post Synodum videlicet Constantino. politanam, quae mense Maio, Iunio, Iulio bis ipsis COSS. habita, ut testatur Socrates, lib. r. p. r. & Canones ipsi Constantinopolitani. Et sane praeter ipsam temporum rationem, & eum

147쪽

L I. supri de fide Catholita emcta videatur. Com parentur primum illa : Nicana fidei. Ace. item illa. F O TINIANAE tabis contaminatio, ARI ANIDolletii renenum, EVNOMIANAE perfidia ori.

TE IN I A Nn N, κή την των Απολλιναριτων : non spernendam esse Mem patrum trecen-rorum decem cs octo , qui in Nicaea Bithynia conuenerunt, sed maneye eam ratam oportet, oe anathe. matizari omnem hare . specialiter autem Eunomranorum , siue Ammiasorum , s Arianorum, sue Eudoxianorum, re Semiarianorum , nec non stneuma tomachorum , s Sabellianorum. cs Marcellianorum,cT Photinianorum, ET Apostinarisarum. Vbi vides pariter ut in hac Iheodosii Magni leg. Fotinianos& Arianos nominatim perstringi: quomodo & Am hrosius in orat. de excessu Theodosiι pag. Ia . Tom. V. Oper. Edit. Paris. Is . in f eosdem perstringit: de quidem eodem ordine ut hic Fotinianos σ Arianos. Et idem lib. I de me cap. r. in expositione fidei Catholicae ad Gratianum, Sahestium, Fotinum dc Arium. Secundo, comparetur Symbolum seu solaeu Ia fidei Concilii Constantinopolitani pag. III. Ii . Tom. I. Concit. Harduis. a Gregorio Nysterio, Concilii auctoritate conscripta, cum ea, quae hic proponitur, & res, & verba imitamentum aperte

υιω συρι προ-πιγνώμενον κέ συνδοξα Οαενον, το λαλῆσαν δωτων προσητων : credimus in unum Detim patrem omnipotentem σ in pnum Dominum Iesum Christum, unigenisum Dei situm, Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum ex Deo Pero: s an Spirisum Sanctum Dominum vivificantem, ex Patre procedentem , cum patre s Ilio adorandum re con. glorificandum, qui locutus est ster propbetas. Tan. dem comparetur etiam Synodica Concilii ipsius ad Damasum dce. pag. yaI. Saa. Tom. I. Concit oc pariare hanc leg. cum ea deprehendas,' de quo mox rutium. Verum contra putet quis, constitutionem hanc

ante Concilium Constantinopolitanum emissam, neque quicquam in subscriptione eius immutandum, etsi mens ea dein Concilii Constantinopolitani sit. Et quidem argumento sequenti. Enim vero

post latam a Theodosio M. legem a. de Me Cathol. item post Gregorium Narianaenum, Demophilo Vibe submoto, de quo vide & philostorgium lib.

ρ. cap. N. Constantinopolitanum Episcopum constitutum, tandem post Ecclesias Catholicis Constantinopoli superioris Anni fine restitutas, labefactatum aliquantum Theodosii animum, erectum

contra haereticorum memorat Sozomenus lib. I.

cap. 6. Se Gregorius Nari angenus ipse de Pisas pag. ε . Tom. II. Oper. Edit. Li . At Orat. U. ad inianos. unde Gregorio Narianzeno Theodosius

visus paulo frigidior, ut liquit eat eius cam. de vita sua pag. 3o. Edis. eis. Id quod hae ipsa lege .

indicatur, Rescriptum videlicet aliquando a Theodosio per traudem ab haereticis de affectatos dolos elicitum & impetratum: Sed de haeretico, factiose

erupilla. Quo sane tempore certum est, haereti. cos. dc in his quidem Arianos , tumultum concitasse, sic ut armato milite opus suerit Eccletiam adire, & illuc Gregorium introducere, ut ex eius earm. depita sua pag. II. liqueti animosque resumis

μοσια διελεγοντο, liberius in unum conuenientes,

de Deo, deque eius subflamia disserebant, ut ex

parte Soromenus ait L 7. cap. o. rnit. Quare eum

haec omnia perpendo, haec ipsa illa lex videri possit, quam Sozomenus ibidem in M. memorat, recollecto a Theodosio animo, expressam, Amphilois chii Iconiensis Episcopi suasu: Ασφαλες ερος, inquit, γενομενος, s οσ-το τους παρά τουτο

νον εποιειτο, νομον Θεμενα περὶ τουτου κα τιμω siαν οριτας cautior factus, eos, qui aliter sentirent, non admisit: contentiones quoque re coetus in foro μνι vetuit: νιque de natura subsantia Dei solito more disputare haud quaquam tritum esset secit, segelata , s poena in eam rem constituta. Et huc ia in trahenda fuerint illa huius legis vethar Haec profecto nobis MAGIS probata: hac veneranda sunt. Quae utique verba erecti rurium animi indicia liant. Quod temporis vero Οιχέωσιν ate inet, SciZome

nus rem omnino eam ad hoc tempur te

fert , ut paulo post latam l. a. de me cicho . ita

paulo ante Concilium Constantinopolitanum. Retheodoretus lib. F. cap. Io. rem eandem & legem ad Annum Domini 388. 'refert, sic tamen , ut in que sibi constet in characteri imo temporis. Cedrenus pag. I. Edit. Reg. eodem tempore , quo Concilium habitum reter ζ. Neque illud etiam transmittendum, haereticorum intra Oppida congregationes nominatim hac leg. prohiberi. Et vero Socrates fib. F. cap. 7 ficSoromenus lib. p. cap. F. nominatim tellantur, post

restitutas Orthodoxis Constantinopoli Ecclesias Anni superioris fine, Demophi Ium Arianorum

Episcopum Constantinopoli digressum: de quo

Philostorgius quoque lib. p. cap. Io. extra ciuitatem Conflantinopolitanam conuentus porro egist , προ της πολεως DOιλησια e, populum extra urbem collegis, ait SoZomenus, εξοδ των πυλων τῆς πο- λεως τας συναγωγάς του λοιμου εποιήσατο,

extra Pisis portas deInceps conuenιus celebrauit, ait

Socrates. Quare historicam veritatem huius legis nesciunt, aut non attendunt, qui hanc legem habere quoque locum in extraurbanis congregationibus

haereticorum Produnt: Nempe enim 'τως hac lege prohibentur haereticorum coetus intra alia opispida seu urbes alias, extra urbem Constantinopo.

litanam.

Nonnulla interim hic notanda veniunt: Primo haereticos hac sese non ideo scit. urbibus ob haereis

sim pelli, sed tum demum si catus illicitos ihi agitent. Aliis sane legibus haeretici quandoque urbibus pulsi ι I . U. ιε ιδ. Z . v. G. 1 . in . de quo plura in Parativo. Secundo notanda etiam hae leg. fidei Catholicae& Nicaenae εoriris de sacrosancta Trinitate, quae Christianae fidei fundamentum est, quaque pleraeque haereses Proscriptae sunt: cui similes de Tri.

nitate idem Imp. proposuit, L a. de l. I. svr, de me Catholica, ubi inter alia

148쪽

obseruandum quod de Per ιt nomine additur. Apud quem intemerata mei sensu, viget incorrv , Trinisatis indiuisa substansiis. quae Graeci assertione verbi ουσα recte credentibus dicitur. Nempe ὐσία apud Patres Graecos, aliter atque apud Philosophos& Λristotelem, significat generale & commune quid inter plures personas, sicut υπο ι τις indiuiduum singulare. Sic s. ne secunda Synodus Constantinopolitana Oecumenica in Synodica epistola ad Damasum aliosque Romae congregatos Episco post ex legitima Christiani baptismi formula concludit, unum esse Patris & Filii, ae Spiritus Sancti ουσίαν in tribus perfectit hypostasibus, siue tri bus perfectis personis: apud Theodoretum, lib. F, cap. st. Θεcτητες τε κ- μαμεως κέ ουσίας μιῆς, τῶ πιατρος, κέ τῶ υιου, κου τοῦ αγικπνευματος , ὁμοτί-ς τε τῆς αξιας η rectans τῆς βασιλε ac ἐν τρισι τελέως ὐπα-

santia patris re filii, re Spirisus Sancti, aquatis

que dignitas es imperium eoaeternum, in tribus ste

futis posissibus, sue in tribus perflatis personis.

Eodem modo Basilius epis. 6. 2 ρ. Dr. Gregorius Naziangenus, Gregorius Nysscnus, ut alios omittam. Caeterum indivisam substantiam seu ἄσιουν hic recte vocat Theodosius, quomodo retro in praedicta canonica epis. s. per hanc vocem η ουσία, ην φυσις, η Θεοτης τιμιωμενη dicitur. Notari tertio cupio , hanc Iegem & proximam 7. in haereticos Iaras, Eutropio Praefecto Praetorio inscribi: quem Gregorius Naaian Zenus epis. Iip. ad eum ex P. P. iam scribens, Magnum, Mεγαν, Eutropium vocat; & epis. I 38. υφηλοτριτον Αρο-

3ον tenuisse eum ait, & in Imperio seu Magistratu

virtute magis, quam potentia admirabilem suisse probitateque &doctrina excelluisse: neque dubito. a Gregorio adeo commendatum, propter indictum

haereticis odium. Quarto. tres nominatim haereses hic perstingiua-gulari enumeratione, quae abest a C. Ius. nota u. dum, quae tum scilicet plurimum inualuerant: quae& ipsae praedicto ea non e Constantinopolitano conistinentur: nempe, Ariani, Eunomiani, Photiniani r no=ntant,inquam, quorum haee hoeCodice antiquis. sima mentio Occurrit subTheodosii Magni initia r Vbi etiam notandum, sua singulis nomina & crimina tribui: Arianis sacrilegii venenum: Eunomianas perfidiae crimen: Photinianis labis contaminationem:

Arianis scilicet sacrilegium, propter diuinitarem Filio Dei detractam: Eunomianis, perfidiam: Fotinianis, labem. Tandem minatur hac leg.The-dosius exilium haereticis, seu Vrbibus pellendos, fi quid eruptione factiosa, contra hane legem tentauerint. Certe Philollorgius scilicet Itb p. cap. s. hoc tempore Theodosium, Arianos de Eunomia. nos vrhe expulisse: quem sequitur&Nicephorus tittila. cap. I. ubi tres praecipuos Episcopos memorat, de quorum uno Demophilo, consentit & Soeto m. lib.

Circa Eammianos nominatim quis Τheodosii Magni sensus fuerit, quaeque de his constituerit,

quis denique eorum itatus tum fuerit, ostendunt praeter hanc legem sex eius leges: sex δ. II. Ia. II. II. U. hoe tu. Item quod Arcadius indicat l. V. vi& quae narrat philo lorgius tib. q. cap. IJ. U. lib. Io.

c. I. 4. c. Est autem haec, ut dixi hae lege, anti. quissima hoc Codice Eunomianorum mentio :nempe enim tum Eunomianorum secta primum inualuit simul & damnari coepit: v. Philoso gium.

1 H L ODOS it M. Secunda in haeretisos Manichaeos nominatim coυN- tutio Anno Domini III.

Ci qui Manichaeos Manichaeaue, ex die latae dudum Legis, ' a C primitus a No M stris Parentibus, scin in quamlibet personam condito testamento, vel cuiuslibet 4iberalitatis atque specie donationis, transmisi proprias facultates, vel quisquam .ex his aditae, per sdὶ quamlibet, successionis, formam, conlatione ditatus est, quoniam hisdem, sub perpetua iustae se) infamiae nota, testandi ac vivendi iure Romano s0 omnem protinus

eripimus DCUltatem, neque eos aut relinquendae aut capiendae alicuius haereditatis habere

linimus potestatem, totum fisci nostri viribus imminentis indagatione igὶ societur: Si ue h) id marito, siue propinquo, aut cuilibet benemerito, i) siue etiam filiis, quos tamen vitae eius kὶ & criminis facinora sociata coniungant, siue etiam per interpositam quamlibet personam profuturam, 0 eidem qui sin) e tali hominum genere & grege reperitur, inlicita liberalitate prouenerit, caduci titulo n) vindicetur. Nec ' in posterum tantum huius emissae per Nostram Mansuetudinem legis forma praeualeat, sed in praeteritum etiam quidquid talium peris narum aut proprietas to) reliquia, aut successio habuit, usurpatio pi fiscalis commodi persequatur. Nam licet ordo ovi coelestium cr) salutorum sequuturis post, obseruautiam sacratae Constitutionis indieat, neque actis is) obesse consueueris, tamen quoniam & d quid consuetudo obstinationis pertinax natura mereatur, in hac tantum quam specialiter vigere volumus sanctione, iustae sensu instigationis cu) agnoscimus, eos qui etiam post Legem primitus datam, nequaquam ab inlicitis & profani S coitionibus reste

nari diuina x saltim syst monitione potuerint, tanquam in ipsiuS depictae 29 legis iniua

riam, veluti sacrilegii reos tenemus, seueritatem aa) Praesentium statutorum non tantum

ad constituendae, sed ad vicistendae Legis semimus exemplum, ita ut nec defensio temporis, R 3 Prosit.

149쪽

ia 4 Lib. XVI. Con. THEOD. TIT. V.

prosit. His ' tantum filiis paternorum vel maternorum honorum successio deseratur, qui licetex Manichaeis orti, sensu tamen & affectu propriae statutis admoniti, ab eiusdem vitae proseisonisque collegiis pura semet dediti religione demouerint, ibbὶ tali is munes a crimine. Illud ' etiam huic adicimus sanctioni, Ne in conuenticulis oppidorum, ccὶ ne in urbibus claris, dd) consueta feralium mysteriornm sepulchra iee constituant, a con-

ni.spectu celebri Bd ciuitate ggin penitus coerceantur. thh Nec' se sub simulatione fallaciae si i) eorum scilicet nominum, quibus plerique, ut cognouimus, probatae fidei & propositi castioris dici ac signari thhὶ volent, li) maligna fraude defendant; cum praesertim nonnulli ex his Encratiras, A tactitas, m H droparasatas vel Saccinoros nominari se velint, ct varietate nominum diueribrum velut religiois professionis officia mentiantur: Eos enim Omnes conuenit, non professone defendi nominum, sed notabiles atque execrandos haberi scelere sectarum. Dat. viii. Id. Maii, oo cp. Eucherio & Syagrio coss. 38i.J

a Meminit huius legis Baronius Anno D. 38i. n. 8o. Fit huius legis quoque menti O l. s. infr. boe. tis. ubi ea confirmatur. Iungenda etiam huic videtur lex. r. infri de Apostatis, argumento etiam I. I. eod. tis. in . de

t Anno D. 38o. Februario mense decurrente, di ne ante 14. di quod excurrit menses ad eundem Eutropium Praesectum Praetorici. Intelligi enim hic piito legem 2. supri de fide cathoi. cuius pars est L a supr. de Eliseopis, quae in Cod. Ius . inscribitur Eutropio PP. ID.ce Constantino M. & Ualentiniano. ID. dὶ Inuersa locutio, pro adita sueres ouis per quamli et formam : vide quae noto nu. I. ad L. ruic ne sine iussu prinApis. ID. H Forte inusa: vide quae notaui not. f. ad I. i. supri de se M. nus. quae hoc ipso anno, imo ct mense Iata eiusdem Theodosii est. ID. 0 Vide Lin 38. o. hoc tis. m. g Aecusatione. m.

h Donasionis tituli quatuor, iustissimi alias hie designantur: quae coniugi fit; quae propioquis, quae benemeritie. quae filiis. m. i) ob benemerita donatio plerumque fit. m. λὶ Eiusdem. m. lὶ ν profuturum. m. m ων. que lasi. In Edit. Quart. dc prim. Cuiae. legitur . qui aetari. ID.

n Caduei titulum Obserua. m. . sistitida pars huius legis. Hanc legem pertinere etiam ad praeterita 1 de quo iRm etiam ad L. 3. Apr. ab eo,stis princip. vid. dc qitae mox dicam. m. to) Id est, de propriis de Patrimonio sito tales personae reliquerunt. m.

qὶ ordo, id est, forma, ut paulo ante voeatur regula, consuetudo. m. r Caelestia stinita sunt imperatoria: vid. Glossar. m. sin Est, qui ante anis reponat: quo nil upus. Acta, sunt ante acta, praeterita. ID. t Id est, etiam, vel retrahenda haec vox ad vocem pertinax. m.

O Insigarianis, id est, indignationis. ID. x Diuina nostra Imperatoria: qui huius seculi fuit stylust vid. GDF. ID νὶ Pro, salum. m. 1 An Depicte, id est, oeulis omnium subiectae, propositae, manifestae, publieae' An respem, an di2 'ID.

aa D seueritatem. ID. Tretia huius legis pars. Excipi ab Me let. Filios Manichaeorum Catholieos. m. bb; Dimoverint. m. auaria huius legis sententia: in Cartiber Manistaeorum ubique prohibitis. m. cce oppidoram conuenticula, & Vrbes Clara opponuntur. m Nd De Claris Urbitare vid. Eidyll. Ausonii e clariores vrhes Lassi de operib. H. misceo Sepulebra feralium mysteriorum, pro loeis, ct serme abditis. eultus haereticorum. m. sti Non admitto nonnullorum emendationem hic, eelebris. ID.

ἀγμ' ct postrema sententia. Nominibus probatae fidei ct velut propositi eamoris, huiua letis seueritatem

150쪽

iti Est qiii malit factaei, quod non admitto. m.

vh Signari, pro delignari, bie, ct l. s. de Praetorib. ID. li) die. volum, vel vestem. ID. Min) De Amiamtis rursum infr. I. u. 1---HVae etiam Graea ParatitIa habent in L s. cos. t. d. ericis, ubi

OG Sub tempus Concilii Constantinopolitani.

JANIe Haera infamiae poena indicta, uiuendi

cum caeteris iure communi, ac speciatim testandi, donandi, inter se capiendi ius, coeundi item in oppidis vel urbibus potestas, quocunqueta insem illi nomine censeantur, hae Thedosii M. constitutione, sub tempus Concilii Constantinopolitani, adimitur. Quocunque. inquam, nomine censeantur: et fi se sub simulatione fallaciae,

eorum nominum, quibus probatae fidei & propositi castioris dici ac signari volunt, maligna fraude

defendant: de quo mox. De Coeundi iure Manichaeis ademto iam dictum I. i. svr. idemque rursus ah eodem Theodosio M. cautum l. II. isse. Intesabiles iidem rursum esse

iussi ab eodem Theodosio ι'. infri quae huic quam similis est, est Valentiniano Iun. LII. inst. de Li. in . de Apostatis, Theodosio Iun. l. 6. hoc rit. Quod

ius ad Eunomianos aliquando productum ab ipso Theodosio Lyr. dc postea, ut docet l. V. M. Fo.Fy. in . hoc tit. Huius sane iuris meminerant & Pa tres Africani in Concilio Carthaginensi, quod ha hi tum Anno D. 4o4. atque ad Donatistar extendi petiere. Petendum etiam, pt lex qua haereticis. vel ex donationibus, pel ex testamentis aliquid capiendi, vel relinquendi denegat facultatem, ab eorum lmpera-rorum in quoque pietate haeIenus repetatur, Pt eis re .linquendi rei sumenvi ius adimat, qui pertinaciae furore cacati, in Donatistarum errore peGeuerare voluerint. Vide Cod. Canon. Eccles. African. can. n. pq y II. sty. Tom. I. Concit. Harduis. Et vero

propagatum hoc ad Donatistas, ut ostendit l. y . in . hoc tit. & l. . in P. ne sanctum bapt . ubi plura etiam ex Augustino. Denique de Aposlatis

idem cautum t. I. infri de Ap at. quam obseruan.

dum ab eodem Theodosio M. hoc ipso Anno diet .mense datam sic ut eam prope huic iungendam

existimem,) ik l. a. s. q. si infri de Aposans. Nem pe ut exempla, & poena non ibi consistunt, unde coeperunt; poenaeque adeo huius usus, qui in Ria. nichaeis primum inductus suit, utpote inter haereticos praecipuis, quique Ut loquitur l. s. infr. ad

imam νψquesestrum nequitiamsteruenerant, mox ad alios propagatus et quam videlicet, consuetudo ob

1 inationis & pertinax natura ut haec lex alioquin loquiturin in ipsitus depictae seu despectae , datae legis iniuriam, mereri id tandem visa: Quod stim mo-pere obseruandum. Nempe, ut non omnes haereotici eodem poenae genere plexi, ita nee iidem eodem seinper. Porro huc pertinet omnino quod Soromenus lib. I. cap. ra. enremo scribit, Jheodosium M. haereticorum alios iussime, τους δε οετιμους ειναν,κ' πολιτειας ομοίως μη μετεχειν τοις αμοις, νι nonnulli notarentur infamia, nec ius aequum ciuitaris cum reliquis eluibus possiderent. Quod Infamiam attinet haereticis impositam a Theodosito Magno, primum ea nonnullis indici coepit: ut ex Sozomeni loco modo laudato liquet: & ex eius constitutionibus discimus, quarum 'prima omnium est famosa lex s. svr. de Me Catholica, haec altera eiusdem lex r. Exinde haeretici dogmatis infamia d. l. a. seu haeresis infamia, Sulpitio Seuero lib. a. sacra bisor. non uno loco; famosa' haereticorum

uomiua I. V. infra hoc tis. Propagata ea de in DO- natistas l. 1 . in . Singularia nune alia huius legis haec notentur. Primo, iustis limos etiam alio. quin clonationis & successionis titulos hae lex. Mais nichaeorum resipectu infringi: cuiusmodi quatuor recensentur, in maritum, propinquum, bene me ritum, imo & filios, nisii orthodoxi sint. S eundo, huius legis seueritatem etiam ad praeterita extendi, pariter ut in Eunomianis, LII. in . contra communem usum, de quo Vsupri deconis sit. Principum: ubi elegantissimam huius leg. sententiam expendo. Quod postremum Draus leg. caput attinet, de eo mox. Historica luc bac tig. notanda veniunt. Primo, initio legis indicat Theodotius, latam a se dudum legem in Manichaeos. Dubium vero, an indicet legem generalem a se in haeretico latam, ante I

menses, puta l. a. svr. de me Cithoi. cuius pars e Iti. U. supri de Di vis: an specialem aliquam in Manichaeos: cuiusmodi nulla extat. Quod idem quaeri potest. Secundo, de ledibus quas a parentiis bus suis latas ait; nempe Constantino, Valantininiano, cuiusmodi est l. 3. svr. hoc tit. Tertio, oh seruetur ex fine legis, ut & l. p. infri Manichae rum varia nomina fuisse: M.t nichaeosque adeo, ut

commune odium, poenasque in Manichaeos euitarent, varietate nominum diuersorum, velut religiosae professionis officia mentitos sub simu latione fallaciae, malignaque fraude se desendere sategisse: denique nominibus se velut prohatae fidei& propositi castioris dici ac signari, id est, de si

gnari voluisse; ut haec omnia eleganter hic dicuntur. Hinc adeo Encratitarum, Apotactitarum, Hydroparastatarum, Saccosororum, nomina. Quae omnia,

etsi prohatam fidem & propositum castius prae se

ferrent, attamen Manichaeam ferme sectam tue-hantur: una perfidia, etsi probata nomina. Qiiod praeter hanc legem rursum ostendit eusdem Theodosii M. constitutio Anno Proximo 38 a. l. p. infriboc tis. & 383. l. v. inst. hoc tit. id quod velut singulare notandum. Nam alioquin Encrati tae, Apota litae, Hydroparastatae, Saccolari, non prooprie Manichaeorum sectae fuere: imo nonnullae Manichaeis antiquiores. Encratitae quippe, Apo- tactitae, Tatiani et is τασμα erant, quod sub Antoninis suit, ut ostendit Epiphanius, hars r.& O. & in synopsi rom. t. lib. a. de Eusebius Chro nico. Quanquam & Philastrius haeresiΠ. abstinentes id est Encratitas) Manichaeorum particulam facit. Hydroparastatae etiam peculiare genus fuit a Manichaeis diuersum, imo ab Encrati tis & Λ potaelitis, ut videtur, diuulsum, qui aqua sola utebantur, vinum damnantes etiam in Eucharistiae Sacramento,

ut idem Epiphanius hares F. I. docet: vide

Philastrium in haresi Aquariorum II. Denique Saccosori proxime Hydroparastatis his iunguntur, quomodo Apotactitae Encraritis: sic enim de hi, hac leg. Hydroparastatas vel Saccolaros, ut de L in . eum Saccolaris siue Hydroparastatis, & l. ια inst. Sacco ri Hydroparastatae: ut forte Sace

fori non nisi sacci gestamine ab illis distulerint.

Quales in Mesopotamia Monachos, comam muli ehrem in modum promittentes, & σακκω προφα

in ἐπεξειλε nata, cilicium tropalam Uectarites, describi:

라틴어 텍스트