장음표시 사용
281쪽
animo,vli ad peratorem Theodosiumper legem iuben- rem, Pt IudaeisAntiochiam incolentibus ipsorumSynagogae,quas ante νιφiani ab iliis ab ulissent, redderentur, adeo libere siripsit, adeoq; acriter eumpruterea increpavit Golum namquestium Imperatorem Deum Perisus
est' νt Imperator Theodosius, quo Christianorum
fatisfacereι voluntati, seu is mandata reuocaret, Pra-
P hfectumque, qui ipsum de Iudaeorum Synagogis reddendis docuerat, abdicaret Magistratu, re sanissenumac aerium oraret mar rem, uti nom natim pro isto Deum obsecraret obtestareturque, atque sua Vsum impertiret tenedictione.
Summa vero huius legis haec est. Pro ereptis Synagogis loca alia his vfcissim esse restituenda, in quibus ipsi possint alias extruere, non tamen, quae limitatio additur, ultra menseram subIatarum: item Donaria τά ἱερά κειμηλια erepta iisdem restitui iubet, vel sane eorum pretium, si Donaria illa ludaeorum iam Christianis sacris & mysteriis fuerintdς dicata. Ex his interim apparet, hoc iam aeuo synagogas & donaria Synagogarum in Ecclesias Christianas alicubi translata, denique rem & supellectilem sacrorum. Nam de ritibus exinde pariter traductis alius est dicendi locus. Quomodo & sub hoc ipso Theodosio lun. Cyrillus Ep. Alexandrinus Ecclesias ad Nouatianos pertinentes occlusisse, donariaque τὰ ἰσρά κεια,1λα inde abstulisse memoratur a Socrate lib. r. cap. 7. Similis vero huic est Theodorici Regis epistola apud Cassiodorum 'V. Var. y7. quo ea, quae ad Synagogam Iudaeorum Mediolan. Pertinebant, peruata occupata, his restitui iussit. At viceversa, & nouas extruere Synagogas iidem prohibentur; sed & veteres in sua forma possidere iu-hentur: Quod iterum a Theodosio lun. hoc ipso
anno t. aZ. cauetur, qua huius summam repetit: Neque novas, inquit, unquam S agogas ex ruere permittuntur, neque aus endas Mi veteres per ιmescere debent. Et tertium adhuc Nouella, de Iudaeis, i. vers. EDd etiam. Ex coniumstione interim I. vltim. svr. de Itinerimun. apparet, Theodosium Iun. Ecclesiis Christianis modum quendam impolitisse: turn ne sanctitatis obtentu, in aliena iura inues arent: tum ne immunitatis Ecclesiasticae obtentu, ut Ilitas Publica destitueretur.
XXVI. a Idem A A. Asclepiodoto PF. P.
MOTA sunt, adque omnibus diuulgata, nostra maiorumque, decreta, quibus abominandorum Paganorum, ludaeorum etiam adque Haereticorum spiritum audaciamque cola pressimus: Libenter tamen repetendae cb legis occasionem amplexi, tu Daeos scire volumus, quod ad eorum miserabiles c) preces nihil aliud sanxiinus, quam ut hi, qui pleraque inconsulte, sub l praetextu venerandae Christianitatis, admittunt, ab eorum laesione persecutioneque temperent: utque nunc ac deinceps Synagogas eorum nullus occupet, nullus incendat. Tamen ipsi ludaei, ' & bonorum proscribtione. S perpetuo exilio damnabuntur, si nostrae fidei hominem circumcidisse eos, vel circumcidendum mandasse
a Et hane legem in annum suum Baronius non retulit. Huius etiam meminit iden Theodos. Iun. hoc ipso anno Ietre 27. prox. seqv. Iungenda hute est lex Puim. λ'. ne Chrisian. mancip. huc hab. st lex a a. inf. de Paganisi e L s9. svr. δε haereticis. GOTHORib De Repetitis, legibus eiusque rei causis, dico plene in Prolgom. vid. 2 l. ipsepr. ID. et Miserisbiles preces. m. cd Sub Christianae religionis nomine l. p. fustr. hoc tit.' Lex i6. Coιι. Ius. eo . tit. hine desuinta est. m. e Vitiosa Cod. Iust. subseriptio hinc emendanda est. m.
E N E R A L H Theodosii Iun. constitutionis, quam, a non in Iuctatis tantum, verum & in Paganos& haereticos promulgandam credidit, cuiusque Pralatio hic nominatim continetur, haec pars &prima quidem est. Sei licet haec, pariter ut sexvlt. infri liti prox. ne Chrisιan. mancip. quae huic coniungenda est, de ludaeis sunt, ut lexaa. sit. abhinc
altero, de Paganis est , lex v. svr. tit. I. est de haereticis, quae &ipia huic sunt coasi .ndae.
Religionis auctoritate abusi, La . is'. ose riganis. m.
De Iudais nunc, nempe ut laedi eos aut persecutionem sufferre, aut Synagogas eorum occupari aut incendi quod ispe fiebat, ut praeter hanc lex. ζestatur l. V. Apr. ita v cissim circumcidi Christianum ab his, Proposita poena bonorum proscriptionis de perpetui exilii hac lege prohibet, quod mutatum pollea ab eodem Theodosio capitis poena, Noueia D eius 3. do quo ad L aa. svri ut & mancipia Christiana comparari d. l. vltim. inst. ne Chris. manιθ. quam huic coniungendam docui.
282쪽
XXVII. ab Idem A A. Asclepiodoto PF. P.
OV L nuper b) de Iudaeis & Synagogis eorum statuimus firmὲ permaneant: scilicet, .
nec nouas Vmquam Synagogas permittantur Oxtruere, nec auferendas sibi Vetere Pertimescant. Cetera vero vetita in posterum sciant esse seruanda: quemadmodum nups
E NE R ALIS alterius eiusdem Theodosii Iunio- Dpri posteriore vero lex ari prox. Ex his tot interim ri coiistitutionis eodem Anno 423. latae ad te petitis legibus, it quidem tam modico i item tali O,li-ςxindem AscIepiodotum Pi . in ludaeos, Haereticos quet, ab v naparte, quod etiam testatur lex assup δPag40Os. & haec pars est, cui iungendae duae illae, quam pertinaces Iudaeorum spirmis, quanta audδ- qu δε dixi leges. Hac nihil aliud agitur, quam eia hac tempestate Rer t: Parte altera, quam Varia Vt Pr Ore eius sententia confirmetur lex G. subinde Chr stiani in his moliti sint.
Vilildaei, vel Samaritae b) filius filiaue, seu unus ' mit plutes, ad Christianae religionis
lucem, de tenebris propriae superstitionis, consilio d meliore, migrauerit, non liceat eorum parentibus, patri vel matri, auo vel auiae exhaeredare, vel in testamento flen- io est preteterire, vel minus aliquid eis relinquere, quam ' poterant, si ab intestato Vocarentur, adipisci. Quod si ita sorsitan euenerit, iubemus, eum ab intestato, rescissa vo' luntate, succedere: libertatibus, quae in eodem testamento datae fuerint', si intra legitimum num um fgo sunt, suam obtinentibus firmitat m. Si quid h) maximum i) crimen in matrem patremue, auum vel auiam, tales filios vel nepotcs commisisse aperte potuerit coN- probari, ori manente in eos ultione legitima, si accusatio interea ime processerit, parentestamen, sub tali elogio, lὶ cui subpeditabunt probabilia & manifesta documenti, sola meis Falcidiam m) debitae successonis relinquant: vi hoc saltim in honorem religionis electae meruisse videantur: manente ut diximus criminum, si probata fuerint, Vitione, Sc. Dativi. Id. April. Rau. Theodosio ti. ni Valentiniano u. A A. coss. 426J
ab Et baue legem omisit Baronius it annum sinim referre. Iungenda autem illi lex vis. Dpr. de apostatis, alter trius legis subscriptione emendata. GO THOE. bὶ De Sis litis dictum fuit ad i. 36. fur. ID. 'sc) Seu nepos υvus avt. Ita Ed art. ' plint. Cniae. m. .' ita eonsilii emendatio L . f r. ne sanctum bapti'. in. ,3 Singula singulis ita respondent: exheredanri vox, ad Patrem ae Aulim spectat ἰ praeter evndi, ad Matrem &Auiam. ID. f id eli, quam legitimam. m. Non admittenda est haec interpretatio, quae repugnat ipsis legis verbis. Va lentinianus enim vult, ut tantum relinquatur personis supra scriptis, quantiun adipis remur, si ab intestato ad successionem υocati essent Nam legitima, aut Falcidia, Vt . Ieg. dicitur, ne quidem priliari poterant. qui maximum aduersiis parentes eominiseram trimen. Eam enim, air lex, in honorem rellaionis Herire meis ruisse videntur. Puto Mar. illium notam hane alieno loco adscripsisse, quod saepe secit: Cothoisedus enim haee ignorare non poterat. R TE R. gin Legis Caniniae videlieet, elitus est hoc inter eae tera vestigium. GOTHO F. Vide quae notat Cuia eius ad uriciae L is Leg. Fur. Gn. tost is f. ubi aeeurate ex huius legis verbis Probat, directis tantum libertatibus Ietem Caniniam cerri m. numerum praeseripsisse. R I I 1 E R.
i) Maximum erimen esse oportet, euius eausa filius exhaeredetiari fD. k Nempe probatio exigitur ab haeredibus institutis, quo peltinent ct illa mox: elogio suppeditabunt prohabilia
283쪽
l) Elotium vocat ea haeredationem, pariter vi l. 4. Dpr. de legis. haereditatibus : ubi plenius adhue elogium inurenaeum dicitur. ID. ni Falei,siae voee hie abuti r pro legitima, ut nonnullis Iuris loeis, inter caetera L 2. f. u. D. M in citesam. Lal. Cod. sis. eod. ae. ID. n νε. XII. ut etiam MSS. nonnulli habent. m.
Daos ELYTis, id est, ex Iudaeo Christianis es.sectis, filiis, circa parentum successicines duo priuilegia singularia a Valentiniano II l. Placidiae filio hac conititutione tribuuntur. Vt ita & huiusce legis humanitate a fide Christiana alienos ad eam Prouocaret, ut vice uersa legis vltim. svr. de Apostat. quae huic coniungenda eli) seueritate, Christianos in fide continere sata git, , quidem, quod notan- d. m, Utraque lege honorum rationem dc 1 uccessiones respiciente: Quorum ut amittendorum metus multos in officio saepe continet & fide: ita eorundem spes certa ad fidem amplectendam audentiores saepe reddit.
Igitur huius legis sententia duo priuilegia filiis
tribuuntur proselytis in paterna successione. Primum est, quod exhaeredari a parentibus Iudaeis non ideo possint, neque legitima eis minus relinis qui. Hoc primum, nempe mutationem religionis paternae vel auitae non censeri hac parte inter Iegiistimas cxhaeredationum causas, si videt cet liberi ad meliora diuerterint, quae & ipsa est sententia Iustiniani Nou. itff. c. i. f. I . Peri Generalem. De contrario casu, vide eundem locum, de l. N. Cossius. de haeretic. Secundum priuilegium est: Victiam ex haeredationis causa subsistente legitimam eis r linqui oporteat, ut hoc saltem inquit, inhonorem religionis electae meruis e videantur. Singularia huiusce leg. non excutio cuiuis obuia.
IvDRostvra Primates, qui in utriusque c) Palaestinae Synedri: s nominantur, sd) vel in aliis Prouinciis degunt, quaecunque, e) post excessum Patriarcharum, si pensionis nomine suscepere, cogantur exsolvere. g) in futurum vero, periculo eorumdem, h anniuersarius canon i) de Synagogis omnibus, Palatinis cic) compellentibus, li exigatur, mi ad eam formam, n) quam Patriarchae quondam Coronarii oj auri nomine postulabant: Quae sp) tamen quanta sit, sollerti inquisitione dit cutias: Et q) quod de Occiden talibus partibus fr) Patriarchis conserri consueuerat, nostris largitionibus inferatur. Dat. iv. Kalend. lilia. Constantinop. Florentio & Dionysio cos S. f 29.J
Synodum Ephesinain. Vid. pax. isso. isss. Toni. I. Concit. Harisin. Theodosi scilicet Imp. epistola ibi extat ad Synodum mista per Iominem Comitem sac= orum , cui deinde subdita est epistola eiusdem Ioannis ccimilis Diserensis ad imperatorem, in qua narrat, se Nestori uin custodiendum tradidiste Candidiano Comiti domestico ruiti. Cyrillum & Memnonem Comiti ct praeposito quartae Scholae. De eodam sensit I Facundus 6 . .e. . m. se Atqui tres Paiasiuae fuerunt 3 De eo mox. m. da Ita quoque Codiees veteres Iustiniandi: & Tiliana edit. quanquam hodie legitur, dominantur. De quo mox. ID.
fj De his dixi ad I. I. supr. foetis. m. g) Sacris largitionibus. ID.ch Primatum. m. ii Id est . Tributum ordinarium. ID.
00 Iormam, id est, quantitatem: Nam mox sequitur, quae tamen quanta sit, dic. m. coi De Auro Coronaris suit se . tit. 3. m. la. ubi plene dixi. m. sp Hote sententia a Tribon. recisa. Quia tempori adstricia ct κρο-έ. m. , qι Et hoc quod, ita Cod. iii R. D. in Et haee vox partibus abest a Cod. Iust. ct ideo Ioeus hie ita hodie ibi legitur, de Oeririn libas Patriarchis, imopto sensu, de quo mox m. ' -
284쪽
U et Austo Costos Astro seu de Λpos T LATU Vt vocabatur, de quo fuerunt iam supra duce Honorii leges, puta leges ι . &t . Iur. est haec
tertia hoc t tuto, verum Theodosii Iun. unica haec& singularis admodum ad Iudaicam huius aeui historiam maxime faciens Constitutio A. D. 429. velut bac lege vocatur de pensione s Anniuersario cansisne quem τε φαν τιμον κάνονα vocant hic Graeci. , De quo haec lex duo indicat; primum, eum canonem quondam Patriarchas Coronam auri nomine de synagogis omnibus etiam occidentalium Partium de quo vide quae iam dicta sunt ad i. I4. & II. svr exegisse. Sed, quod secundum, post excessum Patriarcharum . primates ludaeorum hoc aeuo hanc pensionem suscepisse, & totam quidem, non vero quaedam tantum pensionis nomine, ut volebat Petitus it. Var. I. pag. Ust.
Vnde ex hac lege singulari admodum, quod secundum collago, quod ac postea quoque notasse deprehendi Petitum II. Var. Io. pag. II. σρ. BlOndellum de primatur stag. Da. Patriarchas L daeorum nullos amplius hac tempestate fuisse, electosque deinceps Pr mates: silc ut cum successionis rure, &πατνοπαραδοτως patriarchatus deferretur : q :od ex Ep phanto liquet, haeresi Dionis. io.) Primates isti iam in Synedriis nominarentur, id est, electionis iure hanc Primatiam sortirentur: Ita enim hic recte legitur, nominantur: non dominantur, Vt quidam Cod. Iust. habent, & Cianaeus probabat, qui inde collige hat lib. a. de republ. Heyrgor. cap. V. in
M. luda: is in ipsis auitis ledibus, Palaesiona scilicet, paulo plus pr uilegii concessum suille: Quem
etiam refutant illa, vel in altis Prouinciis degunt.
Pt mates igitur electioi suffecti hac tempestate, Patriarcha desito. Quod quatuor Metus legis locis prohatur. Iudaeorum. inquit. Primates, qui in θ-ned iis N O AM IN A N T V Rr Item, quacunque post EX CE SS V AM Pas lare harum Pensiouis nomine, epere. Quae vel ha re, id it Tribonianus, quae tamen hic expressis lima lunt, ubi etiam Ex CEssus est exime No Patriarcharum, non unius forte Patriarchae a vita excessius seu mors. M ox: Ad eam formam, quam Patriarchae QUONDAM Coronaνii auri nomane postulabant. Tandem: Quod de Occidentati Aus partius Pariarchis conferrι CONSI DVERAT. Quo postremo etiam loco male in t Od. Iust. vox partibus omissa, & ita expressum . de Oc. cidentalibus Patνωνchis, contra veritatem hil oricam. & huiusce legis sensurn, & inepte, cum Occidentales Patriarchae nulli fuerint, ut os .m sum est ad LI. Apr. Quae tamen lectio viro Docto fraudi fuit, ut crederet Occidentis prouinciis Patri. archasl udaeos praefuisse.Tantum sciticet interest, leges Codicis Iustinianei ad huius Codicis Theudoliani auis thenticum exigere. Verum ad rem. Sane theudo retus quoque Dialogorum, p.7I. . Li Isu. quos scripsit contra Eutychia nos post A nnum 4 I. sua aetate nullos amplius Iudaeorum Patriarchas fuisse scri hit. κ αυτοι inquit de his agens. παντελῶς ἡφας θητί κου χρονος διεληλυθουν, ζ κ- η τουτων ηγεμονία. ρο
πέρμελξατο, re hi quoque omnino euanue ut, aetempu= praeteriis, ex quo re horum prin/ ipatus pnem habuit. Siquid autem iudieii mei est, ut patriarchatum desitorum Plures adsignari possunt rationex. ita duae pol illimae vident ur. Prior extinctio stirpis Parri archalis; Dem quod Praeterm ipsorum Patriarcharum im-
prohitas, ceruis es altius er gentium, de quo Vrro
que dxi ad dict. l. l. ac ad ι aa. svν. quae data est P, qβAnno D. is Chrysostomi etiam loco adducto vhi eos
nissimos, ac nominatim Gamalielis improhitas, nec
quic quam coercita d. l. aa. supr. ante I 4. annos A.
4is. Et sic Patriarchae esse desiere sub Theodosio
Iun. medio hoc, quatuordecim annorum interuallo, inter annum 41 . & qa9. non vero ab Anno 4 4.
quod Petitus volebat, & propius quidem ad An num Domini Ois. cuius improbitatem Titeodi lius diutius non tulerit, vel qui statim post excesserit. Atque ut ipsi Patriarchae. suhlati ita & pensionis istius annuae, quam Patriarchx quondam exigere solebant, forma immutata suit. Nempe hac lege eandem quidem praestari Theodosius Iun. vult: atque etiam ex partihus Occidentalibus si scipi peris mittit : verum I. & periculo primatum id fieri iubet, a. & Palatinis, id est, ossiciali bos Comitum
S. L. compellentibus. 3. Denique sacris largiti ni-hus id inferri iuhet, solerti comitis inquisitione.
Atque ea ratio est, cur & Palatini compellure iubeantur, At Comiti S. L. haec lex instribathr. Ergo aurum istud ludaicum Coronarium Theodosius lun fisco suo vindicauit & insequuti imperatores, quod etiam Graci recte notant ad i. pn. Od. IV. deaurn Coronario. E πριδηοι Iboαιο ταρριχον ὐπερ τὼ γενεάΘω.ςεφανον τω οἰκωω ἱερή κα θ' εκατον ε α ρητηψ
quoniam Iudaei singulis annis certam auri quantitatem suosa erdotι exhibebesnt, ut inde corona seret, huius ori coronarii folutio ad Ascum translatis es. Vbi tamen, lilod addunt de eo auro Coronario ludatisco accipiendum dicit. leg. Pntc. erroneum est. Coronarium vero aurum hoc quoque dictum , similitudine alterius. qHod imperatori off rebatur; de quo peculiari titulo tib Ia. sic tamen, ut hoc anniuersarium est et, ut haec lex docet, & nccessitate iam 'ariter tribueretur: unde canon dicitur &pen
huc leg. ex consuetud ne lege /7. ad quod exigendum Apostoli mittebantur, de quo ad i. I . supra Atque ea est huiusce legis sententia, quae in hunc usque diem commodum nacta interplutem
Vbi quaedam adhuc singillaria notanda veniunt. Nam de Ioanne Com. L. S. cui haec lex inscrthitur vid. Apr. itaque notandum duas tantum Palastinas hac leg. memorari, cum tamen tres fuerint hoc tempore, ut docet L So. DPr. de erogat. Misit
quae data est Anno Domini Ao9. quin & lexu Dpr. de Protostasia, quae data est Anno D. 396. vlii dico
plene, & Notitia Imperii, quae hiennio ferme ante hanc legem conscripta fuit ut &procopius deae scussismiani. Quare dicendom videatur nulla su Te hoc tempore ludaeorum Synedria in tertia Palaestina, salutari scilicet, cum utriusque Pel xstini Synedria hic tantum memorentur. Falsum est enim quod quidam censent, huius legis tempore Anno D. 429. duas tantum fuisse Palaestinas. Tandem Synedria Iudaeorum hic memorari notandum est, de qui biis vide Parat ition huius tituli. De magno conseisu Sattheisdrin te rosolymis, quod e duobus supra septuaginta
antiquitus erat, res nota est. Atenim constituta
alia Synedria per Palaestinam, & quinque quidem a Gabinio proconsule pari potestate, Gadatis, Amathunthe, Hierichunte, Sephoris; quinta sede, Hierosolyma fuit. De his vero Imperatorem hic leg. loqui censent viri Docti non nul Ii, Cunaeus
de republ. Hebraeorum , lib. a. cap. ' s. & alii. qui Iustin anum saepe r. huius legis auctorem perperam allegant. Nempe Synedria, consess2s Iudicum f. ere , γερουσια Sen'tus. Curia, siue curandae Rei p. siue iudiciorum ergo: Synagogae vero, conuentias
285쪽
Lib. XVI. Con. Tago D. TIT. IX.
Ecclesiastiei; eui rei firmandae esse poterit interpretatioSyriacamIιθ.ro.V, 7.illo scilicet loco παραδ σου era γάρ - ἐς εις Σπινεσμα, πιαι - τως Συναγωγαδάυ- των μα γωθουσιν υριας,tradem enim νos s erisis. in Spreagogis suis flagellabuntvor. Et est grauis error Viri alioquin Doctissimi, qui seribit Synedria proprie esse Gentium, Synagogas Iudaeorum; quae haec lex etiam resutat. Cum his vero Synedriis miscere non oportet Συνεδριes cuius Scaeus Ia meminit l. vltim. D. de decret.ab ordin. ibi enim Synedrium est consensu, municipalis. Synedria scilicet 1 unt in genere, Iudicum consessus, quod nomen Athenis & in aliis Graeciae ciuitatibus usurpabatur; & exinde inHebraeisorum usum dc sermonem migrauit.
Lib. I. COD. I vs T. Tit. X. plenior Rubri ae Ne Christianum manci
pium haereticus vel ludaeus vel Paganus habeat, velpossuleat, vel circumcidat: cuius tituli lex posterior a Contio restituta, arguit, male a vigilo eam Rubricam sollicitari. Sane quidquid huius tituli Rubrica praeferat, quae in futurum magis concepta est, OmnibuS legibus huius tit. habere qua dantenus h hristianum mancipium Iudaeo permittitur. Quid igitur Θ ludaei ad ludaicam superstitionem
seruos Christianos cogere l. h. t. vetantur. EmptoSque Circumcidere L I. a. b. t. imo & cmere de nouo l. a. . Ult. h. t. aut lar
gitatis titulo accipere. Deinceps consequi d. l. q. h. t. Addenda vero his tituli legibus lex T. supr. de contrab. empl. I. aa. o. ium. supr. de Iudaeis.,. I. a Imp. CONSTANTINUS A. ad Felicem pF. P. b
c i quis, Iudaeorum Christianum mancipium, vel cuiuslibet to alterius 'sectae, mercatus, circumciderit, d) minime in seruitute retineat circumciseni: sed libertatis priuilegiis, qui hoc sustinuerit, potiatur, M. Dat. X r. se in Kalend. Novembr. Constantinop. PP. viii. Id. Malo h Karthag. Nepotiano, & Facundo coss. f336.J INTERPRETA Tio. t M quis fudaeorum seruum Chri ianum, vel cuiuslibet alterius ectae emeris, O circumciderat, a ludet i ius potestatesublatus in libertate permaneat.
a Abest bae lex a cod. IUL Inseruit eam Baronilis Annalibus suis Anno D. 336. num. s. Eique iungenda est lexs supri de rudaeis. Ex utraque lege conflata est S interpolata constitiitio , imo farrago Constitutionis, quam alme olim transmisit C. Puseanus, mox edidit Sirmondus in Appeml. Theod. n. 4. praefatione etiam praemisia &aliis nonnulIis. GGTHOR b Italiae, ut vel subscriptio huius legis Meeti de quo plura ad dict. t. s. ct ad L a. se . de excuser. artisic. st l. 6. svr. δι naui Iar. In ML G. de Sichard. male ad Felicem P. V. m. seὶ Ita quoque ι M. fustri de Iudeis. ID. a) Grcumeidere non perhorruerit: ita in dicta farragine. ID. O XII. Ra . in diei a farragine. m. D Ira quoque a. l. s. ct in MS. nonnullis exerte Maiar. At in Cod. Ante. VIII. Idut Maraias. ID. Inserta est interpretatio Coneiliti Meldenti eap. 73. pag. t ρο. Tom. IV. Concia. Harduis. ID.
286쪽
ON TAN Tini Magni haeceonstitutio est, data
Anno D. 336. septem ante obitum eius mensibus , qua ludaeus serui dominus, Christianum mancipium, vel cuiuslibet diterius sectae, circumcidere prohibetur: alioquin seruo in libertata tem eripiendo: Circumcidere, inquam, at non & mercari aut habere seu possidere hae leg. a Constantino Magno prohibetur. Et Theodosius tamen Laa. svr. de Iudaeis, a Constantino Christianum mancipium a I uda o etiam retineri prohibitum ait, Mancipia quoque, ait. Christianae saneti-xam, s qua apud se retine , secundum Constantinianam segem Ecclesia mancipenturi Sed & auctor vitae Constantini lib. M. e. v. Aλλά κ' Ιουδήοις μηδενοι πιαινον ενομοθετει δουλευε ν, μη γὰρ Θεριιτον ει '
ει δὲ Apcθμη τις τοιοῦτος, τον μὲν ἁνέσθω ελευθά- ρον, τονδε, o cim χρηματων κελάθίχω. Θ in ratam legem tulit, ne Chrotianus vitasstruiret Iudaeis. Neque enim fas esse, Pt ii, qui a Domino redemti effinI Prophetarum ac Domini interfectoνibus seruitutis iugo subderentur et quod si qui, Christianus seruus apud Iudaeum t ebenderetur, istum quidem tibertate donari, si eum vero multari pecunia iussit. V hi notandum neque Theodosio lun. I a Letori vitae Constantini satis conuenire: ille quippe secundum Constanti-
nianam legem seruum Ecclesiae manet pati ait: hie in libertatem eripi, qua parte ad hanc legem acced ita Sed mihi & aliis argumentis liquet, Constantino Magno Cepe tribui, quae non ipsius sunt, de quci semel dixi. imul & iudicium feci de auctore vitae Constantini. Et vero Constantini Magni instituto,
nil amplius quam quod hac leg. continetur conue nit, cui utique satis visum quod hristianos seruos attinet, ut Christianam religionem eiusque Sacramenta a Iudaica nota dccceno Iudaicae sectae vindicaret , atque ab Emni praeterea iniuria, ac nota etiam ut commercio Iudaeis interdiceret, iisque dominium seruorum eriperet. Et sane a simili iniuria ludaeorum Christianos Constantinus M. vindicat,
i. s. svri de Iudaeis, quae huic legi coniungenda est. Ex quo adparet, hac tota constitutione id tantum egisse Constantinum , Vt ne Christianos ludos iniuria aliqua notaue foedarent. Honorio certo postea eadem mens fuit Lyciis . Unde vero in errorem
inducti suerint auctor vitae Constantini & Theodosius Iun. dicam ad i. a. pyox. Hic interim notetur libertatis adquirendae modus. si Iudaeus seruum
Christianum circumciderit. Adde duos in hac re ipsa: primus, si teruus Christianus a Iudaeo adquisitus, id publicauerit: pro praemio quippe libertate donari iubetur l. . in . hoc tit. Item si seruus ludat non Christianus, Catholicam fidem amplexus sit, in libertatem emittitur nullo pretio dato L Ff g. Ple. Cod. Ires. de Episcopis.
aliquis Iudaeorum mancipium sectae alterius, seu nationis, crediderit Co Nparandum, mancipium fisco protinus vindicetur. Si vero emptum Circumciderit, non solum mancipii damno multetur, verum etiam capitali sententia puniatur. Quod si venerandae fidei conscia mancipia ludaeus mercari non dubitet, omnia, quae aput eum repperiuntur, Pro tinus auferantur: nec interponatur quicquam morae, quin eorum hominum, qui Christiani
sunt, possessione careant, &c. Dat. Id. Aug. Constantinop. Constantino d) ΛΑ. u.
a) Lex r. Cod. Dcl. eo. . tit. ex hae lege & ter. 4. Afri conflata est, addita interiptione & subseriptione E. I. 4. Memorat hane legem Sozomentis lib. 3 ev. i7. & ex eo Cedrenus, Nicephorus. lino de hae quoque acipio id quod dieitur l. ra. supr. ris. prox. Rccitat re hane De Isaroni iis, verum alieno eo, & velut Constantini Magni, Anno Domini 3i6. numero 7 . Iungenda autem hule est l. f. . fur. Ae Iuriis. G OTHO E*εῖ bὶ ,,. CONsT ANTIU S, dc doeet etiam R. lex. 6. quae huic coniungunda est. Red ct ea quae mox ex Sozo meno, hie notabo. Et tamen 1 hcodosius Iun. quoque hac parte in errorem inductiis fuit L ati supr. ιιt. ρνox. ια
e) PP. vi te Anno 3 36 legem 22. Dpr. δε Decurian. ID. d) Ut seri amat, atque errores eum utari solant; ita dc hie factui u. Nam cum in Titiana primum editione, tum ct Culaeiana, imo & quartaria, express m fuisset, Cnnsan inop. vel Cons0. A. CO Ν S. quod iam vitiosinuerat; qui postea viderunt Consulatuin abesse, ct illud retinuerunt, Conlatatu addito Consantino A. II. Verum & hie reponendum Constantis A. I l. st Consante COSS. quod doceta'. I. 6 de Iudaeis, quae huic eonii in
CossTANV i Imp. haee constitutio est: qua
EMERE seu MERCARi quoque, non circumcidere modo Christianum mancipium vel alterius sectae; aut nationis Vetat: capitali poena circumci. denti imposita: Nempe Constantius, robusti rhaciam parte . patre Constantino, ludaeis etiam commercio serui nisi suae it et , nationis, interdicendum
putauit: nempe quia iustu mgtus semper subest, ne Christiani se tui ad Iudaicam superstitionem adige.
rentur. Qua causa & nuptiarum commercium iuia
dato cum Christiana idem imp. interdixit, let. si 'supr. de Iudaeis, quae huic nostrae coniungenda est. Notiunatim autum mercari, id est. deinceps lede nouo adquirere Constantius prohibuit, Pariter ut Theodosius lun. l. s. & I. vlt. in . hoc tis. At
non iam ςmptos & ex antiquo possetius, pretio
287쪽
eorum oblato Theodosii Magni constitutione ισJbprii de contνahend empl. Porro huiusce legis meminit, &eam qualia dixi Constantii mentem exprimit Sogo mentis lib. 3. cap. II. & ex ere Nicephorus tib. st. cap. M. Vide & Cedrenum anno Constantii lli.
επώου η Θρήσκεια. Praeterea legesanxerunt Imperatores. ne Iudaeus seruum ex alia emercisecta. Quod si secus βι ι, seruum co addici maniarunt. Soero em priam si orum more cxrcumculisset, capitis supplicios honorum proscriptione multansim. Nam cum Christianam religionem omni I movis augere vesient, huic rei etiam prispexerunt, ne qui ex Iudaeis orlinon erant, ad Iudaicam religionem impune traducerentur: sed vi fruarentur eccosia, quoscunque s es erat ad Chriwanam religionem Uenturos esse. Nam
ex gentilium numero potissimum Chrisiana religiocresectat. In eo tantum lapsus est Sozomenus, quod distinctionem huius legis non obseruauit. Nam ita distinguit Contiantius: Si alterius secta vel nationis quam Christianae seruum Iudaeus emerit, mancipium confiscari: si vero Christianum emerit, honis Prae
terea luis omnibus praeterea multari. fici vero nomine
singultis est Soetomeni locus, quod rationem adsignat, cur etiam auertasse Iaves nationis seruum, id est, Paganum, etiam qucmeianque ludaeus emere prohibitus fuerit. Tandem haec illa ipsa lex videtur . quam Constantino tribuunt theodosius Iun. l. aa. fustr. de Iudaeis r & a uctor vitae Constant. lib. . cap. 27.
forte eo lapsi, quod haec lex Constantini nomen
Pra fert: ver. im perperam, ut ostendi in Notis.
Quanquam adhuc in eo diuersitas est, inter hanc legem, & id quod Theodosias Iun. ait: nempe enim ait, Constantiniana lege seruum Ecclesi mancipatum. Quod hac legi non dicitur. Auctor certe vitae Constantini hanc leg. exprestit.
Λ DS v E calumnia praecipimus Iudaeis dominis habere seruos Christianos: hac dumtaxat conditione permissa, c) ut propriam religionem eos seruare permittant. Ideoque lU- dices Prouinciarum , fide publicationis d: in spe in , corum inssilentiam nouerint reprimendam, qui tempestiuis e) precibus insimulandos fi cile duxerint: Omnesque subreptiones g) fraudulenter elicitas, vel eliciendas, vacuandas esse censemus. Si quis contra fecerit, veliti in sacrilegum vitio proferatur. Dat. viii. Id. Novembr. Rauennae Honorio X.
a) Abest 6 e lex a C . tuis. De causa mox viderimus. Eam Baronius in annium suum non retulit. GOTHOR bi Eadem inscriptio oecurrit anno proxime sequente Ix in L et D . Ae Lilaeis: ubi vide quae dixi. m. iic νε. praemea, id est, addita. m. d) De hae publieationis voce in Ox. m. e γε. intemtestiuis. ID. 0 Sitie instimuiandis, eos liadices scilicet: Nil temere muto. ID ct Quibus stille et latui Christiani Iudaeis dominis eripiuntur vel erepti sinit. ID.
O ONORII imp. haec constitutio est, data Anno 4is. qua ludaeis Christianos seruos, & indistincte quidem, & sic emptos quoque secure possidere, habere permittit; contra quam anterior bus Principibus visum fuerat: Honorii, inquam, haec constitutio est, ut ex subscripto loco Rauenna, apparet: Qtio quidem Principe nullus in Iudaeos indulgentior extitit, ac nominatim post A. D. ψD . Quod ostendunt superiore titulo quoque lex II. Eo. U. a & le vit. svr. de feriise lex δ. svr. de executorib. sub quo etiam Imperatore, imo circa hu-rus ipsi uc leg. tempora, Rutilius Numatianus Minerarii lib. l. v. v . querehatur de ludaeis.
Latius excise psis conragia serpunt, V Ioresque suos Natio victa premis. Et certe ex hac leg. discimus, quod secundo loco
hic notandum , P rlatas hoc tempore a multis querela de eo. quod M. g O. inquam, numero Christia.
nos Iudaei seruos hλberent: eaque de causa preces oblatae accusatique Iudaei. Verum Imp. hac lex. iubet eos, absque calumnia, id est, secure repulsa cessante, delatione & acculatione omni, seruis Christianis potiri, contraque id elicita nullo locoP 'haberi: Quin, quod tertium, Iudices seu Rectores prouinciarum illorum insolentiam reprimere iubet, fide publicationis inspecta, qui in tein pestiuis precibus Iudaeos accusandos duxerant: Uni publicationi, μει, est delationis fides seu notitia breuis delatorum: pari notione, quo prox. q. publicandi vox effertur. Tandem & scrilegii poenam his minitatur, qui quid contra fecerint: id est, eam poenam, quae Legum violatoribus imponi solet: de qua alibi passim. Quae omnia enixi Honoriani in Iudaeos studii as menta sunt. Neque ambigo hac Imperantum strage seruos Christianos in Iudaeorum dominia passam migrasse, urgente necen
Conditio tantum hae Dr. additur, quae altera huius lem pars est, qua Honorius hanc in partem religioni
288쪽
religioni Christianae consulendum putauiti nempe, hac leg. repudiata, leρem I. & . huius tituli Praetuita ieruos Christianos ludaeis hahere Iicere, ut ta lit, exindeque ogem ι. Cod. L . eod. risi con- 'Πien Propriam eos religionem seruare permittant. flauit. J .
Quae cautio a iis Ptincipibu, insufficiens .isai do De huius tandem Legis inscriptione, dira iam 9 'lustiniano seu Triboniano quoque ipsi, qui ideo ι. U. supra deis ιν.
v DKvs seriIum Christianum nec coNparare debet, nec largitatis b) titulo consequi. Qui non hoc sci obseruauerit, dominio sibi petulanter adquisito careat; ipso seruo, si quod fuerit gestum tua sponte duxerit publicandum , pno praemio libertate sd) donando.
Verum cieteros, quos, rect* religionis participes constitutos, in suo Censu nefanda supe stitio ia in vHhtur se) esse sortita, vel deinceps haereditatis seu fideicommissi nomine fuerit consecuta, sub hac lege possideat, ut eos nec inuitos, nec volentes Caeno Propriae sectae confundat: Ita ut si haec forma fuerit violata, sceleris tanti auctores 0 capitali poena, proscriptione comitante plectentur. Dati iv. ig) Id. April. Constantinop. Honor. A. M. &
ta Lex t. Cui Ius. ex hae Ieg. ct fere r. sup . interpolata est. Et hane ter omisit Barcinius in annum suum relatre GOTHO F. inserta est etiam haee lex Compendio legum a Wisigothis collectarum, sed absque interpreta. tione. RITTER b Uel alio quocunque titillo. Hoe additum a Triboniano d. I. I. contra huius legis sententiam. G OTHOF.
I Agonosti Iun. e duabus hoc titulo constitutio est, qua ludaeus ENERE vel donationis titulo conlequi seritum Christis num prohibetur: quod& ipsum de emtione confi matur ah eodem tege prox.seqv. Seruo alioqiii eripiendo & si ipse rem prodiderit, libertatem donando. Donationis inquam, titulo quoque consequi prohibetur eadem prorsus ratione, qua dc emere, tum & quia emptioni imaginarius donationis titulus obtendi facile holerat. Ut & haec duo a Theodoso Iun. prohibentur, ita duo vicissim permittuntur. Primum, eos, si quos iam habe.ant . in suo censu retinere. Secundo, haereditatis, aut fidei commisti nomine consequi. Quae donati O-nis uiter vivos & testamentariae disserentia obser-lianda est, cuius haec ratio: quod ius aliter statui non potuerit, nisi cum euidentissima fideicomis missarii aut haeredis iniuria, Fideicommissarii inquam, uniuersalis, eo quod exploratis nonnisi haereditatis directae vel fideicommissariae viribus, quarum saepe portio vel maxima seruit, haereditas adiri solet, atque eius onera subiri, qui si ex hareditate Rhducerentur, defunctus sine haerede sorte futurus esset, quae infamiae ipecies cuiusdam. Quare etiam obseruandum, non idem dici hae tete de legato. quem largetatri titulum proculdubio dc hie submotum Theodosius voluit, cuius non eadem ratio, quae haereditati directae aut fideicommissariae. Quanqitam & hac parte religioni cau me visus est, cum hanc legem dc conditionem adponit, ut ne quidem volentes huiusmodi seruos sectae suae coeno confundant, capitali de honorum proscri- Ptionis poena imposita.
V. a) Idem A A. Asclepiodoto PF. P. Post alia.
Cristis T AN A mancipia ludaeorum nemo audeat comparare. NefaSenim aestimamus,
religiosissimos famulos impiissmorum emptorum inquinari dominio. Quod si quis hoc fecerit, statutae poenae abs que omni erit dilatione Obnoxius, Sc. Dat. v. Id. April. Constp. Asclepiodoto & Mariniano cOSS. D 23. J
289쪽
IMERE seruos Christianos Iudaei rursum ah eo- hane letem generalis constitutionis Theodo-dem Theodosio lun. vetantur, ratione addita, usianae in paganos, ludaeos , haereticos latriquae ιχ ipsa serme apud auctorem vitae Constantini caput esse, pariter ut tres illae constituti in b. 6. - . V. redditur, di confirmata poena legis nes , quas initio notaui, quaeque huic coniun- superioris. Illud hactenus hic obseruandum, gendae.
Lib. I. COD. Ius T. Ti T. XI. Ita titulus hic interpungendus est, de Paganis, Sacrificiis ct Templis, Et vero ita quoque interposita coniunctione, & in Codicibus lustinianteis omnibus: etiam editis, de Paganis ct Sacri sciis 9 Templis. Quin & in Synopsi Basilicorum disparati sunt tituli iso:
- πυἰ Θυλῶν. Etsi aliter Graeca Paratilla, quae Leunclauius de Gnecis
Latina fecit: ubi monet titulum ita expressum,3 is . Male. Nam etsi pars melior Constitutionum huius tituli in eo potissimum laboret, ut posteaquam iam orbis ad Christianos Principes harum legum auctores perueni siet, clausis exinde vel dirutis templis Sacrificia Pagana abolerentur quod Leunclauius pro ea lectione tuenda notauit;) Attamen & Paganos ipsos tantum personaliter, sic ut dicam, nonnullae Constitutiones respiciunt; non
terea sparsim hoc Codice constitutiones. In ipsis Basilicis nullus talis titulus extat, verum in paganos &Sacrificia constitutiones positae sunt lib. I. tit. g. sub titulo deueumma Trin. 9 de Crethol. NOTAE IN TITVLVM.
PAC AN ORvM nomen de Gentilibus, seu de idolorum cultoribus, quando primum auditum, quave ratione inductum fuerit, hoc titulo nunc potius quam alibi disquirere libet. Sub Christianis sane primum Impp. Paganorum appellationem hanc coepisse constat. Verum antiquissima, quae quidem mihi etiamnum occurrat eiusce nominis mentio sub Imperii Valentiniani & Ualentis initia, seu in annum D. 38. incidit: & quidem in Leg. II. supr. de Episcopis: quae lex ad proconsulein Africae data est.ὶ Et haec quidem a me iam ita aliquot ante annos scripta fuerunt. Nempeti mentionem antiquissimam Paganorum pro Gentilibus hunc in . annum incidere, Nam sub quo Imperatore seu quo anno praecise coeperit, neque tum definire' libuit, ac multo minus exinde mihi liquere ostendi. Neque etiam antiquior est illa Paganorum mentio, quae ex Marino Victorino repetitur, lib. de ομωσίω reeipiendo, ubi ita scribit: Graeci, quos αλμα, vel Paganos voeant, multos Deos dicunt. Ipse Victo- rinus enim ad sua, cum illa scriberet, tempora, a Concilio Nicaeno 4O. annos, ut
290쪽
minimum, computat: quot satae anni sunt ab Anno D. 31α quo Concilium illud habitum fuit ad annum usque D. 36s. De eo quippe Concilio agens, id celebraxum
sensit, ANTE Qv ADRAGE si ΜvM ANNvM: Quae verba tantiim abest, deducti romseu Mi Non EΜ Qv A DR AGE sIMo numerum significent, vi contra etiam ulteriorein
asi' suadeant. Neque quicquam his obstat, quod idem Marius Victorinus lib. a. L Rriritate, Constantinum Imp. Imperatoris sui patrem vocat, cum de Nicaeno Concilio agens, ait: probatum iEud ab Imperatore Imperatoris nobi patre: Quia, verum qu dem est, libros ipsos de Trinitate aduersus Λ1ianos sub Constantio a Victorino scriptos, squod Baronius recte obseruauit, Auno 3D. nuva. D . Atenim lucubratiuncula de recipiendo ruistria, quae nihil aliud est quam Epitome librorum de Trinitate, posterius ab eo scripta fuit. Maneat igitur adhuc , antiquissimam huiusce nominis mentionem in Annum 36s incidere. Qtianquam legem νδ Dpm de Psopis, Don ad Annum 56s. quem tamen vulgo hactenus Characterismuin priefert, verum ad Annum 368. reserendam ibidem ostendi. Neque ex illo 'Marii Victorini loco colligi satis potest, eum tanquam vocabulo PRIDEM recepto uti: uuos, inquit, Ps nos vocant. Quidni enim S de recenti appellatione scripsisse haec Victorinus potuerit non pridiana, sic ut loquar 3 Quis enim nescit, haec vulgi dictetia & cognomina
simul ut reperiuntur, ita & inolescere selere. Soquituriain intera quaestio, de ratione nominis istius: seu unde enata sit, eiusmodappellatio, de quo anxie quaeritur, neque certi quicquam adhuc definitur. Aliis censentibus de numero, aliis contra de paucitate Paganos dictos: etsi a P Aco dictos omnes fatemur, vel saltem omnes fateri necesse habent. De illo filii ii quoque liquere debet, fuisse hanc vulgi, atque a vulgo usurpatam appellationem, quod Iex σε. svr. de hineticis, ostendit. Gentios, inquit, quos VULGO P avos appellant. νβarum quoque ideo nomen, Augustinus a. Retrarvi vocat. Deorum fiat Forum, inquit. mutorumque cultores, quos VSITATO NOMINE Paganos vocamus idemque de his ita loquitur de opere Monach. ccp. it. svos utique nonnisi Gentiles, quos Paganos dicimus, vult integligi. Et cap. v. si Graecos, quos etiam Paganos dicimas Sequentes epilaribus maxime blandiri videantur sententiae. Prima, vulgusChristianorum Gentilibus hoc Paganorum nomen reposuisse: quae iam verba olim in usu suerunt,in quasi simplices Rusticos, Agrestes atque Idiotas, dicerent, Nam Hoc sentu vocem παγα ς, diserte explicat Hesychius : Παγανός, inquit, Ἀλω s, a pys. Alio vero sensu S communi, vetus Glossarium Cyrilli; ἰδιώτης, ό κοινος, Privatus, Pagonus, Heleius. Eo quippe loco Paganus eodem sensu, quo priuatus accipitur, id est , άς ρατευτος, non miles. Quare mox in eodem Glossario, a Pagano, qua priuatum designat, separatur ἱλω r c, a M. μαν, Ru)icus, rudis. Dixi reposiville ovideri hoc nomen Christianos Gentilibus et Nempe,violim Gentiles c hristianos vallis ducteriis seu appellatii nibus prosequi soliti, quod Tertullianus persequitur, sologetici cap .a. ita inter caetera . rudes, atque ἰδιωτας vocavere: Quod ut e Gentilibus Lucianus in Peregrino, ostend t, ita e Christianis Scriptoribus produnt Iustinus, Tarianus , Origenes, Theodoretus Salii. Apud Minutium Felicem quoque Caecilius e S. SIudiorum, inquit, rudes e aertes artium etiam Fordidaram. Arnobius lib. 3. aduersus Gentes pag. ros Εrit. Steπαλ noctive est
illa Lindium vestrum, sapiensia haec arrogans, qua de pestis nos, ut rudes. Omitto alia. Ita quoque Valentiniani Haeretici quondam Catholicos haud alismili ducterii genere si hera vocare soliti: quod Tertullianus cap. a. 3 aduersus eos scribens, ostendit. Neque reclamat quod quidam opinatus est pristorum Christianorum suem .sue modestia, quasi hi sese huiusmodi dicteriis ulcisci noluerint. Quid enim aut adeo a modestia Christianorum hoc nominis alienum Z aut quid a vulgo, non prisci etiam, uerum lasciuientis saeculi iam semotum 3 imo videas S a modestioribus vulgo nominatim &usui hanc appellationem tribui & pro Gentilibus fidentius, usurpari, Tetineri. Et hanc quidem iantentiam quam pridem indicaueram, amplexum Postea video erudiatissimum Virum Carolum Hannibalem Fabrotum: quin S ex parte alium quoque Uitum Disistissimum. Altera sententia haec videri possit, ganos a Catholicis Christianis, quorum proprium est, vel saltem essse debet, το Κ ρωιῖν S ινμαικῶν spirare, dictos, quasi non ubique viam idem
sentientes, μὴ το εν φρονῶντες, or x v Nn TIR6ΤΣ, Nerum pro Pagorum diuersiam