장음표시 사용
111쪽
eon mali te amento , quod in civitate fecerat; sed nee deicommissum ex his peti potes , quia non sunt ob eo facti, qui tectamenti factionem habuit. Sed quia merum principium eorum in cipitate consituro costivo factum en , id es in tesamento con matio codicillorum ; ου is ponea reversus ect , I possiminio jus suum recepit, Humanitatis rationi
congruum en , eos codicillos ita suum essectum Habere asin medio nulla captivitas interces et. Et quamquam Marcianus ca) tradit , spectari non debere tempus confirma iationis , ubi codicilli fiant ab eo , qui desierit habere factionem testamenti , nihilominus in hac Tryphonini specie , qua testator postliminio reversus decesserat , quemadmodum testamentum reconvalescit , ita & benigna ratione inductum , codicillos quoque valere tamquam confirmatos ante captivitatem , licet. in captivitate confectis jure
subtili , ut ait , confirmatio non prodesset. - X. Tertio quaerit Paulus υνο , si quis testamentum se- .eerit , ct codicillos confirmasset ς deinde adrogandum se praebeat, & ibi fecerit codicillos ; demum emancipatus decedat , an huiusnodi codicilli valeant Z Plane et si in hac specie testamentum irritum fiat jure cipiti status mutatione, ob minimam nempe capitis minutionem ς jure t men Praetorio peti potest bonorum possesso secundum tabulas , dummodo testator sui juris effectus declaraverit velle mori eodem testamento juxta Papiniani sententiam ce) , secundum quam accipiendus est hic Pauli Iocus, ut recte animadvertit Cl. Cirillus C . Quoniam ergo hu-
a l. 7. de iure eodie illorum. seeundum tabulas. b l. s. β. I. eodem. d inst. lib. 2. tit. I . ad θ. c) l. II. β. . de bonorum possessione
112쪽
jusinodi testamentum Praetoris quidem beneficio constabat, dubitabatur , an codicilli confirmati ante adrogationem , sed facti tempore , quo testamenti factionem non haberet, valerent . Et Paulus Valere respondit, non secus, ac Tryphonino visum est: nimirum quod in codicillis confirmatis tempus confirmationis spectetur . Nec refert, testatore in eodem statu non manente ejus testamentum sublatum videri jure civili, quasi nec codicilli consistere v Ieant sine testamento ; nam satis est , jure Praetorio essectum suum habere per bonorum possessionem secundum t bulas . Quod quidem alio exemplo Paulus comprobat; gram etsi, inquit, posumus natus ruperit testamentum,
casu Praetor dabat possessionem bonorum secundum tabulas G. a XI. Demum si testamento quis servo legatum dederit , ct deinde codicillis confirmatis eidem detur libertas ,
quamvis jure civili inutile videri possit legatum; servo enim proprio nequit legari sine libertate cybo , tamen utile esse dicemus , ait Paulus ce) , quasi ab initio confiterii legatum . Etenim libertas data codicillis confirmatis perinde habebatur , ac si scripta esset testamento ; ac propterea relata libertatis datione ad tempus testamenti , una cum legato libertas quoque data videretur . Ex hactenus assiductis juris locis manifestissime apparet, quo respexerit in codicillis confirmatis ea juris filii O , ut nempe scripta in illis haberentur, ac si scripta essent in testamento et quum
a l. it. de injusto , rupto , irrito , δε- dis l. 4. C. de legatis.cto testament . ejeit, 3. s. de jure e teillor
113쪽
p sita hujusmodi regula per consequentiam factum sit , tempus testamenti , sive confirmationis spectari, quoad relicta in illis , non item codicillorum. XH. Uerum quoniam hin: juris principium , ut nempe in codicillis confirmatis testamenti tempus spectaretur, veluti profectum non e re ipsa, sed mera juris fictione sustentatum , saepe pugnaret Vel cum sequitatis ratione , vel cum aliis juris civilis regulis ς factum est propterea , ut non ita late perduceretur , sed suis finibus contentum , non ultra progrediebatur , quam res ferret , ne fictionibus offenderetur in solida juris, vel aequitatis principia quum interdum minus liceret confirmationis tempus inuspicere , sed magis codicillorum . Hinc tradit priamo Mucianus , relicta in codicillis non referri ad te pus confirmationis , si fiant ab eo , qui quoquo modo ha-' bere desierit testamenti factionem ; obstat enim certa juris regula , quod cui jus testandi interdicitur , potestas quoque negatur conficiendi codicillos et , ait ab , non referuntur ad confirmationem codiciHorum ,
Iuti si ante eaptivitatem quis codicillos con maverit , in captivitate eodietius feribat,nam non polent. Idemect in aliquomodo ius tectamenti faciendi desierit habere. Nec refert eos
confirmari,antequam testamenti factionem amiser it rcodicilli enim ad testamentum facti,sine illo consistere nequeunt, qui autem ante status mutationem scripserit testamentum,deinde capite minutus decedat, intestatus quidem moritur b); ideoque nec codicilli valent , etsi fuerint confirmati intestamento facto ante capitis minutionem; quum sublato
O l. '. de iure eodieillorum. s. de injusto, rupto, testamentos
114쪽
- penitus testamento , codicillos quoque concidere necesse sit. Q d si testamentum reconvaluerit vel civili, vel Praetorio jure ; propterea quod antequam moriatur , priastinum statum recuperarit; tum demum uti & testamentum, ita di codicilli reviviscunt, licet codicillos fecisset tempore , quo erat capite minutus, ut didicimus. ex Tryphonino , dc Paulo , considerantur .enim , tamqquam si in medio nulla status mutatio intercessisset .
XIII. Praeterea , sequitur Marcianus , in tuis , quae
non juris, sed facti sunt, non es perinde obexdum, quod eodicialis i, atque , F ubi cons motio, ueri um esset. Veluti si ita in eodicillis scriptum erit: sesem , qux mea es , co-
dieiIurum tempus pectandum , non quo confirmantur. Item r
Sejo , tempus codicivorum, non quo tempore AEt resamentum , spectandum . Et quidem quod proficiscitur ex fictio ne juris , accommodari nequit iis , quae merum factum respiciunt ; ideoque licet testamenti tempore vestis aliena fuerit, satis est, eam esse testatoris tempore codicillorum ,' cessat enim confirmationis regula in iis , quae facti sunt , non juris . Item , si ita codicillis legetur:ITDAj vivit , seisi tot annis sit, quum talis conditio ad factum pertineat, non testamenti , sed codicillorum tempus spectatur. Atque hinc quoque intelligimus Iurisconsilliorum dexteritatem ,' qui excogitaverant quidem fictiones , ut legis rigorem declinarent; attamen ubi quid considerandum esset extra juris vinculum , quod quidem in facto
115쪽
cousisteret , iterum revertebantur ad rerum simplicitatem quacumque herione sublata . XIV. AEqui tat is quoque caussa interdum factum est , ut ce staret regula confirmationis vel in iis , quae juris es.sent , recteque Javo lenus scripsit Q : omnis desinitio injure civili periculosa es si parum en enim , ut non subvertipsu . Q hppe aequitatis rationi adversatur , eamdem juris regulam perpetuo servari in tanta factorum varietate, qua eam sequi non possumus , quin ostendamus in praecipuam aequi , rectique normam . Quod autem ad rem n stram pertinet, sequentibus exemplis manifestabiur . l. Lege alia Sentis cautum erat, ne testator , qui creditoribus non sit solvendo , testamento manumitteret, praeter quam unum servum , quem & instituat heredem . Finge modo , eum solvendo non fuisse tempore , quo condidit te- .stamentum , at solvendo quidem esse codici Horum tempore , quibus libertates dedisset et quaerebatur, an ob codicillorum confirmationem relatis manumissionibus ad tempus testamenti , in legem incurrisse videretur ; - ita ut
manumissiones non constarent λ Respondet Julianus c) ς eum , qui codicillorum tempore follendost , recte libertorem dure placuit, quampis Iesamenti facti tempore fisendo
non fuerit. Etenim aequa ratio non patiebatur , ut juri fictionibus manumissiones tollerentur , quarum quidem favorabilior est caussa . Pari ratione quum eadem lege
alia Sentia vetaretur minoribus xx. annis manumittere,
nisi vindicta , justaque catissa apud consilium probata Ab, siquis major quidem xx. annis codicillis libertates dederit,
116쪽
quos ante testametato confirmarat, quum minor xx. annis
esset r an idcirco libertates conciderint Z Et Imperatores Severus , & Antoninus ratas eas haberi rescripserunt ca)rsi codicivos major xx. annis fecisset, con mationis tempus Iibertati non nocere eertum es : nec enim potesai juris , se judicii consideratur . Potior quidem est caussa manumissi nis , quam confirmationis regula ex fictione juris prosecta , qua referuntur codicilli ad tempus testamenti, ideO-que hoc casu nec attenditur confirmationis tempus , sed ipsorum codicillorum . XV. Deinde si miles testamentum secerit , codicillos vero post militiam ; hi quidem licet testamento confimmati: tamen jus commune sequuntur , non militare , ne spectata confirmationis regula utraque testandi racto perturbetur, ideoque inquit Caius yJ : Si miter resamentum in militiasperit,eodietuos pos militiam, ἐς intra annum misonis moriosur, pleririque placet , in eodicillis jurii civili; regulam
spectari debere: quia non funt a milite facti. Nec ad rem per tinere; uod tesamento con mati funt. Ideoque in Hii Iegatis, quae tesamento data sunt, gi Falcidiae Deum non esse ,at in his, quae codicillis scripta sunt, Iocum se . Longius enim perductum esset militum privilegium , si legata scripta in codicillis factis post militiam, accipi deberent jure militari: propterea quod essent confirmati in testamento in militia facto ; ideoque haud spectato confirmationis tempore ad jus commune eos referendos Consulti putarunt: quo consequitur , ut lex Falcidia locum non haberet in legatis scriptis in testamento facto in militia ; bene vero
a l. I. C. de testamentaria manumissione. ' μ L ι7 ν. q. testamento militis.
117쪽
in relietis codicillis post militiam ς licet testamento confirmatis . Contra si ante militiam quis testamentum fecisset , in militia vero codicillos , tum hi valent jure
militari: R , ut Paulus inquit a : certe corietui mititiae tempore facti non debent referri ad testamentiam ς atque ne
confunderetur jus commune cum militari,existimarunt, attendi non debere confirmationis regulam,sed tempus ipsum
XVI. Praeterea si codicillis testamento confirmatis quid mortuo legatum sit, qui tamen vixerat confirmati nis tempore , legatum omnino habetur pro non scripto, nec proinde incidit in caussam caduci , ut a Fisco vindicetur, sed hereditati accrescit cis3. Utcumque autem C jacius putaverit, hoc sane inductum in odium Fisci , ne regula confirmationis attendatur'; satius est rationem petere a Scaevola r nimirum quod in legatis primum est , ut quaeramus personam , cui detur , tum considerauis dum venit, an datum consistat , quave juris ratione. Quum ergo deficiat permna , cui detur, frustra quaerimus , quemadmodum legatum consistere possit ; ideoque ubi mortuo codicillis legatur, licet legatarius vixerit conia firmationis tompore , non idcirco fiet, ut legatum habeatur in caussa caduci ς quum enim desit persona , cui detur, magis est, ut legatum consideretur pro non scripto. XVII. Quamquam autem in specie legati mortuo relicti in codicillis confirmatis idem placuisset Proculianis, ac Sabinianis ; nihilominus in altera specie non multum a
118쪽
prima dissimili facta est dissensio inter utramque scholam , quaeque ita a Scaevola traditur μθ : Pone ex testamento , quem institutum ex asse , cui detur substitutus : Post fatactum testamentum , mortuo instituto , testator codicillis iam testamento confirmatis, vel adscribat, vel adimat quaedam legata , veluti ab instituto: Quaerebatur, an datio , vel ademtio referri deberet ad tempus codicillorum, an potius confirmationis ξ si primum inutilis fiebat vel datio , vel ademtio; quum enim tempore codicillorum deficeret per na heredis instituti, a quo vel dari , vesadimi jusserat , id profecto pro non scripto habebitur. Sin alterum , consequitur , codicillos quidem ..constare ; nam si quicquid hujusmodi codicillis scribitur, datum videtur
testamento , etsi institutus defecerat , quum codicilli conscriberentur ; substitutus tamen praestare tenetur quicquid vel re ipsa datum est testamento , vel datum in eo videatur per codicillorum confirmationem . Sabiniani quidem regulam Constanter tenentes , qua confirmationis tempus spectatur , codicillos omnino valere contendebant. Pro culiani contra negabant , quorum sententiam sequutus est Scaevola , qui tamen , ut Sabinianos argueret, ita rem expedit. Et quidem utraque schola admiserat, legata quidem pro non scriptis haberi, quum mortuo codicillis Iegetur , qui tamen vixerat confirmationis tempore : quo casu tempus omnino codicillorum spectatur, non confirmationis ; ita namque sentit Julianus , . qui certe Sabinianus erat. Hoc praemita ita Scaevola argumentatur: Idem haberi debet, quum quid mortuo detur, vel adimatur in codicillis , ac quum detur , vel adimatur a morIuo ς pare nim
119쪽
enim utriusque esse ratio videtur, atque ut vani essiciuatur codicilli , si quid mortuo his legetur , licet legatarius confirmationis tempore viveret; ita inutiles fieri debent , si a mortuo detur , vel adimatur , etsi tempore confirmationis persona, a qua datur , vel adimitur , in rebus humanis esset. Etenim quum in legatis primo loco spectari Oporteat persona , cui detur , quam ut juris reguIae attendantur , consentaneum est , pari ratione spectari quoque debere S per nam , a qua dari, vel adimi valeat. Inproposito igitur , Scaevola concludit, quodpos obitum feredis eodietuis legatum , vel ademtum es, nullius momenti en , quia heres , od quem fermonem conferat, in rebus hic manis non e P, eoque ademtio , b datio nunc vana cietur.
Euo alteram speciem proponit ab ea diversam o duo inmtuti sunt, substitutis datis , unussique eorum decesserit, utilia videntur Iegata ; nam alter institutus , qui superest, praestabit solida legata, perinde ac si ab eo solo relicta essent ca).
XVIII. Hactenus de codicillis confirmatis . Praestat hic aliqua addere de non confirmatis , de quorum tamen jure potissimum egimus , quum de confirmatis una loquuti sumus . Hi quidem codicilli generales juris regulas sequuntur, quae respiciunt ceteros codicillos ad testamentum pertinentes . Etenim δc vires suas ex testamento capiunt , illiusque jus omnino sequuntur , partesque testamenti intelliguntur: ita ut eo sublato & codicillos corruere necesse sit . Sed quia carent confirmatione , non secus relicta in illis admittebantur, quam si precativis essent
120쪽
verbis concepta; qua de caussa Paulus eos appellavit per eicommissum factos ; ideoque differunt a confirmatis , quantum ad eas peculiares iuris regulas, quae confirmationis naturam sequuntur. Quicquid ergo scriptum est: hujusmodi codicillis, non perinde habetur , ac si scriptum enset in testamento , ut in confirmatis ; nec tempus testamenti , sed ipsorum codicillorum spectatur ; quum nequeat accommodari ea juris fictio , quae confirmatos dumtaxat respicit . Nomen quoque sortiti sunt a confirmatis quodammodo diversum ς quum non tam Jurisconsulti eos proprie codicillos appellaverint , quam epistolas , sive .
epipolas fidei commisiarias , ut ex libris juris apparet, quibus episeolarum nomine potissimum veniunt , ut jam principio monuimus. Et quidem codicillorum vocabulum pressius acceptum, non iii si ad confirmatos tantum referebatur ;quorum jus ex disputatione fori prosectum,quamdam veluti juris civilis partem composuerat praesertim quod imperativa verba iis permitterentur, quae ex jure civili erant; ideoque proprium juris nomen iis datum est,codicillorum nempe,quo distinguerentur ab ea non solemni voluntate , quae fideicommissa tantummodo exhibebat , quaeque communi magis , sive vulgari epictolarum nomine veniret. Sumina ergo ita esto et Apud veteres generali codicillorum significatione intelligebatur quidem, qtiicquid relinqueretur per non solemnem voluntatem , sive hoc fieret verbis civilibus , sive precativis : quum vero speciatim indicare vellent eam non solemnem voluntatem , qua legata constarent , codicillos proprie nominarunt , sive codicivos eo 1 matos majoris demonstrationis caussa ; quod vero attinebat ad relicta per fidei commissum , vulgari nomine epi-