장음표시 사용
41쪽
nemo sanus negaverit; ut mirum sit, ipsum Boeli merum nec sibimet consontire , quum codicillos interdum appellaverit sumaer epistolor Q. Plane quidnam intellexerit per solemnem epistolam , non video; nisi ut distingueret usitatas epistolas a codicillis , qui ad epistolae modum
scribebantur . Dubitatio ergo eo tantum Vertit, an veteres testes admiserint in codicillis probationis caussa , ut ita fraudibus quodammodo occurreretur. Et quid m quod primum Boehmerus profert ex Origine codicillorum , ad rem non pertinet . Etenim etsi civibus extra Italiam degentibus ideo permissus est eodicillorum usus,quod non facile iis praeberetur civium Romanorum testimonium , qui testamento adessent ; non recte tamen conficit, nullos proinde testes codicillis adhibitos ; sed id tantum , quod aequa ratio suaserit vel sine civium Romanorum prae se tia conscribere codicillos debuisse: quibus tamen utpote non solemnibus , nec lege comprobatis, haud interdicebatur peregrinis testimonium suum perhibere probationis tantum caussa ; quippe qui idonei testes habebantur praeterquam in actibus potissimum legitimis , ac propterea ex civium Romanorum inopia conjectura duci nequit, testes omnino non adfuisse . III. Perperam deinde arbitratur, codicillos aliud non fuisse quam epistolas , eaque de caussa Iurisconsultos plerumque ita eos nominasse tu libris Iuris. Etenim quos eodicillos propria epistolarum significatione dixerint veteres , infra ostendemus , quum sermonem instituerimus depeculiaribus codicillorum modis . Deinde quod Iurisconsul
42쪽
sulti codicillos quandoque expresserint epistolarum nomine, falso conjicit, tamquam epistolas considerari debere . Et quidem quicquid concipi soleret cum salutis praefatione,epiastolam veteres nominabant; quo fit, ut cautiones & chirographa,quae potissimum epistolarum more scribebantur,epi stolas quoque appellarint, ut tot prostant exempla in libris
Iuris ca). At quis umquam contenderit, hujusmodi cautioites aliud non fuisse quam epistolas , vel quod testes iis
non adhiberentur, propterea quod scriberent ut cum salutis praefatione ad nodum epistolarum i Non enim modus,
quo scribitur, sed negotii genus scripturam distinguit: Cau tiones quidem , quibus salutatio praemittebatur , si epistolas dixeris , non prohiberis ; at male inde conficies , eas Proinde existimari debere tamquam epistolas familiares, quod nil Iurisconsulto indignius. Praeterea perspicuum est vel in ipsis testamenti tabulis solere testatores salutationem praemittere , praesertim quum amicissimis suis , vel propinquis quid legarent, aut fidei committere ot ; ut praeceteris ex Modestino liquet et Numquid Boehmerus testamenta quoque aliud non fuisse crediderit, quam epistolas Z vel quod testes in hujusmodi testamenti scriptura non adfuerint Haud negaverim , epistolas quidem familiares scribi se Iere remotis omnibus arbitris, ut inquit Gipha-D a nius
43쪽
nius t quum nulla contentio oriri possit de illarum side , neque i I quaritionem adducuntur: at aliter res se habet in iis scripturis , quibus continetur suprema voluntas , vel mutua hominum obligati O , quaeve ratae haberi nequeunt in judicio ; nisi de earum fide constiterit legitimis probationibus : ac proinde nil refert, an cum salutis praefatione scribantur, nec ne ς non enim epistola , sed quod in ea comprehenditur , necessa iam facit testium praesentiam , quemadmodum cautiones etsi epistolarum more conficerentur: ideo tamen testes desiderabant , ut scripturae fides constaret vii V. QDd autem addit Baehmerus , nimirum in libris Juris nullam haberi mentionem testium in codicillis , id
Primum verum omnino non est, ut mox ostendemus : dei de animadvertere debuerat, Iurisconsultos tum in responsis suis , tum in libris , quos conscripserunt , numquam attigisse quaestiones , quae in facto prorsus consisterent, sed Juris dumtaxat ; nisi quando Iuris definitio ex facti ei r-cumstantiis necessario proficisceretur, vel ex praecipua Verborum prolatione penderet, ut accidit in quaestionibus testamentariis . Quoniam autem scripturae fides ad factum omnino pertinet, non item ad Jus ς idcirco non Jurisconsultorum ; sed Judicis erat cognoscere , num legitimis probationibus constitisset . itaque quum codicilli non erant solemnes ; nec proinde solemnem te ilium numerum requirerent , ut testamenta ; nil catissae est , cur Jurisconsulti speciatim agerent de fide codicillorum , vel testium prae- .sentia in quandoque memini seni ; hoc enim generatim attigerunt , quum pertractaverint materiam de fide instrumeniatorum, de probationibus,& praesumtionibus, atque de testi.
44쪽
bus . Contra in testamentis ideo saepissime mentionem ha-b:ier uiri de testium adhibitione; quod ad Juris rationem hoc pertineat , sive ad eam Iuris observationem , quae legibus praescripta est, quaeque non tam in facto , quam in
Iure consistit. Demum legum argumenta , quibus BOeh-merus utitur , ut testium praesentiam negaret in codicillis, vel prorsus extranea sunt, vel sibimet contraria; at ne longius a proposito aberremus , dum nostram aperiemus seu-tentiam , asseremus quoque eas legum auctoritates, quibus
utitur Boeli merus ad ejus tuendam sententiam ; sed ita tamen , ut quod alienum esse putaverim , reseratur in adnotationibus , quas atteximus ejus disputationi. U. Ex hactenus expositis quum in comperto sit, quam falsis argumentationibus laborarint , qui nullos testes agnoscunt in codicillis apud Veteres ; prope est , ut in re tam obscura proseramus quicquid ex veterum scriptis e X- cogitare licuit, quo Boetimeri quoque sententia apertius convellatur . Et quoniam , ut ex Marciano a) intellexi
mus , codicilli scribi , atque signari poterant, vel propria
testatoris , vel aliena manu ; praestat , ut primum videamus , qua legitima probatione uterentur in illis , qui aliena manu scribebantur , ut rectius conjectare possimus in propria testatoris manu exaratis. Insignis exstat Scaevolae locus, quo manifestissime apparet, nedum testes adfuisse codicillis aliena manu conscriptis ; sed & eorum signis comprobatos . Ita Scaevola inquit : Propositum es, non Baseentem liberos , nec cognatos in diserimine vitae consiturumper infirmitatem ARCESSITIS AMICIS Cho Suo contuber-
45쪽
nasi disisse,quod velut ei relinquere praedia, quae nominasset; equo dicta IN TESTATIO CQum Sejum redegisse: etiam ipso Testatore interrogato , an ea dixisset , betur taιi μαλισσα , id est maxime, in No ς quaesitum en , an praedis , quae desinata essent, ex caussa deicomm ad C um Suum pertinerent Τ Respondit, super hoc nee Eubitandum csse , quin Meleommissum valeat. Palam est , hic agi de coadicillis ab intestato factis , non autem de testamento , ut cuique patet, quibus Testator coram amicis consulto arincessitis voce declaraverat, se relinquere velle praedia, quae
nominasset , C o Sejo contubernali suo : Cajus Sejus deinde scripsit Testatoris voluntatem, quam in tenationem quoque redegit. Dubitabatur,an fideicommissum qui enim ab intestato codicillos relinquit, fideicommittere intelligitur , ut infra ostendemus o valeret, ea nempe de caussa, quod in hac specie Testator videbatur fbriaste I quutum esse non animo deliberato ς quum dixerat , se peiae relinquere praedia , non autem se relinquere . Scaevola res pondit , nec dubitari posse , quin valeret; praesertim quod postquam Caius Sejus praedia scripsisset, interrogato Testatore , an ea praedia essent, affirmaudo responderat, ejusque affirmationem codicillis adjecit. Duo notanda sunt , quae ad rem nostram pertinent r unum , quod controverti nequit, amicos nempe codicillis adfuisse , veluti testes hujusmodi si premae voluntatis ;ut falso asseveraverit Boe his
merus , nulli bi in Iuris libris legi, quod testes adhibiti
fuerint in codicillis ; quum diserte contrarium ex hoc loco appareat . Alterum , quod codicilli in testationem redacti fuerint. At quidnam est in te tionem redigere ξ veteres quidem ad scripturae probationem adhibitis testibus ta
46쪽
bulas obsignabant quam scripturam ita consectam testationem dixere , eaque utebantur ad rei gestae fidem faciendam in judicio . ita Cicero : Mur rei , eonditioni uetabellas obsignarunt viri boni complures et res in dubium ve
nire non potes. Et alibi et Ipse in ta lis refert , ob n
gnatsignis amicorum providens isomo , ut contra hoc crimen
c si quando osui episti P hac videlicet test catione uteretur .
Modum autem , quo testationes fiebant, explicat Paulus, dum refert Senatu sconsultum ς quo cautum , ne scripturae
publici, vel privati contractus in judicio prolatae alitervalerent , quam si in testationes redigerviatur H :ptismus ordo , decrevit, inquit, eas tabulas , quae publici , via privati contractus scripturam continent , adhibitis testi-δus ita signari , ut in summa' marginis ad mediam partem moratae triplici sim constringantur, atque impositum δε- a linum cerae signa imprimantur, ut exteriores scripturae fidem interiori fervent. Aliter tabulae prolatae nihil momenti habent. Hinc Venuleius scripsit 6δ r Curent Magistratur e inque Dei rectari solentibus testari hic non signifi eat supremam edere voluntatem , sed tabulas conficere de quovis negotio ce or , b alior teser , se gnatores praebere , quo faciatur negotio explicentur , ut probatio reisamasit. Conficiebantur quidem' hujusmodi testati Bes non a perinis publicis , ut hodie fit, sed a privatis hominibus,quiAnatorer appellabantur; hinc Iuvenalis b. veniet cum signatoribus auspex. Et quamquam testificationes scriptis habitae Iesationes potin
47쪽
simum dicerenitur . Jut consulti tamen eas acceperunt pro quavis testificatione etiam scriptis non tradita, quod a petae
Caius tradit his verbis ab : Fiunt enim de his scripturae, ut quo actum en, facitius probari post , ue sine his autem valet, quod ad tum es , si fabeat probationem , sicut di nuptiaciunt , licet tectatio sine scriptis habita em ut nihil caussae sit, cur
Schultingius Salinatio irascatur , dum is testationis Vocem resert etiam ad testificationes cujusvis rei gestae, quae scriptis non fuerit consignata , licet prius contra seu
sisset eb . Ceterum in libris Iuris passim mentio fit hujusmodi testationum , quae adhibebantur , ut ejus, quod actum esset, salva haberetur probatio f .
VI. Ut ergo ad Scaevolae specie ni redeamus , Caius Sejus voluntatem testatoris scriptis tradidit, eamque redegit in tesationem, at ex Scaevolae verbis apparet; at quum ex jam dictis satis constet, per testationes venire quicquid gcstum esset testium adhibitione , atque ubi testificatio scripto traderetur , iisdem testium signis obsignari oportebat , ne fraudibus fallariorum subverteretur et plane nesciverim , quid manifestius asserri possit, ut fateamur , nedum testes revera adfuisse in codicillis , sed obsignari quoque necessario debuisse, si non testatoris , eorumdem saltem testium signis, ut eorum tava esset probatio. Et quidem quis umquam sibi persuaserit , tabulas tum publici , tum privati coli tractus ex relato S. C. , quod ab
vi vide l. r. de sponsalibus,t. 11. ex qui. bus caussis majores &c. l. 2. de nautico scetiore , l. l . de concubinis , l. rg.,s. de eustodia, & exhibitione reorum , t .as. ad L. Iudam de adulteriis , l. s. f. s. de pinis . nis, & l. penult. de donationibus inter viruin , ec uxorem.
48쪽
Neronis usque tempore repetunt eruditi a) , nullius m menti habitas, nisi certa forma in testationem redigere nistur ; diserte enim inquit Paulus: aliter tabulae prolatae nihil momenti habent ; codicillorum vero fides , in quibus agitur de suprema voluntate falsariis potissimum obnoxia , consistere potuerit sine legitima testium praesentia Z in militibus profecto , quorum supremis peculiari privilegio
concessum est , ut vel nuda voluntas rata haberetur , numinquam tamen constabat , nisi ea ostenderetur legitimis probationibus ς hinc Paulus ait . militibus quoquo modo velint, I quomodo possunt , Iesamentum facere con-eessum eo; ita tamen , ut Boe ita sub quatum esse legisl mis probationibus ostendatur. Quid autem ineptius , quam exquirere legitimas probationes in militari voluntate , eas tamen negligere in P agani codicillis Z Vel quid magis absonum , quam ob salutationem , quam plerumque veteres praemittebant in codicillorum confectione , uti S solebant in quibusdam testamenti capitibus , negare idcirco nece iasariam testium adhibitionem in ea suprema Voluntate, quae codicillis comprehenditur VII. Sed videamus modo , quid dicendum sit de iis codicillis , qui non aliena , sed ipsius Testatoris manu conscriberentur . Et quamquam pari ratione statuendum videtur, testes quoque hujusmodi codicillos desiderasse , quum hi aeque fraudibus subjecerint , non secus ae ceteri aliena manu eXarati; prostat tamen alter Scaevolae locus de quadam epistola a testatore conscripta , quo magis hoc valeat illustrari; utcumque Bochmerus crediderit camia
a Cuiaeius in notis ad cit. Pauli locum recopi. sint. lita s. tit. Is. G H l. 4o. de testamento militis.
49쪽
dem Scaevolae speciem urgeri posse ad ejus sententiam comprobaudam. , inquit Consultus a Ilum,
uxorem suam heredet instituit, si lea episulam feri-risse dicitur , qua quicquid in peculio habuit Hius , ei donativit, I adjecit; praecipua haec eum sique juris , post
mortem suam habere velle . arero , quum rectamenIO IDgn caverit , si quid obsignatum recepi t , id pice eoiciLIorum valeret ; epistola autem non sit obsignato , an quα es
sola eontinentur adsilium pertineant i Respondi, si di
epictolae relictae connaret , deberi qua in ea dare δε velle Agni alit . Facilis est quidem hujus responsi intelligentia , cujus rationem jam discimus ex Marciano , qui idem prorsus proponit; quum ait , valere codicillos , etsi manu testatoris nec scribantur , nec signe n tur e quin GV licra in confirmatione codicivorum paterfamiaias adjecerit , ut non
alias va re velit , quam sua manu Agnator , I subscriptor ;tamen valent facti ab eo eodicilli , iacet neque ab eo signati ,
neque manu ejus scriptifuerint ; additque rationem e nam ea , quae postea geruntur prioribus derogant. Dixerat ergo testator in relata Scaevolae specie in testameato , se valere velle vice codicillorum,quod ASE obsignatum reliquisset, ut recte hic animadvertit Cui actus H ; epistolam autem non Obsignaverat e, dubitabatur , an quod epi stola contineretur , servari deberet; licet Testator eam non obsignasset, uti testamento significaverat ρ Respondit Consultus , relicta in hujusinodi epistola deberi, dummodo de illius fide constaret. Etenim potentius est, ut ait Cu-jacius , quod quia post testamentum factum gessit , quam quod
a Mult. ει - . l. 6.Wa. se iure codicillorum. ς lib. 4. responsi Scaevola ad cit. I. ultimam de legatis a.
50쪽
quod testamento cavit; maxime , si quod in supremis voluit , valde se id voluisse ostenderit, ut ex illis epist lae verbis apparet et praecipuo haec eum , suique juris , typs mortem suam habere velis , quae sane enixam Testatoris voluntatem demonstrant.
VIII. At quid est , quod Scaevola de epistolae iure intersogatus respondit, deberi quidem praelegat tim , adiecta tamen conditione, β fides episeose relictae eonnares t Respondet Boehmerus ca) r quum testes codicillis minime adhiberantur , recte epistolae fides in dubium revocari poterat , ac proinde eatenus praelegatum deberi respondit, ut de ejus fide constitisset. Sed quaererem hic a Boeh- mero , quonam pacto aliunde probari poterat scripturae fides , si testes non adfuerant i Perspicuum est in jure , non aliter scripturae veritatem probari posse , quam aliorum testimonio : si ergo testes non aderant, nec proinde horum testimonio poterat scripturae fides comprobari, quorsum Scaevola inquit : s es est Iae relictae conctaret 8 Inquiet fortasse Boehmerus, id expleri potuisse comprobatione manus Testatoris , aliisque praeiumtionibus aliunde petitia ; Fabulae. Primum quidem nulla major incerta probatio, quam comprobatio manus in scriptionibus potissimum , quae eXararentur in tabellis ceratis , quibusque facillime scripturam imitamur . Nec veteres , quod sciam , hujusmodi probatione utebantur ; quum nullum ejus vestigium appareat , nisi in eo casu , quo quis agnoverit ma num suam ; tumque non tam fit litterarum comparatio ,
quam ipsemet, qui scripsit , proprium ejus Chirogra-E a phum