장음표시 사용
111쪽
P. RAMI PRAELECTIn latum hesterno venas, ut siemper, Iaccho. Serta procul tantum capiti delapsi iacebant: Tigrauis attrita pendebat cantharus ansa.
Auresii nam saepe fenex spe carmi is ambos Luserat) iniiciunt ipsis ex 'vincula extis. Addit se sociam,timidi que superuenit A Egle,
A ule Naiadum pulcherrimariamque videnti, sanguineu frontem moris, tempora pingit. Ille dolum ridens, Quo vincula nectitulinquit. Solvite me pueri aris estpotu se videri. Carmina, quae 'vultis,cognoscite carmina vobis, Huic aliud mercedis erit simul incipit ipsie. Tum vero in numerum Fauno que, erusque videres
Ludere: tum rigidas motare cacumina quercus. Nec tantum Phoebogaudet Parnasia rupes Nec tantum Rhodope miratur Cr Ismarus Orphea: Namque canebat uti magnum per inane coactu
Semina terrarumque, animaeque, marisique fuissent, Et liquidi simul ignis: ut his exordia primis Omnia, Cr ipsi tener mundi concreuerit orbis. Tum durare solum,Cr di ludere Nerea ponto Coeperit,CT rerum paulatim sumere formas: Iami ue nouκm terrae stupeant lucescere Solem: Altius atque cadant summotis nubibus imbres: Incipiant fluae cum primum fugere cumque
Rara per ignotos errent animalia montes.
Hinc lapiaes Orrhae iactos, Saturnia regna, Caucastasique refert volucres , furtumque Promethei,
His adiungit Halam,nautae quo fonte relicitum
112쪽
IN BUCOL. VIRGILI Clamasset,γt littus II la H L,omne sonaret. Et fortunatam,si nunquam armenta fuissent, Pasiphaen niuei solatur amore iuuenci Ah xirgo infortis , quae te dementia coepit Praetides implerunt falsis mugitibus apros:
At non tam turpes pecudum tamen Ῥlla secuta est Concubitus, quanuis collo timuisset aratrum,aet saepe in leui quaesiisset cornua ronte.
Ah virgo infelix,tu nunc in montibus erem
Ille latus niveam molli fultus Hacintho, alicesiub nig a pallentes ruminat herbas, Aut aliquam in magno sequiturg rege: claudite Ny phae Dicit , mphae nemorum iam claudite saltus: si qua forte ferant oculis sese obuia no tris Errabunda bouis ventia: forsitan illum
Aut herba captum Ῥiridi,aut armenta secutum Perducat aliquae stabula ad Goronia riccae Tum canit Hesperidum mirantem mala puellam. Tum Phaethontiadas musico circundat amarae Corticis,atque solo proceras erint alnos. Tum canit errantem Permes adflumina Gallum, Aonas in montes t duxerit Ῥna sororum, vique Ῥrro Phoebi chorus assurrexerit omnis:
Vt Linus haec illi diuino carminepastor,
Floribus atque apio crines ornatus amaro
Dixerit , Hos tibi dant calamos sen accipe' musici craeo quos ante sini,quibus illeselebat
Cantando rigidas deducere montibus ornos. His tibi Gonei nemoris dicatur origo:
113쪽
υ P. RAMI PRAELECV . Ne quis sit lucus quo se plus iactet Apollo.Quid'loquar aut Sosium Nisi, aut quam fama feci
ta est, candida succinctam latrantibus inguina monstris Dulichias Ῥexasse rates, m gurgite in alto Ah timidos nauta; canibus lacerasse marinis'
Aut ut mutatos Terei narrauerit artusὶ
Quas illi Philomela dapes, quae donapararit: Quo cursu desieria petiuerat, quibus ante In belix sua tecta superstolitauerit alis' Omnia, quae Phoebo quondam meditante ίeatus Audiit Eurotas ivitque edissere lauros, I fle canit, pulse referunt ad odera valles: Corere donec oves; abulis,numerumque referre iusii π inuito procesiit ester Obmpo. IN s LX TAM EGLOGAM.C L o G A sexta Epicurei Sileni varia carmina complectitur: Octo enim diuersa sunt. Primum de Epicuri philosophia,se cundum de Hria, tertium de Patiphae, quartum de malis Hesperidum , quintum de Phaethontiadibus, sextum de Gallo,septimum de Scylla, octauum Tereo:denique omnia comprehendit carmina Apollini nota: Sed praecipuus & primus locus est de Epicuri philosophia, & ideo ecloga in honorem Quintilij Vati seu Varti varia enim huius nominis est orthographia videtur esse composita: haec autem ecloga dicitur a Virgilio,insenti fauore fuisse recitata, ut cum eam postea Cytheris catasset in theatro,stupefactus Cicero, requisierit cuius esset:& cum authorem tandem vidisset. di xisse fertur ad suam & Virgilii tandem, -magnae spes altera Romae,
114쪽
. ait seruius, secutus fabulam Donati, de qua in Virgi- si vita dictum est. Initio autem poeta significat,sed obscuritis,dicturum se laudes vari carmine Bucolico,quia Primum id eius carmen sit. Ratio est ex adiunctis.. saracusioJ alii Syracosio, ne, u, syllaba antepenultimae x, ου, diphthongo descendens, contra .artesii contrahatur. Casus est graecanicus, pro Syracusano, qualis fuit ecloga quarta, Sacelides pro Sicilienses. Draci sioJ Peri- Phrasis carminis Bucolici ex eius authore Theocrito, quem Virgilius hic imitatur,& eius subiecto, circa quod occupatur,quod toties iam usurpatum ecloga prima, Soluc Hem tentii musam meditaris auena, Item, Formosam resonare doces Amaryllidabluu, Et r. Montibus . bluis studio iactabat inani, ite, Mecum una in olais imitabere Pana canindorte, - habitarunt dii quoque fluus, Itu .eclo. Si canimus oluas, diluae; ut Consuli dignae. Et F. eclo. Daphnis ego in oluis hinc usque ad bdera notustatem, - monte uestri Fluaeque loquuntur, Et nunc, - Nec erubuit oluia habitare Thalia. ThaliaJ ραλμα debuit esse thalea, viruleερ α, Cytherea ergo graecanica & haec inflexio est, ait Seruius , sotia autem viriditas, celebritas, laetitia, festiuitas est latine: γλεω dc θαadici, verbum id significat. Cum caneremi Co- firmatio tali dem est e testimonio diuino, quo reuocatum se dicit ab Heroico carmine: res enim Romanas aggressiis erat initio , sed asperitate nominum deterritus omisit, ait Donatus,& post eum Seruius. Onthiuslinpollo dicitur Cynthius: Cynthus enim Deli insulae mons est, ubi natus est Apollo & Diana. AuremJ Aurem vellere quid sit, & quid hac metonymia significetur, Virgilius hic interpretatur,id est admonere:& sic Seneca libro se cudo de Beneficiis loquitur: Loquar mecumia mihi aurem vellam. Ratio autem tropa non species a Seruio proponitur,quia auris salt) est memoriae consecrata, ut frons Genio,digiti Mineruae, genua miserico
115쪽
Non ama Alcippen, quod me prius non scutita est Aures deprehendens.
O laremJ Prosopopoeia est Apollinis , ubi ex coniugatis est ratio, pastor pascere. Deductim J Metaphoracst a lana, quae dum tenuatur in filum,deducitur: Quintilianus libri octaui capite secundo: Proprih autem, ait, quo nihil significatius: ut Cato dixit Caesarem ad euertendam Rempublicam sobrium accessisse: ut Virgilius deductam carmen: & Horatius acrem tibiam, Hannibald inque dirum. Nunc ego J Conclusio est confirmationis proximae: Quare Bucolicum carmen canam.
NunqueJ Illustratio intexitur e dissimili: alij bellicas
tuas laudes canent: Quintilius autem Varus in Germania exercitus dux fuit, & cum ea tandem a Germanis caesus. De quo Suetonius vicesimo quinto capite, in Augusto, Graues, ait, ignominias cladesque omnino duas nec alibi quam in Germania accepit Lolianam & VMaiana : sed Lolianam maioris infamiae quam detrime ti,Varianam pene exitialem tribus legionibus cum duce legatisque & auxiliis omnibus cauis. Hac nuntiata excubias per urbem indixit,ne quis tumultus existeret,& praesidibus prouinciarum prorogauit imperium, ut& a peritis & assuetis soci j continerentur: vovit & magnos ludos Ioui optimo maximo, si Rempublicam in meliorem statum vertisset. Quod factu Cimbrico Mars coque bello erat, adeo nanque consternatum serunt, Vt per continuos meses barba capill6que summisso caput interdum soribus illideret, vociferans, uintili Vare, legiones redde : diemque cladis quotannis moestum habuerit, ac lugubrem. Haec ad verbum Suetonius. Ilus etiam Varus fuit amicus Virgilio& ecloga nona celebratus,qui superstes Virgilio fuit,& eius opera correxit. Arundine J Tales iam metonymiae fuerunt, auena,
calamus , stipula, cicuta. Non iniussa canoJ Alia consit-matio estBucolici carminis ex authoritate vel Pollionis vel
116쪽
Uel Augusti, vel Meccenatis, ut Seruius ait. Si quisJ hic praecipua propositionis significatio est, adiunctis confirmata, qu Id Vari laus sit doctis gratissima.
M ricaeJ sic antea, Non omnes arbusta iuuant humili ue m ricae. Et postea decima ecloga, Illum etiam lauri,ilium etiam fleuere m ricae. Nemus J σοῦ ν Me graecum est , & proprih dicitur sylva voluptatis caussa comparata. PhaeboJ Metonymia pro
doctis. Procri d id est inscripsit & proprie dicitur. Sic
Cicero Agraria secunda: A quibus ei locus primus inuidiae in praescriptione legis concessus est. PergiteJ Inuocatio est, qualis antea fuit: Sicelides muta. de Pieridibus, ecloga tertia dictum est ad illum locum, Pierides vitulam. ChromisJ Narratio est ad carminis futuri decorum ex Epicurei cantoris adiunctis , somno, vino. Virgilius autem Epicuream sectam Silone doetore di-- dicerat, ut Donatus author est in Virgili j vita:& sle Seruius,& fortasse eius codiscipulus Varius fuerat, ut ideo carmen Epicureum Epicureo nuncupet. Chromis nomen pastoris Libici Idyllio primo: Hic vero Chromis& Mnasylus adolescentes finguntur. Iaccho J ιακχορ, Iacchus Bacchus, & hymnus in eundem sati Festus) se etiam dicitur vox diuina Bacchum celebrantium πικρα ἀωιο lis additione κ: Ae i verὁ est clamor, gemitus, rugitus, i χέω clamo, loquor. Serta) Ebrietatis circvno stantias latius persequitur: ut Sileni corona & cantha rus iaceant, ut Silenus ipse ligari se non sentiat. Serta autem coronae floribus contextae sunt, strophia& se uiae corollae,corollaria Plinio libri vicesimi primi capite secundo dicuntur. Tenuioribus cait de floribus) utebantur: antiqui strophia appellantes, unde natastro- phiola : quin & vocabulum ipsum tardὸ communic tum est inter sacra tantdm & bellicos honores coronis suum nomen uindicantibus. Cum verδ h floribus fierent serta, a serendo seruiae appellantur: & ibidem, Paulatimque de Romae subrepsit appellatio corollae in-
117쪽
ter initia propter gracilitatem nominantis , mox di e rollariis, postquam & Iamina aerea tenui inaurata & inargentata dabantur. Ciceio tertia Tusculana: Incendes odores,& sertis redimiri iubebis & rosa. Cantharus JLiberi patris poculum fuit, ut Plinius libri tricesimi tertii capite undecimo, ubi scribit Marium post unctoriam Cimbricam cantharis potasse Liberi patris exemplo.
Ambos J Charisius ambo legit. Ex vinculaJ Anastropheest, Vt Transtra per m remos. additJ Additur ad Epicureae voluptatis expletionem puella, a uua se pingi Silenus patiatur. A te Aulei In sine superioris & principio secuentis sententiae,est an diplosis. Fuit autem AEgle filia Solis & Neaerae. Naiadum i de quibus ecloga secunda dictum est ad illum locum, - et ibi candida miti
sanguineisl pro rubxis , Metaphora talis est ecloga
decima, Pan deus Arcadiae venit, quem vidimus ipsi Sanguineis ebuli baccis mini'ue rubentem. Ille dolumJ Lxcitatur Silenus es optatum earmen
pollicetur, ubi & Prosopopoeia est sileni. VideriJ O uia
semidei tantum videntur quum volunt: aut quia in hac ebrietate deprehensus est Carmina carminal Anaphora. Mercedis ioculatoria Veneris est significatio. Tum veroJ Declaratur hyperbolicis adiunctis excellentia carminis,quo dij,bestiae, res etiam in animatae ad saltationem excitarentur. Fauno uel Latinis fauni
sunt iidem qui graecis Satyri. Motaret Id autem qui
ta ecloga verbum fuit: Sitie sub incerto Z p ris metunt bus umbrari Cacuminal Extremos ramos , qui sunt arboribus pedum Ioco, cum radices pro capite sint.' Nec tant mJ Declaratur idem collatione minorum. Parnassus autem mons est Thessaliae Apollini cosecratus,vi Rhodope R Ismarus moles sunt Thraciae, in qui-
118쪽
bus Orpheus cantare solitus est, de quibus iterum erit ecloga octaua, Nunc 'o quid sit amoriduris in cotibus illum Ismarus aut Rhodope- NanqueJ Subiectum carminis argumentum declaratur physicis Epicuri, qui atomis Sc corpusculis omnia coponebat: quod ante eum Democritus & Leucippus censuerant: qua de re multa Aristoteles primo Physicae auscultationas, & primo secundoque de Generatione: Item primo Philosophiae: & Cicero primo de Finibus, re in Fato. TerrarumqueJ Declaratur origo mundi per
ipsius partes, elementa meteora, arbores, pecudes, lin-mines. SeminaJ Significat atomos Epicureas, quorum Concursione Epicurus omnia gignebat: Illis enim triplicem motum tribuebat, ponderis, recta deorsum lanea, declinationis cum atomi e regione minimum declina Tet, plagae cum alia aliam pelleret:de quo nos in Fatum Ciceronis. AnimaequeJ id est aeris. se Varro primo de re Rustica ex Ennioraqua, terra, anima, Sol. Cicero primo de Oratore: Deinde cum spiritus eius esset angustior, tantum continenda anima est assecutus, ut una c5tinuatione verborum,&c. Liquidit puri, ut postea. Iiquidumque per aera L e- sexto AEneidos. TenerJ Plinius lib. 1. cap. 3. videtur hoc epitheton inter pretari,cum de mora mundi loquitur: Esse innumeras ei effigies animalium rerumque cunctarum impressas, nec vi In volucrum notamus ouis) lenitate continualubricum corpus: quod clarissimi authores dixere teneru argumentis indicatur. Nereis. J Nereus Oceani ScTethyos filius, deus maris: Meton I mia igitur est. PonDJ Pontus Nerei filius: & hic Metonymia similis est. FormasJ Formas rerum Democritus putauit si xi evir ω,δαξηγη, ποπη figura,ordine,situ, ut Aristoteles
propossitis antb locis ait. Hinc lapidesJ Pyrrha Deucali nis uxor,qui post diluuium dicuntur a poetis hominum fenus reparasse, lapidibus post tergum iactis: de qua
119쪽
Ex quo Deucalion nimbis tollentibus aequor Nauigio montem ascendit forte que poposcit, Paulaitaque anima caluerunt mollia saxa, Et maribus nudas ostendit pIrrba puellas. Caucaste queJ Caucasus mons supra Iberiam & Albaniam : ubi Prometheus per Mercurium imperio deorualligatus, a vulture exeditur,quia Solis ignem auxilio Mineruae furatus esset: Seruius fabulam refert ad imie. tionem Astrologiae,& sulminum obseruationem. Plato in Philebo refert ad inuentionem logicae.
PrometheiJ Trissyllabii, & contractum pro quadrisyllabo Promethei. II lam J Adlinc Epicurea Philo phia,
deinceps secundum carmen sequitur de Hyla puero Herculis , in fonte submerso, unde nomen eius dum illi fieret, in fontibus inclamari solitu:υλαω vel υλα σέο clamo, resono. Fabula integra decim otertio Idyllio apud Theocritum tractatur,quae breuiter hic attingitur. Imla H lal Epizeuxis , ut ante vale vale, & in secundo Hyla) syllaba ultima corripitur, quanuis natura longa sit: ut in Aenea Sc Graecis similibus, quia vocalis seruitur tale Seruius: uae ratio si vera est, vera etiam ebuit esse in illo vale vale. Et fortunatamJ Tertium ea men de taurino Pasiphaes amore,quam primo solatur, deinde miseratur, Pasiphae uxor Minois Cretensium regis fuit,quae Daedali artificio dicitur tauro supposita esse: at hunc taurum Palaephatus ait scribam Minois fuisse, & ex homonymia nominis, occasionem fabulaedatam esse: De fabula,Virgilius sexto AEneidos,
Hli crudeles amor tauri suppostaque furto Pusi; hae,milbimque genus,prole ue biformis,
Minotaurus inest Heneris monimenta nefandae.
MuciJ Metaphora est pro, candidi. IuvenciJ Taurum dicit, in cuius amorem Pasiphae exarsit. AbJ Commiseratio deinceps est ex dissimilitudine: Proetides qua
uis se vaccas putarent,tamen tauros non amarunt.
AbJ sic ecloga secunda, Ab cordidon cordidon quae te dementia coepit. Praetides I
120쪽
Pres J Proetus rex Argivorum, cuius filiae eum se Iunoni serma aequipararent,diuina phrenesi sic affecti sunt, ut se vaccas putarent,& in sylvis mugiret: tandema Melampo medico curatae sunt. GJ Anaphora, qua repetitur superius hemistichium: & hic commiserationis argumentum secundum est, ex adiumstis laboribus in persequendo tauro errabundo. Ilic Ilex, arbor quer- cui proxima. Ruminat J Rumen pars est gutturis sub mento, qua cibus in aluum demittitur: hinc ruminare, ad rumen reuocare, id est, remandere. ClauditeJ Pro popoeia est Pasiphaes taurum capere cupientis,& ob id nymphas sic alloquentis. Diei Dicte est mons Cretae, ubi Iupiter educatus esse dicitur, Die o coeli regem pauere pub antro, quarto Georgico. SaltusJ Saltus densior sylva 8c mouia,quod ibi albores saltant, & ibi pasci atque aestiuare pecudes soleant,ut ait Valla libro quarto: quod hic locus videtur indicare,& qui rursus est ecloga decima,
- Parthenios canibus circundare saltus.
Sunt contra qui saltus putent loca arboribus expedita, ubi facile saltetur, quod terrio Georgico videtur approbari, Stilissus in vacuis pascant trunque tamen colungi potest: & ex Cati AElij senaretia Sextus Pomponius ait esse, ubi sylvae & pastione sunt. Si quaJ Si, adverbium est aliquando rogantis , &optantis per se plenum,ait Seruius,sexto ΑΕ neidos, ad illum locum,
Si nunc se nobis illa aureus arbore rumis Ostendat nemore in tantο-
quasi si)pro utina ponatur: ego reticentiam quanda hic maluerim, tanquam intelligatur: ὁ me scelicem, o me sertunatu,si id acciderit:quomodo est 3. AEneidos, o mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, .' et aliis praeterea locis quibusdam ubi vel,o, vel si) v Care non arbitror,ut Seruius, sed imperfectum sensum sic expleo: qua reticentiae figura potes sic intelligere, o