장음표시 사용
241쪽
222 Comment inpiseriorem D. Pauli Vos autem angusti estis. Sunt haec Pauli verba, gaudi j amoris in animo conceptorum, nec se continere valentium,quin et fundantur, signira cantia. Tum n. patere os dicitur,cum ea quae animo compressa retinebantur, in luce adminiculo linguae libere emittuntur: Λιο Sic dicitur Iob aperuisse os suum.Sic Christus Math. s.
ω 2. dicebat, ex abundantia cordia os loqui queadmodu
profundiora mysteria docturus Apostolus, aperire dicebatur ossuum Vnde&de Prophetis, apud EZech. ex Diti sententia, quaedam prolocuturis dicitur. In diei oeu ulabit ornu domui pael, ct tibi dabo apertum os incoido. δ.., ζοι estrum, ient quia ego Dominus. In quem sensium, Amses M. dicitur Ecles is quod in medio Ecclesiae,aperuit Dominus os eius, id esticoram omnib',ctis consecti Regum loquetur, se non confundetur. Ne vero, ta auram popularem,
qua Corinthioru utilitatem sectari videretur, ha sui
amoris testificatione, adiunxit Hettos,ut omnia sua interiora&exteriora,eorum saluti militare significet.
' Omodo autem ardebat,ait August. ἰm dicere os nos,u, oe,ardebat agrabat charitate,ctibat in eos, ut incend f. - r. fx quia sicut siccus, quo magis repletur, ita
tatur magis: Sic animus Pauli, coelestium arcanorum plenissimus,cor constrictum retinere non poterat, Possuum in tertium coelum raptus aperiens, spiritum attraxerat, quia exaltatio oculorum, dilatatio est cordis. Vnde& bbdit, eorsium esse dilatatu,quia euacuatis terrenis, aeterna capacissimo animo complectens, cum Propheta dicebat, Concaluit cor meum intra me,ctis meditatione mea exardescet ignis.
242쪽
ad Corinthios pisolam Cap. VI. 223
Non anguHiamivit in nobisci angustiamini
Corinthios,ad mutuum in se amorem prouocans, dicit eosdem angusto non esse loco, in suo corde sed toto potius pectore comprehensos ita concludi, tammum suum totum occupent Aliquo si quidem loco angustiari, sic comprimi est,ut euadendi nullus sit relictus locus. In Paulum vero, ita videbantur assecti Corinthi j,averitatis hostibus, Apostoli aduersarijs, decepti qui V. G. legis ceremonias,promiscua connu-hia,&c docebat, ut angustiari potius in eo, qua ipsum prosequi viderentur amorem onaliter ac filii, qui ob patrem ignobilem,&discipuli, ob magistrum imperitum,&contemptui habitum, angustiantur. Et est, quasi dicat, de se querendi non habere Corinthioso casionem, si tam fidei traditae doctrinam spectent, quam virtutis exhibitae exempla, altius considerent. adeo ut ipsi, tum angustae mentis, tum remissioris amoris sint occasio,non ipse Paulus, qui tam erudita , tam docta,tam spiritualia docuerat, quae ipsi ideo calumniabantur, quia non intelligebant. Sicut D. Hi ronymus, de quibusdam dicit, vos quosparati morsibus plurimorum,qui mutini inuidia,consequi non valent, δε- siciunt,'paulo post: legatprius,opsearissiciat, ne videantur modo ex iudicio, sed ex odij presumptione gnorata dam
243쪽
222 Comment iapos eriorem D. Pauli Vos autem angusti estis. Sunt haec pauli verba, gaudi rea moras in animo conceptorum, nec se contine re valentium,qui ei Tundantur, significantia. Tum . patere os dicitur, cum ea quae animo compressa retinebantur, in luce adminiculo linguae libere emittuntur: Sic dicimur Iob aperuisse os suum. Sic Christus Math. s. i . Vicebat,ex abundantia cordia os loqui queadmodu
p ofundiora mysteria docturus Apostolus, aperire dicebatur ossuum Vnderi de Prophetis, apud EZech.
ex D ni siententia, quaedam prolocuturis dicitur. In dier o u ulabit ornu domui Isiae is tibi dabo venum os incisia is A. metoeoraran, tent, quia ego Dominus. In quem sensum αμα- diciturges ec, s. quod in medio Ecclesiae,aperuit Dominus os eius, id est,coram omnib',ctis consecta Regum loquotur,ct non confundetur. Ne vero, ta auram popularem, qua Corinthioru utilitatem sectari videretur, ha, sui amoris testificatione,adiunxit a os,ut omnia sua interiora&exteriora,eorum saluti militares renificet
modo aut 'ardebat,in σω ebat agrabat charitate,se ibat in eo tincend -λκ.- r. ro ctc si quia sicut siccus, quo magis repletur, dila- - - tatur magis: Sic animus Pauli, coele ilium arcanorum
plenissimus, cor constrictum retinere non poterat, mos suum in tertium coelum raptus aperiens, spiritum attraxerat quia exaltatio oculorum, dilatatio est cis Unde' subdit, eorsuum esse dilatatu terrenis, aeterna capacissicum Propher a
244쪽
toto ponimum si angustianis lictus locus
patrem ignritum, ocquasi dicat,desecasionem, siti quam virtutis adeo ut ipsi,tum moristat tam docta, lumniabantur,ironymus, de Tu plurimorumquisti ci
inobedi- inobedies is sint, Diabolim horrendum, ncoaluerint. ual, Chrisso non h.t mn. εο.
245쪽
r Is Commento eriorem, D. Pauli gelium annuntiatas,velut sunt mysteria incarnationis, passionis, septem Sacramenta c.
Hinc adiecit Apostolus, In virtute I ei, quia doctrinaΕuangelij, nascenteEcclesia,signisvi prodigii aDeo confirmabatur, quibus Veria esse comprobabatur m sancti Dei ministri praedicabant, ut omnis dubitandi
locus tolleretur. QuemadmoduColossensibusscribes, inquo se laboro,aut, certandosecundum operationem eius, qua operatur in me in virtute.
Dei virtus hic et iasivmi potest, pro interna latente& efficaci spiritus lancti operatione, quae praedicatio iverbi diuini externς cooperans, auditoria mente conuertit,&trahit ad verita tis sensu intelligentia. Neq; n. Verbo, aut praedicatio iduntaxat, sed spiritui sancto potius inuisibiliter docenti, hominu couersio asscribe-da est: Ideo dicebatApostolisDias apparacleti stratus&que missurus erat in nomine ipsius,docturus , se usurus esse Apsolis,omnia quacuns inqui dixero vobis.
Per arma iustitis, a dextris Fasinistris.
VtDeus veros Christi ministros patientia&longanimitate diutissime probat, ita iustitia in huius mundi prolperis&aduersis, illis seducem praebet, ne his fracti, illis vero elati,aiecto & bono deflectant. Ideo iustitiae, vult spiritualem Athletam, prς si dijs munitum, nonar mi corporalibus, quibus aduersu spiritualia nequitiae ter, ita si nebrarum harum victor a potiri fas non est, sed fide, spe, Charitate, patientiaq;, alijs spiritualibus adiumentis instructum Christianum vult, quae sinu suo, iustitiae ratio, tanquam humanarum actionum norma amussis
complectitur. Ideo suos Ephesios monet Apostolus et tinduant
246쪽
ad Corinthios episeolam CV V a II induant armaturam Dei, quo p in sar aduersus insidias
Diaboli, Quam armaturam describens atriinquit, se vinci lumbos e os in veritate , quasi castitatis studio, luxuriam tanquam intestinum hostem, ante omnia compressam velit: deinde iussistis loricam eos cupit indu-LOS, qua rerum terrenarum cupiditates illicitas contemptui habeant. Quemadmodum,n totum corpus
lorica tegi trita iustitia, suum unicuique tribuit. D ecalceatos pedes in praeparationem Euangelii pacis desiderat, ne superfluis rerum caducarum assectionibus, curisque corporis, supra modum angantur,qui ad ternitatem sollicite aspirans.
Alia denique armorum spiritualium genera ibidem proponitdini nempescutum AEQ=rigaleam. Qui
enim Christi cultor spiritus gladiu ,hoc est,Orationem, Pietatem, vigilantiam habet, tuto cum hostibus incertamen potest descendere. Sua n. Virtute, nemine incit communis aduersarius noster Diabolus, sed nostra una ignauia superamur ideo monet D. Ia- ωνιὰ cobus: Resistite Diabolo,&fugiet a vobis.
Tergloriamis ignobilitatem perinfamiams bona amam.
Mundi malitia, &Caco daemonis fraude fit, ut
in hac rerum Vniuerstate, nihil aliud homini obiiciatur,quam auaritia, luxuria, superbia, a quibus,Christi cultores,gratiae diuinei praesidio adiutos, vult abhorrereApostolus, qui verae perfectetque felicitatis Creatore, authoremq, Deu uti par est, colere desiderant. Ideo regia via ostedit,&quasi ducatu preth et ne a dextris,uel
sinistris in via ad beatitudine Christiani deflectant.
247쪽
a18 Comment in poseriorem, Pausi Ex re enim minima, ex quo uis, aut iudicio imeli nationis prauo,aut infirmitatis signo, seducendi ansam sumit Diabolus. Nam quos saturatos videt ad luxuriam pellicit, quos famelicos animaduertit,ad gula prouocat tum ad luxuriam laboribus oppressbs, ad impatientiam blicitat:Rebus secundis utentem, ad superinhiam vocat: Ideo hortatur Paulus, nequis moueatur: si hodie digito monstratus, dicitur hic est, iras contemptus, nauci habetur. ut en gloriam non quaerit,eontumeliam nonsentit,aut D. Gregorius,in I. cor. 9.M lius smhi mori, dicebat Apostolus, quam ut gloriam muguis evacuet, Quod ideo optabat, quia quibusdam,scili. Cet,aria tras doctus, eruditus, prudens videbatur: alijsinistris, Reipublicae pernicies,impostor,pauper,&co- temptus habebatur. Idcirco dicit, Ti, famia est bonam famam Nam, licet hominis bonum tale sit fama, quod diuiti j so fortunis praeponderat. si quis tamen propter iustitiam, ac immerito huius patitur aliquod detrimen tum, id minime curandum est, quemadmodum ipse Christus, suo exemplo docebat, cum aliqui dicerent. bonus es, alij e contra, turba ab e educi mentirentur: eam ob causam gloriabatur Apostolus, si quando Christi causa, mundi amatoribus, velpurgamentum, ve0 ri massistitu eminiverbius per conuitium, appellare
Nam licet de bono nomine, euram habere velit Ecclesiasticus,&hoc propter eos, umoris sunt, ait Apostolus: Si tamen praeter eius meritum, cuius fama laeditur, id accidit, moueri cordatus vir non debet, qui occasione non dedit. Quasi morientes, erecte vivimus sic malorum
distri mini conspiciebantur expositi Apostoli, ut pro mortuis haberentur tanquam oves occisionis Ideo dicit,
248쪽
ad Grinthios pisoLm CV VI 2Is quod etiamsi permittat nonnunquam Dominu , suos tentationibus diuexari, siue persecutionibus tam spiritualibus, quam corporalibus affligi; hoc agit, ut eos, quasi per disciplinam erudiat atque castiget, non autem Vt eos morti tradat Dum enim corpus cruciatur exterius, intus anima vegetatur uberius, natu se de sepervivit:Talis erat parientiae paradigma Iob qui licet in nidulo suo moriebatur, mi μὴ in hilominus tamen , quasi palmata multiplicabat dies suos. 4Nam quem diligit Deus, a Pisages tenim omne lium,quem recipit, sicut castigatum se ita dicebat Regius Vates a Domino, ut interim morti non esset μιανλ. traditus. Euasi subij ciebat tristes,semperautem V VI
Apud incredulos, ait Theophylactus, vident timiusti homines, moesti, caeterum in animo voluptas est florida&vivax, quasi non aliquando laetentur,in aliquando mocreant, sed nunquam non gaudent. Nam ut ait Dydimus, Laetiti empiterna in corde eorum versatur quorumspiritu anctus habitator es. Tristitia enim exterior iustorum , in animi saepe gaudiu
Ideo monet Iacobus, ut omne gaudium ex iment, Miricum in varias tentationes inciderint,cte & D. Petrus . . Pet. --
communicantes Chrisipas onibus gaudete, , , T '
ut in reuelationeglora eius purrusimam. gaudeat .
249쪽
a a Comment inposeriorem D. Pauli.
Sicut egentes , multos autem locupletantes Tanquam nihil habentes s omnia possidentes.
Quae mundus in pretio habe ta&supra modum, homines admirantur, ut sunt diuitiae, voluptates, honores, boni similitudinem, non veritatem habeno. Ideo voculas siue coniunctiones,tanquam, quasi vi,velut quae similitudinem significant rebus terrenis, qtransietant, adiunxit, certa veroo firma bona vocib' absolutis expressit. Dicit ita q; Paulus, iustos, sepe miseros,& pauperes hominum opinione, videri cum tamen bonis omnibus aflluant. Sunt indigentia, tristitia, occ. Vmbrae
passionum; Qui si quidem Deum possidet, omnia habet, nec a quacunq; re, quae Deus non est, possidetur. Ideo timentem Deum, Propheta praedicat beatum ,πιμην--: V non aurum, argentum, cingentes diuitias possiden- tem, non arte, non potentia, non dignitate, non sc tratia, non ingenio praeditum, ted qui curat,' cupidi L. si me quaeriteflectui mandar quae Deus mandat, cauere, quae prohibet ipse Haec enim duo, comple- stuntur omnia iustitiae arma ut scilicet, a malo declinas homo, sectat bonum: Qui enim noctes dies, in has duas res incumbit gloria&diuiti, tam spiritualibus qua corporalibus, ah undantem domum habet Spiritualibus quidem, quia legi diuinae perficiendae intentus, eos bonarum operationum cumulos profert, qui etiam serviant aliorum necessitatibus, quia dum temp' eiusmodi iustus habet, adomnes bonum operatur, Vo-numsciens, non deficit.
Hoc genus lanctos cilicet homines, dicit alibi Dauid
250쪽
ad Corinthios epistolam, Cap.MLI EIDavid, quod euntes ibant f ebant, mittentessimi sua;
venientes autem venient cum exultatione, portantes maUi 'acci npudossuos Nec desunt ad vitae necessaria, terrenae iustis diuitiae,quia,ut ait Sapiens: Gogis Domi ius animam fame Nec,υi usum dereuctum, uisemen eius quaerenspanem ala Psalmographus Nam licet aliquando videantur alis cgere,suo tamen iudicio,penuriam non patiuntur. Notum enim est illud sapientis, quod si qua auper,cum in multissit diuiti'. Omnia enim noura με .sent it Apostolus, in ea quae est ad Corinthios Nam 'qui omnia mundi fortunae bona aspernatur, ma 4bet mundum, imo se ipsium conleptui propterChri κομι- 'stum; omnibus, ut Dominus, incumbitin insidet,&Vere terrenarum diuitiarum possessis restisi qui ab eis non possidetur. Qui enim non sibi, sed Christo viuut OmniaquςChristi sunt, sua eme omnia reputanti, Christo vero cum sint omnia subiecta, tum Christi cultoribus, omnia videntur subiacere.
Os nostrum patet ad vos Corinthiν, cor
Vbi Paulus propria percurrit certamia,ait Oecumenius, venat ad sermonem de conuersatione, vitaeq; ratione&amicitia Primu autem psi adere nititur, pari dilectione,a Corinthijs, sensia mari, qua illos c5plectebatur, quasi diceret: N5 possumus silere erga vos, sed Se Diog cupimus,q, amantiu est Sprium in ingenua libertate loquentiu .Qnetenim,aitPhoti', quepia a Cpia feruenter amat,alij vero,n5 pari modo redamant, Occasione ac facultate amanti pbet, ut plurib', sua causa erga ipsos iustificet ac pbet; Deamamus, ingi,&cOrdis patimur inflamationes,dilatamur corde,&gaude