Famosae, de solis vel telluris motu, controversiae examen, theologicophilosophicum, ad S. sanctam Normam, institutum a Johanne Herbinio, Bicina Silesio, ..

111쪽

Τrillo L. PHx L s. LIB. I. 77Psal. I9. 33. Factorem ejus, Ordinis esse Deum cognoscas: ordine denique & M thodice Dus gloriam cum Cce,is enarres,

XXXIX. Haec igitur Coeli sidera ita sibi a

S. Spir. in aethere proposita, Mosen quasi e tenebrosa specula absque cogitatione Terrae vel Hominum, staceo vulgi opinionis con templatum esse 1 &, secundum istam Ideam, Creationisi Historiam literis consignasse . puto. Sed puto. Tu judica, Lector, aedecetne. Si qui aliter sentiunt: suo fluan. tur judicio: suis praevaleant rationibus. X L. Mihi quidem talis Corporum Coelestium produistio, S Scripturae, & Naturae.& Rationi. si non etiam Experientiae, verisa- milior videtur. Scriptura . quae, inane & Facuum, quae abyssum fuisse primum, dixit.

Nos dicimus Chaos, siti materiam consu-fam, indistinctam. Natura , quia haec, quando persectum producere opus intendit. ab impexsecto eηorditur. Quod subigit versatque donec Corpori suum ESSE.

dat. Rationi S Experientia , quas a. pud Nobilissimum Virum , Renatum Des Cartes, Princ. Philos pari. 3. legere Tibi. Lector, licebit. Qui , Uir acutissimus, Te admiranda sua Methodo Corporum oraginem & seriem abunde docebiti Sed attendas ei.

112쪽

8 Εκ AMEN LO C. SACR. X L I. Applico ad mentem meam. Ita Deus primo confusam cum tenebris tu Cem creavit. Deinde eam in Solis,l unae &Stellarum globos redegit,& cuivis astrorum Partitim & mensuratim divisit. Atque ita, in planetis & stellis, lucem a tenebris sapientissimo distin κit, quam mutuis deinde

vicibus per Mundum diffunderent. Sic enim creatam fuisse lucem , ut tenebris suae fuerint quoque vices , eX sacra concludi tue Historia. Εjusdem mecum sententiae est Calvinus, in Gen. cap. 1. Pag. 3. Scimus,

inquit, tenebras tempore flui e superiores: quum lucem Deus subtauxit, hoc erat dem

X LII. His autem, num. 38.3 9.qo. Α . ita positis Rconcessis,quid evincam Evim cerem . Moysen 'Luminaria in se & sua magnitudine , communi & distincta ; & non in respectu ad stellas, non in ratione ad Hominis , Vulgi, opinionem , MAGNA appellasse. Quam quidem conclusionem , Pata lo superius hujus capitis; abunde dem Onserari. Haec vero, quae hisce numeris recen-1ita sunt , argumenta ad Le torem sunto ;qus Candori me meaque submitto.

113쪽

CAP UT VII.

Terram autem odii FG- ω hominum. dat.6. v. o. Fiat OOIuntas tua, sicut in σαιν, ita di in terra.

Joel. II . v. 3αDAbo prodigia sursum in Coelo, & Mna in

Terra deorsum. Eccles. re v. 4. Vidi, quae fiunt, vel sunt, sub Sole.

I. D Aucis tantum adducta S. loca attin gam : neque enim expedit illa velat tingere , taceo examinare. Εκpendo loca Scripturae 1 sed, quae Ptolemaicis opitu lentur, & Copernicaeorum de Centro Mun- di refutent, sententiam, non invenio. Neu' tris hic loci favet. S. Spir. Ptolemaici effata ejus vel impertinenter, vel iniussicienter. alibi etiam in epte, pro Terrae centro adducunt, v. g. Fiat voluntas tua. sicut in coelo ita & in terra. L. Terra est centrum unis vers.

II. Nequis quicquam proficimus , dυ

centes . Coelum sursum; Terram veto de orsum esse : sive enim Terra Universi Gnistrum , sive Sol sit, Tetra semper deorsum :Coelum semper sursum erit, ranquam Periiapheria magna circa Centrum: vel magnum Solem : vel minutum, Terram. . cII I. Revius aliquid dicit in iis, quae Sta. terae suae p. 3i9. apponit : Aaetamus, in. quit, articulum ARenseonis Christiper hamo opinionem inverti. Cum enim Christus non D no D.

114쪽

8 Εκ AMEN Loc. SACR. X LI. Applico ad mentem meam. Ita Deus primo confusam cum tenebris tu cem creavit. Deinde eam in Solis,Lunae &Stellarum globos redegit,& cuivis astrorum Partitim & mensuratim divisit. Atque ita, in planetis &stellis, lucem a tenebris sapientissimo diminκit, quam mutuis deinde

vicibus per Mundum diffunderent. Sic enim creatam fuisse lucem , ut tenebris suae. fuerint quoque vices , eX sacra concludi tur Historia . Ejusdem mecum sententiae est Calvinus in Gen. cap. 1. pag. 3. Scim ,

inquit, tenebras tempore se superiores :quum lucem Dems bubaeuxit, hoc erat Hem

claudere. in XLII. His autem, num. 38.3 9.qo. Α .it positis S concessis,quid evincam 8 Evi 'cerem . Moysen 'Luminaria in se & sua magnitudine . communi & distincta ; & non in respectu ad stellas, non in ratione ad Hominis . Vulgi, opinionem , MAGNA appellasse. Quam quidem conclusionem , Pau lo superius hu)us capitis .. abunde dem Onserari. Haec vero, quae hisce numeris recensita sunt , argumenta ad Lectorem sunto ; us Candori me meaque submitto.

115쪽

CAPUT VII.

ti hominum. Mat.6. v. o.iΤerra deorsum. Eccles. x Fiat voluntas tua, sicut in v. 4. Vidi. quae fiunt, vel saeti, ita di in terra. sunt, sub S ole.

I. Aucis tantum adducta S. loca attin' gam : neque enim eκpedit illa velat, tingere , taceo examinare. ENpendo. loca Scripturae , sed , quae Ptolemaicis opitu lentur, & Copernicatorum de Centro Munis di refutent, sententiam, non invenio. Neu tris hic loci favet. S. Spit. Ptolemaici effata ejus vel impertinenter, veI iniussicienter. alibi etiam inepte, pro Terrae centro adducunt, V. g. Fiat voluntas tua. scut in coelo ita & in terra. E. Terra est centrum unis versi. II. Nequis quicquam proficimus , ducentes . Coelum sursum; Terram veto de orsum esse : sive enim Terra Universi centrum . sive Sol sit, Tetra semper deorsum :Coelum semper sursum erit, tanquam Periapheria magna Circa centrum: vel magnum Solem : vel minutum, Terram. . c'

116쪽

ad Solem erectum habuit; quis in imo sin. tellige in centro Munae erat. non ascendis Chrsus ed descendisse dicendus e Pet. IV. Cui objectioni Cl. Wittichius, Dis

sert. 13. Cap. a. art. a. 9. respondet , id scit. '

sursum dici, quod est super capita nostra et deorsum id , quod est sub pedibus nostris. Hae enim, inquir, taenominationes loci. qua-

os sunt, dextrum S Distrum, fumum re

deorsum, anto retro,omnea desumptaesunt a partibω Corporis nosti : igitur quia Christus) habuit caput verrium ad SHem. eo imo dici taebuit ascendi , qu a motus Ilis versus eum secum , quem caput respiciebat. procesu. inae responsio an D. Revio sussi- .ciat . ipse viderit , defendat. Ego nihil aliud concludo . quam , Terram Universi esse centrum eκ Scripturis, probari nullo modo posse. Insirmis quippe hic, & oppo

nendo & respondendo , proceditur consequentiis: ut pote quae, opinionem & imaginationem Systematis Ptolemaici praesupponentes. Concludunt. At hoc petere non concessum, sed sponte ineptire, est. Et,concederetur sane nobis a Copernicaeis, Terra immobilitatem eX Scriptura S probatam a Nobis esse ; tamen, Terram illud Universi- tis centrum esse, adhuc negabitur. Quod, nolens volens, fateor.

a v. Quae

117쪽

Τugo L. PII IL 3. LIB. I. 8 R. V. Quae cum ita sint, Centrum Universi esse Terram , cum Theologis teneamus h Geometricum interimi Copernicaeorum Systematis centium non exertentes. 6uae ipsis constant demonstrationes: item Orbis systema,& magnum Solare centrum. Quas eorum hypotheses rationibus firmatas acceptare nos decebat, quamdiu suam in Scri pluras falcem non immitterent. Nihil si-

qui refert, an Ecclipses , revolutiones ,

conjunctiones, opppsitiones, S alia , in vel a C pernicaeo, vel Ptolemaico Systemate discamus. Alteruter horum amicu8 nobis esto : qui veriora asseruerit. V l. Caeterum, quia Physicum etiam sibi centrum concedi Copernicaei volunt, rationibus hic physicis decernere necessum est. Sanctam autem utrimque omittamus Scripturam, quam hactenus ad alterutram Hypothesin temere detoisimus. Nihil pro

fecimus.

elum S caemcaelorum ne capere sDein Il non possvnt. Allelu Gen. X r. v. s. Descentas autem DomI s. ut videres civitatem

turrim quam AEdficabant filii araam.&. v. a i 7. Henite, descenaeamus o confundamus. ihil hinguam eorum. Esa. LXIV. VI. OInam i dirumperes eaeos, ac descenderest a facie et lud montes desuerent. . . . D s I. uu

118쪽

I: h Ulta secundum nostram apparenti. mam in S. Scriptis dici, nemo nega-hit. Hanc tamen, quam D. Lansbergius innantiam proponit, balbutiem Spir. Sancti adstruens: quod dicatur Deus siepe coeli ius ad nos Heseceniare, vel a nobis receiuere, cum tamen Deus ubique sit, & coeli coelorum

non capiant eum , r. Reg. 8. v. 27. assum .

Sensus D. Lans bergit est, ad captum ista nobis & opinionem dici, quia humano more melius id percipimus. E. etiam in astruenda Terrae quiete balbutit. Et procederet F conclusio . nisi ex particulari quasi extrusa esse II. Plobatio veto , in tam celebri Con. troversia, non probatio esse ; sed demons ratio debebat.Respoἡdeo, in isto Spiritus Sancti effato Dei praesentia non tollitur; sed modificatur, limitatur,determinatur & ord,

natur tanIum.

I I I. Argumentor: Quicunque modum rei determinar, ille rem ip1am non tollit. At Spirituq S. prassentiam Dei determinat &Mrdinat tantum. Ergo eam non tollit. Antecedens Majoris & Consequens , ut & Minor suo stabunt talo, neq;eis contradici poterit. I V. Quod , ut evidentius radiet. altiori Paulo indagine revolvendum erit allegatum, Reg. 8. V. 27. Salomonis pronuncia.

Rum. Et Primo quidem, quod riseriorum

119쪽

Τnno L. P II I L os. L I B. I. 8 Deum non capiant. certissimum est. Dicitur tamen Deus ad nos deseendere . nobiscum conversari,& a nobis iterum recedere. E. Sp. S. rem, nostrae apprehensionis gratia.

dissimulat & dicit quod non est. At hoc quid nisi mulgere hircu supposito cribro verbis

nos lactare,rem subtrahere t Hypocriticum. v. Sanius haec Theologi explicant docentes, Primo: Deum esse quidem ubique repsetive & habitare in Coelo & in Terta indefinite : eundem tamen Deum in Coelis habitare singulatitet,specialiter S destinate. quo sane modo in Terris & Inferno non est. Probatur hoc, Esa. 66. vers 1. Coelum , ait Dominus, est sedes mea. Psal. II s. v. 16. Coeli coelorum Ani Jehovae; terraque quam dedit filiis hominum. Psa. a. v. q.- Dominus in coelis ridebit. Dices: ad captum haec no- Rrum dicuntur. qcita nos Deum in coelis eo se pinamus. Resp. Ergo falsum erit, Deum in coelis peculiariter residere. Quae ratio

haec probabit quae religio admittet Heu pietas lVI. Secundo , Receptum communitee est , dari Praesentiae Divinae modos ἰ quo S. quia obvii sunt , non recensebo. Quibus stantibus, absurdi nihil erit statuere, Deum. ad nos descendere, & nos iterum deserere. Per veritatem l nonne Deus peculiariter quod magis est, personaliter etiam ad nos

descendit ut, Filius Dei ad Abrahamum, D 6 Gen,

120쪽

8 Ε κ A M E N L o co S A c R. Gen. i8. ut hospes : ad Jacobum , ut Athleta, Gen. 32. in carnem , ut geminae Gigas substantiae, Joh. i. & 3. Ita Spiritus S. in F sto Pentecostes. super Apostolos, Act. a. &x o. Haeccine ad captum Neutiquam. In rei veritare facta sunt: ξολογω enim

ne apparenter ista accipiantur, addit Aqui la Sancta : E ἰ σαμαε α ἀαυ-ἀντά. Uidimus , inquit, non putavimus , eum ad

nos in carnem deicendisse. Plana sunt ista omnia, & perperam ad captum nostrum reducuntur. Atque ita nondum apparentia . & accommodatio illa Spiritus San. cti ad nostrum captum, in dictis Scripturae. quae Terrae immobilitatem astruunt,

evicta est. .

i CAPUT IX. Locus Psalmi CIV.

mcie Lunam ad sata Tempora :Sol novit occasium

uiam Matth. s. Uerfqsu SItis filii Patris vestri, qui in eoelis est 3 qui Solem suum oriri facie super bonos, & pluit sui per j ustos & iri ustos. I. DRimum quod concernit locum, ejus brevem dabimus Exegesin. Fecit Lunam , Noctis Luminare , adflata tempora; mensuranda, distinguenda, determinanda, quae sunt Hora,Dies, Hebdomada, Mensis