장음표시 사용
191쪽
nuncupabitur. At certe non aequaliter educit omnes humores, totumque 1: orpus vacuat I cum enim paries ordine quodam constitutae sint: prius Semagis e propinquis, quam e distantibus, cumque aliae venae in alias propagentur paries, celerius, atque validius ab ijs, quae e directo, quam quae ex transuerse sitae sunt, hauriet. Verum putant quidam phlebotomiam non es.
de uniuersalem vacuationem hac solum ratione moti, quia dumtaxat a uetis sanguinem euacuat , non a toto corpore. at inediam, & motus animi, & corporis proprie nuncupari uniuersales, quia tuin venas , tum etiam paries i ilidiores uacuant. Sed haec mihi minime satisfaciunt: quia primum timuera lis dicitur vacuatio, quod uniuersaliter vacuet omnes humores invenis xxistentes: mox autem etiam quia totum corpus : quum per totum corpus uel S,
arteriae consistant, a solidis etiam partibus uacuare dicitur: quia circa il- F las uenae adsunt minimae capillaresque: 'us in salami in is profusione immod . rata inanitionem patiuntur, ita ut, solidε partes suo dcstitutae nutrimento ilicantur merito uacuari. Mouis corporis primum musculos, & articulos:
in quadam successione alias partes vacuat; animi, prius cerebri sipiritus,n sex alios: sic phlebotomia primum venas, dein arterias illis anactoinos conium i clas, postreinum capillares in solidarum substantia coharentes exhauriet. . At vero inquiunt, si haec uera sunt, si mapnus fuerit morbus a cachoch mia . procreatus cur hunc venae sectio non sanabit λ quia, inquam , vacuabitur simul languis, quem in venis conseritasse conueniebat. Qui nam quaeso P tigimus usiis est medicamentorum purgantium 3 sanguinem scilicet purum reddere ab omni cachochimia λ attrahente pharmacum virtute determinatos se humores mouet, educitque non modo euenis, sed ex toto corpore & ex itinsis artubus: licet cum alijs non mediocriter permisti sint : non trahit alios prppria natura, quia cum illis non habet familiaritatem, substantiaeque similitudinem: attrahitque facilius illos, quod natura adiuuet hunc motum expellendo noxios humores: ut in tractatione de purgantium medicamentorum i cultate diximus. Audiant aequo animo quid Galenus scriptum reliquerit. Nam quae purgant, purgantia idcirco nuncupamur passim, quod sanguinem ab ante dictis humoribus purum constituant. J Purgare igitur erit, sanguinem a cachochimia purum constituere: Quemadmodum triticum lolio, ait
na , segata , & ali)s id genus coinquinamentis permistum purgare dicimus Hsrequenti cribellatione: sic sanguinem bonum alioquin humorem , humano i. generi maxime salutarem coinquinatum aliorum permissione, purgamus, se parantes illa a sanguine pharmacis attractorijs exhibitis. Alioquin dicant,imihi, cur pro uno humore faciente negotium expurgare uolunt omnes λ cur non desiderant in corpore illum retineri, qui morbum iacere breuiorem p
. test,& magnam toto corpori utilitatein impartiri 3 Iam haeresis illa insurgiti antiquorum dicentium a pharmaco omnes humores uacuari; ex qua illud im qui rectissime dicit Galenus, nihil referre sule quis purget, siue venam incidat. Sic nouatorcs pro uno humore pemicioso,& malo, siue in uenis, Gue extra uenas consimi , vacuare uolunt omnes in uenis contentos : at san
mum hoc certe detrimentum est inquit.: quod ipsa etiam experientia testa- . tur. Porro plenitudini conuenit per se vacuatio, qua omnes humores v
192쪽
set etiantur: quilis est uenae sectio: si ita Lerit e trista , ut aliorum humorum ia sanguinis natura distantium, permistionem non habuerit .severum quae simplex non est, haud solam exigit phlebotomiam, sed fimul etiam purgatio
nem. idcirco utroque gaudens remedio , utrimque fieri oportebit Vrgente necessitate: ut supra docebamus, si uenae sectio praetermittatur ob timidit rem, purgatio supplebit, quamuis non pari isticitate: Hac ratione aluus fialuta plenitudinem exiguam, spuriam tamen , emendare solet: & pharmacui
purgans, quo liberaliter seluatur aluus, in magna plenitudine cachochimippe ista potest opitulari: Diximus de hoc argumento alia in epistolis medicinalibus ad Pichinum. Somnium uero mihi narrant isti , quando dicunt Galenum contra Erasitiatum de plectorica findrome disputasse. Hic locus D ostendit, ne siminis quidem labi s eos Galeni libros degustasse . Quae se fit Erasistrati ,& Erasistrateonina opinio de administrando generose hoc prpsidio sequentibus libris docebimus. Interim admoneo lectores, pro Era trato, Menodorum Empiricii in intelligendum esse : qui findromen plectoricam obseruandam esse perpetuo in uens sectione dicebat, ut si pra declaratum
fuit. Verum hoc amiamentum esse admodum inane ex eo potissimum coim stat fundamento, quod licet Galenus passim contra Menodotum inuehatur: nunquam tamen uenam secandali esse consuluit, ius aut ratione uacuationis, aut revulsionis: utrunque praesidium sib uenae sectione cornplectitur , ut in annotationibus in Methodum diximus ..Nunquam uero pro uacuatione r
medium eiuscemodi adhibeat, nis plenitudo adfuerit: quemadmodum pro re-C uulsone siue simpliciter dicta, siue denuatiua , quin sanguinis motus adst: in
simplici cachochimia citra multitudinem sanguinis, aut motum, nunquam sangi linis uacuationein consulitisse certissimum sit , ita ut magnus sit error, &meo iudicio, non ferendus , tum in artis operibus eam admittere in cachin chimia medendi rationem, tum etiam Galeno tam aperte falsitatem in Pon re. Causa uero erroris filii, ut sentio , quod antiquitatem odio prosequantur, ex quo tanquam ex fonte tum alia quam plura emanarunt absilrda, tum hoc imprimis, de quo nunc sermo institiatus est. Rursus vero instabunt : M. Perta uena omnes foras effluunt mali succi, siue bilis, siue melan otia , siue pituita, siue serum in uenis contineatur: id ultro fateor : sed non debemus considerare dumtaxat, qui humores effluant a uenix: sed an tuto aducan D tur: est enim munus medici tuto sanare aegrotum : at eiuscemodi uacuatio tuta non est,ucrum, ut ego sentio, periculorum plena. Si enim in nenis fi ira bilis continetur putrefacta , qua cum sanguis contineatur exiguus , cur, quaeso, ut illius aliquam uacuemus portionem ,& fortassis exiguam, sanguinem ita are uolumus , atque spirituosam subsunt iam cum sanguine vagantem; quam alioquin conserua in corpore decebat, pro num mento paritum,& pro naturalis caloris conseruatione λ Deinde funditus euerti intur praecipua medicat artis fundamenta; si talia purgentur, qualia purgari debent, confert& facile ferunt: at si talia non uacuentur , non mediocriter laedunt: Cur igitur melancolia excrementitia faciente negotium: sanguinem educemus λ quitum humiditate, tum familiaritate naturq omne illius excrementi urtium po set corrigere Si praeterea ea uirtus est purgati u pharmacorum, ut ex Fenis, aut mi ex ala;s partibus corporis etia distantissimis, proprios humores eligant, attra-
193쪽
hantq;: Cur quaeso pro illorum uacuatione uolumus promiscuὸ bonos eum Emalis uacuare 3 quae raratio dicetur peruos huiusce dogmatis Natura quidem prauos humores primum concoquit, illorum malitiam, & malignitate superando: mox concoctos segregat a bonis : segregatos, facto momi iudicio, expellit. Cum uero ob aliquampiam causam expellere non potest, in subsidium ars uenit exhibendo purgans medicamentum, quo bonum a malo commode secernatur: at qui uenae sectione id facere conatur, cribro , ut in prouerbio est, aquam haurit: Ea enim uacuatio non educit humores iam secretos, sed confusos, atque permissos: atque ita quidem agitat illos, ita permiscet: ut qui prius erat a natura siparati, maximo damno aegroti pernici sissime confundat. Rursiis dicant , quae ratio perstiadeat humores extra ue- Fnas contentos, aut in corporis habitum, aut in centro, posse a rea uenau citari quomodo ij aditum habebunt ad uenas λ Dicent vacuationem inim deratam id facere, hanc trahere a centro ad circumferentiam, & a circula ferentia ad centrum: idcirco Galenum vereri ne singuine misso in crud Nam humorum copia in praecordiis, cruditas illa maius faciat in venis negotium : atque agens de lassitudine phlegmonode asseuerat ex habitu corporis duci humores ad uenas: Id admitto lubens: sed queadmodum prior maxime periculosa est attractio inuenis ic peric osissima erit attractio bilis, aliorum re excrementorum, quorum alioquin natura niagis deterior est, quam crudorum humorum: Mox ubi sunt attracti, sanguine permilli , qui certi es.se possumus, eos uacuari pari facilitate, qua sunt attracti. Sic profecto p sterior attractio selius est sanguinis, hunc enim casum ponit Galenum libris G de sanitate tuenda, ut sit pra meminimus quem tuto cum sanguine alio uacuare licet. At si excrementitij, εἴ compti haberentur humores in uenis,quet inde contingeret commoditas ρ haec & alia quam plura sequuntur absumda opinionem Nouatorum : ex quibus constat veterum placita esse obseruamda; nihil ille tutius in medendo , quam patrum traditiones imitari. Dixi quomodo phlebotomia sit uniuersalis uacuatio , quodqi ex hoc fiandamento antiquorum opinio minime subitertitur.
ligat Avicemia. Captu V. IIVICENNA mittendum esse sanguinem triplici de causi seni ficauita quartim una sanguinis est abundantia, secunda est ianguinis vitium, Tertia est assectus ex utroque mixtus. Putant nomine uitiosi sanguinis intellige illum esse caci chimiam. Scd toto aberrant coelo. Quandoquidem sanguis potest aliquodpiam vitium contrahere, quo cum adhuc plenitudo consistat: quemadmodum si l niter putrefiat. Nemo utique fuerit, qui sanguinem eum optimum nuncupare audeat : propterea merito vitiosiim nuncupabit: non tamen affectuin
cachochimia : quandoquidem leui facta in ipso mutatione potest ad pri rem naturae suae bonitatem reuerti: ut a Galeno scriptum fuit libro secundo Amrisis
194쪽
A Aphorisiniorum commentario decimoseptimo, quem locum in secundo fit 'ius traetationis libro declarauimus agentes de plenitudine : sanguis igitur
Lui putredine asechis,quo cu adhuc multitudinis nacitra cosistat ii ucupabitur singilis uitiosus: quamuis si imaginemur putredinem in eo 'consumatam , cuius causa amiserit propriam formam, & iam degenerauerit in alienam natur ni, secus omnino siti sentiendum: nam in hoc taeetii non conuenit uenae tactio , ut supra diximus,& in libris de tPbcibus demonstrauimus indicatione tamen siniaria ab humore prorsis corrupto : in alio vero salubrem existerephlebotomiam tum a Galeno traditum est, tum ab omnibus firma experientia. comprobatum. Ergo sanguis mittitur propter ipsus abundantiam sim .pscem, ut in habitu Athletarum contingit: vel Secundo propter plenitudi-B nem quo ad uires, qua cum leuis consistit putredo: ves Tertio propter utrunque assectum, plenitudinem quo ad uires, re quoad vasa simul: Sic ego soleo hunc Iocum interpraetari. Alia etiam , atque meo iudicio satis accommodata explanatio esse potest loci huius: Nempe ut dicamus, per sanguinis uitium intelligendum esse illius motum, hoc sensi. Sanguis mittitur aut ratione vacuationis, quam indicat illius plenitudo: aut ratione reuulsonis, quani indicat sanguinis motus : aut propter utrimque motum , ac plenitudinem Gmul: quoniam sanguis aliquando fuit sine plenitudine, irritatus ab acrimonia ad motum: aliquando vere, causa motus , & fiuoris in illius acrimonia stimulans,& ingens copia exonerans , aggravansque naturam. Ergo phleb
tomia fit, uel propter plectoricam dispositionem, cum uacuatio proposita est C vel propter malitiam sanguinis stimulantem ad motum, uel propter utrunq;. Quomodocunque locum hunc interpreteris satis bona, & contextui , & rei
naturae conueniens explanatio est.
mcnto purgante, O aliquando νω. e Rctione. Caput VI.
OM est uniuersaliter uenam omnem revulsionem pro magnae iuspiam humoris confluxione excogitatam potisiimum fieri u nae sectione, nunquam uero huius indicationis explendae gratia purganti pharmaco indigere : 'primum quia si humores exere mentitia extra uerus fuere parati fuerint, frustra uenariun s
ctionem adhibemus, per quas confluxio illa nullo inodo potest intercipi: Deinde etiam si fluxio per uenas fit neccssaria est utique phic tomia , sed
non ita, ut eam solam conuenire statuamus: Cum enim sanniinem conssuentem uacuaverimus, pia stat postea uti medicamento purgante ad cachochimiae fluxionem inhibendam, locum supra ex libro de humoribus proposui adnotaui, in quo apertissime Galenus purgationem revulsionis gratia desid rat. Haec uelim supponi hoc loco : quoniam quando de reuulsione sermocrit institutus, prosequemur omnia ad hoc argumentum pertinentia. Caets
195쪽
rum quod asserunt in putridis febribus aliquando sanguinem fore mitten- Edum, etia si aliqua non adst necessitas huius auxilii: smile est illae decant in sententiae apud omnes fere medicos. Saluberrimum est in istibus non continuis modo, sed etiam omnibus quas putrescens humor concitat sangui
nem mittere, exonerata enim eo, quo vestiti sarcina praemebatur, Onc
quet, quod concoqui est habile, & excernet, quod debet excerni. Propterea quando sermonem de liac instituetnus materia, quomodo uterque lacus d
beat interpretari, explanabimus.
V i e v v o a igitur in malorum staceorum praesentia, aut abii dantia languinis misitonem consulunt , nobis curationem phrenitidis cibi;ciunt: in qua non modo Galenus, uenimetiam omnes medici uenae sectionem admittunt, cum tamen a cachochiamia , ut illi sentiunt originem habeat: nempe a flava bile in ipsus cerebri substantiam putrefacta. Tria hoc loco dicenda suppetunt mihi, primum recte quidem illos colligere, in omni phinetide detractionem sub Pinus esse non parum oportunam deinde uero , quod male concludunt, propterea in caci chimia simplici quide illa & citra plenitudinem generosim hoc auxilium conuenire: Postrenab ialium esse, quod arbitrentur curationem ph netidis nostris principiis opponi. Quamobrem posito eo fundamento, Gin quo nos ipsi conuenimus; reliqua doceamus. Principium autem institimis tractationis hoc sit, nempe ipum phrenetidem fieri a sanguinis partici lati multitudine, quae scilicet in ipsum congeritur cerebrum , & non fieri imita bile, sola,& sincera, quatenus habet naturam ab ipso sanguine distii clam: sed quia nos de hac re disputationem conscripsimus , in qua omnia, rae ad essentiam phrenitidis pertinent sumus diliscnter prosecuti , capita umtaxat propositae dii tationis asseremus , ex quibus clarissime constabit;
nihil p nitus habere medicos recentiores conta. opinionem nostram. In v vis secundum naturam actu non continentur humores excrementitii a lamminis natura distantes: sed in potentia, quia ex sanguine tenuiori, calidi
ri , pinguiori potest facile generari flava bilis : ex crasso uerh melancolia : HContinentur solum sanguinis partes in uenis , qtiς partes, ob similitudinem humorum excrementitiorum nomine donantur. Ex huius sanguinis confluxu fit phretnitis , ut plurimum vero a sanguine bilioso, cum tamen etiam m lancolicus, temperatusque hunc affectiam concitare possit: bilis excreinentitia
sella nunquam pes iaetidem facit: quia licet principium sertasse,& occasionem dederit inflamationi, nihilominus ob calorem , is dolorem semper n ira fit sanguinis confluxio. Est phr nitis inflammatio cerebri, aut membranaruin intrinsecus eius substantiam ambientium . Quia est aliquando tumortar naturam in ipsis muningibus consistens : aliquando uero cerebri se e intemperita calida, siccaque . cum humoris Eduxit: nam huiuscemodi
196쪽
A substantia uix inflamari potest genito in ea tumore pretematura: quamuis se taliis non sit absurdum quedain sumere posse principia . Cum uer5 dicebamus Phraenitidem fieri a sanguine intelligimus sanguinem putrefaehim, non
putresectum, tenuem, crassum, temperatum mediocremq; consistentiam h bentem. Haec igitur ea sint, quae nos in eo opere conteripsimus, quae p-fecto niani festissimam fidem faciunt, in ipsa phrenitide duo adesse, iis s cundum nostra principia sanguinis detractionem indicant. Horum primum est sanguinis motus ,& fluxus ad principalissimam partem; citius causa indicatio de reuulsione admodum uiget. Alterum vero sanguinis abundantia Semultitudo particularis in cerebrum, aut eius meninges congesta ; qui venae sectionem indicat tanquam euacuatiuum presidium. Pristat autem hoc locod aliorum opinionem asterre , postquam explicaui, quid pro veritate sit semtiendum . inter antiquos seriptores Asclapiades negauit in phrenetide conia nire missionem sanguinis hoc potissimum argumento. quod neque institiae set, nisi sebre intenta, neque febre non remittente sanguis recte mitteretur,pinde dicebat in principio phrenetidis ianguine mittere,nihil aliud esse, quam si aegrotantem trucidaremi s. Hunc optime relallit Cornelius Celitis his ver.
bis . Sed ipse in his somnum multa frictione quisiuit , cum & intentio tabris somnum impediat, & frictio non nisi in remissione febris utilis sit: it que hoc quoque auxilium debuit praeterire. Quid igitur hoc est multa in precipiti periculo recte fiunt , alias omittenda , & continuata Lbris habet
tempora, quibus ini non remittit, non tamen crescit: estque hoc , ut non
C optimum, sic tamen secundum remedi) genus, quod si aegri vires patiantur, sanguis quoque mittendus est. J haec Caelius . fibris igitur intentio non prohibet missionem sanguinis; tum quoniam maximum periculum imminet, ndae ius moriatur: at imminenti periculo multa recte fiunt, quq alias essent omittenda, tum quoniam nos possiimus sanguinem mittere in phreneticis eo ris tempore, quo ipse, etsi non diminuitur, non tamen crescit. Sed praetermisso Asclepiade quid ali 1 senserint inspiciamus. Gentilis Fulginas me,
dicus quidem, ut eius testantur monumenta subtilissimus, assem it venae s ctionem non conuenire in omni phrenetide, duas enim 'ecies phr netidis constituit, quarum alteram biliosem dieit; quae scilicet sit a flatia bile a naatura unguinis distincta: Alterani verb ianguineam a singuine eam concitan D te, nuncupat. In hac posteriori mistronem singuinis conuenire , in altera autem minime. quati, rem probare nititur hisce rationibus ide primum, quia ubi humores a natura ianguinis dishuierint, a sanguinis detractione abstinendum cst: ut Galenus testatur libro quarto de ianitate tuenda; sed flatia bilis a natura singuinis plurimum distat. Deinde uero , quia id praesidium est mmittendum, quod periculosum est, esset autem maxime verendum, si mitte remus sanguinem flaua bile dominante, ne flava bilis excandesteret, moue
retur, atque uehementer per uniuersum corpus fureret: ut Avicennas adin
nuit. his preterea addidit rationem a similitudine: nam quemadmodum Aspelas,quae fit a fiam bile non curatur per nusitonem ian inis, sed tarmedicamentum purgans, ut Galenus restatur : sic phrenitis biliola non pollulat sectionem venae, quoniam ab eiulam humoribus originem ducit. Huie suae
197쪽
eonesusiotri alteram adiungit, nempe quod in phrenitide ut plurimum veham Eincidere saluberrimum est: nam raro aduenit fieri hunc assectum: nisi a sanguine , aut ab humore san ini permisto: atque hae distinctione illorum sententias interpritatur, qui dixerunt in omni phramitide mittendum esse sam . uinem: quod videlicet hoc ut in pluribus , intellexerunt, aut de phramitiae a bile languini permista. Haec summa est huius hominis opinio. Sed proseoo, ut verum ingenue pro mea consuetudine) fatear, pueriliter lapsus est. . Primum quidein falsissimum est, aliquam phraenetidrm fieri a flava bili sit
cera cura sanguinis mistionem,aut fluxum, quoniam omnis fit a sanguine vestinui, vel crasso, vel mediocrem consstentiam habenti, aut etiam a bile e crementia sanguini permista, quemadmodum sepra admonuimus , atque in nostra tractatione de phrenetide clarissime demonstrauimus. Deinde verb sposita huiusce fundamenti veritate, adhuc nihil recte concludit sanguinem mittendum non esse; quoniam propter imbecillitatem particuis ,&calorem,& dolorem fiet maxima omnium humorum ad caput attractio, uel transmisso, qua inflammatio plurimum augebitur: quod mi in humores ad motum incitat, quodque eos attrahit, id quidem in phinitide contingit: dolor nempE& calor : Confluente autem flaua bile sincera circa men inges cerebri , ini poliabile est , quin maximi dolores fiant; atque etiam , quoniam h mor est omnium calidissimus,& siccissi inus, ingens circa laesam partem aestus adueniet. haec est igitur causa propter qua in phramitide quamuis biliosa, de in corpore malo siicco abundanti aduenerit, inittitur sanguis; nempe, ut humorum fluentium impctum reuellamus ι particularemque plenitudinem eu Gcuemus:& quia sanguis est, qui fluit; SI copia aggravat cerebrum , fluxio sit per venas, is merito reuellendus est, & euacuandus secta vena. hinc recte admonuit libello de ratione curandi per missionem sanguinis, quod imcipientes inflammationes reuulsone euacuare oportet. Haec similiter est ca se propter quam in i)s, qui recenter vulnerati sunt, aut ex alto cecideriat,etsi nulla in toto corpore conspiciatur plenitudo, sanguinem tamen mittimus ita indicante multitudine particulari sutura in laesa particula propter confluxi nem sanguinis. Amplius in eo est error, quod putat flauam bilem excando stere,& furere misso sanguine: hoc enim simpliciter veritatem non habet.
vi suo loco docebimus, sed tunc dumtaxat, cum flaua bilis circa pricordia nimium exaestuat: hic enim fuit Avicennet sententia, ut dicemus. Quod veliro in erisipelate non sit sanguis mittendus, id utique cirissimum est, sed i men de sincero intilligendum erisipelate, non de phlegmoniae: nam hoc postulat id remediumr phra nitis autem nunquam est sincerum eris laς. quod vero ex Arabibus quidam huius opinionis fuerint, scilicet non conueniremisitonem sanguinis, id quidem nos ultro negligimus ; cum sit multo me. lius cum Gi scis sentire, qui contrariam opinionem habuerunt: deinde vero neque omnes in hanc opinionem venerunt, nam Avicennas, cuius est praecipuus interpres Gentilis in omni phraeneside consiluit detractionem sanguianis. Ceterum sentit multo melius Ioannes Matthaeus de gradi uir quidem ἡvi eius commentaria in nonum Rasis,& in Avicennam , atque medicinalia
usilia test tur, circa hoc negocium . Nam in omni pia ueta de phlea
198쪽
A botremiam esse necessariam consuluit, quod in hoc assectu languinis missio
sutiirae inflammationis incrementum inhibet s humores ad contrariam partem quam sponte ierantur, deducens: non euacitationis igitur causa, sed presem tionis a magnitudine apostematis in phrenitide simpliciter biliosa expediesanuuinem mittere. Recte quide concludit Matthaeus, stante stipposito, quod admittenda veniat phrenitis, quae simpliciter fiat a flava bile; in quo sippo, sto ut supra demonstratum est error; Amplius in hoc etiam toto, quod a. iunt, coelo deceptiis est, putans in omni ph nitide phlebotomiam exerce dam , quia magnus est morbus , & quia restigerat corpus : non enim ratio qua sanguis mittitur, est morbi magnitudo, ut multis libro primo declara..tum est a nobis; sed plenitudo affatu digna, aut sanguinis motus generosum B id praesidium insinuat, ut libro secundo tractationis huius diligenter narraui. mus. Preterea quod pertinet ad rem rationem corporis, dicimus id numquam usu venire: quoniam & si ab omni sanguinis missione , ut hoc concedamus) quaecunque tandem ea sit, corpus restigeretur : tamen non fit scictio vene illius causa: si quidem restigeratio per accidens sequitur missionem sanquinis: at remedium ab eo , quod est per accidens indicari non potest :nani si verum est illud axioma , quod tamen uerissimum esse omnes medici confirmant, indicationes desumi a rei natura; id quod per accidens ab ips, remedio sequitur , non potest ab aliquo indicari: at per accidens sequitur
totius corporis refrigeratio: per se autem sanguinis euacuatio , aut revulsio
Deinde in hoc, me iudice , deceptus est , quod putauerit omnem veme taCctionem restigerare: cum id quidcm verum non sit, aliqua enim est, quae e lefacit, quam rem insta diligenter dum Auleennae sententiam contra receniatiores medicos habere ueritatem demonstrabo; clarissime docebo, sed de proposita qiuestione haec secticiant.
Ea qui RAMus hoc Ioco causam, propter quam in Iethargo
mittere sanguinem conueniat: quoniam ex huiuste assectus curratione non leue argumentum desumi videtur contra opini nem nostram. Fit enim lethargus a pituita in cerebri substa tiain putrefacta, quae medicamento purgante educenda est, non
autem venae sectione, cum nec adsit plenitudo , nec sanguinis impetus: ira quidem secundum nostra principia dicendum uideriir. Omnes tamen mediaci, uno dumtaxat excepto Mesue, sanguinis missionem preceperunt: hinc vero factum est , latinos interpretes, cum ignorarent causam propter i in hoc assectu sanguis educitur, putasse , non conuenire detractionem inisa sed iam in quanto fuerint errore doce mus. Sciendum est igitur: largo nulla ratione sanguinem mitti indicat one habita ad morbum iam
inceptum fieri, stilicet ab ipso lethargo: quoniam cum fiat a phlegmate non debet educi sectione vera, sed purgavone: uerum indicatione habita ad moribi
199쪽
. ni finirum ,semper nis aliquod sit quod prohibeat, sanguinem mittere deo Ehemus. Causa est , quoniam propter caliditatem in cerebro existentem , de dolorem, atque ipsius imbecillitatem recipitur in ccrebrum , attrahiturq re ab eodem multus sanguis, potissimum vero tenuis, qui primus omnium semper eonfluit. Quaen rem ne hic confluat in cerebro , ad quod sponte paratus est, netie membra transmittant , opus est diminuere sanguinem : ita enim compescemus fluxionum ,& membra in retinendo reliquo languine aua a fient. sed hoc loco dubitaret sertasse aliquis , hanc missionem sanguinis
futuram potius detrimento, 'uam uiuam πιι tum quia euacuando sanguinein totum corpus magis refrigeratur, ideoque humoris pituitosi cop a m sis augebitur : cum etiam quoniam confluens in certarum sanguis , incon
modi nihil asserta primum, quia sua caliditate pituita: Digidatainni temper, Fba : secundo, quoniam tenuitate viscidam pituitam incidet. sed nos respondentes dicimus neutrum usu vcnire : non prunum , quoniam stulnim equiadem esset id medici iudicium, si considerata corporis qualitate, non metri tur quantitatem detrahendi sanguinis: tantum vitalicet sanguinis demendo. quantus pro suo proposito conueniat, ita ut uniuersiim corpus minime restia geretur . Non enim qualibet sanguinis missio refigerat, sed ea dumtaxaequae copiosuma est. Verum suantum ad alteri m pertinet, id notabimus . quod confluens languis quamuis fortasse stigiditatem pituitae temperabit; obesse tamen quantitate multo magis aptus csi, quam prodesse qualitate : at vom nos fui nem' detrahimus non propter qualitatem , sed propter quatitatem: atque idcirco dicimus multitudinem an hoc affectu indicare miAionem a sanguinis, in ipso scilicet cerebro adiuturam, nisi are ipsa praeuiderit. Avide etia, quod cum cerebro sit ignea caliditas, confluentem sanguinem m. gri inflamare, periculumque minari maximum, ne fiat mixtus quidam arictus ex phrenitide,& lethargo. Patet igitur ex his, quae diximus , quod constam te virtute in lethargo semper mittimus languinem. Vnum tamen laetorem hic obiter admoneo, quod ubi lethargus ad alios scquitur affectus, nunquam opus est vena incidere tum quia signum est calorem naturalem nimis reuigeratum esse ex praecedenturm allechium curatione: tum vero, quia probabile est uires nimium a morbi diuturnitate suisse labefactatas: At vero ubi ex se inco G. rit lethargus, tunc continuδ sanguis mittcndus est
putrida sanguinem mittere. Caput IX.
En enim hoc loco communem medicorum fere omnium ni sti temporis errorem aperiamus I nam in omni febre putrida sanguinem esii: mittendum consulunt, non equidem ratione alia moti; quam pessime intellectis Galeni uerbis, quae in hunc in
dum habent. Saluberrimu aut ut praediximus est in febribus uenam incidere non continuis modo , vob etiain aliis omnibus , quas putrescens humor concitat. nanque quae corpus nostriun regit nat
200쪽
Ara, exonerataque eo, Ulo velut arcina premitur, haud aegre, quod reliquum est uincet: itaque proprii muneris haud oblita, Δ concoquet, quod concoqui est habile, & excernet, quod potest excerni . Jhaec Galenus. Duo igitur
hoc loco docenda veniunt: horum primum sit missio m sanguinis purcidis omnibus sebribus minime conuenire: Alterum uero . quomodo proposita G leni sententia interpraetanda sit. Quod igitur ad primum pertinet meminu se oportet eorum , quae secundo libro ex eodem authore diximus ; nunquam videlicet mittendum esse sanguinem, ubi humores a sanguinis natura pluriamum distaverint. Pone igitur aliquam Grem ab eiust odi humoribus coi citari , in hac minime ad generollim hoc presidium accededum est. quod si quaesiveris, qui sint humores, qui a sanguinis natura ela se a plurimum di-B Hant: inquam ego serosas humiditates esse , humores bilinis , de quampli res pituitae species: quod autem de his humoribus diximus ita uenat liue li-mndum, cum stilicet excrementi; si int, qualis est bilis , quae in chim Κssis continetur, melancolia, quae in lime reconditur : & pituitae species, quae circa ventriculum & intestina continentur: diuersam enim habent socinam, Mnaturam ab ipλ sanguine. secus autem dicendum est de histe humoribus, qui in venis continentur: nam parto quaedam sent sanguinis, de illius serina continentur, ut in libro de Humoribus diligenter declaratum est a nobis. Amplius si omnis sebris putrida postulat missionem sanguinis, via hoc ipli in contingit, quatenus fibris est, uel quatenus putrida: si quatenus fibris, omnis itaque fibris hoc auxilium exigeret, quod proficiti adeo falsium est , ut ni-- Chii magis ; quis enim aut inonini ephemera, alit in omni hectica, aut in omni pestilenti tuto accedet ad missionem sanguinis si sebri quatenus putrida est, hoc genus auxilii competit, hoc illi alia ratione conuenire non potest.
nisi propter putredinem, de obstructionem: hic duo sequentur, primum quod
putredo, quatenus putredo curetur missione sanguinis: deinde quod obstri ctio idem auxilium semper postulet. vinitaque tamen talum esse Galenus h sce uel bis tibi undecimo methodi medendi exponit. Verum quoniam nec obstructio, nec putredo curari per sanguinis missionem potest , ut quae alia remedia, ceu prius monitratum, dc siderent: reponi sanguinis aliquid ad ei
rationis sipacium debebat, quo minus intempestrue nutrire necesiitate ulla cogamur. J Quia uerb ad iplam obstructionem pertinet, clari silinum est, non
D semper curari missione sanguinis: nam cum a tribus causis, eodem authore, fiat: ab humorum scilicet multitudine, uel crassitie , uel uistiditate; horum quodlibet peculiarem postulat curandi uiam. Nam crassities attenuantibus tremouetur; vistiditas abstergentia; multitudo uero euacuantia postulat. quc modo itaque omnis obstructio sanguinis minione curabitur. His addemdiacationem sumptam a putredine humoris putridi uacuationem indicarerivem admodum contingere videmus in putredine eorum , quae non uiuunt γ nam quodcunque putrefactuin est, id omnino amputantes, abissimus: reliquum uero in stig dum aerem ponimus, ne de caetero putrefiat: at humor putridus ii, uiuis protinus uacuandus est per avium, per uomitum, per sudorem, per urianas, ut Galenus teilanrr in undecimo methodi capite octauo . Qui uero nomdum putrescius in, perspirauone, &condoctione contaiarur . Quamobrem. putab