장음표시 사용
181쪽
uten inia est quae limationis ratio esse potest, si uaciretur . qllod in eo Hre expediret retineti λ Aliud sanE remedium est vacuatio : aliud Alteratio: illam semper indicat copia, hanc autem qualitas: qui haec non distinguunt, errore in i medicae artis fundamenta contundunt. Quiequid ab alio indiacatur, id semper indicatur pro natura indicantis: quia igitur naturae indicantes diuersi sunt, atque contrariae, ut abundantia, & inanitio: indicata etiam erunt diuersa : abundantiam sanat inanitio : inanitionem curat abundam
tia . Qui ergo imag: nabimur intemperies sine humoris praesentia lanari pota vacuatione λ Haec in uniueriali ostendunt , nullam intcmperiem simplicem postulare vacuationem : in particulari vero sanguinis inis, nem non conuenire intemperiei calidae, haec dein strabunt. primum nulla est intemperies calidior ipsa febre, ut quae maxime uideatur reserre naturam ignis, ut ei Galano demolli animus libro primo nostrae tractationis de febria P. bus. Huius morbi indicationes dum Galenus prese turtur libro octauo in thodi medendi, & aliis in libris frequentisiime, dicit indicari dumtaxat refrigerationem, & humectationem: propterea aquam frinidam esset per tuum
remedium Abris, quatenus fibris est : nunquam verci ab illo scriptum Aille
memini, remedium csse uacuationem: ac multo minus remedium esse venae
sectionem: Alioquin conueniret in omni labre in habitu: in qua tamen abstinendum esse ab hoc remedio adeo uenim est, ut nihil uerius. Cur ptari rea non mittitur sanguis in omnibus ephemeris 3 Cur Galenus eos deridet, qui in omni febre phlebotomiam exerceri debere voluerunt: verba illius se habent libro aduersus Erasistrat eos Romae degentes. Sed qui nostra tempostate febres cunctas in principio venae sectione indigere putant, non medio G i hercle noxa aegrotos afficiunt J haec ille. Qirae si clarissime demonstrant
non conuenire venae sectionem in omni kbre: multo certe apertius olici
dunt neque in alty intemperiebus calidis conuenire. Scritiamus hoc loco, quid Franciscus Cii ochus Fulginas illustris in umbria medicus , Sc mecum mulatis amicitiae Officiis coniunctissimus, putauerit respondendum Sentit ille non esse mittendum sanguinem in omni intemperie calida, sed in ea dum taxat, quae magnus sit morbus, ut puta quae in suo genere maxime excedat: admittens nunquam uigere indicationem de sanguine mittendo , nisi morbus extiterit magnus: Ad hic uero non indicare intemperiem. eiulcemodi vacuationem prima quadam indicatione , sed treluti ex accidenti : quatenus . vim habet restigerandi. Ergo indicari ab intemperie φλε στομίαν alIeuerat, Hut magnum quoddam auxilium, ac refrigeram : additque praeterea uenae se ctionem in hoc morbi genere institutam nuncupandam esse cnematitiam: Nosque non bene distinxisse in partes duas uenae sectionem : cu diccbamue aliquam esse vacuariumn , aliquam reuullitiam: quoniam eueritiua illis ad
di, denumerari debebat. Postr 6 etiam asserit in intemperie admittenda ναε sectionem revulsionis gratia : quia ad omnem calidam intemperiem
humores iacile attrahuntur: ne id contingat uenae sectione anticipare oportehu: Galenti inq; ex Avicennam huic opimoni non aduersari ostendere quia dum conatur. auandoquidem ille in nono methodi, alibi etiam nescire. venter uois sectionem ret 1gerare drcit, nam agens de uacuatione usque ad an ritimin ait , torum corporis habitum statim refigerati, de m et ..
182쪽
A trarium statum deduci. Hic vetb in quarta sectione primi libri habet ei
scemodi uesta in eapite vigesimo. Ad eundem in v δε qui membra interana imbecillia ex calida intemperie obtinent: his enim uere ineunte sanetulanem detrahere expedit: licet nullum plenitudinis symptoma apparet. J Quibus verbis apertissimh docet in intemperie sine niateria veri sectionem ad ministrandam. Haec ille suis ad me literis. Liceat nunc mihi veteri seruata
internos amicitia, libere, pro mea alioquin consueti id ne M pro more maioriim, scribere, quid sentiam . Si intemperies indicat uenae sectionem, aut id habet quatcnus est intemperies, aut quatenus magna: si, ut intemperies, his itaque eandem habebunt indicationem: neque enim maior de una, quani de alia ratio esse debet, cum uni uoce dicantur: si, ut magna est, hanc indun cationem habet, omnis magna intemperies eandem habebis: non igitul ce lida niagis , qi iam frigida, hutnida, quam sicca sanguinis indicabit missionei deinde magnum, & paruum sunt ditarentiae rei: cum de intemperie loqui mur, erunt disserentiae intemperiei : Quare obrem indicabunt disterentiam generis indicati: est autem genericum indicatum in ipsa intemperie, Alteratior
differentiae alterationis, erunt magnλ alteratio, parua alteratio: alteratio calafaciens, refrigerans, humectans, siccans s aut complicatis qualitatibus facta Praeterea quod indicat aliquid, illud pro sui natura semper indicat: ut supefioribus libris dictium iit: si calida intempeties magna indicat Denae sectio nem, eam semper indicabit, quomodocunque indicet, siue principaliter, sua ex accidenti: at non semper haec deducitur indicatio, ut febrium exemplo si Cpradiximus: quae res in aliis etiam calidis intemperaturis ueritatem habere, nemo inficiari potest. Alioquin cur Galenus dum causas prost unit dolo ris capitis a simplici intemperie proficiscentis, nunquam venae sectionem proposuit . Intemperies magna supponitur, simploma plurimum acerbum , in
lesumque , tamen neque ratione uacuationis , neque ratione reuulsi nis aliquando sensetinis missionem proponit ; quein auctorem insequum tur omnes unanimi consitati. Amplius neque conuenit hoc remedium
ut testiferans : Nam uenae sectio remedium non est refiigeram : sed est materia remedii uacuantis : quae aliquando etiam excalefacies ut parum inta docebimus: aliquando restigerat ex euacuatione singuinis, de spiriniunx At hac ratione restigerat etiam reubarbarum, aloe, absinthium, scamoneum, D ac id genus quam plura uacuantia humorum biliosum: idcirco intemperies calida non magis sanguinis missionem, quam purgationem indicabit : cum si rectius est sentiendum, neutrum indicat: quandoquidem non indigemus tinfiigeratione facta ex humorum uacuatione : quorum copiam abesse prost mur ex Thes, verum cam praecipue exoptamus, qui se medicamcntis alis rantibus,& dcterminate contrariis sanandae dispositioni: quia omnis morbusnam habet determinatam contrarietatem. Adde, quod neque ratione reuius mis conuenire potest: liam ubi sipponamus indicationis huius necessitatem, stat,m etiam ponimus intemperiem non esse simplicem . Reuulso enim k vediximus libro huic tractationi dicato, remetum est pro humorum fluxiora
excogitatum: hae de re, haud amplius dum revulsioni operam damus , i eumbimus simplici intemperaturet. Demia vero ponamus etiam uenae sectio
183쪽
uem id praestire: non bene colligitur eam esse necessariam: potest en in sub- Πueniri purgatione, ut Galenus docet libro de ratione curandi per uenaes ctionem. quando agens de reumaticis assectionibus dicebat considerandum es.se, qui nam humores coaceruentur: in thenim in quibus sanguis conssuit v n sectio, in aliis uero purgatio adhabenda: Verba illius in huc habet modum. Merito igitur his curandis scopus est, non evacuatio, scd corporis totius roboratio: quamquam tamen curationis initium illis a millo oriatur sanguine: Si verb excrementa qualitate praua suerint , purgationem adhibemus J Senonnullis interpositis verbis inquit. Eadem ratione in iJs , quibus pars quopiam grauiter icta est, aut ut cunque aliter incipientem habet phlegmonem: eam, si magnam sore suspicainur, curationem ab inanitione auspicamur, aut purgatorio medicamine exhibito: aut uena incisa, prout nimirum alterum at Ptero magis conuenire iudicamus. J Sed quomodo si scopus in his non est evacuatio, sed corporis totius roboratio, principium curationis exorditur ab . euacuatione, aut sanguine misis , aut purganti exhibito medicamento an quia loci affecti corroboratio primus est scopus in inuentione , in executimne non est primus: quia hanc semper praecedere debet necessario scopus euacuationein decernens. Verum loci huius explanatione praterinissa; non potest ab aliquo negari, quin aut purgatio , aut sanguinis misi; o debeatur gratia reuulsionis pro uaria humorum confluentium conditione : atque ideo non posse concludi in calida intemperie magis uenε sectionem, quam purgationem conuenire gratia reuulsonis. Dicent sortassis id contingere quando humores iam fluere incipiunt, ut quando nondum fluunt, sed fluxuri sunt Gratione priseruationis incidendam esse uenam. Hoc autem, quam sit absia dum, neminem Iatere arbitror, qui in artis operibus fuerit vel mediocriter exercitanis aut qui sciat easdem pro praeseruandis corporibus , quas pro curandis, venas incidi debere , ut etiam nos docebimus libro septimo traci atonis huius. Sed locum praetermittere Galeni non possim pulcrum , & in hac materia, ut sic dicam, irrefra abilem , in quarto methodi medendi capite sexto, in quo ex proposito cie reuulsione humorum agens. ita scriptum
reliquit. Quinetiam si ijs, quae iam dixi, illud quoque adiacias, nempe quod
ipsuin, qui redundat succum uacuandum esse Hippocrates si radet, alias sanguinis detractionem adhibendo, cum uideIicet is uincit: alias pharmacum , quod ad bilem flavam, uel atram, vel pituitam educendam uim habeat d FI bis. Illius interim in omnibus iis non immemor, non esse ulceris, qua viticiis est, ullam id genus curationem, sed uel uitiosi, qui coniunctiis est succi, x et redundantis, vel phlegmonis, vel herpetis, vel eius generis alterius J hscille . quae ex industria proserre uolui in medium, ut unusquisque perciperet in ipsa intemperie, si aliquando sanguis mittitur, id non fieri ratione intemperiei, sed ratione multitudinis sanguinis, aut fluoris eiusdem: atque hac de
usa indicationem vacuationis iumendam a multitudine: reii uisonis vero a particula fluxione tentata. Postremo uidere non possu in , quomodo valeat haec ratiocinatio: calida intemperios magna remedium magnum exigit: itaq;
sectionem venae indicabit: quasi quod alia magna remedia non sint. magnum i med uim est Purgatio, magnum. Potu Iri 3tatae, balacum frigido , crudelit
184쪽
A chirurgia membrum amputans, aut candenti tam corpus adurens, sectio abdominis pro uacuatione hidropicorum excogitata, aut in Thorace pro em pij male expurgando, ut eius tenuissimus aut simpliciter, aut in extremo, & si ira sunt eius generis alia. cur igitur unam iacitae sectionem magis ind cabieris positio haec immaterialis , quam aliud magnum remedium , vel omnia simul λ A magno morbo indicatur magnum remedium in genere, at nullum speciatim, nisi magnus consideretur morbus seeundum propriam naturam: ut primo de libro tractationis huius dcclaratum fuit. Caeterum quod attinet ad Galanum, qui refrigerare totum corporis habitum a uenae secti ne dixit : eius ego sententiam, ut sere omnes , admitto libentissitne . sed ea,
restigeratio non fit, nis post euacuationem multitudinis: quam ob rem non D supponit siinplicem intemperiem, sed cum materia: nostra ver5 disputatio est de intemperie, sine humoris praesentia. Videbitiir fortasse dissicilior locuαι Avicennae r uerum neque hic aliquam habet dissicultatem , si eius sententia intelligatur , ut debet . Docebo hic breuiter , quid sit sentiendum . Nui quam putauit Avicenna in sinplici intemperatura vacuationem conuenire per uenae sectionem: sed tunc cum intemperies adest eum materia aggravante, & opprimente uires. Etenim supponit ibi imbecillitatem adeta uirium: hic ego petierim, quam imbecillitatem audiat: num eam, quae fit ex di solutione substantiae uirium, an quae fit ex aggravatione earundem : minime pri rem intelligere potest imbecillitatem, quia huic non debetur uacuatio aliqua, nedum ea, quae fit venae sectione : quae enim imbecillitas gignitur a dissolu- tione spirituum , hanc sanat plenitudo : ut dicebat Hippocrates in secundo. aphorismoruin . at si secundam audiat , iam quidem conchisum est hanc ipsam esse intemperiem cum materia , non fimplicem , quemadmodiim ille supponebat : Riitius quia adesse calidam dicit intemperiem : materiamque grauantem uires, eam sanguineam esse oportet: quandoquidem a biliosis e crementis ob tenuitatem lue substantiae , facilemque dilaippationem non aggravantur uires; neque fieri solet imbecillitas ratione aggravationis. Hinc quitur necessariis adhibendam ect phlebotomiam: qua uacuatur sanguis, exo nerudo naturam eo quo ueluti sarcina praemebatur: ex ijs deduco propositum
contextum illi, ne minima quidem ex parte, fauere, sed omnino nostram opinionem confirmare. Alia etiam potest esse explanatio loci huius satis acco-Dmodata, nempe ut statuamus Avicennam loqui de intemperie fimplici hoc
enim ego perlibenter admittere uolo in earum gratiam o cui uenae stelio c ueniat ratione praeseruationis indicatione sumpta non a morbo facto, ut ab intemperie, sed a morbo futuro, nempe a materiδ, quae illam intemperiem . adaugere,& fouere posset. Pro dilucidatione solutionis huius est animataue tendum es quando indicationem in euacuatione sumi a materia morbum inciente, aliquando autem ab ea , quae licet morbum non faciat, nihilominus adaugere,& fouere possiet: Hanc rem illustremus accomodatissimo exemplo. Sit intemperies calida in cerebro contracta ab inselatione , non adsit adhuc materia illam sociens , aut adaugens in cerebro: sed tamen maxima 's spicio sit, ne confluat: quod coniectabimur primum ex vehementia calo
risi ex doloris contracti ab extrinseca Gusa: deinde ex toum corporis plenia
185쪽
eudine: tune, 'uamuis adsit simplex illa intemperies in capite , nihilominus T
ruieniet venae statio ratione praeseniationis , ne scilicet attrahatur ad caput imbecillium ob intemperiem contra tam sanguinis copia, fluere alioquin y rata . aut tib totius plenitudinem, aut ob imbecillitatum loci, aut ob calorem,& dolorem : Verum eiuscemodi indicatio non sumitur ab intemperie simplici, ut talis est rat a totius plenitudine , atque ab eo , quod futurum est: sie satiὸ indicatio non est nisi ex humore, aut fluente , aut parato ad fluxione petenda: Demus hie aliud exemplum. Sit Socratus, qui Paciatur a natura, aia cx aliqua accidentaria causa calidam in ventriculo imbecillitatem sine alia qua inalem. Confluat postea ad eam sedem biliosiim exaementum i iecinore calidiore, ut 8pe it , indicatio etsi refrigerandi calidam intemperi
simplicem uigeat ratione morbi contracti: nihilominus tamen executioni de- Finandari non potest, nisi prius assuram inhibeamus humorum ad uentrici Iumrque res fiet vacuatione accommodara, aut picra , aut reubarbaro, aut alio ei uidem facultatis: hse medendi ratio non pertinet ad intemperiem, iuini peries est , sed ad futura mala pr cauenda indicatione petita a m teria Consumte, aut confluxara qua augetur maxime intemperies, aut saltem non mediotriter Duetur. Hunc casum multo antea a Galeno libro septimo
methodi medendi suisse propositum scio . Res in hunc modum babet in
proposita re : nam s fuerit intemperies calida cum imbecillitate quarunam partium,vereamirque ne ad locum affectum confluat materia sanguinea imflamationem factura, aut saltem augumentatura, vens sectionem ratione priseruationis adhibebimus, atque siue hoe , siue alio modo interpoteris, opi- anio a nobis proposita nullam dissicultatem habebit. Adde pretierea comin nem esse omnium explanatorum consensum, Avicennam ibi minime locutum fuisse de intemperie simplici: sed de intemperie cum materia grauante particinas; neque ex multis xius loci et lanatoribus iniremes aliquem Mater se tientem. hse uolui dixisse se postulante instituto nostrae traciat ovis , de ingratiam ipsius veritatis,qua nihil aliquando prius apud me fuit , non aure ut amicisiimi hominis opinionem redarguerem.
E i, lange dissicilior est alia disputatῖο , an scilicet in cach
chimia sanguinis detractio conueniat, tum quia Calenus non uidetur sibi ipsi ut quidam recentiores medici dixerunt undiaque constare, tum etiam quia recentiorum , qui hoc tempore uigent, non una opinio est. Ita ut illud recte in hac materi
dici posse uideo, adhuc sub ipso iudice lis est. Quamobrem propositis prima
aliorum opinionibus , S diligenter nostra consuetudine examinatis , con bimur ostendere uer itatem, atque pi sertim Galenutia semper mille in hoc
argumen o Di ipsi maximj consentientem. Ioannes itaque rimulas pris sitae
186쪽
Asitae, quaestioni satisfacit his verbis. Simplicem venarum cachochim ainsecta
vena minuere tutum est ac utile, copiae tamen ac virium ratione suscepta: licet enim in hac dum vena secatur omnes humores aequabiliter prodeant, eademque,ac ante' restet humqrum portio: quoniam tamen detracta oneris portione, quo natura premebatur vires nihilo imbecilliores, sed alacriores pisrunque evadunt, quod reliquum est facilii erunt, minoreque negotio domunt, atque conficiunt. Ita sane per continuas febres cum humorum sem- ma etiam num cruditas, de putredo in uenis cst, pleri laque missis sanguine , urinae quq rubeae crassae, & perturbatae sucrant, mox puriores ain parent , concoctionisque notas exhibent. Ita quide ex artis principi s isth epraecepta duci uidentur, atque stabiliri, ut in secanda uena perinde atque in
B diiudicandis litibus, lacti quam iuris quaestio saepe sit obscurior. J & parum
infra addidit. Itaque ex iis solum notis, quae uniuscuiuique humoris exi perantiam denunciant, venae sectio tuto deconi potest: hec una omnium humorum, qui in venis maioribus conditi sunt uitio expedite sucurrit, eosque liberat: si illinc, non autem ex male assectis ii steribus originem habet: tum
enim ut aliquando plenius exequemur pr santior accomodatiorque purgatio J haec ille. Quae limitationem , atque maiorem mea quidcm sententia ) dilucidationem postulant. Si enim per cachochimiam uenarum intelligit plenitudinem quo ad uires, nihil est, quod faciat difficultatem : si uero
abundantiam illius humoris cum sanguine audire uult, qui a natura sanguinis dissideat: id utique non uidetur mihi habere veritatem . nam primum C subuertitur illud commune medicorum omnium decretum, quo passim non Galenus modo, sed alij in uniuersum utiliatur: humores quantitate peccantes
venae sectiones qualitate vero purgatione corrigendos: at hic proponitur simplex cachochimia in venis existens . Addito his , uideri malit ex hac opinione subuerti indicatione curandi. Nam ubi in uenis bilis excrementiti contineatur sic ponamus sanguini permista; scopus medici non est evacuare sanguinem, cum illius causa nullum adueniat malum , at bilem purgare: sic enim sanguis redditur purior, atque sincerior.Verum quia permista est aguini, opus est illam segregare: quae res fieri non potest uene sectione, ut pote quae confuses omnes humores evacuet: sed hoc munus solius est purgationis, ut a Galeno traditum est libro de facultatibus purgantium medicamentorum, D&a nobis in commentari js illius libri declaratu. Deinde urget, quod si verum est, quod talia purgare oportet, qualia debent purgari, ut frequerer admonuit Galenus & Hippocrates: in hac actione , quae fit uenae sectione humores uacuamus, qui educendi non sunt: quin imo multo maior est quantitas hum rum, qui boni cum snt vacuantur; quam portio humoris peccantis: una siquidem bilis consistit in venis expurganda : nos vero huius educendae causa simul cuacuamus sanguine, in quo quatuor insunt succi , siue partes sanguineae humano corpori maxime utiles; cum nutriant singulas partes, & calor natim resis a sanguine perseuerantiam habeat, ut recte a Ges o dictum sitit. Consimili argumentandi ratione utitur ille aduersiis Erasistiam proponentem in diam pro vacuatione sanguinis confluentis ad phlegmonem: inquit ille. Inedia totam corporis habitum aequalitar euacuat, di carnes colliquat: sed istud
187쪽
inquit) nequaquam conuenit: eur enim quis id evacuet , quod ei iacuati mne opus non habet aut cur eliquet carnes , cum fangumem subtrahere liceat 3 sic pariter ego inquam , cur sanguinem euacuas, s bilis purganda i .cur est in uacuas humorem , cuius conseruatio in corpore maximam istilitatem affert ob has cair , ac etiam alias , quas explanabo in- .sta, haec Femclij opinio suspectrii detur mihi. Sed certe plurimum deis
standa est aliorum sententia, qui contendunt in omni cachocli linia, quocum que loco adsit, venae sectionem contrenire, modo tamen magnus cxistat mor-hus. hi quidem nullam amplius adhibendam esse distinctionem consulunt; sed statim confiigiendum ad ranerosiuni hoc praesidium, siue fit crit cachochimia ab humoribus calidis, siue ab humoribus frigidis procreata: haec sane adeo absirrda opinio est, ut hactenus ab irdiore sertassis inuenire no licueriti Pham qui in omnibus magnis morbis emissionem sanguinis admittimi, quando calidi, acresque humores faciunt negotium , siue in uenis, sue extra umnas contineantur, modo tamen uires ualidae sint, quamuis aberret a scopo,
tamen probabiliorem habuisse opinioncm videntur: Verum quia horum opinionem reprobauimus libro primo tractationis huius, hoc loco non est pluribus redarguenda. Quandoquidem de eo argumento amplius nolo disserere, quod semel a me acurate pertractatum fuit, cum sciam superita nem l quacitatem esse eadem eisdem de rebus inculcare, in quod uitium recentiores medici quidam non modo bis, teriae, sed quater, uel etiam saepius inmiest is commentariis, & libris eadem de eisdem iterantes , incurrerunt, ego voro cum quid semel rationibus firmaui, eo postea in aliis libris utor: eiusq; Glammatim iacio mentionem: Ad me id alibi ostendisse commoneo. Quid igittar sentiendu3 Nempe in cachochimia exquisita siue, sit in venis, siue extra u nas non honuenire venae sectioncm : at in ea, quae non ita sit exquisita quam etiam haud imerito plenitudinem secundum quid uocare possumus inutile non esse remedium: utrunque declarandum ex Galeni placitis , ne in hac re tanti alioquin mometi midiosae iuuetuti deesse uidear . Libro sexto de sani late tuenda sic scribit. At si sanguinis quidem abundantiam corpus acumi lauit, mittendus is est , sin uitiosium succum uacuandus hic medicamento est, quod superantem humorem purget J& quarto eiusdem tractationis libro, e limandu est ait cu sanguinis ne copia, an cu crudis humoribus, an per se soliis c6sistatuitiosiis siccus, qtii lassitudine creat:na si cu sanguinis copia, aut vena in ucideda, aut aliquid quod tantunde ualet, agedu. sane tantundem possunt haec Quibus haemorroides sunt retenta', si has emiseris: si mulieri menstrua coimsuetudo cessauerit , hanc prouoces: si quibus horum nihil est , si malleolos scalpello incides: post haec aluus eo medicamento deiicienda est, quod maxime accomodatum malo succo sit . quod si uitios tantum succi, hique citra sanguinis copiam ibi sint, purgatio petenda est, quae in sestanti excremento se accommoda J atque ruinis in decimotertio methodi medendi de missione santuinis hoc modo loquius est: has uacuationes indicat ipsa copia: sicut etiani uccorum uitium reuundantis sicci purgationem J & alibi rursus. Nam quoniam cin uit alii prius, quam ad exacuim sanguinem nutrimentum peru nit, veluti semicocti sunt. ali; prorsis incocti, crudique : alij paulo absunt
a sanguinis socina: rursus alij sanguinis faciendi, seu ut ita dicam sanguifi
188쪽
eationis ueluti ultima pars, qui utique excessi caloriis proueniunt quorum alij paululum, alij plus, alij plurimum a sanguine receiserunt ubi paululum,
vel citra sanguinem restitum, uel ultra processum est, audacter mittendus sataguis est, ubi plus consideratius agendum : ubi plurimum in his nullo modo mittendus est. Inspicere uero ,& quantitatem conuenit , ut verbi gratia , si bonus sanguis existius sit, reliquus uero si iccus plurimus, utique in his at stinendum est a languinis detractione, sin is quidem exiguus , sanguis vero .copiosus, audactar incidenda uena est. J Alios praetermitto Galeni locos cum hi mihi sint satis ad comprobandam primi pronunciati veritatem: CSterum quod attinet ad secundum animaduertendum est, cachochimiam inquisitam dici, quando humores excrementi iij nimium pbundant, siue in uenis, siue
in extra uenas: atque siue putrefacti sipi, siue non sint putrefacti, ut alio in opere a nobis demonstratum fuit. Non exquisita vero, quando citra purioris pq rtis sanguinis incrementum aliqua ex tribus superabundat: ut sanguis biliosus pituitolus,& melancolicus. Dicitur haec cachochimia , quia multitudo n .est,.quoniam neque omnes sicci venarum ueteri semata proportione adapientur: neque unus aliquis, aut duo increscunt cum puriori sanguinis partes: horro ut prior affectus uitiosi succi , sic hic posterior duplex statuitur: aliqua do enim succi putrescue: aliquando inuenis citra putredine increscunt : ubi saguis putrefieri incipit,magas refert affectiis natura cachochimiae: ubi uero id . non patitur, ad plenitudinis naturam proximius ac dit. Hunc igitur re te vocabimus misti m , quatenus humor a sanguinis natura non distat , eatentis cachochimia simpliciter non est. Quatenus non est adaucta purior sanguinis pars, simplex multitudo nuncupari non debet. Putrescens uero sanguis dμ-pliciter potest affectus csse, aut putredine incipiente leui. qui de illa , qua cum adhuc bonitas natum consistit, haecque adhuc dicitur plenitudo inquit Galenus libro secundo aphorismorum decimoseptimo ) aut putredine sordi , consumata: haec amplius dici non potest plenitudo, ut potu quae in exqui- sitam cachochimiam degenerauit. Igitur haec plenitudo secundum quid, shecachochimia non exquista smyuinis emissione tuto admodum corrigeniri Causa est huius res,quod uenae sectio alia de ratione instituta non est, nasi ut vacuetur sanguis: at vacuandus est cum redditus est naturae mutilis: fit mutilis dupliciter: uno modo cum putrescit, alio modo cum adaugetur: ut Gai Dienus docuit nono methodi capite undecimo. Ars ipla, cum sanguinis partes in uenis adaugentur, aut a natura sua mutari iam incipiunt, non inuenit aliud oportunius presidium uacuationis ipsa sectione uenae : non cnim datur pharmacum sanguinem expurgans: & per inferiorem partem coli qu :sraesidio igitur oportiiniori dei tituta, ubi sanguinis aut bilios, aut melanc0ci, aut pituitosi abundantia in venis consistat, protinus corrigenda est uena incisa. hac ratione in ardentissimis febribus, quarum semes est sanguinis W-
mussi mi , & bilios abundantia semiputrescentis Nam ebullitione, di caliditate magis, quam putredine facit negotium o tuto uenam incidimus: scin quartana s sanguinis melancolici, & crassi adiuerit picnitudo Galenus hoc .i genus admittit praesidi): admonetque abstinendum, si pro crasso , re nigro; --nuis, ar favus apparuerit primo ad Glauconem capite duod imo. In icta
189쪽
ho in crio pituitosius increuit sanguis phlebotomiam exercendam esse docuit Elibro decimotertio methodi capite primo: quamuis id ratione reuulsionis factum susse scribat. Hoc distat huius plenitudinis secundum quid curatio a
plenitudine ab luta: quod haec imiorem quantitatem sanguinis euacuari porse indicat: illa vero minorandam inanitionein siladet : quia in superiori a qualis vacuatio succorum omnium excedentium fit: in alia non fit aequalis: sed si.nul cum una parte , in qua inest uitium , aut in mala qualitate , aut
quantitate ι uacuatio fit aliarum trium secundum naturam optime ha bentium : admittenda est tamen quoniam alia non datur uia, qua commode
sataginem illum 'ex uenis uacuare liceat. A lia est praeterea plenitudo secui dum quid, assectus inquam permistus ex inalo succo, & abundantia sanguinis , in quo utroque indigemus remedio purgatione, & phlebotomia, unum Fque substitui potest loco alterius , si Arce contigerit uenae sectionem nisse pretermissam: ut Galenus docuit libro quarto de menda sanitate.
nae sectionem indicari Medici Nouatores arbitrentur. Caput m.
V a ratione in malorum succorum abundantia conueniat uena sectio superiori capite demonstratum est a nobis. Nunc doceamus, quibum rationibus moti medici quidam nostri temporis Geontrarium sentiendum csse probauerint. Vbi enim illorum fuerint difficultates explanatae, iam nihil amplius reliquum his bit prima haec pars nostra methodi, qua inuestigare conamur quid uere indicet uenae sectionem. Itaque arbitranair in Cachochimia venς sectionein conuenire, primum qua phlebotomia est evacuatio uniuersalis , qua omnes
humores educuntur e uenis: si in 1llis continebitur praeternaturam aut biliosum, aut melancoliciim, aut pituitosirin, aut serosum excrementum sanguini permixtum, C. ir aperta uena una cum sanguine non profluxerit Quid impedimento erit huic vacuationi deinde vero Avicenna in capite vigesimo stetionis quartae primi libri asseruit: Uens sectionem conuenire, aut propter sanguinis quantitatem, aut sanguinis uitium, aut utriusque causa r eius ue Hba habent in hunc modum. Praecipue uero secanda est uena duplici hominum generi: nempe uel morbis obnoxiis, ut qui in eos currunt, ubi sanguis ex iperet: vel iis qui in eos iam inciderunt: in enim omnibus vel propter sanguinis exuperantiam, uel eius uitium, vel utrunque sanguis detrahitur. JAt vero sanguinis vitium id est cachochimia . Praeterea conuenit in i hribus putridis uenae sectio: etiamsi non sit necessaria. at illas a malis succis concitari adeo certum est, ut certius nihil esse possit. Avicenna in eodem capite id cxposuit, cum dixit. Nonnunquam etiam in ipsis sebribus fit uenae incisio, l .cet ea opus non si, ut materia imminuta, reliquum natura facilius euincat: praesertim ubi habitudo, aetas, uires,& reliqua consentiunt. Juram rem multo antea dixerat Galenus libro undecim methodi medendi
190쪽
i A capite decimoquinto. Ad haec uero Nouatores quidam nostru temporis in hunc fere modum ratiocinantur. Phlebotomia tunc est necessaria, cum adsunt scopi venae sectionem indicantes: at qui in fimplici cachochimia adiunteiuscemodi scopi: in ea igitur Phlebotomia necessaria est. assumptio imitam habet difficultatem : Minor probatur ex duplici scopo, qui ad remedij usum requiritur , magnitudine stilicet morbi , et uirium robore. Etenim quod magni morbi a caci chimia fiant adeo certum est, qualia quod certissimum: vires autem validas existere, quae proxime diximus, apertum faciuntia Coi firmant praeterea a simili. Nam quemadmodum in plenitudine non setan conuenit venae sectio, sed etiam purgatio Galeni testimonio quarto methodisixto , & quinto de sanitate tuenda : Sic etiam in cachochimia utrunt B que remedium tuto poterat administrari : huic cachochimiae conuenire purgationem , sed mordicus negant solatia conuenire . Putantque pra terra Galenum hoc passim docuisse , cum disputans aduersus Erasistratum, ut illi dicunt, ostendit: Uenae lectionem perperam in sela sindrome placi rica obseruari: cum multoties sanguis mittatur sine plenitudine: atque etiam haud semper plenitudine praesente liceat uenam sξcare. Deinde uero si hi mores a sanguinis natura distaverint, atque fluxerint ab una parte ad aliam ratione reuulsionis uenae sectionem conuenire , minime autem purgationem contendunt. Idcirco in phrenetide, in letargo, in crudorum humorum c ζia, alijsque id genus quaplurimisafluetibus a ita cachochimia procreatis phleotomiam admittendam esse omnes probati auctores unanimi consensu v C luerunt. His etiam addere oportet illa, de quibus Primo libro mentionem secimus. Sed iam cum his disputemus.
sit vacuatio : quodque hac de causa novi conuenias cata chimiae. Caput IIII.
D s τ v L A τ hic Iocus, ut primum in genere doceamus, qu modo venae sectio uniuer alis nuncupetur vacuatio: atque utrum
ex hoc principio recte deducant conuenire illam in cachochimia. Cum igitur profluens , liquidusque sic sanguis , quisquis secto laco vicinior existit, primus exilit, deinde pii illi tu
cius continuatusque est: deinceps uero toriis, non modo e uenis,& arterijs, verum etiam ex uisceribiis, S ex habitu corporis emanat: Est enim admirabilis quaedam continuatio, stricique venarum , per quam sanguis se totus transfunditur, ut patente uia uniuersus plerunque cum anima excedat . fit au- tem sanguinis per uenaes, & arterias transinissio,dum toto corpore analogia
quaedam & aequabilitas sit. nam innanitae, & indigentes partes fibris obliquis trahunt ἡ plenioribus, & pleniores illi stibsidio ueniunt , copiaque grauatae in uacuas illas onus suum deponunt. Adde quM fusus, & liquidus humor sponte sua decliuiores, inanesque regrones consequitur in easque Procumbit. Hac igitur ratione co p is uniuersium euacuam, de omnes humor educens, cx quibus coustituitur M. a languinis. inuuia salis euacuatio non immeritS