장음표시 사용
241쪽
sent: qu n etiam aliqui in morbos inciderunt longos , postquam Immodica Einnanitione resoluta naturalis uis fuit. Alia cum immodicae vacuationis noxam sarcire non potuissent, in omne reliquum uitae tempus totius corporis
temperamentum redditum est frigidius J haec ille. Hisce duobus casibus quibus venam incidere expedit usque ad animi dei quium, addere tertium etiam oportet scilicet lassitudinem tensivam , & phlegmonosam : in qua eandem vacuationis quantitatem esse perutilem Galenus declarauit in libro quinto de
nem ad animi deliquium purgante mcdicamento. sCaput XIII.
I xl Mus hucusque quomodo liceat vacuare usque ad animi d
liquium secta vena: nunc vero doceamus an pariter eadem ratione purgare oporteat usque ad animi deliquium : Putant rocentiores quidam medici in utroque vacuationis genere conuenire extremam hanc vacuationem : sed, ut ego sentio, res existit
plena dissensionis dunlici de causi. Prima sumitur a medicamento purgante: Alia vero ab ipsa uirtute. Medicamentum purgans ubi ualidissime pia gauerit, non subi)citur nostri potestati, ut eius actionem cohibere, de impe dire liceat nobis, ubi placuerit. Ponamus aegrotum in animi desectiim inci Goere ui purgationis, quam adhibebimus qua so) diligentiam, ut non sequatur syncopes, S tandem ipsa mors fortassis inquies) medicamentis utemur adstringentibus , & uim purgatoriam hebetatibus. Id certe faciendum est: sed quam habere cetitudinem possumus, quod haec suo munere fungantur: aliquando enim adeo inrenitant medicamenta , ut nullo prisd iorum genere possint refrenari . Res profecto uidetur mihi nimis periculosa, & crudelis, ut rectius loquar hominem committere alicui remedio: cuius euentus sit periculi plenus, ut in pharmaco purgante contingit: secus omnino res habet in phlebotomia: quam ubi uoluerimus sistere , statim possimus digito in posito: idcirco dicebat Galenus, quod exhibito purgante medicamento on Hii a contingunt sertuna administratrice libro de venae sectione aduersus Erasi- stratum. Accedit huic virtutis consideratio, quoniam quando indigemus me dicamentis purgantibas, corpus ut plurimum malis humoribus resertum est: a quibus vires baud parum imbecilis fiunt. Quomodo ergo sperabimus eas citra maximum illarum detrimentum usque ad animi desectum vacuationem serre posse: hae de causa continuo suspecta luit eiuscemodi purgatio : quam rem ut innueret:Magnus Avicenna in quarta sectione primi libri capite tertio, sic scriptiim reliquit. Ideoque minus detrimentum sequitur : aliquid superflui relinquere, quod euacuatione indigeat, quam exquisite vacilare , viminaque eo perduccre, ut vires exoluantur: natarea enim illud residuum s
pissime resoluit. J Ex quibus patet purgationes usque ad animi deliquium non esse ducendas et nisi tamen aliquando contingat aegrotum animo defc
242쪽
Are ob humorum acrimoniam, aut malignum aliquempiam uaporem.
trarium ex Hippocrate, O Galeno persuadent. Caput XIIII.
A1T ExuM Galeni sententia primo aphorismorum vigesimotertio, non. mediocrem dissicultatem faciunt: verba enim sic habent. In maximis vero doloribus nullum piaesentius noui remedium ea uacuatione , quae ad la pol iam usque fiat, cum ea tamen
distinctione, ut intelligatur phlebotomia ne, an purgatione ad defectu usque animi uti conueniat, qua re demonstrauimus in commentari js , quos de phlebotomia conscripsimus J i3s verbis dicere uidetur euacuationem pharmaco fieri poste usque ad animi deliquium. Adaugent dissicultatem Hippocratis vesta in eo aphorismo, in quo sic dicit. Deiectiones non sunt multitudine extimandae, sed si talia uacuentur , qualia uacuari debent,&facile ferunt: at ue etiam usque ad animi deliquium ducendum est, si uires serant. J Certissimum est loqui Hippocratem in eo aphorismo de vacuati ne, quae fit medicamento purgante: quia dicit , si talia purgentur , qualia. Jaliae uerba semper intelliguntur de cachochimia , & de purgatione , ut comit ex Galeni verbis libro primo aphorismorum commentario secundo . C Rursiis, hoc verbum. Deiectiones 2 idem manifestum faciunt: quia nomine deiectionis languinis uacuationem complecti uon possumus: addens postea usque ad animi deliquium vacuandum, uidetur rem apertissime pronunciasse. Equidem fateor, hosce duos Iocos plurimum urgere: quibus tamen in hunc modum satis accommodate satisfieri potest. Quod attinet ad Galeni sententiam dicere possumus, ut alijs etiam placuit antiquioribus , illius verba non esse intelligenda, nisi de uacuatione persectionem venae: etenim in uehementissimis do oribus conuenit aliquando sanguinem mittere usque ad animi d liquium, aliquando neque remedium conuenit, neque modus vacuationis: propterea cst adhibenda distinctio: utrum purgare , an sanguinem detrahere conueniat: ut Iibro de phlebotomia demonstrauit. In quo nullum verbum
D fecit purgandum sore usque ad animi deliquium: sed cospicuam distinguet
di rationem docuit, an noc , an illo utendum sit generos O remedio. Coi firmant explanationcm nostram , quod haec verba in commentario a Leoniceno posita: Ad desectiim usque animi. J in suibuslam antiquis codicibus
non leguntair: ut alios etiam antea animaduertisse scio. Ad Hippocratcm vero quid respondcbimus Ncmpe in aphorismo paries adesse duas: quarum prior de purgatione intelligitur : posterior autem de uenae sectione : quae t men pars proposita est in uirtute prioris partis: quandoquidem conserre, &facile ferre , non solum debet intelligi de qualitate humorum peccantium , sed etiam de quantitate, ut omnibus esse manifestissimum arbitror. Dici etiamstet, si uolumus veteres hanc admississe uacuationem extremam , id illos
iaciundum raro consuluisse , atque in affectibus maximis , in quibus melius Aa erat '
243쪽
erat aliquid agendo periclitari , quam nihil agendo, aut procrastinando pN Triculum augere aegrotantis: quod ii fiat, ordinaria non erit curatio, sed co dia ob melioris cuiusdam boni rationem instituta.
er quomodo ars imitetur naturam.
E s μου n1 A M vs modo siggillatim rationibus Averrois . Ad primam itaque, cum ille dicit artem imitari naturam, atque id . . circo nunquam ad animi defectionem usque vacuandum pro re F ponsione primum obiicio Averror. Natura in principi y mo borum nunquam bene uacuat : at vero ars ipse aliquando id
optime facit: ut quando turgentem materiam , aut humores venenatos educit . In aliquo tempore naturae motus in aliquando peximus, laetatisque: hune s iaciat ars ipsi, siliitaris erit : quam rein Hippocratis confirmat se tentia in quarto aphorismorum cum ait. Deiectiones nigrae , qualis est iam quis niger siue sine sebre, siue cum sebre venientes pessimae: & quanto colores plures fuerint, peius: cum medicamento uero melius,& quanto col res plures fuerint, non praui. J Quomodo igitur statuemus artem in his imitari naturam Ars equidem ipse aliquando naturam operantem imitatur: ali-Gquando naturam imbecillam adiuuat : aliquando ipse per se operatur tanquaarchitectomica: in qua re euadat ars longe superior natura. Siquidem lux tos artus reponit, uulnerisque disiuncta labra adducit, uenam incidit, secat, urit , & in aliis non paucis eurationis pracipuam administrat partem: quaminime aggredi potest natura. Amplius illud etiam obseruiuidum est artem imitari naturam tum in iis, quae facit natura: tum etiam in iis, quae non rucit . In i)s quidem quae lacit natura , dicitur ars ipsa dupliciter imitari ii turam : uno modo cum illam adiuuat non persecte propter imbecillitatem
operantem: hac ratione purgationes inllituit per eas regiones , per quas natura tentat: cum alioquin periculum sit, ne morbi reliquiae temporis progre se faciant recidiuam: alio modo naturam imitanir , quando illa nihil in uet : ut quoniam natura concoctam solci expurgare materiam iamque appa- Hrentibus signis persei e coctionis, nihil illa moueat: tunc officium est medici mouere hora motus naturae. Porro in illis etiam, quae nunquam secit natura, eam imitatur medicus in hunc sensum . quia eo modo res iacit, proci ratque, quo modo natura laceret: s opus illud efficeret. Ars domum tacit ad imitationem naturae, non quod haec aliquando domum fabricet : sed quias seceret domum, eodem modo fabricaretur, ut in inquit Auermes.Scinditur a medico saperflua caro: eandem excinderet natura si posset: An in t tano prouocat seb m, eandcm prouocaret natura, si liceret. Has ita positis ficilis est ad priorem rationem responi so. Nam ponamus verum esse natim iam nunquam ad animi destationem, usque uacuare : non propterae sequitur,
244쪽
in quin id ipsum urgente necessitate sacere aliquando ipsa ars debeat: nam si natura id iacere consueuiiset, ad illius imitationem altio artificialis suisset excogitata: ruinis quia non fit a natura, ad illis exemplar latium dicitur opus, si ita ura id pollet efficere: Deinde falsum esse dico nunquam naturam ad aninii descetum usque vacuare: nam aliquando bonas uidi crisus per uomnum dabas per inferiorem alui in tactas utque ad animi desectum : quarum cauia aegroti fuerunt sannati restituti: hec ad primam.
non dari νacuationem , quin iacicantur boni h mores aut spiritus: di sumtur ratione Tricie, j. caput XVI.
D secundam ratiocinationem dicimus, quod humores , qtii v cuantur , non sinat simpliciter loni: etenim malus humor dimpliciter Scitur: vel qualitate , uel quantitate: iam sanguis phi
botomia vacuatus malus est multitudine , quia vereri oportet
ne, aut suis et calorem naturalem, aut vasa nimium distendcndo rumpat, aut ne sebito ad nobilem aliquampiam appellat paniculam: nunc sellim uacuamus. Secundo etiam respondetur admittendo aliquam uacuari a nobis portionem humoris boni: quod non est propterea eius modi uacu
Ctio culpanda: sed si ex duobus malis id perpetuo eligendum est, quod mianus est malum: hanc vacuandi rationem usque ad animi deliquium consulto eligemus, tanquam inulto minus malum , quam ipsa sit mori. Deinde sciendum est nullam excogitari posse uacuationem, qui non educat aliquam po tionem bonorum humorum, aut spirituum:& tamen haud eas detestamur: detur igitur. aliquid spiritu e iubstantiae , & bonorum humorum uacuarii, non debet praeterea culpari medicus ratione huius quantitatis. Ad tertiam respondemiis per accidens furguine misso totum corpus refrigerari : adhiberi tamen debet, atque necessitate urgente exerceri, non ob eam causam, sed ut ingentem multitudinem vacuemus : quae sua natura , ubi leuioribus praesidi, nequeat educi, phlebotomiam indarat. Supponitq; hic Averro unuin, . D quod omnium iudicio falsum esse constat : nempe uiro ec haci vacuatione
intantum debilitari, ut de caetero non possit humores resi quos euincere , a que siperare: nam nos ipsi consemus uires adhuc ualidas adco conseruari,quod postea eritin iaciat uacitando illos per. uomiturn , per inferiorem aluum,& per sudorem; ut ex Galeni Historiis apertum est nono methodi relati4 , capite quinto, Decepit Averrohem, quod differentiam ignorauit inter animi deliquium, de syncopem : Ad rationes Haeremiae Triucria quid attinet
respondere constat enim nullam habere difficultatem : nunquam ad sync pem aegrotum perducemus: ad animi deliquium aliquando urgente necessitate. Postremum vero licci animo delinquant aegroti : tamen virtus scrre potest hanc uacuationem. Quia non tantum dissipantur, quantum In syncope, idcirco vires adhuc existentes validae reliquias humorum inpurgant.
245쪽
QUIBUS DE CAVSIS VENDAE SECTIO SIT
repetenda. caput XVII. V o u 1 u hactenus demonstratum est a nobἰs Iicere medico
generoso , ac in ariis operibus exercitato, sanguinis detracti nem admittere usque ad animi deliquium: & qui affectus tan
tam vacuationem exigant, quave ratione Averrois arsument
tionibus satisfaciendum sit : Nunc reliquum est, ut doceamus pricepta ad venae sectionem reiterandam opportuna. In primis verb explanandum venit, quibus de causis uenae sectionis iteratio sit instituta : mox de reliquis agemus. Tres inuenio causas huius instituti: una est, ut revulsos, Pcilior, certiorque instituatur. Alia, ut uires imbecilliores eam tutius serre possent. Tenia, ut sanguis extra maiores venas in habitum corporis iam si a sus ad eas deducatur, ipsa postea iteratione vacuandus. Cum euacuatio multi sua proposita est , qua humores confluentes debent motu contrario, ac etiam in contrarijs partibus moueri , quanto magis ipsam venam frequenter secuerimus, tanto facilius assuescent humores motu contrarior atque haec sane uera est reuellendi ratio e quam qui in artis operibus non exercent, nunquam possunt aliquid affatu dignum pro curatione reumaticorum affectuum moliri. Idcirco sumatur commune, atque indubitatum axioma in arie in dica, fluxiones a sanguinis impetu concitatas, nulla tutiori sanari posse rati rine, quam repetita uenae sectione. De qua inuenio a Galeno sic fuisse scrip um libro huic tractationi dicato. Proinde satius est tam copiosis vacuationibus abstinere, nisi magna incumbat necessitas. Quin & reuulsionem, non leuem de ipsum auxilium , quodque saepe secta adhibetur vena, quanto maiorem in numerum particulares auxeris detractiones, tanto efficaciorem eis ceris. J Graecos vero authores , qui post Galenum de hac eadem materia tractarunt, Oribasum, Aetium, Paulum, Actuarium a Deinde uerb Arabas omnes praesertim vero Avicennam horum praecipuum , de maximum Galeni imitatorem, eodem fium vis axiomate in reuulsione perficiunda multo certius est, quam quod debeat hoc Ioco explanari. Porro instituitur etiam repetitio venae, dum sola vacuatio proponitur , ut quando imbecillior aliqua ciex parte uirtus est, quam quod ferre possit uacuationem simultaneam: han que vacuandi rationem me non infrequenter obseruasse viderunt quamplures in iis in quibus, aut in toto corpore, aut in primis uenis pituitosorum humorum inerat copia simul cum sanguinis abundantia: nam pauculo sanguine d
tracto protinus mel rosaceum Euccarinum exhibeo cum ovinolite, aut ac
lato Glippo simplici, addito decocto aliquopiam incidenti es origano, an
tho, menta, amaraco , alijsque id genus : ac ita quidem rursu sanguinem diminuo , nonnunquam eodem die , si affectus urgere uidebitur: interdum tertio die , atque tum pollea rursus incidentibus, detergentibusque utor: posteaque, si oportere iudicauerim, denuo sanguinem minuo, donec totam
udinem euacuatam fuisse probabiliter cognoscam. Quod si crudi humo
246쪽
A res non fiat, sed praui, expurgo illos, mox autem copiam sanguinis minutarersus eosdem artis beneficio praeparatos pharmaco pursanti educo, & secundo multitudinem uacuo: hacque contemperatione tutissimam medendi rati nem , & rationalem instituo. Caeterum tertia causa huius consa, est, quam do ex carnibus ad maiores venas attrahere volumus sua ine, atq; lasiitudine illam grauissimam, & maxime periculosam sanare inlimi imus. Magna exustens in carnibus copia sanguinis per culaneos meatus tota expurgari non potest: atque etiam si posset, id tuto non fieret: quia longiori tempore india rei ad eiuscemodi opus, quam morbi vehementia pollulam , praestat idci
co vacuare multitudinem, & interponere tempus aliquod , ut uenae exinaniatae sanguinem ex parius uenis carnium,& habitus corporis attrahant ad voB nas maiores. Hanc medendi rationem Galenum instituisse conflat, quemaa. modum supra mani&stum secimus. Ex ijs colligendum est, nullam morbum vacuationem per se indicantem , si Iasiitudinem hanc phlegmonosam exciapias, postulare iterationem. Quorsum enim si mel& confessim liberare potes, procrastinandum duceres extremis morbis extrema remedia debenturiatque in acutis eadem die medicari oponet, nam tardare malum est. Quamobrem tota ratio iterationis fere ab hisce duobus pendet , scilicet a uirtutis imbecillitate, ac a morbo reumatico , a quibus indicatio eius modi sum,tur. Quae ad duo pertinere videtur mihi, nempe ad quantitatem, de admodum vacuandi. Illam respicit ob vices multiplicatas , mimeriurique: cuius causa ad quantitatem refertur discretam. Hunc vero respicit in relatione ad C vacuationem, quae subito,& confestim fit.
obseruando dubitationes. Capta X VIII.
A c et E M v x iterationis necessitatem inuenimus: nunc de inter uallo tractandum est. circa quod haud exiguae adesse iudentur
mihi dissicultates. Nam Galenus, Oribasus, Avicenna, & alij
antiquiores qusdam praecepta tradiderunt, quae postea in artis operibus minime exequuntur. Proponunt enim eodem die r
D petendam uenet sect onem , si vacuationis gratia adhibeatur : at si revulsionis posse usque ad tertium, de fortastis etiam quartum diem extendi, & pror
gari . At neutrum exequuntur . Namque cum proponit Gi Galenus O cuare plenitudinem cum humorum crudorum copia consistentem tertio etiadie sanguinem mittit, prorogatque usque in illum diem : locum hunc si prafrequenter citauimus ex libro de ratione curandi per venet sectionem , .atque sumus etiam inteFritati. Deinde vero dum reuellit aliquando eodem die , ter , & quater venam incidit, ut infra docebimus: contrarium iaciundum admonuit libro quinto de lanitate tuenda , quando curationem pros,quitur ex instituto suae tractationis lassitudinis phlegmonosae ubi dat praec pium prorogandam iterationem in tertium usque diem. Quod vero ad ipsas attinet rationes apparet in vacuatione posse tutissime prorogari inte assum.
247쪽
sit ornoter imbecillas uires diem unum , aut a terum inta
li 0ς p se ia aeuiisiimo, in quo celeriter succurinti indi ' 'i heuulsione' facienda accommodato, prorogare illud in diem te auxilio pro xς eii in sis ine o utero, ex naribus, '
fra medicina tentaretur. Idcirco multo conuenientius uideri possct pro ipsa
α repetitionem, ne fieri posse asseuerant, probabili Ouadam, immo, εἰ Π, mu necessaria ducti coniectura ex uerbis Galeni sumpta. Qitandoquidem docuit ille non esse numerum dierum obseruandum , ut quis ani tauo uenam incideret, sed robur iurium,S magnitudine morbi, quibus Praesentibus scopis etiamsi uigesimus si a morbi principio dies, remediucomicilire. Ita quidem illi putant in uenae sectione repetenda nullum G tum de interuallo dari posse pLeceptum. Hac ducti ratione ubi morbum in prauescere uident, nullo amplius adhibito respectu ad uitam uens sectionem L. ad sacra ancoram coniugiunt : quasi quod generosuraliud,&nimis Mcommodatum pro morbis ipse profligandis inuenarino possit remediu . H Tm tuerit os tantius ,& negligentius ut a nouatoribus fit mediae nota teniporis contemplatus, occasionem pasiim inueniet mendi Gala quod de una eademque re uaria admodum precepta tradere ii deatur, sua- non observet principia. Hoc cene facile tolerari potat, cum homo see H t & pro omnium natura communi potuerat etiam aberrare . Sed certe imrenda non ust a nobis perniciosis ima haec humano generi opimo : non quod Galeno cor tradicat, sed quod omni probabili ratione careat, sitque excogitata in perniciem mortalium. Hac de causa, quoad eius fieri potest , mi et tus extirpanda est, nullo habito nostra consuetudine perloirarum respectu. Ad hanc igitur explanationem accedentes docebimus maxime utara Prram . Principio in hunc modum desumpto.
248쪽
ri beantnaec Ogratia morationis ex Augonj sententia. Caput XIX.
V M DA M s u Tu M huiusce nosti s methodi fuit duabus dumtaxat de causis uenae sectionem mille institutam : una suit euacuatio: alia reuulsio . Doceamus prius praecepta in euacuatione obse uanda, mox de reuulsione nostra transiget oratio. Primum it que sit praeceptum. Venae sectionis repetitio ratione praeserit B tionis instituta, potest usque ad tertium, aut quartum diem retardari. Suin ponimus in sanguine nullam adesse labem praesentem , quia sanum non esset corpus, sed minari malum ob sanguinis plenitudinem pisentem, aut etiam suturam: Hic nulla adest nece Litas, quae nos cogat remedium accesserare: eumque vires imbecilliores existant, ferre non possitiat simultaneam vacuatio nem: idcirco repetitione indigemus,& in intcruallo aut uires nutrimus, aut cruditates detergimus: simul utrique succurritur, imbecillis uiribus ob interuallum , de nutrimentum, Plenitudini , repetitione. De hoc praecepto Io tum sitisse Galenum profiteor, quando modum docet vacuandi plenitudine, cum humorum crudorum copiam. De hoc etiam locutus est Avicenna cum inquit. Ex iuvamentis vero secundationis est, quod phlcbotomati uirtutem C cum persecutione suae uacuationis, quae est ncccssaria conservat. Et inclius quidem secundationis terminus est, ut duobus, aut tribus tardetur dicbus. JSecundum praeceptum sit . Sanguine existente putrido prope phlegmonem contento repetitio eodem die facienda est. Huius praeccpti ratio cst in promptu. Supponimus enim bonum existere in venis maioribus sanguinein, at illam , qui in paruis venis continetur esse omnino deprauatum. Cum igitur
hic debent vacuari , de non possit ob vires imbecilliores prima vice,perm nebit ille corruptus mixtus cum bono: quem pariter coinquinabit, de ad putredinem ducet, nisi stat in vacuetur. Est hoc praeceptum Galeni quarto de sanitate tuenda dum ait. Vtile est post primam detractionem tantisper inte mittere, dum aliquod eorum, qui in corpore sunt humores remigret ad ve-Dnaes: quod tamen, quoniam comittendum non est, ut in his maneat, ut pote ex dimidio corruptum, sed potius plurimum eius expellatur, idcirco de. tractionem sanguinis etiam sccundo die iteramus. J Adnotanda sunt haec
verba. quia stati iit terminum iterationis, quod summum est,die sἰquenti futurum: cum tamen antea iam iuiss)t eadem die fieri debere. Eius oratio 'in hunc modum habet. Itaque nec cunctari, nec parum detrahere conuenit ,
sed & mature educere, &, nisi quid aliud uerat,ad animi desi quium usque: optimum vero fuerit bis eodem die , si fieri potest , detrahere. J Dixi ad
notandain esse hanc Galeni sententiam contra imperitos quosdam nostr aetatis medicos, qui in Pleuritide ex eode latere sanguine mittentes in principio inflammationis: postea vero, si morbus non cedat remedio, in quinta, sexta, septima, ali sue deviccps draus v asinionem repetunt. Hac certe egr
249쪽
sia est illorum medendi ratio. In qua ut ego sentio ) peccant grauissime. V
llos enim certissimum es instituere hanc rationem curandi , ut sanguinem in phlegmone contenium euacuent, non , ut confluentem reuellant, atque
uoad eius fieri potin , assectam particulam a fluxionis impetu liberam re ant. Dixi id certissimum esse, quia si revulsio fuisset illis proposita, distam
tiores paries elegissent, ex quarum venis sanguis profusus potuisset accommodatam facere in contrarium humorum attrinionem: quia vcio proximas et gunt venas: propterea derivationem sibi ipse proposuerunt, qua potissimum cum aliqua renuisione sarguis uacuatur in phlegmone contentus. Vt ex G leni verbis colligitur, quae se habent libm huic tractationi dicato capite docimoquarto. In quibus autem iuxta sectam venam phlegmone est ingens optimum est sanguinis ,& in colore , & in consissentia mutationem expectare. J FSunt haec uerba. Iuxta sectam uenam phlegmone est ingens J etiam atque etiam animaduertenda: quia cum Galenus praecipiat uacuandum esse sanguinem in phlegmone contentum, non eligit venam distantem , sed eam , quae iuxta phlegmonem exictat ingens, & magna, hanc tundere praecipit vacuationis facilioris gratia. Supponatur haec in praesentiarum explicanda a nobis postea diligentius Iibro de reuulsione, qui erit septimus huius methodi. Haec igitur cum sic habeant , liaeso causam illi mihi dicant, pmpter quam eodem se, aut saltem secundo nollent remedium repetere Cur tanto tempore maxime necessarium remedium p rogent λ Si Galenum, Avicennam, Alios clarissimos authores imitari nolunt, quam ob causam non admittunt saltem rationem ipsam, plurimum urgentem quemadmodum sciatio ab eodem Ga Glano repostam 3 Ratio vero eiuscemodi est. In lassitudine phlegmonosa celerrime vacuandum esse pr cepit, quia ueretur, ne sanguis seminiatus, &ex dimidio putridus ex habitu corporis attractius in venis, corrumpat sanguianeam ni am: rationabilis quidem suspicio. At quid continget postea si humor multo magis corruptus, in phlegmone consistens , in venis attractus, non educatur statim λ Cur non coinquinabit sanguinem λ Semimalus potest cum coinquinare, malumque reddere non poterit idem efficere sanguis omnino malus atque corruptus 8 Sanguinem in phlegmone contentum magis p
tridum esse, quam sit in lassitudine phlegmonosa , mihi uidetur apertis inu, at si quis non credat, obstruet duo, unum in lassitudine, de qua ibi agit Galenus, nondum adesse subrem; quamuis maximum periculum minetur, ne ci- Hlo acutissima adueniat, ut ille scribit quarto de sanitate tuenda: in pleuritidenero febris putrida actu homine fatigat. Alterum , quod multis maior adest meatnum constipatio, &obstructio circa phlegmonem, quam circa corporis habitum :& propterea multo maior esse debet putredo in particula phlegm nosa, quam in lassitudine. Possum ego indubitata fide testari me non taris
obseruasse multos ex hac peruersa medendi ratione uitam cum morte con
mutasse, toto venarum sanguine coinquinato , & sordida putredine affecto, ob diuturnam moram putridi sanguinis attracti , ex phlegmone in uenas . Quid igitur, dicet sortasse aliquis agendum est, si non licet, unica uice inpleuritide tantum sanguinis uacuari , ut in phlegmone contentus educatur εrciterandam taec inquam venae stissionem eodem die, aut semel, aut bis:
250쪽
A ae missis sibsequenti semel , aut bis: hoc modo res erit in tuse: Galenu imitabimur: Ratione duce sequemur: nullum tandem aegrotis adueniet incommodum: Quamobrem hoc firmissimu sit in praesenti materia praeceptum, terminum it rationis eundem esse diem, aut quod summum sit , posterum , ubi proponiatur vacuatio sanguinis in lassitudine phlegmonosa contenti, aut in aliquapiam inflammatione. Addamus i)s aliam regulam. Si quando in omnibus venis putridus humor contineatur, huncque confestim vacuare non liceat, parum refert, si eodem die non repetatur uens sectio , modo tamen hic celerrimἡ vacuetur. Veritas regulae pendet ex ijs, quae proxime dicta sunt. Nam, si ubi magnum imminet periculum eodem die messicari expedit, cum tardare se malum : ubi tantum non adest periculum, poterit uirium causa prorogari cmB ratio . Iam sanguis putridus continetur in uenis, neque aliunde attrahitur, ut iam diximus de lassitudine, & de pleuritide, factaque priori evacuatione eadein remanet portio humorum in venis , ex qua nullum maius imminet periculum: idcirco si uires non permittunt eodem die fieri ii acuationem, ropetemus secundo, aut etiam tertio die semel, aut bis pro ut necessarium esse iudicabitur.
in iteratione facta revulsionis gratia. Caput XX.
E vacuatione satis uideor dixisse, nunc de reuulsione pertractemus: pro quare perficiunda opus est diligenter animaduertere, qualis existat fluxionis conditio, cuius magna est, ut si aperioribus libris dicebamus in eo quod magis, ac minus latitudo.
Pone maximam esse fluxionem, tunc tenere hanc regulam oportebit. Quanto citius iterationem feceris , tanto magis proficies . Regulam. declarauit Galenus & exemplis non raro confirmauit. Dicebat enim venae sectionem adhibitam gratia reuulsionis, quanto maiorem in numerum aux
iis, tanto magis sere proficuam: licebit igitur eodem die bis, et si uidebitur opominum, tertio repetere ,& sequenti dae similiter bis, donec, sedatam fuiLD se fluxionem cognoueris. Pulchram hac de re Galenus commemorat hist riam libro quinto methodi medendi: iuuenis cuiusdam, qui ex restigeratio ine instrumentorum respirationis incidit in sanguinis reiectionem huic primo die sanguinem bis detrahendum curauit: Rursus sequenti die bis: ita ut quater fuerit sanguis missus duorum dierum matio. Hunc ego imitatus sum admodum frequenter in artis operibus e prssertim vero diebus praeteritis cum nostra h c tractatio imprimi coeperat: Incidit Ioannes Baptista Ralterius, vir nobilis,& amicus meus sngularis in languinis consimilem reiectationem,
cui primo die bis, alio semel, tertio die similiter bis sanguis missus suit magna illius utilitate, de certissima securitate. Hic non doceo , quot uicibus certo debeat repeti eodem die uens sectio: quia hoc neque dici, neque striri potest, ut puta constitutum in manu prudentia medici. Non tantum ab