장음표시 사용
271쪽
A cibi copia, aut faetus inopia: satius iudicabitur prouidere matri: quippe se
lasse inlans ea ratione a periculo euadet, quod mortua matre nequibit. Ideirco hane instituere victus rationem consuevimus, ut optimorum aliment rum exiguam quantitatem saepe dantes ea correctione, ac praeparatione, qua morbus ipse postulauerit, matrem, & sartum conseruantes, morbumque neq; etiam augentes, aut quanto minus fieri potest; vacuationem sanguinis excubito moliamur repetitam duabus . aur tribus uicibus citra aliquid incommodum .
ri sint, ne faciant ab sum. Di putationis ordo e plicatus. Caput V . E priori disticultate haec sussciat dixisse. Aggredior nune ad
secundam: quae maximis implicita est dubitationibus : quand quidem Clarissimi quidam nostrae aetatis medici summopere dia
gladiantur, auxilium nonnullis admittentibus , ne praegnans inani faciat: alijs uero omnino contradicentibus . Dilucid larus hanc dicticultatem, prius explanabo, quae stapposita ponat haec tractatio ex recentiorum opinione: mox rationes eorum afferam in medium, qui non conuenire sanguinis missionem dixerunt: Tertio loco causas aborsus verus , C S necessarias enumerare conabor. Postea vero demonstrabo saluberrimum esse pro hac praeseruatione sanPinem euacuare siue sanguis ex utem fuat. siue non fluat: Postremo rationibus illorum satis iaciam.
ctatio ex aliorum sciuentia. Caput V I.
CR ipsi T quidam nostrae aetatis medicus admodum illustris hac de re disputationem satis longam, cuius hoc loco sit minam breuissimis rccentcbimus , ita tamen ut nihil necesiarium prae-t ei missilium polliceamur, is itaque primum affert causas abo sus ex Hippocrate, Galeno ,& recentioribus medicis: mox ai rem quibusdam in medium allatis fundamentis, conclusionem eiuscemodi ponit. Sanguinis missionem utero gerentibus pro praeseruatione aborsus fuem te , vel non fluente ex uteri vasis quibuslibet sanguine multo , aut exiguo inprimis, vel in medijs, seu in ultimis mensibus nullo modo faciendam sore. Probat opinionem rationibus multis, quas anteaquam asseram sigillatiin, v lo prius hominis huius h3 teso afferre . Quantum ad Hippocratem pertinet resert illius opinionem ex libro primo de morbis mulierum : in quo dicebat, quod si alicui se inae utero gerenti caput pituitosum fuerit, eaque pituita in ventriculum descendat, cum necessum sit ad id consequi nonnullos cordis assectus praetematuram, fieri aborsum. Sic etiam & ingenti inae-
272쪽
dia ,3e in ciborum fastidio periculum est, ne aborsus fiat: hoc idem volabat Efieri in largo ventris fluore, si onus aliquod graue pellauerit, si percutiatur, si saliat, si non comedat , si aliqua animi perturbatione vexetur , terreatur , si sortiter clamet, si febriat, sic etiam si crapuletur. Si uterus ipse plenus fuerit fatuoso spiritu , causa esl , ut parius esjciatur , sic si densus valde, si magnus, si paritus sit uterus ipse: si aliquo alio magno morbo , vel dolore laborat, & potissimum lumborum. Sunt etiam caulae quaedam , quae fetum
ei)ciunt: ut si quid acre, asperiam vel amarum praeter consuetudinem com dant, vel bibant potissimum primis mensibus . Ita etiam si ea comedantur,& bibantur, quae italde uentrem commouent. exsuperfluo idem exercitio seiulabore, ex maxima ventris constrictione sequitur quoque non nunquam aborsus. At uero in quinto aphorisinorum libro multa de causis abortius docuit. FNam diccbat, quod in primis,& ultimis mensbus verenda esset grauidis purgatio, tanquam de facili valens abor sum prouocare, & in aphorisino subs quoiati diccbat: quemli t morbum acutum seu cum febre seu citra febrem aducnientem utero gerentibus Letalem fore , ut pote tum fetum , cum ma trem perimentem. & in alio clarissime dixit: sanguinis missionem ex vena, causam aborsis existere: cuius causam Galenus in eius loci commentario in medium attulit. Additque aluui prossulum facere Dorsum, & in altero coimtextu declarans signa aborsiis dicebat. Si mammae utero gerenti repente fiant graciles, abortit. J Galenus autem in commentario reddens causam dicti
Hippocratis in Aphorisino asserebat, non propter aliud lanificari aborsum ex mammarum gracilitate , quam propter alimenti defectum : qui alimenti Gdesectus sequitur tum ad inaediam, tum ad sanguinis paucitatem, quae in v nis conum ibus utero. & mimis adest Rursus erispullam in utero pauidis i re laeta'em significat. Aphori sino autem quadragesimoquarto ait: De his quae
praeternaturam tenues existentes utero gerunt, necessario aborsum pati: anteaquam fetus in lucem prodeat, aut crassescat. Sed in alio inquit: quaecui quae praeter naturam crastis sinit non concipiunt. Verum in Aphorisno qua- ragesimo quinto fatebatur causam aborius in primis mensibus in eoiporibus mediocribus absque alia causa manifesta semper fore muccorem nimium, a cetabula uteri replentem, ac ex pondere ea disrumpentem non ualentibus supradictis accetabulis propter dictum pondus fetum continere: huiusque opinionis suisse Galenum scribit in sexto de locis af ctis , libro decimoquinto Hde usu partium,& libro de dissectione uteri. Prosequitur deinde eodem capite recentiorum medicorum opinionem, de causis aborsus: interim non emplicans, quos fuerit hac re imitatus recentiores, quorum alioquin maxima est
turba : ego non affero quid de his ab illo stribatur , quia in Hippocraticis
sentent ijs omnia quidem , aut maior illoriim pars , virtute saltem continet tur. Sed no praetermitto conclusione ex Galeno factam de causis aborsus, duait. Communis autem omnibus iam dictis assectibus ipsa est uteri ossensior atque huius ipsius triplex est causa et aut moles nimia, aut pondus aliquod , aut morsus. Moles ubi amplius dissendi uterus non ualet. Pondus cum s pra uires eius sit, quod continet: morsus ubi vel humores, qui prius in membranis continebantur ruptis in ipsum uterum sunt eisui: ves etiam totus par-
273쪽
A tus corruptus, & putris, ac in noxiam samem dissolutus, uteri tun in eius occasione irritat, de mordet. Posteaquam autem de causis aborsus disserui se filii uisus est diligenter, quarto capite suae tractationis sex facit Hippoth D. Prima sanguinis missionem duos habere precipuos scopos : aut enim fit
pro euacuatione tantum eorum ciccorum ,qui in venis continentur, aut cum
auersone, cum euacuatione tam ad longinqua , quam ad proxima , siue fiat ratione curationis, siue ratione praeseruationis. Secunda, quod praeseruatio, quam greci proflacticem vocant, vera, ac sincera , ut dicebat Galenus libro de constitutione artis medicae, & in libro an ars tuendae sanitatis pertineat ad medicum, vel Gymnastica, & libro tertio artis medicinalis, proprie pertinet ad essetaim futurum fieri prohibendo eum, quamuis nondum sit in B corpore, tamen quia imminet periculum , ne quam primum fiat : hoc autem perficit artifex delens, ac auferens eam causam, ex qua assectiis ipse praeternaturam, primum futurus esu fieri: & non eam, ex qua sensibiliter morbus gignitur: nam illa, quae hanc aufert causam , non est syncera , & tura pr phylactice, cum sit pars quaedam artis curatricis. Dicitur autem aliquo modo prophylactices, scii praeseruatio: quia causam, quae morbum creat, adi mit, ut uoluit Galenus libro undecimo methodi medendi. Tertio supponit, quod sanguinis missio facienda pro praeseruatione aborsus, potest dupliciter
inrelligi .: Uno modo nullo adhuc apparente fluore sanguinis ex utero , suefiterit ex venis, qui in eius cauitate tonninantur, siue ex tacitis, quae ad ce uicem committuntur. Alio modo possumus loqui de ea apparente aliquosa
C guinis fluore ex quovis sipradictorum locorum fuerit. Quarto notat, quod diuidendo tempus faetationis in tria tempora praecipua, postumus loqui de si pradicta sanguinis minutione facienda aut in primis tribus mensibus, aut in mediis, aut in ultimis. Notandum insiiper est, Se quinto, quod cum loquimur de sipradicta sanguinis missione facienda pro praeseruatioue abortius, de ea non aliter loquimur , quam indicatione tantum simpla ab ea aborsus causa, quae licet ipsum non ca pit facere , tamen facere potest in futurum. Ita ruod per ipsam sanguinis misitonem faerum praeseruando, prohibemus ne aborus in futurum fiat:& sic loquimur de vera, EI sincera praeseruatione, de non loquimur de sipradicta missione sanguinis, prout posset in utero gerentibus curare nonnullos afleetiis praetematuram , qui in ipsis gignunmr ac fiunt . D Postrema Hippothesis est: quod sicuti perpetuo optimum est , tuto curare, ut uolebat Galenus decimoquarto methodi medendi , quod consistit in tri-bns. Videlicet, in consecutione intenti finis, aut si item , ut quem curas non laedas: & tertium , quod non facile ilitium reuertatur. Propter quod praecipiebat ipse duodecimo libro methodi, quod terminus medici, qui comtra morbum pugnat, quem nullo pacto transire dcbet, est , ut tute medic tur. Ira quoque in prophylactice, seu preseruatione prosequendum est, quia cum in ea medici intentio sit causam auferre, quae possct aliquem praeterii
turam asseream. fiiturum esticere ut prius dictum est disci id prosequi omni conatu, tam per alterantia, quam per euacuantia, cum eis , quae maximε
tuta sitiat, & cum quibus iam certus est non posse aliquam noxam corpori inferre: hoc idem uolebat Hippocrates primo dς morbis uulgatibus his veru
274쪽
bis. Te ad hoc exerceto morbis, ut prose: aut ne quid noceas.
conantur a borsum prohiberi non posie Hira sictione. 'Caput VII.
V Mo su his in hune modum suppositis ad confirmationem suae opinionis rationes affert: quarum prima sic habet. Omne illud quod est per se causa faciens aborsiim non potest praese uare ab eo. Sed sanguinis missio est per se causa faciens abo sum. Igitur non poteit praeseruare ab eo. maior patet, quia si Fron, sequetur, quod idem simul, ac semel esset per se causa abotius, &pri seruaret ab illo, quod est salsum, & impossibile. Minor est Hippocratis Aphoris no trigesimoprirno quinin particulae. Secunda ratio, ex quacunque causa per se faetus destria itur, ex eadem nullo pacto potest praeseruari, &conservari. Sed alimenti desectu per se faetus destruitur: igitur ex eo non potest conservari. maior patet. ininor est Galeni in commentario citati aphorismi. Tunc arguitur fic. Ex sanguinis missione utero gerentibus facta per se sinuitur desectio alimenti faetus,ut patet per Galenum in eodem loco: igitur exsanguinis missione nullo modo potest fetiis ipse in utero conservari. Te tia ratio, si de quo minus videtur non inesse,& inest, ergo de quo magis. Sed minor noxa videtur, quod factus inseratur ex inaedia:& tamen ea est caii Gla aborsus ut patet per Galenum in commento trige optimo , & trigesimoseptimo quintae particulae ergo magis sequetur ex sanguinis missione, cum
maior noxa fovi inferatur. maior clara est apud omnes logicos . Quarta ratio. si ex aluui profluuio periculum est utero gentes abortire solum ratione vacuationis, ut uolebat Galenus in commen. aphorismi trigesimoteriij qui te particulae: quae euacuatio est aliorum humorum a sanguine. Quanto magis ex euacuatione per sanguinis missionem, quae sanguinem euacuat, ex quo languine faetus nutritur, & per consequens magis ei alimentum subtrahitur.
Quinta ratio probans , quod nullo modo pro praesentatione aborsus primis mensibus conueniat misiro sanguinis, est ista. Dictum est supra praesemati nem fieri per ablationem causae, quae posset in futurum , quam primum alia II quem affectum praeternaturam in corpore g nere. Tunc argumentor sic. Quaecunque corpora mediocria absque occasione manifesta abortiunt in prinari mensibus, eius causa est plenitudo nanccoris in uteri accetabulis, quae dicta accetabula disrumpit. Sed sanguinis missio nullo modc potest talem causam auferre, ac prohibere, immo potius augere'. igitur nullo pacto in primis mensibus ea facicnda est. Et n diceretur, quod possint nonnulli alia asisectus sensibiles, manifesti aut occulti praeternaturam in dictis primis mensibus Dorsim facere: qui assectus praeternaturam curari possent per inasionem
sanguinis, & ita aborius praepediri: tunc dico, quod ea sanguinis missio preteipue fit pro curatione dicti affectus praeternaturam . quo casu nou est nostra
iacentio de ea loqui: nam ut dimus supra loquimur hic de unguinis mis
275쪽
A sone utero perentibus Dei eda, prout principaliter,& per se posset ab aborsi praeseruare & non' per curationem alicuius a Gis praetc minuam: in quos
possent praegnantes incidere, & curari forsan per singuinis misi nem, licet per eam ut voluit Hippocrates citato aphorismo trigesimoprimo quini par lautae semper noxa tatui inferatur, & praecipue si ali)s auxiliis cui ara non
valeant : nam eo tempore licet per sanguinis missionem noxam immineat ia
tui ut diximus de intentione Hippocratis tamen cura alia salutis ratio non est, quam ea,& si fuerit cum periculo tentanda est, ut dicebat Galenus in his casbus decimo methodi mededi ex Thucididis consilio: eius tamen quantitatem minuens . Quod si affectus ipse praeternaturam ex ea curetur , de Mborsius non sequatur, hoc erit per accidens, tu ratioLe quantitatis, non qua- B litatis missimus sanguinis, cum ratione sui semper halicat aborsium lacere , .i nisi a quantitate labesectetur. Tum quoque quoniam ex tali sanguinis nuisione maius sequitur commodum, quam incommodum auferens per eam mai irem aborsius causam, & hoc quoque dicendum eis erit, si aliquando in in diis, & vltimis mensibus percipiatur sanguinis nugio alicui gerenti utero, reaborsus non fiat. Sexta ratio ad idem. Humoribus crudis, seu vitiosis inventriculo contentis nullo pacto facienda est sanguinis missio , ut Gallanus docuit libro de ratione curandi per languinis missionem , 5 nono methodi medendi. Sed utero gerentibus semper vel ut plurimum tales humores inventriculo continentur: igitur in eis non in sacicnda sanguinis missio. Riod autem Hem gerentes vitiosis humoribus, & crudis in ventriculo abundentC Galenus declarat libro primo de symptomatum cause capite septimo. Quod
autem postremis , atque intermedijs mensbus non conueniat sanguinis misso probat, quoniam in temporibus istiis cum indigeat alimento copiosori rsan uinis autem misso id ipsum maxime diminuat, periculo carere non videtur. Postremo argumentanar a loco abi authoritate : mirum esse dicunt, quod conueniente ipso in casu phlebotomia: nullus graecorum hac de re nisminerit: ut Galenus, Hippocrates, aut alia recentiores graeci. inamobrem cum hoc praesdiuin siib suciatio praeterierint, non est dubitandum ipsiim non esse necessarium: atque omnino in factitanda medicina tanquam siummoperepemiciosum sere ab. omnibus medicis praetermittendum. Hinc iane accusat eos, qui volunt pro storsus praeseruatione uti phlebotomia, nomine ignoranDtiae, & temeritatis, & imprudentiae, &e ris maximi. appellatque seniliter hosce medicos empiricos, & nullius iudicia. Hunc sane in modum habet illius sententia.
contingat. Caput VIII. oua, quin Go verb cui ab ineunte aetate hoc fuit maximὰ pinpositum: proprio labore, vigil in , atque diligentia alijs omnibus preMMse, cum hanc opinionem fuistem diligenter contemplatus , atq; inuenissem existere illam erroribus plenam, continere quide non eam, quantum in me esset, validissimis rationibus funditus euer E e 1 terem.
276쪽
terem, quam rem nunc praestiturus exordiri uolo dissolutionem iustionis a Reai sis aboris: quoniam cui de eisdem egit etiam illa , tamen nullam obse Mare methodum, tamquam punis transcriptor, mihi uisus est, ut praeterini ram, quod causas quasdam aborsus, & illas equidem necessarias praeterinid tit: hac de causa , tum uero potissimum , quia multum confert nostri tra
ctationi, de liis paulo diligentius tractabo . Dicimus itaque Dorsum fieri ,
vel ab euidentius causis, τροκαταρθηκας graeci uocant: vel ab intentis. Causarum extrinsecarum triplex in ordo: nam quaedam aborsum faciunt, quia cetabula in utero existentia dissoluunt: per quae capescere alimentum faetuso usu it: in quo genere continentur quam plures particulares: violenta icilicet exercitatio, potis,imum primis, ultimisue mensibus facta, & quae P sertim lumbos fatigare solet. ad hoc genus pertinet saltatio ς qua fetus com cutitur, violenter rue abrumpuntur accetabula, aequitatio quaedam durior, aut Fvectio. Oneris alicuius grauioris gestatio , quae fieri non potest, nisi regio' lumborum summop re exerceatur: in quorum lassitudine uteri vincula di luta, saetiim necessario precipitare faciunt. Referas pariter hoc loco casum violenter concutientem, S ventris ictum, quo situs contunditur. Qusdam vero , quoniam cibum , alimentum sie proprium subtrahunt strui, abortire muliercin faciunt. In hoc ordine cause multie insunt: in dia diuturnior illa quidem, & adi nodum exquisita: siquidem obseruaui non instequenter , utero, gacrates aliquandor inaediam temperatam satis commode ferre posse. Aluuihuor aborsum facit, sed qui fuerit immoderatus: nam quorundam diem in exiguus, utilitatem afferre, tum nos insi experientia cognouimus, tum etiam Galli scriptis mandarunt. His addito sanguinis fluorem: hic notabis duo: priamum cum dico fluorem intelligere me sanguinis impetum confestim , stibiatoque factiim: quando cognouimus lente fluentem ex ipso etiam utero quibusdam diebus citra incommodum perdurasse. Quamuis etiam Smonarolamultae experientii medicus olim obseruauerit Neptem domini proseocinii de ci milibus prcgnamcin, a qua coierunt in duodecim diebus libri vitra sexdecim per nares: filiis ite sanus exivit, mulierque a morbo euasit, uixi, que puer. Sed id prosecto adianodum raro contingit: quia cum sanguine nutriatur si tus, ubi copiosa fit illius vacuatio, confestim, ac subitis per quascunque partes contigerit alimento multum diminuto, necesse est istum abo sum experiri. Atarum etiam adnotabis, quod quamuis omnis furio sangui sinis praecipitare si tum faciat, tamen qui per iiterum accidit, id pr sertimciscere confiueuit. Ad haec vero ex h morroidibus effluens: tandem vero sanguinis missio expolite, aut saphena ,.aut uulnus illarum partium non exiguum: exsul mis autem partibus idem facit, sed maiori di: Multate . Adduoque his, quod fetus multo magis incurrit hoc ipsum periculum cum fuerit graim dior, quo scilicet tempore sanguine copiosiori fluitur , quam cum est exi- suus. Tertius est ordo earum causarutar, a quibus situm n bri contingit. Porro enecatur dupliciter: vel ab i)s, qui manifestis qualitatibus id faciunt: υvel ab iis , quε toto per cre extingunt; primo loco syncopes continetur : quacum sit priceps omnium uirium lapsis, facit strimi destitui spiritibus vitalibus, caloreque insto insuente . bincque opus in illum omnino mori. a m
277쪽
A mor,& tristitia huic additur causς , a quibus spiritus dissoluuntur , disti ai
turque. Nolim hic intestigas , timorem omnem, a lue tristitiam, sed eas passiones audito, qui modum excedant, diuturiasque fuerint. auemadmoduni neque animi deliquium leue, potest abortum tacere. In secundo complectuli: tur ea , quq si istu enecant fetum , uel odore , aut umetiata substantia : ut Ammoniacum. assa *tida, sabina, helleborus uteroue filix, galbamum, iuniperus, unguis asini, ire , uitis alba, lupini, nusturtium , & si quς sunt eius generis alia. Iam vero causet intemς multiplices. Moibus acutus: ut ri assectus mali, ut ulcera, humid tu nimia, Hystericus aisectus, S sis assectiones. Vteri acceltabula humiditate multa referta: Cibus mali succi, ab hocque nata cacochimia, immoderatus cibus & plectora. De acuto morbo B dixit Hippocrates in aphorismis: Mulierem vero gerente capi a liquo acuto morbo istale est.J Galenus autem in commentario : non ab e rationec inquit siue enim sic cum Lbre morbus , necesse est ipsum habere fibres continuas: talis enim est morbus acutus, & hic duplex periculum, unum quia dem propi .r febrem ipsam foetum occidentem: alterum autem, quod ex longo interuallo cibum dantes ex alimenti desectu istum destiuemus. Si ueroro ut struemus hunc non verebimur crebro cibum exibere, sebres coni num victu intempestiuo augentes mulierem grauidam occidemus. Sis etsi absq; re aliquis alius acutus morbus fiat, veluti morbus comitialis , mortus at tonitus, quem grici amplexiam vocant, conuulsio, distentio propter magia tudinem morbi , de acutiem , imposii bile est laborantem euadere. J.Velim C hic obstitiari, quod epilensa haud necessario iacit aborsum : nisi cum fuerit vehemens ,& crebra: neque facit ratione alia, quam vehementia conuulsi nis: vidi ego multas hoc assectu dcxntas, quq stium usque ad persectionem,mnturitateinque portarunt. De assectionibus uteri sic locutus est. Si muli
ris grauidet in utero fit Erispellas hiate. J obseruatione dignum est , quod
Galenus asseruit in commentario : ouod iacto in utero erispellate stilis ex necessitate morietur, si quidem & febres acuis aliquando sine inflammationestium interficiunt: at uero si patiatur assectum proprio nomine innammati nem appellatum, an positi aliquando stius uiuere, dignum esse dicit inquisitione. Ego autem minime quide dubitauerim, quod inflamatio pariter aborsum faciat, est enim uterias pars quidam nauximam obtinens societatem l, Dcet sit stigidus cum omnibus pr*cii uis partibus: ut aliquando idem audior in epidemiis disseruit: cum tradat ex uteri phlegmone fieri Lbrem sui ocham propter grandes venas , & arterias in ea parte consistentes: ius dixerimus, posse fieri naturalem partum cum exigua fuerit inflammatio: sed tunc, meo iudicio eadem erit dubitandi ratio de eriguo erispellate. Rursus de hac re sic locutus est libris de morbis mulierum. Qui mulieres concipiunt qVidem, sed Ktum gestare non possunt , quod ipsis in utero corrumpatur tertio , aut Urario mente, in his uteros male habere, humectosque esst nimium, aut duros aut rinicatos, aut malo aliquo prεrni oportet. J Contendunt hoc loco recentiores ex Galeno, quod quε corpora abortiunt secundo, aut tertio mensi: habeat originem aborsius ab accetabulis muccore plenis , idq; semper usurinire commemorat. Sed certe non est ambigendum rem sic aliquando .st his
278쪽
habere, cum Hippocrates in aphorismis admonuerit . Quacunque medim dicriter corpora habentes abortiunt secundo , aut tertio mense sne occasione manifesta: his accetabula plena muccoris sent,& non possunt ex pondere tum continere, sed disiumpuntur J at veris, quod hoc ipsum semper contingat, id habere veritatem nequit: cum huius rei neque Hippocrates in comtextu, neque Galenus meminerint: fessum igitur tribuunt Hippocrati & Galeno : duo sint equidem ueritatem huius negoci, persuadentia: primum , quod abortus ex utroque austore causε multiplices adsinta quas illi sigillatim
recensent: Alterum, quod in citato contextu de affectionibus mulierum m minit huiusce cause, non tamquam semper ne inariae, atque communis: sed
tamquam propria & particularis. Nam inquit. In his uteros male habere, nimiumque humectos esse, aut duros , aut resecatos , aut malo aliquo prae. Emi oporte M sed quorsum si hic muccor semper concurrit aborsum tertio , aut quarto mense, hic author meminit duri, & resticati uteri , aliorumque affectuum λ hic duo notanda sunt, ne iuniores , qui haec nostra legent, alia
quando ambigant: unum est, quod accetabula , graecis Κοτυλημο- , nunc pantur: qua uoce intelligunt, quaedam venarum capita ad uterum tendentia,
ex quibus strus idoneum suggerit alimentum. Alterum quod per muccum lintelligenda est pituitosa materia crassa atque lenta : quam grici v cant i hoc ratione Philotheus interpretatur hunc locum his uerbis.
'ia ναμ ins J videlicet pituitoso , & Iento humore , & hic Gmolles debilesque fiunt: praeterea uero , & uis uteri contentiva humida, & pituitosa materia plena debilis fit. J Cibi autem malum succum generantes non possunt alia de causa facere aborsum , nisi penitis iam primum ipso
in corpore malis humoribus , quorum causa coinquinatus sanguis , redditus nempe acrior, calidior, tenuior, aut alia quapiam priditus qualitate mala , potest facere aborsum: hinc uitio totius corporis nam in cachochimia mi, eaffectus censetur malum s tui contingit. Eadem est ratio de cibis optimi sicci , & euchimis, a quibus generata plectora , tam quo ad uasorum c pacitatem, quam quoad vires potest fetum irruens in utero affatim suocare, aut saltem longiori tractia temporis perdere. Hic fine una est causa, in qua admittenda omnes fere conueniunt, recentioribus illis dumtaxat exceptis, qui H lunt hanc recipere: Verum prosecto hic ego non ambigo: quoniam quemadmodum sui guinis inopia potest 'tum citra controuersam perdere, sc a bitror copiam repente irruentem sus care: neque multum est infrequens c
sus, ut aliquis serrasse putaret, quando possum testari me in hac usque si rem obseruasse quatuor hoc periculum si ijsse mulieres. Sed quoniam via detur hoc quibusdam dissiciis controuersum, atque impossibile tactu , vota in studioserum gratia methodo ipsa pro veterum consuetudine negocio per quisito, dilucidissimum reddere. Primum sine illud absurdum est negare , quod temere a quibusdam factiam stio, mulieres non posse plenitudinem p
ei: quandoquidem cum eadem proportione succos in uenis contineant, qua
iri, atque cistam utantur causis sca cis imaginari non possum, quom do
279쪽
A do in hane opinionem peruerint, quam certe sciasus ipse manifeste redarguit cum indies plectoricas mulieres offendamus. Adde, quod si Galenum insoqui ducem desiderant, quem tamen unice immitandum sibi proposuerunt
hic author ostendet illis, opinionis falsitatem, ut pote qui, tum certe passim alibi, tum vero maxime in libello de ratione curandi per missionem sanguinis , mulieres plectori cum habitum acquirere docuerit mensibus retentis. Hoc fili posito, quis habebit anceps iudicium, quin ubi toto corpore plenia tudine laborent primum omnium uterus sanguinis multitudine turgeat: a quo uniuersalis illa multitudo principio deduxit originem. Nam si totum corpus suppressis ab utero purgamentis copia: uel grauatur , uel distendatur , vetvens, de arteri in utero sunt multo magis eum assectium patientur. Duplo B afferri potest causa: una quia sanguine ad uterum prolapso , & non expurgato, venas illas tumefieri primu oportet: quibus plenis potest uniuersum corpus
sanguine repleri. Altera quia cum uterus locus sit, per quem solet natura sanguinis multitudinem exonerare , arbitrari debemus naturam mole succorum grauatam illam partem primum omnium replere,quq illorum vacuationi destinatur:& hic iane, quamquam non habuerit plenitudo principium a suppressis me bus uterus primum , aut certe maxime multitudinem continebit. Sed quomodocunque res habeat ambigere non possumus, quin ipso in utero particularis plenitudo possit consistere: Quamobrem mulieres tum in uniuersim corpus , cum etiam in uterum multitudinis aikchim patiuntur. Sunt
igitur omnibus ijs obnoxii periculis, quae ab ima plenitudine fieri, Si con-c citari selent, hic sint putredines phlegmones , fluxiones varis, venarum ruptiones, & natiui caloris suffocationis , de quibus ego in libro huic uacutioni dicato abunde admodum scripsi.
te ratione vacuationis , conuenire rina sectio nem. Caput IX. IT TI O v x M v s modo sic affectam concipere, qu ro, an utero ger maera te muliere pericula eadem immineant, qui non gerenae immi l nere docui 3 an maiora plectoricis causis propter mei .sum re lentionem adauctis λ Ita quidem mihi uidetur. Nam adauctata. a multitudine adaugentur pericula. At malum est equidem ubi ingens adfuerit sanguinis copia procrastinari: quia bonum cor i is habitum, cum non possit proficere in melius, atque sit conscquens in deterius incidere , statim seluere debemus. Eiusteranodi soluitur habitus vena incisa pi fuerue sanguine: neque enim alia,quet multitudinem respiciunt auxilia ad id
sint idonea, tamquam ea, que id ipsum, quod quirimus lentὸ admodum esficiant, quod fieri consessim, subito, atque statim oportebit. Temcrari; quidem fuerit medici officium, & hominis nullo pridati iudicio, remedium generosim pr termittere , atque sinere, Ut extremum aliquodpiam di immediacabile malum adueniat, dum socordia , di negligentia ductus , lenioribus
280쪽
dumtaxat in stens auxiliis, generosa praesidia relinquit. Secta vena cubition, Anibus malis subuenit: ac tanta maiori securitate , quanta ni illis facilius imminentes morbos arcere,& propellere solemus, quam praesentes curare: namVt ille inquit.
EPrius ethitur , quam non admiscitur hostes.
Reseramus hoc loco, quae passim Galenus memoria prodidit magnitudianem assectuum in sanguine mittendo considerandam, non solum praesente, sed etiam si ituram. Quis igitur tam exigui fuerit iudicii , qui utero gerentibus Fdum acuto morbo praemuntur,venae lectionem conlulat citra abortus perici
lum hanc vero, dum morbus abest , deneget maxima interim imminente de futura pernicie tam matris, quam foetus, suspicione 3 non faciet ab orsum aegrota mulier; faciet sana, nulloque morbo adhuc obsessa λ optima est haec medendi ratio, uel, ut dicam cum recentioribus medicis p seruara di ratio ,qua certe non solum puer in utero consistens, sed mater simul cornmuni periculo subiecti , ab intemicione liberantur. Sed hoc loco dicet sortasse aliquis, quod sectus non per se praeseruatur, sed ex accidenti, seruata uidelicet matre. Deinde ver , dicet, quod impossibile sit a sanguinis multitudine suffocari fixtum: quia dum hic in utero consistit, sanguis non attrahi uir a puero, nisi paulatim, & ut sic dicam, suauiter, atque tantum quantum pro alimento iudicari potest necessarium Verum hae suspiciones sunt nul- lius momenti, veraque, ut libere dicam, deliramenta. Primum vero dici mus morborum esse auxilium, quodcunque,& qilomodocunque potest mo bos propellere, siue id per accidens faciat, sue per se. Audi vir bone quid Galenus, pro tua hac haeresi ex irpanda in medium afferat. Eae sunt auxili rum iuuentiones ad quas quicquid conducere , quomodolibet videbitur, id fatendum est ad curationem esse necessarium. J Notes, quod inquit quomodolibet J hac enim uoce admonet nos, remedia minime praetermittenda: qu possint quomodolibet siue per se, siue per accidens opitulari: hoc ex Hi glocrate edoctus, qui tetanum frigidum alioquin affectum irigidi i simae inspe sione curauit. Quamplura sunt in hoc genere ab utroque aut hore celebrata remedia, quae ut omnibus nota praetermittuntur . Deinde vero quis tandem docuit, non praeseruari furtum per se, sed ex accideuti quod enim causa estaborsus per se, illud ubi aufertur, per se causi est praeseruationis : at copia, sanguinisve multitudo est aborsus per se , quemadmodum pauci s , & modum excedens inopia idem facit λ Potest insuis calor matris a multitudine si sorari, non poterit in utero existens tantillas idem perpeti λ Inopia corrumpere valebit fixtum 3 corrumpere, ac perdere non valebit ingens copia 3 sed dicet sortasse, Galenum non admississe multitudinem sanguinis inter causas abortus. Duo hic respondeo: unum posito non admississe , quid tum postea inquam siluit Galenus causam 3 Igitur non est admittenda causa 3 hic locus
est certe ridiculus. Quandoquidem sub silentio inuoluerunt multa piasdia, Hippo a