장음표시 사용
281쪽
A Πῖppocrates atque Galenus quorum sortasse nullam habuere notitiam , quiabus tamen nostris hisce temporibus f licissime utimur. Vltim mannae, cessiefistularis, semur, & quorundam aliorum medicamentorum expurgantium non
laris sit Galenus: an propterea non est adhibenda fides posterioribus medicis3 Hippocrates docere praeterniisit multa , qtis monimentis literarum mandauit Galenus, huic ne igitur propterea deroganda est fides λ sic pariter haud erit credendum tibi, cum quam plurima stribis, quae Galenus non scripsi, atque neque etiam sertas te somniauit Olim quidum dixi,& antea testati sunt quidam de medicis rebus optime meriti, non 'rfeciste medicinam Galcnum: relictumque locum esse posterioribus aliquid stribendi ab illo praetermissum: quia per additamentum scimus artes omnes, atque scientias fuisse adeptas B persectionem suam. Praeterea si hic author plenitudinem inter causas aboriasiis non enumerauit: quaesuerim ego ab illis an propterea neganerit aliquando an hoc ipsum principijs suis minime conueniat λ Qiiamobrem non sequitur falsium esse, ex eo quod Galenus non scripserit . Alterum hic addo,
quod uterque author, quinimo recentiores multi causam hanc receperunt:
ostendam rem sic habere cum rationes per blaam. Porro quod addunt non posse 'tum a multitudine sutacari , quia non attrahit alimcntum nimis c piosiim, inconsiderantiae plenum est. Quandoquidem fluxionis non est unica
duraxat causa, attractio scilicet , aut naturalis, aut praeternaturam: sed aliae ad reumaticos affectus gignendos concurrunt, ut expulsio, humoris natura , loci
recipientis conditio , & alia de quibus ex Galeni sententia diximus nostris C commentarijs tum in librum secundum ad Glauconem, tum libro de rati
ne curandi tumores praetematuram. Pone igitur 1 tum tantum attrahere alimentum, quannim supperit sibi: ubi tamen ingens adfuerit in venis copia, natura poliet abundantiam per eassem vias exonerare, ad iuuante potissimum attractione a scotia ,& successione , loci recipientis imbecillitate , natura adpropellendum sanguinem, ac se exonerandam consiletudine per easdem uias, atque tandem inferiori situ partis.
MULIERI S PLENITUDINIS AFFECTU
laborantes posie Hero concipere.. Caput x.
As T vM haec, quae diximus habere non contemnendam diς ficultatem videntur: primum quia nos videmur supponere, mulierem plectorico habitu Iaborantem posse concipere: quod sata ne nunquam sertasse consisteret. Hippocrates cium asseruit , quod cum uteri vasa sanguine reserta non sunt, sed uacua , semen ad se trahunt , i tusque concipiunt: at plenitudine tum aliis in partibus , tum ipso in utero existente, venis abundantia maxime turgentibus, conceptio fieri non ualebit. Hippocratis verba sic habent. Concipere in ventre pluriribus mulieribus necessarium est post menstrua purgamenta, ubi ab his ex
anae fuerint 2& libro de morbis mulieribus cum purgatae fuerint mulieres a Ff mensi
282쪽
mensibus, maximε tum in uentre concipiunt, cum uiro conssietudinem ha- Ebentes, & genitum ipsis corroboratur. J Atque alibi multd apertius . Mi lier si quidem uacuatur a sanguine , in uentre concipit : si verb repleta est non . J ex quibus colligere unusquisque porust repletas mulieres non concipere . Deinde vero controuersum est , & plenum dissentionis , quod nos diximus , mulieribus multitudine obses is missionem sanguinis esse necessariam: quasi quod alia non adstat remedia pro corrigenda multitudine : secus quidem atque fuerit a Galeno expositum libro quarto meth di medendi, alis sque locis sexcentis:& nos in libro secundo tractationisi hi ius, demonstrauimus. Priori difficultati, resipondent quidam, quod plectrica mulier, si talis euasit post conceptum retentis mensibus , quod nullum locum habet proposita dissicultas: quoniam anteaquam conciperet plenitudi- Fne non laborabat: quo casu loqui illos arbitrantur. Verumst nos ante conceptum putemus plectori cum affectum adesse , uterique uenas sanguine plenas ammaginemur, tunc impossibile esse huic conceptionem aduenire. Sed mihi non satisfacit opinio, quia non est absurdum plenitudine affectas concipere , quemadmodum neque etiam absilrdum est concipere illas, quq malunt coaceruare succurn selent, ut in dies hoc modo contingere obseruauimus.
Nam si habuerint semen proliscum habere enim semen , hocque ad gen
rationem effective concurrere, ut semen uiri, cum Galeno , atque alijs in
dicis, clarassimisque philosophis illos credere minime ambigo) si institi mei ta fiterint optime disposta: quid esse potest impedimento quin concipiant Eadem esset quislio de plectoricis viris, an scilicet possint emittere , necne G
semen prolificum: cum tamen hactenus, quod ego sciam, dubitauerit nemo. Quamobrem statuatur ualidissima ratio in hunc modum. Quscunque pro-lificum generare semen valent, uterumque bene dispositum habent ad conceptionem sunt idonε. Possunt generari eiuscemodi semen plectori cs mulieres, itaque ad conceptionem idonei sunt. Circa maiorem nulla est cubitandi occasio: minor vero ipsa experientia euidentiam habet, cum observemus quotidie eus archas mulieres non modo concipere, sed etiam frequentes partiis idere. Si dixeris habere illas prolificum semen , non tamen habere se terum bene dispositum: quia elenitudo impedit expurgationem: hic inquam non esse hoc necessarium: quoniam videmus plectoricas menses habere, aliquando multos, aliquando paucos pro conditione corporis: dc qiis menses ii habent mulieres concipiunt: adde quod non uidetur maior ratio de plect rico habitu, quam de cachochimia : at quis dubitauit malo succo priditas
non posse concipere 3 si obstructionem facit multitudo: cur eandem non procreabit humorum crassities,& visciditas 3 Quamobrem causa sterilitatis non. debet necessario referri, . in multitudinem, aut in cachochimiam: sed in malam dispositionem uteri : cum in utroque habitu possit uterus, quantum ad conceptionem pertinet, S: bene,& male sese habere. Ostenderem pluribus rem in hunc modum habere, verum quia in re apertissima pudet me si plius immorari, volo id tanquam notum pistermittere, simulque statuere Plaetoricas aliquando concipere. Si quis huic Hyppodes non credit, is quidesterilitatis causas pervectiget omnes, atque sic ueritatem inueniet. Ego qui. dem
283쪽
in dem hae uti distinctione soleo. Plectori cs mulieres , uel ex utero statutis
temporibus emittunt sanguinem, vel minus. quae nihil reiectant sanguinis, aut nunquam concipiunt, aut certe admodum raro: quia conceptus fieri non potest, nisi affluente ad uterum pro latus alimento, sanguine: hinc enim si men ubi siccum,& rugosum inuenerit uterum, seras delapsum, nullam face. re conceptionem potest: de qua re filisse locvtnm Hippocratem constanter affirmo. nam ait..Quae siquidem uacuatur a sanguine mulier in uentre concipit: si uero rcpleta fuerit, non. Nam vacuis uteris ,&uenis a sanguine iactis mulieres in se foetus concipiunt J id uerb multo euidentius cum ait. Etenim post menstrui sanguinis purgationem, mulieres in uentrem concipiud haec ille. Venim quae aliquid emittunt sanguinis, siue multum siue parum B emittant, concipi nnet co tempore, dum vel ipsi efflorescere incipiunt menses. vel dum poenitus effluere : ut Galenus histe uerbis testatur. Conceptionis tempus est, vel incipientibus, vel cessantibus inenstruis Jac mrsus. Concipere curatio tempore , quam dum vel incipiunt vel cessant menses mulieres nequeant, cauia est, quod semen nequeat, in uulua remanere : sed a confluentis languianis copia eluatur. J Quarum igitur uteri venae ita sanguine resertae sint, ut nullam aliquo tempore sanguinis illius copiam exonerent, haec non concipiunquae exonerant, optime concipiunt. Quod vero tradunt, quae prius non ad rat, generari plenitudinem muliere utero gerente ex purgamentis in utero retentis: id quidem verisiimum esse constat, sed hae certe minus periclitantur mulieres, quae illae, quae ante conceptum plenitudine laborant: nam fit ple-C nitudo multo maior in illis duplicata scilicet caula: altera, quae prius aderat
in toto corpore: noua altera genita retentis mensibus, quorum copiam tantillus socius abibibere,& uniuersam in suam comoditatem trahere noli potest.
bus conuenire etiam ratione rem ionis.
A c τε vus docuimus vacuationem permissionem sanguinis utero gerentibus conuenire. Eadem etiam caua Acit, ut pariter conueniat idem auxilium revulsionis ratione : siquidem inter causis, quae reumaticos iacere affectius coussi erimi, una est praecipua , multitudo quoad uires, qua onerata natura non exiguum periculum imminet, quin ex utero sanguinis fluxione prouocata abornis consequatur: Prudentis autem fuerit medici consitum periculum cauere anteaqua in ueniat: quod sine optime praestabit, vena secta, quae in utroq; casu, iuuatia scilicet du evacuatione, quam dii reuulsione mollimur, quo autem id fiat a nobis tutius , SI citra periculum hsc obseruanda duximus. Primum quod utero gerens optimo sit corporis habitu praedita, neque diffabilis , sed nigra came, venaesque latas habeat: Deinde uero sanguinem non ita contastam mittemus, quemadmodum utero non gerente mitteremus, sed paulatim, multisque uicibus , ut diebus continuis duobus, Mi tribus ex cubito dextri
284쪽
lateris usque ad uncias quinque aut sex pro uice . Recordor, quod dum EAuximi omnium totius piceni ciuitati antiquissimae, medicinam facerem: nobilem quandam mulierem sngulis annis aborsum in tertio mense fuisse perpessam: alteram etiam noui, que parum sent egresti quartum, morruum puerum singulis annis emitebat. dum pro meo munere inuestigare causas conor: inuenio aliam non adsse causem, quam plenitudinem sanguinis puerum suti cantem: in quam sane opinionem veni, quoniam ex causis aborsum facientibus, nulla quidem aderat multitudine dempta, cuius manifestiam apparebat
indicium ex plectorico, illius habitu , & victiis ratione eularca. Itaque constitui primis mensibus copiam sanguinis vesa secta in gibbero , diminuere,
atque etiam iterationem adhibere, qualem sirpra docuimus: Reclamabat A minianus medicus, hunc ego pari pendens, statuta deliberatione accedo ad Fauxilium . Mirum est dictu, quanta fuerit isticitate excogitatum: nam quae ante nostrum aduentum quater abomuit, nunquam postea id perpesia est poriculum, & adhuc vivit cum sobole numerose. Hoc igitur auxilium pta sente necessitate iam exposita, non in praeterinittendum.
ta sint, cur ad vena sectionem accedendum in Nero urentibus. caput XI I.
Ea vis quia, ut recte admonuit Galenus non oportet statim aci Gcedere ad missionem sanguinis ubi planitudinis signa , & syi dromes adsuerit : quod perperam iaciundum semper curauit Menodotus ille empiricus, quibusdam enim satis cit timidiam adhibuisse: sussicit alias exercitatio, nonnullis frictio: aliquibus balneum, & purgatio utilis est l, quamobrem doceamus hoc loco causam , cur non alijs pinermissis auxili)s ad phlebotomiam, tamquam ad sacram ancoram perueniendum esse duxerimus. Dicamus itaque primum ex omnium medicorum consensii balneum nulla ratione utero gerentibus conuenire: quosorius paruo admodum negocio praecipitari solet. Porro exercitationem non
esse utilem in casu primis potissimnin mensibus, hoc manifestum iacit: quoniam cum sit vehemens, quidam motus exercitatio, haud valebunt citra pe-Hriculum aborsiis lianc ferre utero gerentes: fiet enim omnino aborsus, si omnes exerceantur partes. Si inseriores paries dumtaxat laborauerint multo malis, ac certius continget abortius. At si partes superiores exerceantur, quia laoriosos oportet motus existere , quamuis minori periculo sequatur : tamen non est propterea denegandum , quin ingens mulier abortiendi periculum sibeat. Quod si dicerent non inaedigere simpliciter dictam exercitationem, sed pro motu corporis communi appcllatione usos, videant quomodo pup riorum pallium leuis motus possit multitudinem tum partic' rem, cum uniuerat cin emendare. Adde quod Galenus, cum obnoxios plenitudine senari exercitatione tradidit, veram intelligit,& non communiter dictam: mox au.
285쪽
A que sitis mani semim esse potest. Quia certe non potest illa discutere humores in venis,& in habitu corporis contentos, sed nouos attrahit excalciactis partibus. Quod si facere id ipsium non poterit exercitatio leuis , quomodo sperabimus a frictione fieri λ Postremum vero tam exercitatio, quam frictio, . atque etiam ciborum parcitas,& inaedia plenitudinem si valebunt discutere, id quidem facient longissimo remporis interuallo: at quis tam cordatus erit medicus, qui quod breui admodum tempore tutoque possit efficere: velit Iongiori tempore, neque citra insgne aliquod damnum perficere his itaque de
causis putauerim , neque balenum, neque exercitationem neque flictionem, neque in diam conuenire. Purgatio uerb neque admodum est tuta: quam tamen humoribus turgentibus necesiariam esse a quarto usque ad septimum traB didit Hippocrates: nam, si duo haec generosi, prasidia inuicem conferre volumus, sanguinis missionem longo interuallo , purgantis medicamenti usum superare cognoscemus. Nihil enim artem ipsem medendi aeque 'reddit coniecturalem , ut superiori libro admonuimus , quam uniuscuiusque retraedij quantitas: quq profecto neque striini, neque ad unguem dici potest. At in venae sectione hanc mensuram facile dep hendimus , in purgatione non item. Nam & coloris mutationem , nunc quidem in ipso fluente sanguine , nunc vero in agrotantis corpore dispicere licet, animi quoque defectio in pluribus assectibus vacuationis terminum obtinet: quemadmodum singuinis fluentis vigor languescens: & pulsus mutati in quacunque magnitudine , ut ex Galeno docuimus: adde quod medicus huius solius vacuationis liberam C habet facultatem sistendae, quandocunque illi placuerit: aliarum autem nullius.
Nam ubi propinandum sit aliquod medicamen prima exhibitio, in sua potestate sita est, caetera verb fortuna administratrice obtingunt. Ingens praeterea in propinatione pharmacorum periculum est , praesertim in utero gerentiabus , cum vel non commouetur purgatio , vel quod in aluiam attractu est, non facile excernitur: vel cum dolore torminibus , refrigeratione , pulsus euanescentia, & animi desectia exprimitur : vel cum corpus vehementer perturbatur: interimque parum admodum vacuariir, aut euacuatio modum excedit, id quod saepius ceu extremum malum contingit, quam rem cum aliquando Auerrora magnus medicus , at certe maior philosophus contemplaretur, in hanc eandem opinionem peruenit dum inquit. Dieit Hippocrates D mulier praegnans non debet phlebotomari, nisi quando embrionis vulus fuerit sortis. Hoc est a quarto mense usque ad septimum : nisi humores fuerint surios:&pharmaciam concedit tunc. Ego autem dico, quod phlebotomia, quando aciest repletio, qua embrici non indigeat non est mala: sed pharin clam non credo ad bonum peruenire finem: immo necestari A laedit embri nem . Eo quod id substantiam habet uene iam, & fortasse faeiet multos humores fluere ad embrionem: ut ipsum laedarit J haec ille ex quibus duo colligito ut hoc ipsiuin obiter dicam ) primum quod secundum sententiam Hippocratis mittendus est sanguis utero gerentibus t non enim dixisset Averroes haec uerba. Dieit Hippocrates, quod mulier praegnans debet phlebotomariJconstitisset illi, opinio Hippocratis'quamuis non inueniamus in Aphoraninis conscriptam hanc fuisse sententiam: tamen alibi id explicasse , credere quid in absurdum minamς videtur: eoque uolumine carere nos, ut ali)Squam
286쪽
pluribus. Secundo quod plenitudine existente in utero gerentibus, qiua non E indigeat 'tus, mittendum esse sanguinem. Vides igitur, quam puerili praediti sunt iudicio, qui negant utrumque: tum quod mulieres plenitudinis a fectu nequeant laborare , tum quod uena illis non est incidenda . Sed ad . propositum reuersi alia etiam est causa, qua admonemur tinguinem mittere', ea vero est, quam libro tertio huius tra attonis, S primo docuimus: Nempe, quod plenitudo proprie curatur hoc piridio, quemadmodum succi m li praesentia,& vitium expurgatione conigi solet. Succurrit quidem plenia tudini purgatio: sed impurae, quam ctiam tutius una phlebotomia emendari posse nian dubito. Postremo autem pariatio humores trahit deorsum, laborque in egerendo cum fiat, praecipitare illum cogit. Sanguinis autem missio ex cubito sursum attrahens minus periculum minatur . FF ET V MQVE N . SV F F OCET MV L-titudine , periclitari: σ quomodo pro deuia tando periculo ad saninis misitonem
ex cubito, sit accedendum. Caput XIII. Iu i arridere non potest, quod illis placuit, periclitari non posse situm a multitudine corporis: nam si mater in aperto peii Gculo ponitur: cur in idem tantillus sistus constituendus non est, si robustior a plenitudine obruitur, cur imbecillior euadet timcolumis λ Iam quidem pericula sunt in utraque plenitudine vaserum abrumptiones, sustbcationes natiui coloris: putredines , fluxiones, αharum occasone morbi reumatici, sebres, aliique id genus assechis: his equide subiectae sunt matres: cur eisiensi re subiectos foetus arbitrabimur3 si sit digentes sanguine, natura quaero exonerare sese a multitudine, quacuq; praematur, aut quoad vasa, aut quoad uires, multo maiore transmittat copia sanguinis, quam tantillis sectibus si ex usii, cur in sust attonis periculum non incident λ Quod sane certius esse poterit, si muliere concepisse non post e purgationem, sed antea coni gerit , atque si multitudo habuerit principium Ha retentis mensibus, quam Galenus in libro de ratione curandi per missi
nem sanguinas admittit, tunc enim venae uteri magis turgentes, adaugere facient multitudinem, periculumque duplicabunt. Foetus inquiunt illi in m.
trahit , quantum sibi est necessarium. Fateor. Sed causa periculi non est attractio huius, sed certe naturae expulso, & exoneratio , fluxio ipsa, quorum potest esse priucipium attractio ab ipso foetu . Eadem ratio est de generatione phlegmonis: nam fit inflammatio ex confluxu sanguinis uberioris , quam postulet affecta particula: iam quidem haec attrahit sanguinis conuenientem quantitatem; cur igitur fit phlegmon duplici potest de causa contingere: - .na est, quia adsit attrahens aliquaeppiam causa praeternaturalis: alia vero, quia humores expelluntur ad morbosum locum. In proposco casu , ratione foe-
287쪽
Atus, nulla adlaenit sibi ' es , sed ratione quantitatis , cum qualitate hum rum maxima aduenire potest. Addunt illi propterea velim isti pauperculi
meo itidicio decepti sunt opinantes eodem modo sanguinem deferri ad ut rum tempore impregnationis , quo desertur eo tempore quo utero non gerunt , parum exercitati in commentariis Hippocratis, de Galeni, & aliorum
medicinae bonorum authonim. J Sed prosectis hic tota, quod dici silet,
berrat via: quandoquidem per eandem viam obrui posse, Se su cari sorium, per quam alimentum suggit ; conflanter ammamus: huncque filii cari non sane ob naturalem attractionem, sed propter fluxionem praeternaturalem factam a natura, ut sese a multitudine sanguinis exoneret: Hacqtie uia non modo. iussocari, sed extingui potest, attracto sanguine putrido, qui per votas i B tius corporis oberrans in febre sinocho , facile ad utenim , ut partem imbecilliorem , tra simitti potest : haec enim febris, ut alibi declaratum est a nobis, fit in habitu plectorico . Praeterea quaesiueri in ab hoc homine, an uterus concipere possit inflammationem 3 anque hanc semper insequatur propter grandes venaes,& arterias, quibus praeditus est, febris continens scio respontii-rum: quod utrunque possit contingere. Quaesiverim rursus an id ipsum in Geero gerentibus aliquando adueniat ac adaeniente an aborsiis periculum im mineat, quemadmodum de erisipellate superius diximus neque id negabit . . Tuuc explicent mihi boni medici per quam viam sanguis in utero copiosior. fuit phlegmonem facturus : si dixerit, non posse deduci per eani per quam alimentum capit: reddenda est illi ratio cur non ualeat : explicandaque ratio. Cest, cur in illis affluenti cruore copioso non fiat inflammatio, fiat autem in alijs. quae scilicet sit praestantior unius, quam alterius partis conditio. Quod si dixerit in ceruice uteri phlegmonem concitari sanguine confluente ad eam sedem abundantiori, quam pollulat usus illius: iam quidem certum est ex inflammatione proposita abortum fieri posse. Oporteremte hac de causa inhibere anteaquam fiat ciuscemodi confluxum: qtiae res ad puram prouidentiam pertinet, quam graeci τρα λακαιευν vocant: hocque meo iudicio artificis prγcipuum est opus. Cauere ne morbus fiat: maiorique honore dignus est in dicus , qui pronoscens, praeuidcnsque, quod futurum est, sua opera, studio, diligentia praecauet euentum: quam dum suturorum ignarus, secors, atque ne-pligens expectato morbo , praesentem curat. Ergo pericula imminentia sunt D su rationes, venarum ruptiones putredines inflammationes, fluxiones: qu rum causa , ut praeseruemus aliquando utilis est uenae sectio,aliquando autem
inutilis. C terum hic doceamus, quando sit utilis. Equidem non me fugit, non esse ad hoc ipsum auxilium ubi plenitudine laborauerit aliquispiam confugiendum illico, nisi prius conuenientem dillinctionem adhibeamus, ut secundo libro tractationis huius demonstrauimus. Primum videre oportci,quanta sit plenitudor deinde vero memorandum, quid aliis temporibus aduenerita exigua eniin, & a sanguine tenui progenita leuioribus auxili, corrirenda est, leuiora dico, uristus rationem parciorem , aut inaediam balneum, trictiorem, exercitationem: ex his duobus conueniunt. Frictio silperioriam partium.& exercitatio, alia in utero gerentibus haud arbitror tuto administriari posise: nasi quis fortasse ad aliquod tempus victum instituat tenuem. Verum si
288쪽
magna fuerit, *iet leuioribus corrigi nequeat praesidi, hoc sane opti, iii Edicabit medicus ex incremento signorum plenitudinis, alijsque alibi a nobis
diligenter expositis frustra leuiora praesidia tentarentur, quae sane magis augere , quam minuere plenitudinem possent: idcirco ad venae stationem accodendum. Hic iuvabit memorari, quae olim contigerunt: si enim sit aliqua aborsum faciens tertio, aut quarto mense, aut aliis prioribus , vel posteri ribus, emittatque mortuum foetum plenitudine laborans, nullaque si ibsit alia causa neque interna, neque externa, Equidem in eam debet opinionem v nire plenitudinem siti casse foetum: quamobrem ubi riatius conceperit , non est expectandum periculum, sed prudentis medici fuerit anteuertere , NI pr
cauere anteaquam fiat. Eodem indigemus consilio si plectorica mulier quotannis sinocho febre assccta primis mensibus storsum fecerit: quis igitur id Ptempus expectabit Addito his copiosum ex utero fluorem sanguinis de quo
sequenti capite disseremus. Ita est tamen temperanda venae sectio , ut tuto fiat. quia modulia excedens obesset: hinc ut foetui sufficiat sanguis, quo ali quin abutitabat antea , vacuamus per vices duobus, aut etiam tribus diebus continuis sanguine demetes ad uncias quinq; aut sex pro vice: hocque modo
citra incommodum aliquod optime succedit: Ego certe possum candide profiteri me aliquando usum hoc fitisse modo sectionis venae in ijs quae aborti bat ob sanguinis multitudinem, aut fluorem, atque illas optime perseuerasse. Verum, ut illi qui contrariam opinionem tenent : aliquod non habeat r sugium , explicandum ex Galeno est negocium paulo diligentius. In primis
autem stipponamus in illius gratiam, sanguinis vacuationem secta uena coim Guenire utero gerentibus, dum acuto aliquo morbo prihenduntur : hoc enim tamquam certum , de quotidiana operientia comprobatum admittunt. V lo tamen huic addere aistinctioirem : quod morborum acuturum natura est duplcx: quosdam enim committit sanguinis multitudo, aut motus: alios vero mali sueci prasentia , cachochimiam uocant. In prioribus vel pro uacuatione, vel pro reuulsone conuenit venam tundere: in posterioribus autem pia
gare expedit, de quibus dicebat Hippocrates, utero gerentibus a quarto usq; ad sepi: mum si materia turgeat, purgandas esse. His in hunc modum se habentibus proposita sit praeseruatio ab eiuscemodi morbis, quaeritur quid agendum. Si dixeris insistendum esse praesidiis leuioribus, aberrabis utique: quia validus morbus imminens, validis arcetur praesidijs: i s itaque fuerit utendum. HSanguisue potissimuin est mittendus ex eisdem venis, ex quibus mitti debet dum iam aegrotare incipiunt: Quamobrem pro arcenda plenitudine , aut
morbo magno, & acuto sanguinem ex cubito mitteres citra aborsum : pro impedimento eiusdem euentus, ex eadem parte vacuationem facere conii niet. Audi Galenum. In quibus autem corporibus nulla dum particula. si secta est caeterum vacuationem uere inchoante ante vertimus, in ijs siquidetalis sit homo, qui quotannis aestiuo tempore febrilibus morbus obnoxius ecse assolet, atque in eo exundantiam euacuare studemus: aeque pars quaevis in
sanguinis detractionem accommoda est, sicuti etiam si artriticus sit omnibus articulis laborans: Quibus autem eximie pars quaeppiam ubi prius vacuati non fuerint insustetur, haud aeque Ecoat ex quatus parte vacuationem moliri,
289쪽
A verum scut in th, qui pati iam incipiunt. inamobrem podagricos ex cubiam purgato , comitialibus vero morbis, & vertiginibus obnoxios potius ex mi:ribus. J Ergo si uterus phlegmone afficitur , si fluxione sanguinis nimium
1 tentatur, si plenitudine sanguinis laboret, protinus Galeni praecepto sanguis mirtitur ex cubito , ut optime conscriptum reliquit libro secundo ad Gla . eonem. Vbi ergo non fuerint presentes hi aikediis in utero, immineatq; periculum ne fiant: idem remedium pro pura, prophylaetice, conuenit : in tricabilis in nodus : quo velit nolit , cogitur confiteri missionem sanguinis, utero gerentibus anteaquam morbus inuadat, utilem existere: hacque praeseruari sortiis duplici ratione, una sane diminuendo maxime abundantem cita, quo suffocari periclitabatur e altera matrem ab imminentibus morbis tutam reddendo: quorum p sentia solet matri , & infanti mortem asserte. Diximus itaque quod mulieres plectoricae possunt concipere : quod conceptus a. multitumne sanguinis fusi ari potest, Si quando ad missionem sanguinis &. quomodo sit veniendum. Hippocratis autem sententiam , quod plenae mu- heres non concipiant , quia superiori capite sumus interpr*tati, declarare hoc. loco ex industria praeteratamus.
. sanguinem, ubi immineat mox sanguinis ex iwero. Caput XIIII. A N a' unum hoc apud omnes medicos euidens est, venae se tim nem ex saphena, aut poplite certiori periculo aborsum facere, ruam si in gibbero existens diuideretur: adhucque certius vieri, si ex utero sanguis effluxerit. Neutrum tamen ita cerum est, ut semper, atque necessario insequi aborsum oporteat: quoniam in dies obseruatum est a nobis , quinimo ab omnibus cognitum , m las quasdam foeminas, ut celarent uterum, data opera ex inferioribus venis, ἰ non semel, sed bis, terque sanguinis uacuationem procurasse, citra aborsium, ' cuius causa sanguinis missionem fecerunt. Experientia similiter docuit utero gerentes reperiri quasdam elisarchas, quae singulis mensibus purgabantur citra D foetus aliquod incommodum: Ego sane multas in hanc usque diem cogia ui, foetus validos emittentes, quae singulis mensibus ex utero purgamenta emittebant: Quamuis certe nouerim etiam alias imbecillos Detus parturientes ,
de quibu ictum fuit ab Hippocrate in Aphorisnis. Si mulieri utero g renti pur es eant, impossibile est sorium esse sanum. J Galenus in eius' commentario Et uerbuin purgationes numero plurali dichim, & alteru eant' adiunchim, ostendunt non esse pauoim eum, ut excemitur anguis, neque
semel, sed saepius, & multum. Qui enim semel aut bis paucus excernitur saepius apparet absque hoc, quod foetus patiatur. Cum uero nihil deficit multitudini purgationis menstruorum , S seritat deinceps terminum circutam
per minis, impossibile est foenim esse sanum : siquidem ille qui sertis est . ad sei alimentum utitur illo, qui ex toto corpore ad uteros sertur. JPhil
290쪽
theus autem multo diligentius intu laetatur contextum , cum doceat potan expurgari mulieres usque ad sextum mensem citra puerorum offunam; idFς ipse in contingere, cum sunt plene sanguine, neque multum purgantur : constareque in hunc modum rem habere, ut ipsa experientia testatur Inter Neote icos scriptores Triuerius videtur mihi Aphorisimum docte admodum inte pretatus, dum est. Fieri non potest, ut fetus constet, ubi purgationes pro ἀonsuetudine redeunt: nam fetus alimento stro expoliatur : veaiam in primis. ue adeo alijs quibusdam mensibus citra dissicultatem modice apparere po. In primi; quidem mensibus , quia superduit. In posterioribus autem , quia nequaquam toto utitur sanguine menstruo situs, dumtaxat meliori: reli- ua pars sere venenosa est , atque per collum uteri expurgari potest , & in quibusdam sertunatis utiliter expurgatur. Frequentius id euenit in primi Finensibus: atque ex hoe sere uno signo lactates se concepisse eonuciunt, quod' preter consueti idinem nunc alictu id menstrui ex utero apparere deprehendit. Lll enim argumentum, quod sanguis, qui hactenus ex utero ad ubera sol inat adduci, nunc ita ipso ad conceptus nutritionem retinetur J luee ille . Ex his equidem colligo, venarum inferiorum sectiones, mensumque expurgationes statutis temporibus non semper aborsum facere : sed aliquando cum scis licet modum exccsierint, cogere mulierem ad aborsum: Alterum vero, ex os dedi sequitur, nepe ex cubito factarn venae sectionein, haud necessario obesset ero : quia si necessario non obest facta ex insemis partibus vacuatio , qualet alioquin precipitari situs : cur oberit, quae sursum attrahit sanguinem , ac reuellendo illius ad uterum fluentis impetum remouet λ haec inta diliges G ius expenderivir a nobis. Interim contra hosce bomines rationem afferamus. meo iudicio maxime incacem. Ea sic habet . Sanguine. ex utero affatim. subito,. multum ire confluente, aborsus periculum manitatium imminet: E so sauguine sursiis attracto subito ab hoc periculo prsseruat: Antecedens . nullam habet difficultatem: consequeutia vero probatur. Contrariae causae circa idem subiectum .eodemque modo dispositum agentes, contrarium es&ctu faciunt. Sanguis deorsum. affatim effluens aborsum committit: Ergo sursum attractis aborsum non faciet, sed Delum conseruabit. Quoniam vero debet remedium cum morbi qualitate proportionem habere . idcirco alijs prete missis auxiliis ad sangui a s inisiionein confugiendum est . quia . alia non poς sunt sanguinem allatim fluentem reuellare breui tempore, quo status ratione II indigemus, ut phlebotomia emcit : primuin quia statim id facit, demum quia per communes venas:hinc sane recte aliquando conclusimus: magnum imminens periculum, magno remedio gaudere. Hicron probo quod ex utem duo res possint sanguinis aduenire admodum copiosi: quoniam h Mons aliquis carere iudicio vadebitur: neque probandum duxi, quod ex pi tudine ut que coacitari possit eiuscemodi tario: hoc enim. lippis notu est , atque tonsistibus. Quemadmoduxtii silentio inuoluendu iudicaua, venatu icctionem pro reuulsione. exercenda a particula. s nguinis motu affecta indicari ; quandoquidem id a nobis in superioribus ruit abunde explicatum . Qua m breni concludimus, quod sanguine tisitim fluente ad Memm , vel extra uterum .