Jacobi Thomasii Dissertationes ad stoicae philosophiae & caeteram philosophicam historiam facientes argumenti varii; quibus praemittitur de exustione mundi stoica exercitatio

21쪽

M Hulsem. d. l. Gerh. d. l. n. H. p. 36 . & n. 37. p. 38Ι. seqq. 'Vi& n. 66. p. I. docet, annihilandum fuisse mundum, licet alio medio, etiamsi homo non peccasset. Calixtus mutationem substantialem hic concedit p. ras. de suprem. jud. in quam senili tiam & qVosdam e Pontificiis citat p. I . augendos e Gerhardo n. I. p. os.) annihil tionem tamen abnuit. Haec duo distingvit & e Calvinianis Spanhemius Part. III. Dub. Evang. Iga. p. IIo. & 7 3. certum habenS, mundum non fore annihilandum, relinquens interim in medio, substantiiss eius futura sit mutatio, an accidentalis. . Plura de hoc argumento dicemus ad thes XVI. lit. b. . 0 Brochmand Tom.II. System. Theol. artic. de sec. consumm. .

TA. XI. Nihil horum reliquit insania se stat rum Zenonis. Enimvero quod ad efficientem attinet, non ex arbitrio Dei, feci fatali naturae necessita- rein) finitis anni magni l) spaciis exarsiura omnia docuerunt, cum videlicet ebibiti tandem a stellis per tot seculorum sipacia humores Obsequentem ignibus silvam reliquerint m); quod ad materiam, omnia, & in his ipsas animas, genios, minores Deos Adin conversium iri 3 nec in nihilum tamen,

quod ad formam reserebamus se sed in principia

sita o), spiritus in Deum, corpora in Materiam p);&eo quidemsne atque exitu, ut Phoenicis instar, quam fabulosam avem dicas in hujus praTipue commenti symbolum excogitatam esse f), Mumdus idem numero, qui ante, nisi quod de anima- 'bus res ambigua: c, de favillis iterum progerminet,

22쪽

- . .

net, eademq, fabula porro circulatoriis vicibus in

omnem aeternitatem repetatur G.

9 Ait quidem Seneca Stoicus III. Nat. Qu. 28. prope fin. fulmram eon gratιonem, cum Deo visum ordiri melionve Similis locutio apud eundem c sol. ad Marsiam proxime finem:) ut putare possit aliquis, excidium Mundi libero Dei arbitrio Senecam reliquisse. Sed agnovit Lipsius II. Physiol . Stoic. χχ. p. io : rhetoricum fucum, ideo glossam addidit: Deo, id est, Fato. Fatum autem Stoicum es se aliqvid libertati divinar vincula parum honesta injiciens, pluribus docebitur Dissert. .XIII. Ut adeo Stoicorum de conflagratione Mundi doctrina impietatis absolvi non possit,&vel hoc solo fatalis naturalIsve neces.sitatis nomine sententiae Christianorum opponi mereatur. AtqVediscrimen hoc observarunt, qVos lit. n. ad thes VI. citavimuS omne Vosso &Tatiano exceptis, qui hic illud urgent tantum, Pod nobis semel, illis per novas subinde vices Mundus est interiturus. .l9 In Stoicorum placitis connexa fiic Gant Fatum, Annin magnus, Humores a peltis ebibιti. . Imperat quasi Fatum, coetera duo famuIantur. Sic in altero exitii genere, quod ab aquis, aestus Fati ministerium est Senecae III. Q. N. 18. Cur ergo Lipsius loco lit. praec citato ma gnum annum divellit a Fato, quasi qui Mundi S itum ad Farum referunt, aliud dicant, quam qei ad annum magnum p Clim enim de Fato Senecam fuisset interpretatuS, inq, rem eandem Aristoclis rore& Ovidii sententias attulisset: Aliqvι tamen, pergit, ad Magnum an num referebant. . An loci Vendi tantum in re una varios modoS enmmerare voluit 8 an sensus ipsos aliquo modo dis Minere Θ ut nempe qui Fatum hic nominant, causam sibi occuletam profiteantur, vide iudicium ejus de Seneca ib. p. Io8 :) qui magnum annum, motu siderum non penitus ignorabilem, atqVe adeo utcunqVe manifestam . Nam & in his commemorat, qui etiam coeli flatum signa notarent, ρομμι haec eventuna & ex his Berosum, qui arsura terren ontendit, quando omnia sidera in cancro convenient. . Sed haec istinctio minus videtur solida. Nam nec annum magnum qui dicunt, certam ejus periodum, in tanta praesertim opinionum varietate, numeriS a 'curatis manifestant statim omnes: neque fatum qui nominanti necesse habent ut loquantur tanquam de sibi occulto ; alias nemo set,

23쪽

I4 DE STOICA qui appellari posset Far dic s. Ergo nihil vetat in hoc negotio Fatum

anno magno copulare. Fecit hoc Cicero in Somn. Scip. apud M crob. lib. II. c. Io. cum eluvιones memorat, exust onesi tenurum , qνώ accidere tempore certo anni puta magni, rem paulo post c. ii. vere vertentem vocat,) necesse eE per fatum videlicet.) Similem locum Aristoclis quaere Dissert. V. ram totam Anno magno impe

demus) g. 36. 9 Faciet huc Dissertatio VI. & inprimis ex ea g. 6. & IV id quod ostendetur Differt. VII. 6 Fragmentum incerti Scriptoris Censorino adjici solitum c. i.

Stoicorum opinio probanda, - sire fruetuus, 'e longaevus esZ mundutior in flammis abit, re vidissim ex flammis renovatur ac restituitur, duran

tibus tamen principiis nec recidere ad nihilum viaeri potest, quod in se deficit,min se regi I/ur. n ut ita resimnes in pristinum chaos redeant: de quo DissertivIII vi Hac de re copioSe agetur Differt. IX. ΝΟ non enim eadem omnium Stoicoriun de animabus redeuntiabus stat olim opinio, quod docebit Dissertatio X. 6 Vide Differt. XI.

TA. XII. Ad hos errores quibus itineribus duxe it eos diabolus, non obscurum est in eorum decreta intuenti. Deo coaeternam eamque increatam apponebant materiam t), & sic apponebant, ut

haec duo quasi conglutinarentur Fato uin,& ad eum

quidem modum, quo anima conglutinatur com

pori πυ . Fato igitur natus Mundus, dum Deus subjeetam sibi materiam paulatim elaborat, de- nasci quoque Fato debuit, & in eum statum remi grare, quem habuisset ante nativitatem, in quo scilicet praeter Deum & Materiam nihil esset reli-

24쪽

qui. Ergo & pereundum sic tandem fuit non magis corporibus quam animabus, dc ita pereundum, ut non in nihilum tamen reciderent, sed corpora in Materiam, animae in Deum. Caeterum tali estatu cum semel potuerint illa duo principia in pulchritudinem persectionemque Mundi occultis auctibus maturescere, nihil vetabat, idem fatali necessitate fieri vel millies per secula seculorum.

6 perinde ut alii gentiles: cum quibus etiam Materiam faciebant principium mali, ut exponam Dissert. XII. I ato seu necessitate Stoicum Deum congIutinari materiae monstrabitur e Lactantio Dissert. XIV. s. 16. Ipsum autem Stoicum dogma de Fato quam impium fuerit, tota Dissertatione XIII. expliacabituri πυ i. e. ad modum forma non agistentis, sed informantis. Copi se hoc demonstrabit Disertatio XIV.

Tu. XIII. Haec ergo Stoicorum tam praecIara conflagratio fuit Mundi, tam similis illi, quam Christiani profitemur, atque tenebrae sunt Iuci. Ut

recte pronuncia verit Basilius M, quanto castarum pulchritudo praestantia meretriciam eXuperat, tam tum esse inter nostras & externorum sententias discrimen.

. XIV. Enimvero fuit hoc immortalitatem animae, mortalitatem visibilis universi verbo sat

25쪽

ri sensu destruere. Quomodo enim sincere -- mortalis Anima , si resolvitur tandem in principium suum., dubium an rediturast 3 Quomodo corruptibilis Mundus, i perpetua sui regenerati Me par eri ternitati ets.

9 Pertinebit huc Dissertatio XU. Σὰ Mundi taeternitas Stoica Dissertationis XVI. argumentum

. erit.

TA. XV. Haec si veteres quidam studiosius paulo perpendissent, speciosisque consiliis, quae Genti

lem Pnilosophiam cum sana Religione componere suadebant a , salutaria praetulissent: futurum erat, ut simul non ipsos modo Gentilium errores, sed illud quoque temperamentumst retisticum, quod ex confusione coelestis .doctrinae cum prosina tertiam quandam pignit, neutri per omnia similem, caverent. Multae sic poterant praeveniri itum opiniones minus commodae, tum haereses quoque manilastae, quae formosum alias Ecclesiae corpus sive ut narivi Mehonestarent, sive inficerent

ut ulcera.. Veteres Ecclesiae Patres, ut Ethnicorum Philosophiam cum Christianis dogmatibus aliquo modo conciliare tentarent, aut harmoniam utriusque ostenderent, tres inprimis movisse videntur causae, tristes eventu quidem, sed in speciem non inhonestae. Una Ethnicos respiciebat mitioris ingenii ac flexibiles; aliena superbos & opinione sapientiae insatos; tertia subsannatoreS Christianae religionis, ut absurdae. Flexibiles, ut allicerent professione dogmatis non novi, sed jam per varias Gentilium doctrinas dispersiti superbos, ut horum supercu

26쪽

MUNDI EXUSTIONE. aTpercilium frangerent, si sua, quibus veritatem e nostris Prophetis sub- . lagissent, furta ponerent illis ob oculos; subsannatores, ut ablegarent ad suos similium dogmatum defensores. Ad primam ex his causam hoc Lactantii pertinet lib. VII. initio capitis as. Haec sunt, qua a Pr

phetis futura dicuntur, quorum testimonia s verba ponere opus non esse duxi; - ut ea sto, quae dicerem, non nestris,sedatienis potissimum titueris confirmarem, docerem non modo apud nos, verum etiam apud eosi os, qvi nos infecIantur, veritatem consignaram teneri, qPam recusant

agnoscere. Ad secundam illud Minucii Felicis p. 77. 78. ed. W-vetasii prii iam Thes. VII. citatum: Animadvertis, Phιlosophos eadem dissu-mre de Mundi incendio,) p ae dicimus, non quod nos simus eorum vestigia subsecuti, sed quod illi de divinis praedactionabuc prophetarum um-ώκum interpolatae veritatis ιmstatι sunt Furta Graecorum e Mose de Prophetis passim detegere conatur. Clemens Alexandrinus in ii bris Stromat. Ad tistiam isthoc Origenis contra Celsum lib. V. p. m.

- . Age ostendamus, viros etiam in Gitonati considenuione,'diat, Γιcis considenΛιionibus non contemnend's, in eadem fuisse sententiis. Si - tim autem narrat conflagrationem mundi & renovationem secundum Stoicos.

TA. XVI. Navis equidem annumeranda venit sententia, quae mundo inlic accidentalem tantum,

non eum, qui secundum stubstantiam sit, interitum vaticinatur, multis S. Patrum persuasab). Ulceribus autem haud dubie capitalis ille, minimeq, tolerandus error de novis unius post alterum Mundi per omne seculum successionibus c).

D B. Gerhardus Tom. IX. Loc. de Consumm. sec. c.ςubi locum hunc tractat ex professo, haec praemittit: I. Non diffitemur, multos ex piis veteribus bin eandem concedere opinionem, quod Munduae non καμουὴ mara sit interιturus, sed κα- et ιοτῆας domot immurandur, p. tibi nomina quoque ipsorum& Verba leges. a. Proinde sensentiam de subsimitiali Mundi φλoci seu interitu non defendimuι ut fidei articu- uis, ad G tom scitu ac creditu ebriter necessirium ed eam empha-C ocis Disitigeo by Gorale

27쪽

DE STOICA

tuis scripturae dictis, qvae de fine Mundi loquunt r, magμ consenraneam esse dicimus, p. 38 . 3. Ex eo porro consequens est, ιlus, q νι c0nimnam st-Einionem amplectuntur, ac per άμοἱωmν Mhndi transitum definiunt, non esse dicam haereseos scribendam, ib. & p. 38s. Simili modestia utitur Vossius thes Theol. Disp. XVIII. p. 1 8. tametsi impulsus autoritate eterum, ingenti catalogo enumeratorum, magis probat sententiam, qVae mundum non e πλα, et periturum, sed duntaxat renovandum censet. Cons Spanhem. PartAIL diab. Evangel. I . P. ZO .& IIo..c) Quae de Mundis innumerabilibus per aeterna sibi secula succedentibus proferuntur, maximp haereticu annumerat Hieronymus. laco, quem Disteri. XVII. g. 3. proferemuS; magis mira vel delira VΟ-cat Calixtus p. I o. de supr. iud. sint Stoicorum aut Epicureorum dogmata; Johannes Iechtius Disp. de Origene sub praesidio Dn. D.. Joh. Meisneri hab. Witeb. th. 7. erroribus accenset y qui propemodam cum majore sidei nostrae periculo conjuncti sint, qpam illi de praeeriste

TH. XVII. Utrique vitio succubuit OrigeneS.. Nam Sc Mundum docuit sine interitu subsantia in melius quoad accidentia sola mutatum iri d 5: illam de innumerabiti mundis, quorum alter quisque in alterius locum sussiciatur, haeresinisatis aperte propugnavit e): non facturus, nisi ut

alibi Platonicam, ita hic Stoicam Philosophiam j

tanti habuisset, ut quas ex ejus cum sacris dogmatibus commixtione opiniones neutrasgi, ipse fuerat enixus, E cclesiae placere sperasset posse.

dentia sola commutatum iri, primus, n=Deor, scri t Origenes, Verba iunt Callat. p. iar. de supr. iud. QSi & mox Iocum ejus e I. πε d. profert. Bene autem, quod addit, ni fatur. Ante ipsum enim eadem sententia fuerat Irenaei, de quo vide Gestud. TOm. IX. Loc. P. 38I. OEthes TheoI. p. 2 8.. eo

28쪽

6 Mundos ex Origenis opinione successive innumerabiles arugumentum fecimus Dissertationis XVII.

D Docebit hoc Dissertatio XVIII. gJ Neutralismus Origenis in hoc argumento exhibebitur Disci

seri. XIX.

TR. XVIII. Porro quis eorum quoque delicia, qui e certis siderum positionibus fatalem mundo terminum praedicare gestiunt h), qui item animas

nostras in Deum tandem absorptum iri declamitant i , neget germana esse somniiS Stoicorum, aliorumve Gentilium, qui fato sidereo omnia tribuebant, aut animas ex Deo ut fonte l) derivatabant, in eundem olim refundendas

O Perem Atiazensiu Cardinalis ut in libro suo de concordia hi storiae & Astrologiae divinatricis etiam Diluviam Noae, Natalem Dinmini miracula ejusdem omniaq; prodigia ex Astrologia hac pra sciri ac praedici potuisse arbitratus est: VOss. c. 38. de scient. Maia them. s. i . p. ra . itain eodem tractatu obtrudit anniim arap. Deir. in Senec. Octav. p. fr6. in quo Mundi finis futurus sit. Simili insania laboraverunt, qui tempus illud ex Cabala & numeris deprehendere sunt conati, ut P. Picus Mimndula, cuius supputatio in annum r99 incidit, de Michael St elim, Arithmeticus alias insignis,) qui annum 333. nominaverat, sed eo eventu, ut Vanitati praedictionis suae vivus interesset, a quo tempore ad saniora consilia rediit se ipsum novimus. De quibus & horum similibus legantur Detrio d. l. & Raderus ad IA Martiat. epigr. 63. f. 69.iJ Johannes Ruysbrochius in lib. de vera contemplatione cit. GiSb. VOetio c. 3. de Exerc. piet. p. 8S. 86. notavit quosdam sui temporis selsos prophetas pseudomysticos doctores, qui eius essent sententiae, ut animas suas ex Dei substantis erratas assimarent, cum mortui fuerint, rursum se futuros esse id, quod antea fuerint, perinde ut si pbus aqpa haustas ex fonte, si in i ira fontem refundaor, idem emc a quod

29쪽

nod fuit prius. Paucis interjectis ait, eos addere,possit extremum judia

cii diem omnes omnino bom nes, malos aeqνὶ ac bonos, re simul Deum ipsum non nisi unam eandemά. Der essentiam, qpa is omnem aeternritarem

TH. XIX. Haec ergo mecuna cogitans, tape in eam sententiam descendo, melius eos de fide sacra, certe si conditionem aetatis nostrae locorumque adspicio, q vibus causae aliter agendi cessant m), me

reri, qui discordiam profanae philosophiae cum Christiana intercedentem fideliter detegunt n), quam qui tenebras inter & lucem pacisci pergunt o .m Nam per Dei gratiam non amplius offeruntur nobis, In his provinciis Itomani certe imperii, gentiles conVertendi, aut aseimum eorum oblocutiones defendenda fides. inorum finium contemplatione primarum Ecclesiarum Patres aliquid huic conciliationi licet infeliciter) dedisse monstravimus lit a. ad Thes. XV. Neque compertum est, qui adhuc alibi degunt Gentiles, hoc armorum genere expugnari aut flecti possG- Paucos novi. Sed eximie hoc e R Jo. Raptista Creus Gainpol garnus, Pontificius scriptor, in opere de Emnieis Philosophis caute te

gendis: quanquam eius operis nescio an uitta QVinaritim primum ,- qui est de Platone caute legendo, Romae A. I 9 - excussim, qVicqVam prodierit. inem Scriptor hic animum ad eos libros attulerit, vel haec ejus verba produnt f. 36 quodueatis abunde σ adfatietatem ms fece--nt alii, qνi de perenni Philosophia cripsere. mug Steuchum tacite perstringit,) qvippe qpibus adeo placuit nosnu vera dogmata uae Gentilium sensussotius referre, qνamessos ex nostris confutare, mi me ludorsit, v

30쪽

ZIdere ipsos prae dulcedine nonfemelaus bis, si d centies lacri mari volentes 'mast vero quam belli verum vero eonsonet, profanis e sacris ulramsucosiatiso animaduerterint f Res cert) re dot tis viris exos, ta quae Ecclesiasticis omnibus nauseam semper moνit, quando pro nostrorum tempor molamιtate indicam confut spe, qvam confutanda laudiasse praesi/tών adrasileia et/am nos,post nam a Chrso veritatemprae permm , ejusdem vocis oraculo manifesta am habuerimus , a bux Grinis tam lectione laedi geam ιs, σ isiorum deliram 'ntia Andabaturum more ferientibus advινος veratntem resecandam indigeamus, vινi videntesq. caecis indocantibu salutem nobis praeparemus. he q. idem res quantum detrimen i singulis temporibus Ecclesii inritae obfueris obtulerit. satis haeresis fere innumera ex Gentilum fontibus exhaustae nobiου indicant, setis de P.idem Dincitissimi Patres conqνeruntur, satis Concilias fa proclamant.

Faciunt hoc, ut e multis paucos nominem, in sinus starchuae Eugubinus de perenni Philosophia, Philippus Mornaeu, de veritate lucis-gionis Iustumansa deosculo seu Consensu Ethnicae S sta iris ian et Phi-Iosophiae, Gulielmus Postelin heretici infamia notatus, de Orbis J e rae concordia, LινIus Galantes de comparatione Christianae Theologiae cum Plaronica scribentes.

TH. XX. Neque vero tam incitare nos deliat ad dissimulandos Gentilis Phi sophiae morboe metus, ne his retectis Novatorum in movendis diu receptae doctrinae icrminis conatum adjuvare velle videamur, quam ab illo proposito retrahere amor ingenuus latitoricae veritatis, miserum in modum

ab istis conciliatoribus afflictae vae si restitua