장음표시 사용
161쪽
xerunt Cincinnatum illum, ut diritator esset : sic uos de Pelasgis omnibus colligitis bonos illos quidem v ros ,sed certe non pereruditos. ergo illi intelligunt, quid Epicurus dicat, ego non intelligo ψ ut scias me intelligere , primum, idem ese uoluptatem, dico , quod ille κλνην. et quidemsaepe quaerimus uerbumiatinum pargraeco, quod idem ualeat: hic nihil fuit , quod quaereremus . nullum inueniri potest , quod magis idem declaret latine, quodgraece,quam declarat uoluptas. huic uerbo omnes, qui ubique sunt , qui latinesciunt, duas resfubiiciunt, utitiam
in animo, commotionem suavem iucunditatis in corpore. nam edi ille apud Trabeam , uoluptatem an
mi nimiam, laetitiam dicit , eandem , quam ille Caecilianus, qui omnibus utitiis latum esse se narrat. sed hoc interest , quod uoluptas dicitur etia in animo ultiosa res , ut Stoici putant, qui eam sic definiunt, sublationem animi sine ratione , opinantis se magno
bono frui; non dicitur laetitia, nec gaudium in compore . in eo autem uoluptas omnium latine loque alium more ponitur, cum percipitur ea, quae sensum aliquem moueat , iucunditas. hanc quoque iucunditatem , si uis , transfer in animum: iuuare enim in utroque dicitur, ex eoq. iucundum: modo inteli
gas , inter illu- , qui dicat, - Tanta latitia auctu' fum, Vt mihi non constem; O eum , qui ,
Nunc demum missu animus ardet; -
162쪽
t x et B E R I I . 8o' quorum alter utitiagestat , alter dolore crucietur; esse illum medium. quama haec inter nos nupera notitia admota est,
qui nec utetur , nec angatur: itemq. inter eum, qui potiatur expetitis corporis uoluptatibus , eimi, qui crucietursummis doloribus, esse eum, qui utroque careat. Satis ne igitur uideor uim uerborum tenere, an sum etiam nunc uelaraece loqui, uellatine docendus ζ et tamen uide , ne, si ego non intelligam quid Epicurus loq4stur , cumgraece , ut uideor , luculenter sciam , t aliqua culpa eius , qui ita loquatur, ut non intelligatur. quod duobus modis me reprehensionest: δε aut de inductria facias ,
ut Heraclitus , cognomento qui σκοτεινου perlab trer , quia de natura nimis obscure memorauit: aut i cum rerum obscuritas , non uerboram , facit , ut 2 non intelligatur oratior qualis est in Timaeo Platonis . Epicurus autem, ut opinor, nec non uult post sit , ptime ,-aperte loqui; nec de re obscura , uti physici , aut artificiosa , ut mathematici , sed de ill lustri , O facili , et iam in uulgus peruagata, loquiatur . quanquam non negatis nos intelligere , quid sit uoluptas , sed quid ille dicat . e quo efficitur , non ut nos non intelligamus, quae uisset istius uerbi; sed ut illesuo more loquatur , nostrum negligat. 3 enim idem dicat, quod Hieronymus, qui censetfummum bonum esse, me ulla molestia uiuerer cur mavult dicere uoluptatem, quam vacuitatem doloris ἰ ut ille facit i qui quid dicat , intelligitur . in autem is luptatem
163쪽
luptatem putat: dicat adiungendam ad illam, quae in motu sit, sic enim appellat hanc dulcem in m tu θ illam nihil dolentis in stabilitate: quid tendit , cum eloicere non possit , ut cuiquam , qui ipse notus bi sit , hoc est qui suam naturae, sensumq. pem st exerit, vacuitas doloris , 'voluptφ idem essehidea Pr ἐ hoc est um, erre, Torquate,siensibus,
torquere ex animis cognitiin es ne ornm , qI,
bus imbuti sumus. quis enim est: qui non deat
haec esse in natura remutria ψ unum, .cum in uol ptate sumus: alterum , cani in dolore: tertium hoc quidem , in quo nunc sumus. credo quidem uos nec in dolore , nec in uoluptate esse: cum inuoluptate sint , qui epulentur; in dolore, qui torqueantur . tu autem in ter haec tantam multitudinem hominum interiectam non uides nec utantium , nec dolent
om ζ Pon prorsus , inquit: omnesq. , qui sine dolore sint , in uoluptate, oe ea quidem simina , esse dico. Ergo in eadem uoluptate eum , qui alteri misceat mulsum, ipse non sitiens; edi eum , qui illud sitiens bibat ψ Tum ille , finem , inquit, inter' rogandi , si uidetur: quod quidem ego a principio
ita me messse dixeram , hoc ipsum prouidens, di lecticas captiones. M etorice igitur , inquam, nos mauis , quam dialectice, distulare in actali uero , iliquit, perpetua oratio rhetori solum, non etia-pbilosophorum sit. Z enonis est, inquam, hoc Stoici , omnem uim loqχendi, ut iam ante Aristoteles, tu duas tributam esse partes: rhetoricam palmae, diale-
164쪽
dialecticam pugno similem esse dicebat , quod la
tius loquerentur rhetores , dialectici autem compressus. obsequar lirar uoluntati tuae: dicarus, se potero , rhetorice ,sed hac rhetorica philosopho ' rum non nostra illa forensi: quam necesse est , cum populariter loquamur , esse interdum paullo heb tiorem . Sed dum diale dicam , Torquate , contemnit Epicurus , qltis una continet omncm peri'
ciendi , quid in quaque re sit , mentiam , O iud candi quale quidque sit , ac ratione ,stula dissutandi ; ruit in dicendo, fit mihi quidem uidetur, nec ea, qua docet , uult ulla art distingui: ut haec in ,
quae modo loquebamur . SEmmum a uobis bonum
uoluptas dicitur . aperiendum est igitur , quid sit uoluptas. aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest . quam si explicavisse. non tam haestaret. aut enim ea uoluptatem tueretur, qua insinus , id est quasensus dulciter ac iucunde mouetur, quam etia pecudes , si loqui possent , appellarent uoluptatem: aut, si magis placeret uo more loqui,quam ut omnes Danai , aut Mycenenses, Attica pubes , reliquiq. G ci , qui hoc anapaesto citantur; hoc, non dolere , solum uoluptatis nomine appellaret , illud Aristippeum contemneret: aut , si trunque probaret , ut probat , coniungeret doloris uacuitatem cum uoluptate , O duobus ultimis, uteretur. multi enim O magniphilosophi haec uitia ma bonorum mnrita fecerunt , ut Aristoteles , qui uirtutis usum cum uitae persecta prosteritate con-- ι iun-
165쪽
iunxit. Callipho adiunxit ad honestatem uolupta gem. Diodorus ad eandem honestatem addidit ua' cultatem doloris. idem fecisset Epicurus , sisententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi uetere sententia. illi enim inter sedissentiunt: propterea singulis finibus utuntur: et cum uterquegraece regis loquatur; nec Aristippus , qui uoluptatem 1 mum bonum dicit , in uoluptateponit non dolere; neque Hieronymus , qm summum bonum natuit non dolere, uoluptatis nomine unquam utitur pro illa indolentia; quippe qui ne in expetendis quide rebus numeret uoluptatem. suae sunt enim ires qimque : ne tu uerba solum p tes . unum est ,sine dolore esse: alterum , cum uoluptate. uos ex bis tam dissimilibus rebus non modo nomen unum, nam id facilius paterer sed
etiam rem unam ex duabus facere cona ini. quod
feri nullo modo potest: his , qui utranque probat, ambobus debuit uti, sicut cit , neque tamen diu
dis uerbis. cum erum ipsam eam uoluptatem, quam eodem nomine omnes appellamus, laudat locis plurimis, audet dicere, ne suspicari quidem se ussuui bonumseiunctum ab illo Pristippeogenere uola pratis . atque ibi hoc dicit, ubi omnis eius est oratio de summo bono . in alio uero libro , ubi, breuiter o comprehensis grauissimissententiis, quasi oracula edidi se sapientia dicitur,scribit his uerbis: quae nota tibiprofeIIo, Torquate, seunt: quis enim uestrum non edidicit Epicuri κυ μις δοξας, id es maxime
166쪽
. ratas ρ quia grauissimae sint ad beate umendum breuiter enuntiatae Aententiae. animaduerte igitur, re-LIe ne hancsententiam interpreter. Si ea, quae t luxuriosis egicientia uoluptatum , liberarent eos deorum , , mortis , O doloris metu , docerentq. qui essent fines cupiditatum: nihil haberem , quod reprehenderem; cum undique complerentur uolseptatibus , nec haberent ulla ex parte aliquid aut dolens, aut aegrum, id est aut malum. Hoc loco sie t nere Triarius non potuit: obsecro , inquit, Torquate , haec dicit Epicurus in Quod , mihi quidem uisus est, cum sciret , vel Mamen, confitentem audire riuatum. At ille non pertimuit, saneq. fidem
ter, istis quidem ipsis uerbis, inquit : sed , quid se tiat , non uidetis. Si alia sentit, inquam , alia loquitur : nunquam intelligam, quidsentiat: sed plane dicit , quod intelligam: idq. si ita dicit, non esse reprehendendos luxuriosios , si sapientes sint , dicit absurde .similiter O si dicat, non reprehendendos paricidas , si nec cupidisint , nec deos metuant,
nec mortem , nec dolorem. et tamen quid attinet luxuriosis ullam exceptionem dare e aut fingere at suos , qui, cum luxuriose uiuerent , a summo ph losopho non reprehenderentur eo nomine duntaxat, cetera cauerent ζ sed tamen non ne reprehenderes ,
Epicure , luxuriosos ob eam ipsam caussam , quod ita uiuerent , ut perseqlierentur cuiusquemodi uoluptates ἰ cum esset praesertim , ut ais tu , sium uoluptas, nihil dolere ' atqui reperiemus asotospri. ἰ a mum
167쪽
m m ita non religiosios, ut edant de puella; deinde ita mortem non timentes , ut illud in ore habeant ex Hymnide , Mibi sex menses fati sunt uita : septimi Orco spondco. Iam doloris medicamenta illa Epicurea tanquam de narthecio promant: si grauis, breuis: si longus , leuis. unum nescio, quo modo possit , si luxuriosus sit , finitas cupiditates habere . quid ergo attinet dicere, nihil haberem, quod reprehenderem, si Atas cupiditates haberent φ hoc est dicere; non reprehenderem asotos , si non essent asoti. isto modo , ne improbos quidem, si essent boni uiri. Hic, homos uerus luxuriam per se ipsam reprehendendam non putat: et hercule , Torquate , ut uerum loquamur , si uoluptas summum bonum est , re Iissime non putat. nolim enim mihi fingere asotos, ut fo- letis , qui in mensam vomant; O qui de conuiui sau erantur, crudiq. postridie se rursus ingurgitent;
qui solem, ut aiunt , nec occidentem unquam underint, nec orientem; qui , consumptis patrimo nijs , egeant. nemo nostrum istius generis asotos iucunde putat uiuere. mundos, elegantes , optimis coquis, pistoribus, pistatu, aucupio , uenatione, his omnibus exquisitis , uitarites cruditatem , quibus
Vinum di susum e pleno et oenophoro,
Nil dempsit nix , est sacculus abstulerit radhibentes ludos , O qua sequuntur illa; quibus
168쪽
detractis, clamat Epicurus se nestire quid fit bonum. ad sint etiam formosi pueri, qui minis; cnt:
is rellendeat his uectis , argentum, odrilitium, locus ipse , aedificium. hos ego asotos bene quidem uiauere , at beate nunquam dixerim. ex quo e scitur , non ut uoluptas ne si uoluptas,sed at uoluptas noust summa bonum. Nec ille, qui Diogenem Stoicum adolescens, post autem Tanatium audierat,Laelius,
eo dibus est sapiens, quod non intelligeret quid fua uismum e set, nec enim sequitur, ut, cui corsapi at, ei non sapiat palatus9 sed quia parui id duceret. O lapathe, ut ianitare nece se est, cognitu cui s. In quo Laestu' clamores sophos ille Diebat
Edere , compellans gumas ex ordine nosiros.
Laeliu ' praeclare, O re te sophos, illudq. uere: O Publi Gurges Galloni, es homo miser , inquit:
Cenasti in uita nunquam bene, cum omnia in ista ConsumisAt illa, atque acipensere cum decumano. is haec loquitur,qui in uoluptate nihil ponens, negat eum bene cenare, qui omnia ponat in uoluptate: Otamen non negat libenter unquam cenasse Galloniu,
mentiretur enim sed bene. stagrauiter, et seuere Moluptate secernit a bono. ex quo illud escitur, qui
bene cenent, omnes libenter cenare; qui libenter, non contialio bene .semper Laelius bene. - quid bone ἰ dicet Lucilius , Co Io, Condito. sed cedo caput cenae. - Sermone bono. quid ex eo ἐ- Si quaeri', identer. ueniebat enim ad cenam, ut animo quieto satiaret desideria naturae. recte ergo is ne
169쪽
gat unquam bene cenasse Gallonium, recte miss-rm , cumpraesertim in eo omne Liudium consum rei. quem libenter cenasse nemo negat. cur igitur non bene ψ quia, quod bene, id re te, frugesiter , honeste. ille porro male, praue, nequiter , turpi ter cenabat. non igitur nec lapathi suavitatem acia
penseri Gallonii Laelius anteponebat, sed suauit tem ipsam negligebat. quod non faceret , si in uoluptatesummum bonum poneret. Semouenda est igitur uoluptas, non solum ut re Ia sequamini,sed etiam ut loqui deceat frugaliter. Polyumus ne igitur in uita summum bonum dicere, cum id ne in cena quidem posse uideamur ζ uu' modo autem philosiophus loquitum ἰ triagenera cupiditatum, naturales, ct necessarias; naturales, non necessarias ;nec naturales, nec necessarias. primum diuisit in leganter: duo enim genera quae erant, fecit tria. hoc est, non diuidere ,sed frangere rem . qui si diceret , cupiditatum esse duo genera, nasurales, inanes , naturalium quoque item duo, necessarias, non necessarias: confesta res esset. uitiosum est enim in diuidendo, partem in genere numerare. sed hoc sane concedamus: contemnit enim dissere di elegantiam: confuse loquitur . gerendus est mos,
modo recte sentiat. Et quidem illud ipsum non niamium probo ;'tamen patior , philosophum loqui de cupiditatibus finiendis. an potest cupiditas mniri ἐ tollenda est, atque extra tenda radicitus. quis es enim, in quo sit cupiditas, quin recite cupidus diaci
170쪽
ci possis ρ ergo O auarus erit ,sed nitet O aduster , uerum habebit modum: O luxuriosus eodem modo. qualis saphilosophia est, quae non interitum asseratprauitatis, sed sit contenta mediocritate u tiorum Φ Quanquam in hac diuisione rem ipsam prorsus probo , elegotium desidero. appellet haec desideria natumae; cupiditatis nomen seruet alio; ut,
cum de auaritia , cum de intemperantia, cuU de maximis uitlijs loquetur , eam tanquam capitis a
cuset .sed haec quidem liberius ab eo dicuntur, O saepius. quod equidem non reprehendo. est enim tanti philosiophi , tamq. nobilis , audacter flua d
creta defendere .sed tamen ex eo, quod eam uoluptatem, quam omnes gentes hoc nomine appellant,
uidetur amplexari saepe uehementius , in magnis interdum uersatur angustiss; ut, hominum consilentia remota, nihil tam turpe sit, quod uoluptatis caussa non uideatur efacturus. deinde ubi erubuit , c uis enim est permagna naturae confugit i luc , ut neget accedere quidquam posse ad uoluptatem nihil dolentis . at se non dolendistatus non uocatur uoluptas. non laboro , inquit, de nomine . quid , quod res alia tota est ψ reperiam mullios , uel
innumerabiles potius, non tam curiosios, nec tam
molestos, quam uos estis: quibus, quidquid uelim , facile persuadeam. quid ergo dubitamus, quin , si , non dolere , uoluptas sit summa, non esse in uol ptate dolor sit maximus ἰ cur id non ita H ζ quia dolori non uoluptas contraria est,sed doloris priuatio