장음표시 사용
171쪽
D E FINIBVs hoc uero non uidere, maximo argumento, uollapta vi
tem uictam: qua sub ita , neget se intelligere omnino, quid sit bonum. eam autem stapersequitur , quae palato percipiatur, quae auribus: cetera addit,
quae si appelles , honos praefandus sit. Hoc igitur , quod solum bonum seuerus , O grauis philas)phus nouit, idem non uidet ne expetendum quidem 67e; qaod eam uoluptatem hoc eodem auctore non desideremus , cum dolore careamus . quanquam
haec sunt contraria. hic si definire , uel diuidere sdicisset; si loquendi uim , si denique consuetudinem
verborum teneret ; nunquam in tantas salebras incidisset . nunc uides, quid faciat. qua nemo unquam uoluptatem appellat , et hanc in motu uoluptatem , quae duo sunt, unum facit; sic enim has suaves, et quas dulces uoluptates appellas interdum ita e tenuat, ut M. Curium putes loqui; interdum ita laudat, ut , quid praeterea sit bonum , neget se posse ne suspicari quidem . quae iam oratio non aphilose
pbo aliquo , sed a censiore opprimenda est. non est enim uitium solum in oratione , sed etiam in moriabus. Luxuriam non reprehendit , modo sit uacua infinita cupiditate ,. timore. hoc loco discipulos quaerere uidetur , ut , qui asoti hie uelint , philosio phi ante fiant. A primo, ut opinor , animantium ortu petitur origo summi boni. simul atque natum animal est ,gaudet uoluptate , , eam appetit , ut bonum; ast ematur dolorem , ut malum. de malis autem , bonis , ab iis a nimalibus , quae nondum
172쪽
deprauata sunt , ait optime iudicari. Haec O tuita posuisti, O verba uectra sunt. Viam multa uitiosa ἐ summum enim bonum , O malum vagienspuer utra uoluptate di udicabit , pante , an mouente ψ quoniam, si dijs placet, ab Epicuro loqui discimus .se stante; hoc natura uidelicet uult , sal-uam esse se; quod concedimus: si mouente , quod tamen dicitis; nulla turpis uoluptas erit , quaep termittenda sit: simul non proficiscetur animal illud modo natum a summa uoluptate, quae est a te posita in non dolendo . tamen argumentrem - Epicurus a paruispetiuit , aut etiam a besti frquae putat esse θecula naturae: ut diceret, ab his , duce natura , hanc uoluptatem expeti nihil dolendi. neque enim haec mouere potest appetitum animi: nec illum habet ictum , quo pellat antam status hic noti dolendi. itaque in hoc eodem peccat Hieronymus . at ille pellit , qui permulcet sensium uoluptate. itaque Epicurus semper hoc utitur , ut probetaoluptatem natura expeti; qu)d ea uoluptas , q in motu sit , paruos ad se alliciat , A bestias, non illa Liabilis , in qua tantum inest nihil dolere. quid igitur conuenit , ab alia uoluptate dicere natur proficisci , in alia summum bonum ponere ' Bectiaris uero nullum iudicium puto. quamuis enim deprareatae non sint, prauae tamen esse possunt. ut bacillum aliud est inflexum incuruatum de indi stria, aliud ita natum: sic ferarum natura non est i
ta quidem deprauara mesa disciplina , sed natura
173쪽
DE FINI Bus o sua. uero , ut uoluptatem expetat, natura
mouet infantem , sied tantum , ut se ipse diligat, ut integrum se, alui q. uelit. omne enim animal, mul ut ortum est, O se ipsum , O omnes partes suas diligit; duasq. res, quae maximae sunt, inprimis amplentitur , an imum , O corpus ; deinde utriusquepartes . nam sunt O in animo praecipua quaedam , ct in corpore: quae cum leuiter agnouit, tunc disicernere incipit , ut ea , quae prima data sunt natura, appetat, a stemeturq. contraria. In hisprimis naturalibus uoluptas insit, nec ne, magna quae-sio est. nihil uero putare esse praeter uoluptatem , non membra , non sensus, non ingenii motum, non integritatem corporis , non ualetudinem , fu mamihi uidetur inscitiae . atque ab isto capite fluere necesse est omnem rationem bonorum , O malorum. Tolemoni, etiam ante ristoteli ea prima uisasunt, quaepaulis ante dixi. ergo nata essententia uel rum . cademicorum , , Peripateticorum; ut si nem bonorum dicerent, secundum naturam umere, id est , uirtute adhibita , frui primis a natura datis. Callipho ad uirtutem nihil adiunxit , nisi uoluptatem : Diodorus nisi vacuitatem doloris . his omnibus , quos dixi , consequentes sunt sines bonorum. Aristippo implex uoluptas: Stoicis , consentire naturae: quod ζῆe uolunt e uirtute , id est honeste u
uere: quod ita interpretantur; uiuere cum inteli gentia earum rerim, quae natura euenirent, eligente ea, qua essent secundum naturam, rejcienteo
174쪽
l L/I B E R I r. - 8s ntraria. Ita tres sunt fines , expertes honestatis; unus Aristippi, uel Epicuri ; alter Hieronymi; Carneadis tertius; tres , in quibus honestas cum aliqua accessione , Polemonis, Calliphonis , Diodoris unas lex , cuius Zeno auditor ,posita in decore tota , id est in honestate . nam 'rebo , Aristo, Hersilus iamdiu abienti: reliqui sibi constiterunt , ut extrema cum initijs conumirent; ut Aristippo uoluptas, Hieronymo doloris vacuitas, Carneadi fruiprincipi s naruralibus esset extremum. Epicurus autem
cum in prima commendatione uoluptatem dixisset; se eam, qram Aristippus , idem tenere debuit uitiamum bonorum, quod ille; sin eam , quam Hieronymus , fecisset idem , ut uoluptatem illam Aristippi in prima commendatione poneret. nam quod ait sensibus ipsis iudicari, uoluptatem bonum essee, dolorem malum: plus tribuit sensibus , quam nobis leges permittunt. priuatarum litium iudices sumus:
i nihil enim possumus iudicare , nisi quod est nostrii iudici . in quo frustra iudices siolent, cum senten i tiam pronuntiant , addere , si quid mei iudicii est. t s enim non fuit eorum iudici'; nihilo magis , hoe non addito, illud est iudicatum . quid iudicatsensus edulce, amarum s lene , asperum; prope , longe ;ctare , mouere; quadratum , rotundum . quam igitur
pronuntiabit sententiam ratio ζ adhibitaprimum diurnarum humanarumq. rerum sitientia , quae potest appellari rite sapientia; deinde adiuditis uirtutibus,
175쪽
satellites, et ministras e se uoluisti: quarum de omnium sententia pronuntiabit,primum de uoluptate, nihil esse ei loci, non modo ut sola ponatur in summi boni sede, quam quaerimus ;sed ne illo quidem modo, ut ad honestatem applicetur. De uacu tate doloris eadem sententia est. Reiicietur etiam Carneades: nec illa de summo bono ratio, aut uoluispiatis , non dolendi ue particeps, aut honestatis e pers , probabitur. ita relinquet, duas de quibus Gliam atque etiam consideret . aut enim natuet, nihil esse bonum, nisi honestum; nihil maeum, nisi turpe ; cetera aut omnino nihil habere momenti, aut tantum, ut nec expetetida, nec fugienda, sed et genda modo, aut re cieda mi: aut anteponet eam, quam cum honestate ornatis am, tum etiam ipsis initi s naturae, O totius persectione uitae locupletatam uidebit. quod eo liquidius faciet ,si pers exerit, rerum inter eas, uerborum ne sit controuersia. Huius ego nivc au toritatem sequens, idem faciam. quantum enim potero, minuam contentiones; omnesq. implices sententias eorum, in quibus nulla est uirtutis adiun Iio , omnino a philosophia semouendas putabo: primum Aristippi, Cyrenaicorumq
omnium: quos non est neptis , in ea uoluptate, quae maxima dulcedine sensum moueret ,si mum bonum ponere, contemnentes ista uacuitatem doloris . hi non uiderunt, ut ad cursum equum, ad arandum bouem, ad indagandum canem ,sic hominem ad duas res, ut ait Aristoteles, inteluendum,
176쪽
l L 1 B E R I I 8 ' O agendum e sse natum, quasi mortalem deum: contraq., ut tardam aliquam, languidam pecu dem , ad pactum , et ad procreandi uoluptatem hoc diuinum animal ortum e ser uoluerunt. quo nihil mihi uidetur esse absurdius. .Rtque haec contra in sinum , qui eam uoluptatem non modosummam, sed solam etiam dicit, quam omnes unam appella nam uoluptatem. aliter autem uobis placet sed i le , ut dixi , uitiose . nec enim figura corporis , nec ratio excellens ingenii humani significat ad hane
tinam rem natum hominem , ut frueretur uolupi i libus. 2Vec uero audiendus Hieronymus; cuisum-l mum bonum est idem, quod uos interdum, uolpo-- tius nimium sepe dicitis, nihil dolere . non enim, si malum dolor est , carere eo malo , satis est ad bene
uiuendum. hoc dixerit potius Ennius , i
mium boni est, cui nihil est mali: inos beatam uitam non depulsione madi, sed adeptiol ne boni iudicemus ,1 nec eam cessando , uegare leni do , ut Aristippus , siue non dolendo , ut hic ,sed se, gendo aliquid , considcrando ue quaeramus. Qua possunt eadem contra Carneadeum illud summum bonum dici: quod is non tam , ut probaret ,prot hi , quam ut Stoicis , quibus cum bellum gerebat , opponeret. id autem eiusmodi est, ut additum ad
virtutem , auctoritatem videatur habiturum , est expleturum cumulate uitam beatam , de quo omnis haec quaestio est . nam qui ad uirtutem adium gunt uel uoluptatem , quam uirtus minimi. facit,
177쪽
facit , uel cultatem doloris, se, etiam si malo caret, tamen non es fi mum bonum: acce1sone utuntur non ita probabili: nec tamen , cur id tam parce, tamq. restridie faciant, intestigo. quasi Gn emendum eis sit , quod addant ad uirtutem , primum uilismas res addunt; deinde singulasp=tius, quam omnia, quae prima natura approbauiFset , ea cum uoluptate coniunginti. quae cum πιλyoni, O Ureboni omnino uisa sint pro nihilo, ut inter optime ualere, Ograui De aegrotare, nihil prorsus dicerent interesse: recte iam pridem contra eos desitum est di 'utari. dum enim in una uirtute sic omnia esse uoluerunt , ut eam rerum se lectione exstoliarent, nec ei quidquam, aut unde oris tur , darent, aut ubi niteretur: uirtutem Usam, quam amplexabantur , fustulerunt. Herillus autem , ad scientiam omnia reuocans, unum quo tam bonum uidit ,sed nec optimum, nec quo uita
gubernari post: itaque hic ipse iam pridem est releuetus. post enim Ch sippum non sane est distu
tatum. Restatis igitur uos . nam cum .αcademicis incerta tu tatio est: qui nihil affirmant , quasi desperata cognitione certi, idsequi uolunt, quoscunque uerisimile uideatur. Cum Epicuro autem hoc est plus negotii , quod ex duplici genere uolseptatis coniunctus est, quodq. O ipse, et amici eius, o multipostea defensores eius sententiae fuerunt: nescio quo modo, is, qui au Ioritatem minimam habet, maximam uim ,populus cum illis β'
178쪽
L I B Ε R I I. 88rit. quos nisi arguimus, omnis uirtus, omne decus, omnis uera laus deserenda est . ita , ceterorum sententi Uemotis , relinquitur non mihi cum Torquato ,sed uirtuti cum uoluptate certatio. quam qu dem certationem , homo acutus , diligens ,
Chrysippus non contemnit, totumq. discrime summi boni in eadem comparatione positum putat. ego autem existimo,si honestum aliquid ostendero,quod si ipsum ui sua, propterq. se expetendum , lac re uestra omnia. itaque eo , quale sit , breuiter , ut tempuspostulat, constituto, accedam ad omnia tua, Torquate. ubi si me memoria forte defecerit, tuum
es uisuggeras. Honestum igitur id intelli mus , quod tale est , ut , detra ta omni utilitate , sine ullis praemi s, si umbusq. , perse ipsum possit iure lauda, ri. quod quale sit , non tam definitione , qua sum usus, intelligi potest, quanquam aliquantum potest,
quam communi omnium iudicio, et optimi cum uestudiis, atque factis: qui permulta ob eam una causef- facimi, quia decet , quia rectum , quia bon sum est; et si nullum consecuturum emolumentum uident. homines enim , etsi multis aliis , tamen hoc
uno a besti s plurimum disserunt , quὸd rasionem
habeant a natura, mentemq. datam ct acrem,
uigentem, celerrimeq. multa simul agitantem, ut ita dicam , sagacem: qi caussas rerum , O consecutiones uideat; O similitudines transferat; disiuncta coniungat; et cum praesentibus futura copulet; omnemq. complectatur uitae consequentis
179쪽
natum . eademq. ratio facit hominem hominum appetentem, curnq. bis Nattara, O sermone, niὴ congruentem is ut, proseritus a caritate domes corKm , ac suorum , currat longius, O se implicet primum ciuium , deinde omnium mortalium soci tate; atque , ut ad Arctitam scripsit Plato, non
sibi se soli natum meminerit, sed patria ,sedsuis;
ut perexigua pars ipsi relinquatur . Et quoniam eadem natura cupiditatem ingenuit homini ueri inueniendi; quod facillime apparet, cum uulsi curis , etiam quid in cito fiat, scire avemus: his initiis i dusti omnia uera diligisnus , id est fidelia , simpli ria , constantia; tum vana, salsa , fallentia odimus,
ut staudem ,periurium, malitiam, muriam. Ea . dem ratio habet in se quiddam amplum, atque m gnificum, ad imperandum magis, quam ad poendum, accommodatum, omnia humana non tolerabilia solum,sed etiam leuia ducens, altum quiddam , excelsum, nihil timens, nemini cedens, semper i nidium. Atque , bis tribus generibus honestorum notatis, quartum sequitur , ct in eadem pulchritudine,staptum ex illis tribus: in quo ines ordo, O Moderatio . cuius similitudine perstecta in formarum specie, a dignitate transitum est ad honestatem
dictorum, atq&e factorum . nam ex ijs tribus lasedibus , quas ante dixi, O te eritatem reformidat, et non audet cuiquam aut dicto protervo, aut facto nocere; sseretur q. quidquam aut facere, aut loqui, quod parum uirile uideatur. Habes undique exple
180쪽
LIBER II. 89 DU Operfectam, Torquat formam honestatis: quae tota his quattuor uirtutibus , quae a te quoque comme oratae sunt, continetur. hanc, e tuus Epicurus omnino ignorare dicit, quam, aut qualem esse uelint, qui honestate summum bonum metiantur. si enim ad honestatem omnia referantur , nec in ea uoluptatem dicant inesse: ait eos inani uoce sonare ; his enim ipsis uerbis utitur neque intelligere, neque uidere,sub hac uoce honestatis quae sitsubjcienda sentetia. ut enim consuetudo loquitur id solum dicitur honestum, quod est populari famagloriosium: quod , inquit , quanquam uoluptatibus quibusdam est saepe iucundius , tamen expetitur propter uolseptatem . Vides ne , quam sit magna dissensio ζ phialosophus nobilis, a quo non solum Graecia , O It lia ,sed etiam omnis barbaria commota est, hon stum quid sit ,si id non est in uoluptate , negat se i telligere is nisi forte illud , quod multitudinis rum re laudatur. Ego autem , hoc etiam turpe esse , --pe iudico; O ,si quando turpe non sit , tamen non esse non turpe, cum id a multitudine laudetur: quod si sit ipsum perse reditum , atque laudabile; non ob eam caussam tamen illud dici honestum esse , quia laudetum a multis ,sed quia tale sit, ut, vel si ignorarent id homines, uel se obmutuissent , pulchritud ne sua tamen esset , specieq. laudabile. itaque idem natura uictus , cui obsisti non potest, dicit alio loco id , quod a te etiam paullo ante dictum es; nonposse iucunde uiui, nisi etiam hones e. quid nunc, h