M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars volumen secundum ... Cum scholiis Pauli Manutii. Index rerum, et verborum M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars, Academicarum quaestionum editionis primae liber secundus, editionis secundae libe

발행: 1560년

분량: 663페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

turpotenti uoluptate omnia dirigentes aut tueri,

aut retinere uirtutem. nam nec uir bonus , actu

Lius haberi debet, qui, ne malum habeat, abn netse ab iniuria. noni credo illud; Nemo pius en, qui pietatem cauet . caue quidquam putes esse uerius . nec enim, dum metuit, iunus en ;Φcerte, si metuere destiterit, non erit. non metuet autem ,siue calare poterit, mue opibus maginis, quidquid fecerit, obtinere: cem teq. malet exinimari bonns uir, ut non sit; quam ese, ut non putetur. ita, quod certissimum eu, pro uera , certaq. iunitia simulationem nobis lanitiae traditis ; praecipitisq. quodam modo, ut nonra Lia bilem consitientiam contemnamus, aliorum erra*tem opinionem aucupemur. Quae dici eadem de ceteris uirtutibus possunt: quam omnium furi lamen ta uos in uoluptate, tanquam in aqua, ponitis. quid enime fortem ne possumus dicere eundem illum Torquatum ζ delector enim , quanquam te nonpossum, ut ais, corrumpere; delector, inquam, is amilia uetira, ct nomine. et hercule modo, Hr optiamus , nostriq. amantissimus, Torquatus uersatur ante oculos: cuius quantum studium, O quam insigne fuerit erga me temporibus illis, quae nota sunt omnibus , scire nece se in utrunque uentrum .

qua mibi ipsi , qui uolo se esse, haberi gratus ,

grata non essent, nisi em pers sterem mea caussa mihi amicum fuisse, non sua. nisi hoc dicis sua, quod interest omnium recte acere. si id dicis; uicimus.

192쪽

LIBER II.

id emis uolumus, id contendimus, ut offici3 βω- dtus sit ipsum oscium. hoc ille tuus non uult , omnibusq. ex rebus uoluptatem , Guasi mercede exigit. Sed ad illum redeo. Si uoluptatis caussa cum Gallo apud Anienem depugnauit prouocatus; ex eius stolijs sibi torquem, O co omen induit ullum aliam ob caussam , nisi quod ei talia fanta digna uiro uidebantur: sortem non puto. Iam ,si modestia , si pudicitia ,si uno uerbo temperantia poemeaut infamiae metu coercebuntur , non sanctitate sua se tuebuntur: quod adulterium, quod stuprum,quae libido non se proripiet , estprojciet, aut occultatio ne proposita , aut impunitate , aut licentia ἰ Quid illud , Torquate , quale tandem uidetur ζ te, isto nomine , ingenio , gloria , quae facis , quae cogitas ,

quae contendis, quo reseras, cuius rei caussa per Gre , quae conaris , velis , quid optimum denique innita iudices, non audere in conuentu dicere ζ quid enim mereri uelisiam, cum maginratum inieris,

in concionem ascenderis,c est enim tibi edice dum , quaesis obseruatumus in iure dicendo: Ofomlasse etiam ,si tibi erit uisum , aliquid de maioribus tuis , O de te ipso dices more maiorum P quid merearis igitur , ut te dicas in eo magistratu omnia uoluptatis caussa facturum esse ψ teq. nihil fecisse in uita, nisi uoluptatis cau11 a ' me , inquis , tam se memtem putra, ut apud imperitos Ulo modo loquar ' At tu eadem ista dic in iudicior aut ,si cor

nam times , dic insenatu . nunqua acies . cur, n

193쪽

fi quod turpis est oratio in Me ne ergo, o Triam

m dignos existimas, apud quos turpiter Aquare 'Verum esto: uerbum ipsium uoluptatis non habet dignitatem': necnosfortasse intelligimus. iacenim identidem dicitis, non intelligere nos, uoluptatem quam dicatis. rem uidelicet dissicilem, obsima am. indiuidua, O intermundia , quae nec sunt ut ia, nec po sunt esse, intelligimus: uoluptas, quae passeribus omnibus nota esst, a nobis intelligi nonpo.

te ἐ quid ,si efficio, ut fateare me non modo , sitast uoluptas ,scire, Cest enim iucundus motus infelifu 9 sed etiam , quid eam tu uelis esse ' tum enim

eam ipsim uis, quam modo ego dixi ; et nomen im ponis, in motu ut sit, Ofaciat aliquam uarietatem: tu aliam quandam summam voluptatem , cui a di nihilpost. eam tu adessee , cum dolor omnis ab sit , eamq. stabilem appellas . Gane ista uoluptas dic in quovis conuentu, te omnia facere, ne dolias

si ne hoc quidem satis ample , fatis honeste dici puras ; dic te omnia in isto magistratu m oium tista utilitatis tuae caussa facturum, nihil , nisi quod expediat , nihil denique, nisi tua caussa: quem esse Morem concionis , aut quam spem consulatus eius . qui tibi paratissmus est , futuram putes 8 ea19 ne rationemsequare , qua tecum ipse , circum tuis tit oee;profiteri autem , in medium p oferre non aucieas ζ at uero illa, quae Teripatetici ,suae Stoici diacunt ,semper tibi in ore sunt , in iudici s , in senatu, victum , aequitatem , dignitatem, fidem , recta, ho

194쪽

nesta, digna imperio , digna populo). omnia pericula pro rep. mori pro patria. hac cu loqueris, nos Aarones stupemus , tu uideliset tecum ipsi rides. nam inter ista tam magnifica uerba , tamq praeclara non habet ullum uoluptas locum , non modo illa , quam in motu esse dicitis , quam omnes urbani , rhysti , omnes , inquam , qui latine loquuntur , usi

ptatem uocant; sed ne haec quidem stabilis , quas,

praeter uos, nemo appellat uoluptatem. uide , ne non debeas uerbis nostris uti, sententiis tuis. quods uultum tibi, si incessum fingeres , quo grauior ui'.

derere; non esses tui similis: uerba tu fingas ,stea dicas , quae non sientias , aut etiam , ut uestitum , sic sententiam habeas aliam domesticam, aliam fore sim , ut in fronte ostentatio sit , intus ueritas occul tetur δ uide, quaeso , rectim ne sit. mihi quidem eae uerae uidentur opiniones , quae honestae , quae laudabiles , quaegloriosae , quae in senatu , quae apudpopulum , quae in omni coetu, concilioq. proferenda sint; ne id non pudeat entire , quod pudeat dicere . Amicitiae uero locus ubi essepotest, aut quis amicus esse cuiquam , quem non ipsum amet propter ipsum 'quid autem est amare, ex quo nomen amicitiae si lisum est , nisi, uelle bonis aliquem asci quamm almis, etiam si ad se exitiis nihil redeat ζ Ecquid prodest , inquis, mihi eo esse animo ἐ Immo, uid ri ,Αrtasse. esse enim, nisi eris , non potes: qui a tem esse poteris, nisi te amor ipse ceperit δ quod non

sub dubia utilitatis ratione Oci olet, sed ipsum a se

oritur ,

195쪽

DE FINIBV s

oritur, Osua sponte nascitur. At enim sequor utilitatem . Manebit ergo amicitia tam diu, quam diu sequetur utilitas : O , si utilitas amicitiam conse tuet , tol let eadem. Sed quid ages tandem, si utit rus ab amicitia, ut fit scpe, desecerit ψ relinques ne' quae ista amicitia est j retinebis ἰ qui conuenit ζ qvi enim de amicitia statueris utilitatis causa expete da , uides. Ne in odium ueniam, si amicum des tera tueri. Primum cur ista res digna odio est ἰ numquid est turpe , nisi quod sisi , ne quo incomm do asciare , non relinques amicum: tamen , nemnest tu alligatus sis , ut moriatur , optabis. qubds non modo utilitatem tibi nullam asseret , sed la tura rei familiaris erunt faciundae , labores suscipie di , adeundum uitae periculum: ne tum quidem terficies , O cogitabis sibi quenque natam esse, est suis uoluptatibus ἰ uadem te ad mortem Uranno dabis pro amico , ut 'Gagoreus ille fecit Siculo Wranno δ aut , Diades cum sis, dices te esse Orsem, ut moriare pro amico ἐaut ,si esses Orestes, Ut dem refelleres , te indicares ψ , , si id non prob

res , quo minus ambo una necaremini , non deprecarere ζfaceres tu quidem , Torquate , haec omnia . nihil enim arbitror magna laude dignum , quod te praetermissurum credam aut mortis, aut doloris metu. non quaeritur autem , quid naturae tuae eonsentaneum sit ,sed quid disciplinae. ratio ista , quam de fendis ,praecepta, quae didicisti , quae probas , fu

ditus euertunt amicitiam: quaruuis eam Epicurus , ut

196쪽

ut facit, in trium esserat laudibus. At coluit ipse amicitias. Quasi quis illum neget O bonum uirum, comem , O humanum fuisse. de ingenio eius in his dii tutionibus , non de moribus , quaeritur. sit ista in Graecorum leuitateperuersitas , qui maledictis insectantur eos , a quibus de ueritate dissentiat. sed quamuis comis in amicinis tuendis fuerit; t men , si haec uerasunt , nihil enim affirmo non alis acutus fuit. At multis se probauit. Et quidem iurefortasse: sed tamen nongrauissimum in testia monium multitudinis. in omni enim arte, uel sti dis , uel quavis scientia , uel in ipsa uirtute , Ut mum quidque rarissimum est. Ac mihi quidem,

quod ipse bonus ut uit , oe multi Epicurei fusrunt , O hodie sunt O in amicitiis fideles , O in omni uita conrantes , graues , nec uoluptate ,sed scio consilia moderantes, hoc uidetur maior uis hone statis ,-minor uolaptatis. ita enim uiuunt quidam , ut eorum uita refellatur oratio. atque ut

ceteri existimantur dicere melius , quam facere: sic hi mihi uidentur facere melius , quam dicere. Sed haec nihil ane ad rem . illa uideamus , quae a te de semicitia dictasunt: ἡ quibus unum mihi uidebar alipse Epicuro dictum agnostere: amicitiam a uoluptate non posse diuelli , ob eamq. rem colendam esse, quod sine ea tuto , Osine metu nisi nonposet, nec luciinde quidem posset. Satis est ad hoc restonsum.

Attulisti aliud humamus horum recentiorum, numquam dictum ab ipso illo , quod iam: primo utit

197쪽

DE FINI Bustatis causa a lam expeti: cum autem usus accessset, tum ipsum amari propter se, etiam omisaste uoluptatis. hoc etsi multis modis reprehendi potest: tamen accipio, quod dat: mihi enim satis est , ipsis non satis . nam aliquando posse refcte feri δε-

cunt nulla expectata, nec quaesita uoluptate. Tosuisti etiam , dicere alios , foedus quoddam inter se facere apientes , ut, quemadmodum sint in se ipsos animati , eodem modo sint erga amicos; Oid Oferiposse , est spe esse fastum, O ad uoluptates

percipiendas maxime pertinere . Hoc foedus faceres potuerunt , faciant etiam illud , ut aequitatem, mdestiam, uirtutes omnes perseipsas gratis diligant. at uero si ructibus , O emolumentis, O utilitati bus amicitias colemus; si nulla caritas erit, quae fa ciat amicitiam ipsam suas onte , ut sua , se, propter se expetendam: dubium est , quin fundos , O infulas amicis anteponamus ψ Licet hic rursus ea commemores , quae optimis uerbis ab Epicuro de laudibus amicitiae dicta mi: non quaero, quid dicat, sed quid conuenienter rationi post , O sententiae suae dicere. Vtilitatis caussa amicitia in quaesita: num igitur utiliorem tibi hunc Triarium putas esse posse , quamsi tua sint Puteolisgramina ζ Collige omnia , quae sicletis: praesidium amicorum satis est tibi in te , satis in legibus , satis in mediocribus amicitiis praesidis: contemis ia- non poteris: od um autem , , inuidiam facile uitalis: ad eas enim res ab Epicuro praecept . dantur: O tamen non tan

198쪽

LIBER II. 98tis uectigalibus ad liberalitatem utres , etiam sine hisc 'ladea amicitia, multorum te beneuolentia praeclare tuebere,inmunies. At quicum ioca, a, ut dicitur, quicum arcana, quicum occulta omnia ζ tecum optime, deinde etiam cum mediocri

amico. fedfac ista esse non importuna: quid ad utilitatem tantae pecuniae ζ Vides igitur, si amicitiam sua caritate metiare, nihil esse praestantius; sin emolumento,summas familiaritates praediorum preti forum mercςde superari. meipsum igitur ameso portet, non mea ; ueri amici futurisumus. Sed in rebus apertis is nimium longi seumus. perfecto Gnim,'concluso , nec uirtutibus, nec amicitiis usquam locum essee ,si ad uoluptatem omnia reseram tur, nihil praeterea magnopere dicendum. attamen, ne cui loco non uideatur esse responsum, pauca etianunc dicam ad reliquam orationem tuam. suoniam igitur omnis summa philosiophiae ad beate unuendum refertur; idq. unum expetentes hominesse ad hoc Rudium contulerunt; beate autem uis re ali3 in alio, uos in uoluptate ponitis , contra, m seriam omnem in dolore: id primum uideamus, beate uiuere vestrum quale sit . atque hoc dabitis, ut

opinor, si modo sit aliquid, essee beatum , id oporte re totum poni in potestates ientis . nam si amitti uita beata potest, beata e se non potest . quis' enim

confidit, semper sibi illud stabile ; ct firmum per

mansiurum, quo stagile et caducit hi ζ'qui autem dodet perpetuitati bonorum suorum; timeat, ne n 2 cesse

199쪽

DE FINIBVs

cese est, ne aliquando, amos illis, sis miser: be

tus autem e se in maximarum rerum timore nemo

potest: nemo igitur 69e beatus potest. neque enim in aliqua parte ,sed in perpetuitate temporis uita beata dici solet: neque appellatur omnino uita beata , nisi confecta, atque absoluta: necpotest qui quam alias beatus e se, alias miseer. qui enim eri stisnabitposse se misera esse, beatus non erit. nam , cum semel est fuscepta beata uita; tam permanet, quivi ipsa illa effectrix beatae uitae sapientia; n

que expectat ultimum tempus aetatis: quod Croes scribit Herodotus praceptum a Solone . etenim , quemadmodum tute dicebas , negat Epicurus diu turnitatem quidem temporis ad beate uiuenduin

aliquid asserre, nec minorem uoluptatem percipi in breuitate temporis, quam si illa sitsempiterna. haec dicuntur inconstantiis e. cum enim summum bonum in uoluptateponat, negat infinito tempore aetatis uoluptatem peri maiorem, quam finito, a que modico . qui bonim omne in uirtute ponit, is potest dicere, perfici beatam uitam perfeEctione uim tutis: c negat enim summo bono afferre incrementum diem 9 qui autem uoluptate uitam esset beatam putabit; qui sibi is conueniet ,si negabit uol ptatem crescere longinquitate ἰ igitur ne dolorem quidem. an dolor longissimus qusque miserrimus , uoluptatem non optabiliore diuturnitas facit ψ quid est igitur, cur ita semper deum appellet Epicurus beatum , O alemum ζ dempta enim aeternitate,

nihilo

200쪽

LIBER I I.

nihilo beatior Iupiter , quam Epicurus'. uterque enim ummo bono stultur, id est uoluptate . at enim hic etiam dolore: nam eum nihili facit': ait en et scis uratur , quam hoc suave, di titrum . qua igiturre a deo uincitur , si aetemitate non uincitur ψ in qua quid es boni, praeterfuUmam uoluptatem, et Camsempiternam ζ quid ergo attinetgloriose loqui , nisi constanter loquare δ In uoluptate corporis; a tam , si uis , animi , dum in ea ipsa , ut uultis ,sit, quod O in corporositum est uiuere beate. Quid ἐisam uoluptatem perpetuam quis potest praestare sapienti ψ nam, quibus rebus escit tur uolupta tes, hae non sunt in potestate sapientis . non enim

in ipsa sapientia positum est, beatum esto, sed in

i s rebus , quas sapientia comparat ad uoluptatem . totum autem id externum re, quod externu- , id in cara est ta fit beatae vitae domina fortuna: quam Epicurus ait exiguam interuenire sapienti. fge , inquies, saparua funt . apientem locuple- tat ipsi natura: cuius diuitias Epicurus ipse par biles e se docuit. Haec bene dicuntur: nec ego repugno :sed inter se ipsa pugnant. negat enim tenuismo mo uictu , id est contemptissimis δcis , O potion bus, minorem uoluptat percipi, quam rebus e quisitissmis ad epulandum. Huic ego , si negaret quidquam interesse ad beate uiuendi , quali ut rerum uinta; concederem , laudarem etiam: uerum enim diceret: Hq. Socratem, qui uoluptatem nullo loco numerat , audio dicentem , cibi condimentum

n s esse

SEARCH

MENU NAVIGATION