장음표시 사용
201쪽
6'famem, potionis sitimi sed qui, ad uolupta
tem omnia referens, uiuit ut Gallonius, loquitur ut Frugi ille Pisio , non audio. nec enim eum, q&od
sentiat, dicere existimo. 'taturales diuitias dixit parabiles esse, qu)d paruo e set natura contenta. Certe, nisi uoluptatem tanti aestimaretis. T qn minor , inquit, uoluptas percipitur tam ex uilissimis rebuS, quam ex pretiosissmis. Hoc est non modo cor non habere , sed ne palatum quidem . qui enim uoluptatem ipsam contemnunt, ηs licet dicere, seacipenserem menae non anteponere: cui uero in v
luptate summum bonum est , huic omnia sensu , non ratione, sunt iudicanda: eaq. dicenda optima, qua sint suavissima. Verum isto modo consequatur summas uoluptates non modo paruo , sed semme nihilo, si potest: sit uoluptas non minor in nasturtio illo, quo uesci Persas esse solitosscribit Xe nophon, quam in Dracusanis mensiis, quae a Pla tone grauiter uituperantur : sit, inquam , tam facilis, quam uultis, uoluptatis comparatio: quid de dolor edicemus cuius tanta tormenta sunt, ut in his beata uita ,si modo dolor summum malum est, esse non possit. ipse enim Metrodorus, paene ait Epicurus , beatum esse describit his fere uerbis: cum corpus bene constitutum sit,in t explor tum ita futurum. an id exploratum cuiquam pomtest esse, quo modo sese habiturum sit corpus non dico ad annum, sed ad uesteram in dolor igitur , id essummum malum, metuetur semper, etiam si
202쪽
no aderit. iam enim Me spepoterit . quipotest igitur habitare ni beata uita summi mali metus ῆ T radi tum inquit, ab Epicuro ratio negligendi doloris. Iam ipsium absurdum , maximu- malum negligi: sed quae tandem ista ratio est ἐ Maximus dolor, inquit , breuis est. Primum , quid tu dicis breue ζ de inde, dolorem tam maximum ' quid enim' summus dolor plures dies manere nonpotest/ uide, ne etiam menses. nisi forte eum dicis , qui ,simul atque amripuit, interficit . quis istum dolorem timet ψ illum, mallem , leuares , quo optimum , atque humanis mum urrum, Cn. Octauium , M. filium , familii rem meum, confici vidi; nec uero semel, nec ad breue tempus , sed O sepe plane, O diu. quos , difimmortales, ille , cum omnes artus ardere uidere
tur, cruciatus perserebat δ nec tamen miser esse, quia summum id malum non erat , tantummodo laboriosus uidebatur. at mifrr, si in uitiosa , O f gitiosa uita afflueret uoluptatibus . Quod autem magnum dolorem breum , longinquum leuem esse dicitis: id , non intelligo , quale fit . uideo enim , magnos ,st eosdem longinquos dolores. quaedam alia toleratio est uerior: qua uti uos non potestis , quibonestatem ipsam per se non amatis .fortitudinis quaedam praecepta sunt, ac paene leges , qπα
eminari uirum uetant in dolore. quamobre tum
peputaridum est, non dico dolere , nam id quidem est interdum necesso sed faxum illud Lemnium clamore Philoctetaeo funestare:
203쪽
Quod eiulatu , questu, emitu emitibus a Resionando multum flebiles uoces refert. rvphuic Epicurus comparet se ,si potest: . Cui uiperino morsu uertis uiscerim
Veneno imbutae tetros cruciatus cient.
st Epicurus Philocteta. Si grauis dolor, breuis . at iam decimum annum in spelunca iacet . Si longus , leuis: dat enim interualla, ct relaxar. primum, non saepe : deinde, quae est ista relaxatio , cuU Opraeteriti doloris memoria receris est, O futuri a que invendentis torquet timor ζ Moriatur, inquit .
fortase id optimum :βd ubi illud, plus semper uoluptatis si enim ita est; uide ne facinus facias, cum mori suadeas. potius ergo illa dicantur, turpe esse uiro debilitari, dolore frangi,succumbere . nam ista uestra; sigrauis , breuis; si longus , leuis; di tata sunt. uirtutis, magnitudinis mimi,patientiae, fomlitudinis fomtiis dolor mitigari solet. audi, ne longe abeam, P morieris quid dicat Epicurus: intellige fanta eius cum dictis discrepare. Epicurus Hemmacbγ salutem. Cum ageremus , inquit, tuta be tum, eundem supremum diem , scribebamus. haec. tanti autem morbi aderant uesica , uisi rum , ut nihil ad eorum magnitudinem posset accedere . Ecce miserum hominem ,si dolorsummum malum est. dici aliter nonpotest .sed audiamus i sum. Compensabatur tamen, inquit, cum his omnibus animi laetitia, quam capiebam memoria r tionum, inuentoruMq. nostrorum. Sed tu, ut d gnum
204쪽
s tua erga me, et ergaphilosophiam uola tate , ab adolscentia fusicepta , fac ut Metrodori
tueare liberos. Non ego iam Epaminondae , non Leonida mortem huius morti antepono. quorum alter, cum uicisset Lacedaemonios apud Amineam,' mulq. ipsegraui uulnere exanimari se uideret; ut
primum des exit, quaesiuit, aluus ne esset clypeus: cum saluum qie stent sui respondissent, rogauit, essent ne fusi hostes: cumq. id quoque , ut cupiebat, audiuisset, euelli iussit eam, qua erat transfixus, hastam . ita, multo sanguine profusio , in laetitia,
est inuictoria est mortuus. Leonidas autem, rex Lacedaemoniorum,se in Thermoniis, trecentosq.
eos , quos eduxerat Sparta, cum e stetproposita aut fuga turpis, auu gloriosa mors, opposuit hostibus. praeclarae mortes sunt imperatoriae: philosiophi au tem insuis leLIulis plerunque moriuntur. refert tamen, quod sibi uidetur e Ie morienti maina laus. Compensabatur, inquit, cum summis doloribus laetitia. audio equidem philosiophi uocem , Epic re :sed, quid tibi dicendum sit, oblitus es . primumenta , se uera sunt ea, quorum recordatione te gaudere dicis, hoc est,si uera sunt tua scripta, et inuenta; gaudere non potes . nihil enim iam habes , quod ad corpus referas . est autem a te semper di-ltum, nec gaudere quenquam, nisi propter corpus, nec dolere. Traeteritis, inquit, gaudeo. Quibusnampraeteritis insta corpus pertinentibus: ration tua te uideo compensare cum istis doloribus,
205쪽
DE FINIBVS non memoriam corpore perceptarum uoluptat- .
s autem ad animum: falsum est , quod negas anisi ullum esse gaudium, qAod non referatur ad corpus. Cur deinde Metrodori liberos commendas ' quid ex isto tuo egregio ossicio , tanta fide sic enim exi stimo J ad corpus refers in Huc , et illuc , Torquate , uos uersetis licet: nihil in hac praeclara epistola
scriptum ab Epicuro congruens et conueniens decretis eius reperietis . ita edarguitreri easse, ueneuntb. scripta eius probitate ipsius , ac moribus. nam ista commendatio puerorum, memoria , caritas amicitiae , summorum osciorum in extremo ritu conseruatio , indicat innatam esse homini proitatem gratuitam , non mutua tam uoluptatibus , nec praemiorum mercedibus euocatam. quod e nimie stimonium maius quaerimus, quae honesta , O r
Lia sint , ipsa esse optabilia per sese , cum uidea ustanta e lite ostia morientis insita ut epi solam laudandam arbitror eam, quam modo totidem fere uerbis interpretatus sum: quanquam ea cum sententia eiusphilosophi nullo modo contruebat sic eiusdem testamentum non solum a philosiopbi grauitate , sed etiam ab ipsius sententia iudico discrepare .scripsit enim est multis saepe uerbis , O breuiter , apte in eo libro , quem modo nominaui , mortem nihil ad
nos pertinere: quod enim dissolutum sit, id qse sine sensu: quod autem sine sensu sit, id nihil omnino ad nos pertinere. hoc ipsum elegantius poni , melius potuit. nam quod ita positum est , quod dissolutum
206쪽
st , id esse sine sensu; id eiusmodi est, ut non fatis
plane dicat , quid sit dissolutum .sed tamen intelligo, quid uelit: quaero autem, quid sit, quod cu- dissolutione , id est morte , sensus omnis extinguatur; O , cum reliqui nihil si omnino , quod pertineat
ad nos , tam accurate , tamq. diligenter caueat, O sanciat, ut Amynomachus, et Timocrates, heredes
sui , de Hermachi sententia dent , quod satis sit ad diem agendum natalem suum quotannis mense Ga melione; itemq. omnibus menibus uice simo die imnae dent ad eorum epulas , qui una secum phi. phati sint; ut O sui , O Metrodori memoria colatur. Haec ego non possum dicere non esse hominis O belli , humani; sapientis uero nullo modo ,
p sici praesertim, quem se ille esse uult , putare ullum esse cuiusiquam diem natalem. quid in uere nepotest esse dies sepius , qui semel fuit φ certe non potest . ari eiusdem modi in ne id quidem , nisi cum
multa annorum intercesserint millia , o omnium derum eodem, unde proferita sint , fiat ad unum tempus reuersio. nullus est igitur cuiusquam dies natalis . at habetur . et ego scilicet id nesciebam. sed, ut sit , etiam nepost mortem coletur in idq. t flamento cauebit is , qui uobis quasi oraculum edia derit , nihil ad nos post mortem pertinere ἰ haec non erant eius , qui innumerabiles mundos , infinitas pregiones , quarum nulla esset ora, nulla extremitas, mente peragrauisset. nunquid tale Democritus ἐc ut alios OMittam 9 hunc appello , quem illa unum
207쪽
ecutus est. quod si dies notandus fuit; eum ne pi sim , quo natus, o eu , quo sipiens DLIus est ἐnonpotuit, inquies , eri siens , nisi natus esset. isto modo,ne si auia quidem eius nata non esset. J estota, Torquate, non doctorum hornisium, uellepost mortem epulis celebrari me oria fui nominis. quos quidem dies quemadmodum agatis, in quantam hominum facetorum urbaristatem incuraratis, non idico . nihil opus est litibus . tantum dico , magis fu- lilye uestrum, agere Epicuri diem natalem , quam lilium testamento cauere , ut ageretur. Sed , ut ad ipropositum reuertamur, me dolore enim cum dice iremus, ad istam epistolam delati uo nunc to- itum illud concludi sis licet. Qui insummo maeo est, iisse, cum in eo est , non est beatus. sapiens autem semper beatus est , O est aliquando in dolore: non is igitursummum malum dolor. Iam illud quale itandem est ψ bona praeterita non effluere sapienti mala meminisse non oportere. Pri um , in nostra nepotestate est , quid meminerimus ψ Themistocles
quidem , cum ei Simonides , an quis alius , artem memoriae polliceretur, obliuionis , inquit , mallem:
nam memini etiam quae nolo , obliuisci non possum quae uolo. magno hic ingenio ; sed res se tamen sic halet , ut ramis imperiosi philosophi sit, uetare meminisse. uide, ne ista sint Manliana uestra , aut m lora etiam,si imperes quod facere no pos m. Quid, si etiam iucunda me oria est praeteritorum mal rum ἶ ut prouerbia non nisu ueriora sint , qudm
208쪽
uestra dogmata. uulgo enim dicitur,m di ariti latores . nec male Euripides, concludam , pote ro, latine egraecu enim hunc uersum nostis omnes P auis es laborum praeteritorum memoria. Sed ad bonapraeterita redeamus. quae si a uobis i lia dicerentur , qualibus C. Marius uti poterat , Et, expulsus , egens , in palude demersus, trophaeorum recordatione leuaret dolorem suum: audirem , O plane probarem: nec enim absolui beata uita fi-pientis nec ad exitum perduci poterit , si prima quaeque , bene ab eo consulta, atque Dina , ipsius obliuione obruentur: sed uobis uoluptatum perce piarum recordatio beatam uitam facit , O quidem corpore perceptarum . nam si quae sunt aliae; DLfum est , omnes animi uoluptates esse e corporis si
cietate. Corporis autem uoluptas etiam sipraeteriata delectat; non intelligo, cur Pistoteles Sardan
pali epigramma tantopere derideat , in quo ille rex. 183riae glorietur se omnes secum libidini u luptates abstulisse. quod enim ne uiuus quidem, in quit , diutius sentire poterat , quam dum siueb tur; quo modo id potuit mortuo permanere ζ fuit igitur uoluptas corporis , O prima quaeque avolat, ut aiebat; saepiusq. relinquit cassias paenitendi,
quam recordandi. itaque beatior Asticarius cumpatria illo modo loquens , Desine Risma tuos hostes
reliqua praeclare , Nanque tibi monumenta mei peperere labores.
209쪽
laboribus bis praeteritis gaudet: tu iubes uoluptatiabus. hic se ad ea reuocat, e quibus nihil unquam retulerit ad corpus: tu totus haeres in corpore. ILlud autem ipsum qui obtineri potest , quod dicitis omnes animi ct uoluptates dolores ad corporis uoluptates, Gr dolores pertinere ἰ nihil ne te dele Iat unquam ἰ uideo, qui cum loquar. te igitur, Torquate , ipsum per se nihil deleniat ' omitto dignitatem , honestatem, speciem ipsam uirtutum, de quibus ante dictum est: haec leuiora ponam : poema , aut orationem cum aut scribis, aut legis, cum omnium factorum, G regionum conquiris historiam: signum, tabula, locus amamus, ludi, uenatio, uilla Luculli, nam si tuam dicerem, latebram haleres, ad corpus diceres pertinere sed ea, quae dixi, ad corpus ne refers ἶ an est aliquid, quod tesua 'oim te deles Iet ζ aut pertinacisimus fueris, si in eo per Isteris, ad corpus ea,quae dixi, recterre: aut deseriseris totam Epicuri uoluptatem,si negaueris. Quod uero a te disyutatum est , maiores esse uoluptates , dolores animi, quam corporis; quia trium temporum particeps animus sit, corpore autem praesentia solum sentiantur: qui probari potest, ut is, qui propter me aliquid gaudeat, plus, quam ego ipse, gaudeat ζ animi uoluptas oritur propter uoluptate corporis maior est animi uoluptas, quam comporis : ita fit, ut gratulator laetior sit, quὰm is, cui gratuletur. Sed, dum efficere uultis beatum sapientem, cum maximas animo uoluptates percipis,
210쪽
omnibusq. partibus maiores , quam corporei; quid occumrat , non uidetis. a nimi enim quoque dolores . percipiet omnibus partibus maiores , qudni corporis . ita , miser sit aliquando, necesse in , is , qWm uos beatum semper uultis e se . nec uero. id, dum mnia ad uoluptatem, doloremq. referetis , sici tis unquam . quare aliud aliquid , Torquate, hominis summum bonum reperiendum me uolupta tem biali s concedamus: quibus uos de summo bo
1 o lenibus uti oletis. quid,si etiam bestia multa faciunt duce sua quaeque natura partim indulgenter, uel cum labore, ut in gignerido , in educando per facile appareat aliud quiddam ijs propositum , non uoluptatem ' turtures es cursu, o peregrinati
ne laetantur: congregatione aliae coetum quodam modo ciuitatis imitantur. videmus in quodam uol crumgenere non nulla indiciapietatis,cognitionem, memoriam , in multis etiam disciplinam. ergo iubesi s eruntsecreta a uoluptate humanarum quaedam simulacra uirtuto: in ipsis hominibus uirtus, nisi uoluptatis caiisa , nulla erit; O homini, qui ceteris animantibus plurimum prolat, praecipui a nat 'ra nihil datum esse dicemus ἰ nos uero , , quidem inuoluptate uni omnia , longe multumq. supera
mur a bestiis: quibus ipsa terra fundit ex sese phsus uarios , atque abundantes , nihil iborantibus: nobis autem aut uix , aut ne uix quidem,suppetui, multo latore quaerentibus. Nec tamen ullo modo
