장음표시 사용
211쪽
videripoten . quid enim tanto opus est instri em to in optimis artibus comparandis, quid tanto concursu honesti'ssimorumstudiorum, tanto uirtutum comitatu , si ea nutilam ad aliam rem, nisi ad uolseptatem, conquiruntur stat , si Xerxes, cum tantis
cla ssibus, totisq. equestribus, ct pedestribus c pijs , Hellestonio imIIo, Athone perfosis, maris ambulauisset, terramq. nauigauisset; si, cum tam
to impetu in Graecia uenisset, cavlbam eius quis ex eo quaereret tantarum copiarum , tantiq. belli; meme afferre ex Hymetto uoluisse diceret, certe ne caussa uideretur tanta conatus: sic nos sapientem , plurimis , Ograuis is artibus, atque uirtutibus instructum , O ornatum, non ut illum, ria pedibus peragrantem, clasibus montes Jed omne caeli , totamq. cum uninerso mari terram mer
te complexum , uoluptatem peteres dicemus , mellis caussa dicemus tanta mollitum. M altiora qreae' dam , O magnificentiora , mihi crede, Torquate , natisi us: nec id ex animi solum partibus; in quibus inest memoria rerum innu eratilium , uitae quidem infinita; inest conte Iura consessuentium non multum a diuinatione disserens; inest modera,
tor cupiditatis pudor; inest ad humanam societatem iustitiae fida custodia; inest in perpetiedis laboribus, adeundisq. periculis ima O stabilis doloris momtisq. contemptior ergo haec in mimis: tu autem etiam membra ipsa ,sensusq. considera: qui tibi, ut reliquae corporis partes, non comites solum uirtu
212쪽
tum , sed ministri etiam uidebuntur. Quid,si in ipso corpore multa uoluptatipraeponenda furit, ut ui res , ualetudo, uelocitas, pulchritudo ζ quid tandem in animis censes φ in quibus doctissimi illi uel res inesse quiddam caeleste O diuinum putauerunt. quod si h et in uoluptatesummum bon- , ut di
tis: optabile eset , in uolΗptate maxima , nullo imteruallo interiecto , dies nos Iesq. uersari, cum omnes sensus dulcedine omni quasi perfusi mouere tur . quis en autem dignus nomine hominis , qui senum diem totum uelit esse in isto genere uoluptatisqCyrenaici quidem non recusanti uestri haec uerecumdius: illifortasse constantius. sed lustremus animo, non has maximas artes , quibus qui carebant, inertes a maioribus nominabantur: sed quaero, num existata , non dico Homerum , Archilochum , di darum , sed Phidiam , Polycletum, Zeuxin adu
luptates artes suas direxisse φ ergo opifex plus sibi proponet ad formarum , quam ciuis excellens ad factorum pulchritudinem c quae autem est alia causarioris tanti , tam longe , lateq. difffusi, nisi quod is , qui uoluptatem summum bonura e se decernit, non cum ea parte animi , in qua inest ratis , atque consilium, sed cum cupiditate , id est cum animi l nis a parte, deliberat ἰ Quaero enim de te: nuntdi', ut uos etiam putatis; quipossunt esse beati, cum uoluptates corpore percipere non po1 bit aut, simne cogenere uoluptatis beati sunt; cur similem animi us in sapiente esse nolitis i lege laudationes ,
213쪽
Torquate, non eorum, qui sunt ab Homero lauda ti, non Cyri, non Agesilai, non Arsidis, non Themisociis, non Philippi, non Alexandri, lege n yrorum hominum, lege uestrae familia: neminem uidebis ita laudatum, ut artifex callidus comparandarum uoluptatum diceretur. non elogia monumentorum id significant e uelut hoc ad portam: Uno re cui plurimae consentiunt gentes, populi primaria fuisse uirum . id ne consensisse de Caiatino plurimata gentes arbitra ur , primariumpopuli fuisse, quod praestantissimus fui isset in conficiendis uoluptatibus ἐErgo in js adolescentibus bonam lem esse dic mus , O magnam indolem, quos suis commodis inseruituros , ct , quidquid ipsis expediat, facturos
arbitramur ζ non ne videmus, quanta perturbatio rerum omnium consequatur , quanta confusio ἰ to litur beneficium: tollitur gratia: quae sunt uincula concordiae . nec enim ,si tuam ob caussam cuiquam
commodes, beneficium illud babendum est, sed seneratio : nec gratia deberi uidetur ei, qui suam ob
caussam commodauerit. Maximas uero uirtutes i cere omnes necesse in , uoluptate dominante. Sunt
etiam turpitudines plurimae, quae, nisi honestas natura plurimum ualeat, cur non cadant in sapietem, non est facile defendere. Ac, ne plura complestata sunt enim innumerabilia 9 bene laudata uirtus uoluptatis aditus intercludat necesse di. quod iam a
me expediare noli: tute introspice in mentem tuam ipse: eamq. omni cogitatione pertra Ians, percut Etare
214쪽
LIBER III. Iosctare ipse te,perpetvisne malis uoluptatibus per fluens , in ea , quam saepe usurpabas , tranquilllitate degere omnem aetatem sine dolore, assumpto etiam illo, auod uos quidem adiungere soletis,sed feri non potest , sine doloris metu; an, cum de omnibus gentibus optime mererere, cum ope indigentibus salutemq. ferres , uel Herculis perpeti aerumnas: sic nim maiores nostri labores non fugiendos , trifillia
mo tamen uerbo, aerumnas etiam in deo mi u runt. exigerem ex te; cogeremq. , ut responderes:
nisi uererer, ne Herculem ipsum ea , quae pro sali tegentium summo labore gesset, uoluptatis causi sigessisse diceres. si 'ae cum dixi siem, habeo, i
quit Torquatus , ad quos ista referam: quanquam aliquid ipse poteram , tamen inuenire malo paratiores familiares nos ros. Credo, Dronem dicis , σπ Tolidemum , cum optimos uiros , tum doctissimos homines. Me te, inquit , intelligis. ge sine , inquam : sed erat aequius , Triarium aliquid de nostra dissensione iudicare. Immo , in quit arridens , iniquum, hac quidem de re. tu enim ista lenius: hic Stoicorum more nos uerat. Tum Triarius Uosthac quidem, inquit , audacius: nam haec ipsamihi erunt in promptu, quae modo audiui :nec ante M ediar , quam te ab θὶis, quos dicis, i structum uidero. Quae cum es t didia, ems ctamina bulandi , G disputandi.
215쪽
te, si ipsa pro se loquatur, nec tam per V tinaces habeat patronos, concessuram arbitror, conuictam superiore libro, dictitati. etenim iit impudens, si uirtuti diutius repugnet , auis honestis iucunda anteponat; aut pluris esse contendat dulcedinem corporis , titillantem ex ea re natam utitiam , quὰmgrauitatem animi, atque constantiam.quare illam quidem dimittamus,
e suis se finibus tenere iubeamus; ne blanditiis Gius , illecebrisq. impediatur distulandi seueritas. quaerendum est enim , ubi sit illud summum bonimi,
quod reperire uolumus; quoniam O uoluptas ab eo remota est ;'eadem fere contra eos dici possunt , qui uacuitatem doloris finem bonorum esse uoluerunt. nec uero ita ullum probetur summum bonum , ut uirtute careat , qua nihil poten esse praestantius. itaque, quanquam in eosermone, qui cum Torquato est habitus , non remis fuimus: tamen haec acrior est cum Stoicis parata contentio . quae γnim de uoluptate dicuntur , ea nec a cutissime, nec abscondite disseruntur . neque enim , qui defendunt
eam , uersuti in diserendo 1βnt: nec , qui contra dicunt , causam dispcilem repellunt . ipse etiam dicit
216쪽
Epicurus , ne argu enta dum quidem esse de holuptate, quod sit positum eius iudicium in sensibus; ut commoneri nos satis sit , nihil attineat doceri. qu re illa nobis simplex fuit in utranque partem disputatio. nec enim in Torquati sermone cluidquam implicatum , aut tortuosum fuit; nostraq., hi mihi uia detur , dilucida oratio. Stoicorum autem, non ignoras, quam sitsubtile , vel spinosum potius disserendi genus , Hq. cum Graecis , tum magis nobis , qui bus etiam uertaparienda unt , imponendaq. noua nouis rebus nomina. quod quidem nemo mediocriter do Ius miratitur , cogitans , in omni arte, cuius usus uulgaris communisq. non sit , multam nouit tem nominum esse cum constituantur earum rerum . uocabreta , qua in quaque arte uersentur. itaque Odialectici , O p sici uerbis utuntur js , qua ipsi
Graeciae nota non sunt.geometrae uero, musici,gr
matici etiam more quodam loquuntur suo. item i fae rhetorum artes , quae sunt totae forensis, arque populares, uerbis tamen in docendo quasi priuatis utuntur, ac suis. Atque, ut omittam has artes et gantes, ct ingenuas, ne opifices quidem tueri sua artificia possent , nisi uocabulis uterentur nobis i cognitis , usitatis ibi. Quin etiam agricultura, quae,alhorret ab omni politiore elegantia , tamen eas res , in quibus uersatur , nominibus motauit nouis .
magis hocphilosepho faciendum est. ars eIt. o rumphilosophia uitae: de qua disserens arripere uerba deforo nonpotest . quanquam ex omnibus philo
217쪽
DE FINI Bussopbis Stoici plurima nominauerunt. Zeno quoque, eorum princeps , non tam remum inuentor fuit, quam nouator uerborum . quod si in ea lingua, qua plerique uberiorem putant, conce sum a Graecia est, ut doctissimi homines de rebus nonperuulgatis inusitatis uerbis uterentur: quanto id uel nobis magis en concedendum, qui ea nunc primum audemus
attingere ζ etsi, quod sepe diximus, o quidem
cum aliqua querela non Graecorum modo,sed etiam eorum, quise Graecos magis, quam nostros, bal ri uolunt, nos non modo non uinci a Graecis uerborum copia,sed esse in ea etiam superiores: elab randum eLt, ut hoc non in nostris solum artibus, sed etiam in illorum ipsorum consequamur. qua quam ea uerba, quibus ex instituto ueterum ut mur pro latinis, ut ipsaphilosophia , ut rhetorica , dialectica ,grammatis geometria, musica, quam quam latine ea dici poterant, tamen, quoniam usu perceptasunt, nostra ducamus. Atque haec qui dem de rerum nominibus. De ipsis rebus autem, saepenumero, Brute, uereor ne reprehendar, cum
haec ad te scribam, qui tum in philosophia , tum in optimo genere philosophiae tantum processeris.quod se facerem quasi te erudiens , iure reprehenderer: sed ab eo plurimum abfum: neque, ut ea coginosias, quae tibi notisma sunt, ad te mitto; sed quia facit me in nomine tuo acquiesco, et quia te baleo aequise, simum eorum studiori , quae mihi communia i cum surit, animatorem, , iudicem. attendes igi
218쪽
tur , ut Dies , diligenter, eamq. cotrouersiam di is dicabis , quae mihi fuit cum auunculo tuo, diuino, ac singulari uiro. in Tussulano cum essem , vellemq. e bibliotheca pueri Luculli quibusdam liabris uti, ueni in eius uigam, ut eos ipse, ut solebam, inde promerem. quo cum uenissem, M. Catonem , quem ibi esse nescieram , uidi in bibliotheca sedentem , multis circumfusum Stoicorum libris. erat enim , ut siis, in eo inexhausta aviditas legendi, Mec satiaripoterat , quippe qui, ne reprehensionem quidem uulgi inanem reformidans, in ipsa curia seret legere saepe , dumsenatus cogeretur, nihil operae reip. detrahens. quo magis tum, in summo otio, maximaq. copia, quasi helluo librorum mi hoc uerbo in tam clara re utendum est θ uidebatur. quod cum accidisset , ut alter alterum necopinato uider
mus; surrexit natim: deinde prima ita, quae incongressu Diemus: quid tu , inquit , huc ἰ a uilla enim , credo: est,si ibi te e se siciis , ad te ipse u nissem. Heri , inquam , ludis commissis , ex urbe pro Aeolus ueni ad uesperam. caussa enim fuit huc uexuendi , ut quosdam hinc libros promerem. et qui
dem , Cato , totam hanc copiam iam Lucullo no-yro notam esse oportebit. nam his libris eum m is , quam reliquo ornatu uillae , delectari. est enim mihi magna curae. quaquam quidem hoc proprium . tuum munus est , ut ita erudiatur , ut O patri, Caepioni nostro , O tibi , tam propinquo , reston' deat. laboro autem non sine causi a. nam ct aut eius
219쪽
memoria moueor: nec enim ignora quanti fece rim Caepionem; qui , ut opinio mea fert , in principibus ia- esset uiueret9 O Lucullus mihi uer
satur ante oculos, uir tum omnibus excellens , tum mecu-O amicitia , omni voluntate, sentenis Viaq. coniunctus. Praeclare , inquit , ficis , cu- Oeorum memoriam temes , quorum uterque tibi testamento liberos suos commendauit; O puerum dialigis . quod autem meum munus dicis, non equidem
recuso, sed te adiungo socium . addo etiam illud , multa iam mihi dare signapuerum O pudoris , et ingenii .sed aetatem uides. Video equide, inquam et sed insi tamen iam debet ijs artibus , quas se , dum es tener , combiberit, ad majora ueniet paratior . Sic equidem , diligentius sepiusq. ista loquemur
inter nos , agemusq. communiter e sed resides tmus, inquit, si placet. itaq. fecimus. Tim illa risautem , cum ipse tantum librorum habeas, quos hic tandem requiris ζ Commentarios quosdam, in , quam, Aristotelicos, quos hic sciebam esse, iem ut auferrem, quos legerem, dum essem otiosus dquod quidem nobis, ut scis, non saepe contingit. Quam uellem, inquit, ut te ad Stoicos inclinasses. erat enim ,si cuiusiquam, certe tuum , nihil praeter uirtute in bonis ducere. Vide , ne magis , inquam, tuum fuerit, cum in re idem tibi, quod mihi, uideretur , non noua te rebus nomina imponere. ratica enim nostra cosentit: oratio pugnat. Minime uero,
inquit illa, consentit. quidquid enim praeter id, quod
220쪽
honestum fit, expetendum esse dixeris , in bonisse numeraueris: O honestum ipsum, quasi uirtutis
ἱ-en , extinxeris;quirtut penitus euerteris .
. Dicuntur ista , Cato , magnifice , inquam: sed uides ne uerborum gloriam tibi cum Urrhone, O ristone , qui omnia exaequent, esse communem lde quibus , cupio scire, quid sientias . Ego ne , qliu ris , inquit , scire quid sentiam ς quos bonos uiros , fortes , iustos , moderatos aut audiuimus in rep.
fuisse, aut ipsi uidimus, qui sine ulla doctrina, naturam ipsa secuti , multa laudabilia fecerrent; eos melius a natura institutos fuisse , quam institui possent apbilosiophia ,si ullam aliam probauissent, praeter eam , quae nihil aliud in bonis habet , n, si h nestum , nihil , nisi turpe, in malis . ceterae philosi
phoram implinae , omnino alia magis , alia minus, sed tamen omnes , qua rem ullam uirtutis expem tenet aut in bonis , aut in malis numerent , eas non modolibit adiuuare arbitror , neque asserre , quo
meliores simus , sed ipsam deprauare naturam. nam ,si hoc non obtineatur , id solum bonum esse, quod honestumst: nullo modo probari possis, be tam uitam uirtute esci. quod si ita sit: cur opera philosophiae sit danda, nescio. si enim sapiens at quis miser esepost : nae ego istamgloriosam , me morabilem, uirtutem non magno aestimandam p rem . Quae adhuc, Cato, a te dicta unt, eadem, tuam, dicere posses, nequerere Hrrhonem, aut Aristonem. nec enim ignoras, bis istud honesum ,