장음표시 사용
261쪽
ximae res e gent inpotestates ientis. varietates autem, iniuriasq. fortunae facile ueterum philosopb rum praeceptis instituta uita superabat . Trincipiis
autem a natura datis, amplitudines quaedam bon rum excitabantur , partim profecta a contemplatione rerum occultiorum, quod erat insitus menti cognitionis amor; ex quo etiam rationis, explicam
di , disserendiq. cupiditas consequebatur; quodq.
hoc solum animal natum est pudoris ac uerecundia particeps, appetensq. conium itionum hominum, ac societatum, animaduertensq. in omnibus rebus ,
quas ageret, aut diceret, ne quid al eo feret, nisi honeste, O decore: his initiis, ut ante dixi, tamquam feminibus, a natura datis, temperantia, modestia, iustitia, ct omnis honestas perse te absoluta est. Habes, inquam, Cato formam eorum, de quibus loquor ,philosiopborum. oua exposita ,sicire cupio, quae caussa sit, cur Z eno ab hac antiqua institutione desciverit; quidnam horum ab eo non sit probatum; quod ne omnem naturam conservatricem
fui dixerit; an quod omne animal ipsum sibi com
mendatum , uise aluum in suo genere, incoli meq. uellet; an, cum omnium aretium finis is e et, quid natura motae quaereret, idem statui debere de totius arte uitae; an quod, cum animo constar mus , ct corpore, O haec ipsa, O eorum uirtutes per se esse sumendas. an uero dis licuit ea, quae tria buta est animi uirtutibus, tantapraestantia ψ an quae de prudentia, de cognitione rem , de coniunctione generis
262쪽
generis humani , quaeq. at eisdem de temperantia, de modestia, de magnitudine animi , de omni hon sate dicuntur in Fatebuntur Stoici , haec omnia diacta esse praeclare: neque enim eam caussam Zenoni desciscendi fui se . alia quadam dicent , credo, magna antiquorum esse peccata , quae illa, ueri inus gandi cupidus, nullo modo ferre potuerit. quid enim peruersius, quid intolerabilius, quid Iultius, quam
bonam ualetudinem, quam dolorum omnium uacuitatem , quam integritatem oculam , reliquorumq.
sensuum ponere in bonis potius , quam dicere , nihil omnino inter eas res , ijsq. contrarias interesse ζω enim omnia , quae issi bona dicerent, praeposita esse , non bona: itemq. illa, quae in corpore excellerent,nuste antiquos dixisseper se esse expetenda;os
menda potius, quam expetenda. eademq. de omni uita, quae in una uirtute consisteret; illam uitam, quae etiam ceteris rebus , quae essent secundum n turam , abundaret , magis expetendam non esse,
sed magis sumendam: cumq. ipsa uirtus esticiat ita beatam uita , ut beatior esse nonpossit; tamen quae dam deese sapientibus tum , cum sunt beatissimi ritaque eos id agere , ut a se dolores , morbos, debilitates repellant. O magnam uim ingenii, causamq. iustam , cur noua existeret disciplina. perge porro. sequeretur enim , quae tu scienti ssime complexus es; omnem insipientiam, iniustitiam , alia uitia si ilia esse , omniaq. peccata e se paria , eosq. , qui nat ra , do Irinaq. longe ad uirtutemprocessissent , nisi
263쪽
eum plene consecuti essent, summe esse miseeros, neque inter eorum uitam ,- improbigimorum quidquam omnino intere ste: ut Plato , tantus ille uir , 5 sapiens non fuerit , nibilo melius , quam quiuis improbis us, nec beatius uixerit. Haec uia delicet est correctio philosiophiae ueteris, est emen , datio. quae omnino aditum habere nullum potest in urbem , in forum, in curiam . quis enim ferre pos' set ita loquentem eum , qui se austorem uitae grau,
ter , O sapienter agendae profiteretur, nomina re rum commutaritem ; cumq. idem sentiret , quod omnes , quibus rebus eandem uim tribueret , esia nomina imponentem, uerba modo mutantem , de
opinionibus nihil detrahetem ρ Patronusne caussae, in epilogo pro reo dicens, negaret esse malum ex lium, publicationem bonorum ζ haec reiicienda esse non fugienda φ nec misericordem iudicem esse oportere ζ in concione autem si loqueretur; D. AEnn bal ad portas ueni set, murumq. iaculo traiecit set; negaret esse in malis, capi , uenire , interfici, patriam amittere ἰ An,senatus eu triumphum Asti cano decerneret , quid de eius uirtute , aut feliciti.
teposset dicere , si neque uirtus in ullo , ni apte te , nec felicitas uere dici potest ' quae est igitur ista philosophia , quae communi more in foro loquitur; in libella ,suo ψ praesertim cum, quod illi uerbis uis
significent , in eo nihil moueatur , de ipsis rebus nihil mutetur , eadem res mameant , alio modo. quid enim inter est , diuitias , opes , ualetudinem, bona
264쪽
, dicas , an ne praeposita; cum ille, qui ista bona dicit, e nihilo plus his tribuat, quam tu, qui eadem icta praeposita nominas ψ itaque , homo in primis ingenuus , estgrauis, dignus illa familiaritate Scipionis, ' O Laelis , Panaetius , cum ad Q. Tuberonem de
dolore patiendo scriberet; quod esse caput debebat, y probariposset , nunqua posuit , non esse malum dolorem ;Ied quid e isset, O quale, quantumq. in eo inesset alieni; deinde, quae ratio qbet perferendi. cuius quidem , quoniam Stoicus fuit, sententia comdemnata mihi uidetur esse immanitas ista uerbo ru . Sed, ut propius ad ea , Cato , accedam , qua a te didia sunt , presius agamus seq., quae modo dixisi , cum ijs conferamus, quae tuis antepono. Vae sunt igitur communia uobis cum antiquis, his c utamur , quasi concessis : quae in controuersiam
ueniunt, dehs ,si placet, disperamus. Mihi uero, inquit ,placet agi subtilius, et, ut ipse dixisti,pressus. qua enim adhuc protulisti, popularia sunt :ego autem a te elegantiora desidero. Ame tu, in
quam ψ sed tamen enitar , O , si minus mihi multa curvent, non fugiam istapopularia. Sed primum positumsit , nosmet ipsios commendatos esse nobis ,
primamq. ex natura hanc habere appetitionem , ut conseruemus nosmet ipsos. hoc conuenit Uequitur illud , ut animaduertamus, qui sumus ipsi; ut nos . quales oportet esse inememus. 1 us igitur homi vra,' ex animo constamus, O corpore: quae sunt cumsida odi et sq. oportet, mirima appetitio na r's natu
265쪽
tu is postulat, haec diligere, constituereq. ex his finem illum summi boni, atque ultimi. quem, si prima uera sint, ita constitui nece se est; earum rerum, quae sunt secundum naturam, quamplurima , est qua maxima adipisci. hunc igitur me illi tenuerunt: quodq. ego pluribus uerbis, illi breuius,
cundum natur uiuere, hoc his bonorum itidetur extremum. Age nunc isti doceant, uel tu potius ,
quis enim issa melius ζ 9 quonam modo, a isdem principi sprofecti, e sciatis, ut honeste uiuere, cides enim uel ex uirtute, uel natura congruenter uris uero siummum bonum sit; quonam modo , aut quo loco corpus subito deserueritis; omniaq. ea quae, cum secundum naturam sint , absint a nostra potestate; ipsum denique oscium . quaero igitur , quo modo hae tantae commendationes a natura pro sectae, ubito a sapientia residia sint. quod si non hominissummum bonu quaereremus ,sed cuiusdam. Mantis; is autem 49et nihil, nisi animus: licet enim fingere. aliquid eiusmodi, quo uerum facilius reperiamus 9 tamen illi animo non esset hic uester,
finis. desideraret enim ualetudinem, vacuitatem doloris: appeteret etiam conseruatione sui, earumq. rerum custodiam: finemq. sibi constitueret ,secun dum naturam uiuere: quod est, ut dixi, habere ea 9 quae secundum naturam sunt, uel omnia, uel pluri ma, est maxima. cuiusicunque enim modi animal
constitueris , necesse est, etiam si id sine corpore sit , ut fingimus, tamen esse in animo quaedam si ilia.
266쪽
LIBER I I I I. I32 eorum , quasint in corpore: ut nullo modo , nisi ut
exposui , constituipost finis bonorum. Ch sinus
autem , exponens disserentias animatium, ait alias eatrum corpore excellere , alias autem animo , nonnullas ualere utraque re: deinde distulat , quod cuiusquegeneris animantis statui deceat extremum . cum autem homine- in eo genere posuisset , ut ei tribueret animi excellentiam: summum bonum id constituit , non ut excelleret animo ,sed uti nihil esse , praeter animum , videretur. uno autem modo in
uirtute sola summum bonum re te poneretur , si quod esset animal, quod totum ex mente constaret, id ipsum tamen sic , ut ea mens nihil haberet in se , quod essetfecundum natumam ; ut valetudo est. sed id , ne cogitari quidem potes , quale sit , ut non re pugnet ipsum Mi. Sin dicis obscurari quaedam , nec
apparere , quia ualdeparua sint: nos quoque concedimus , quod dicit Epicurus de uoluptate , quae in mimae mi uoluptates, eas obscurarisaepe, et obruir. ρd non sunt in eo genere tantae commoditates cor poris , tamq. producta temporibus , t q. mu M. itaque, in quibus propter eoru exiguitatem
obscuratio consequitur; saepe accidit, ut nihil intem esse nostra fateamur ,sint illa, nec ne sint: ut in fo-le , quod a te dicebatur, lucernam adhibere nihil im terest, aut teruncium addere Croesipecunia. quilus autem in rebus obsecuratio tanta non fit , feri tamen potest, ut id ipsum, quod interest, non sit m num rut ei, qui iucunde uixerit armos decem ,si aeque uitar 4 iucum
267쪽
Gunda menstrua addatur, quia momentum ali quod habeat ad tuom iam accessionem , bonum sit: n autem id non conceda tur, non continuo uita be ta tollitur. Bona autem corporis huic sunt, quodponerius posui, similiora: habent enim accessionem dignam , in qua elaboretur. ut mili in hoc Stoicii cari uideantur interdum, cu- ita dicam si ad illam uitam, quae cum uirtute degatur, ampulla, aut strifigilis accedat, plumum apientem eam uita potius, quo haec adiecta simi, nec beatiorem tamen ob
eam causam fore. Hoc simile tandem est non risupotius, quam oratione, ejciendum' ampulla enim tinec ne sit, quis non iure optimo irrideatur, si lis rei ἰ at uero grauitate me brorum, O cruciatu dolorum si quis quem leuet, magnam ineat g tia. necisi ille apiens ad tortoris equuleum a tha sire cogatur, utilem haleat nullum,ac si ampullam perdidisset: sed , ut magnum est difficilecertamen inuems, cum sibi cum capitali aduersario dolore d
pugnandum uideret, excitaret omnes rationes fouetitudinis, ac patientiae quarum praesidioinireti lud difficile, ut dixi, magnumq. proelium. Deinde non quaerimus , quid obscuretur, an interea quia
si admodum paruum ;sed quid tale sit, ut expleatshmmum. una uoluptas e multis ot curatur in illa uita uoluptaria: sed ramen ea, quamuis parua sit, pars es eius uitae, quae posita est in uoluptate. nu-mus in Croesi diuitiis obscuratur:pars est immen diuitiarum . quare obscurentum etiam haec, qua indum
268쪽
LIBER I I I I. I 3 3 dum naturam esse dicimus, in ruta beata : t modo partes beatae uitae. atqui si, ut conuenire debet inter nos, est quaedam appetitio naturalis, ea, quas
Gndum naturam sunt, appetense eorum omnium
aliquas mafacienda. quo constituto, tum liacebit otio te ista quaerere, de magnitudine reruω, de excellentia, quanta in quoque si ad beate uiuendu; desis ipsis obscurationibus, q propter exiguit te uix, aut ne uix quidem appareant. uuid , de
quo nulla diisensio est ἰ nemo emim est, qui aliter dia
xerit, quin omnis naturarim simile essetid, ad quod omnia reseruntur: quod est ultimum reruM appetendarum. Omnis enim est natura diligens fui. quae est enim , quae Rumquam deserat, aut partem ad uam sui, aut eius partis habitum, aut vim, aut ius earum rerum, quae secundum naturam sint, aut motum, aut statum ἰ quae autem naturas aprimae institutionis oblita est nulla profecto, quin simni retineat a primo ad extremum. Quo modo fiatur euenit, ut hominis natura sola esset; quae hominem relinqueret ; quae obliuisceretur corporis; quasu mum bonu- non in toto homine , sed in parte hominis poneret Quo modo aurem, quod ipsi etiam
tentur, constatq. inter omnes, conseruabituν, ut
milesit omnium; naturarum illud ultimum,de quo quaeritur sum enim esset simile , si in ceteris quo que natumis id cuique esset ultimum, quod in qua que excelleret. tale enim uisum esset ultimum Stoi corum. Qid dubitas litis mutare principia natumra e
269쪽
rae ἰ quid enim dicis , omne animal ,simul atque sit ortum, applicatum esse ad se diligendum , es teq. in se conseruando occupatum ἰ quin potius ita dicis, omne animal applicatum esse ad id, quod in eo sit ptimum, O in eius unius occupatum esse custodia, reliquasq. naturas nihil aliud agere, nisi ut id re feruent, quod in quaque optimum sit ἰ quo modo autem optimum, si bonum praeterea nullum σφs ratem reliqua appetenda sunt: cur, quod ekt ut
timum rerum appetendarum, id non aut G omnium earum, aut ex plurimarum, O maximarum appetitione concluditur in ut Phidias potena principio instituere signum , Hq. perficere: potestas alio inchoatum accipere , , at oluere . huicen sapientia similis. non enim ipsa genuit hominem ,sed accepit a nasura inchoatum . hanc igitur intuens, debet institutum illud quasi signum aso uere . qualem igitur natura hominem inchoauit δ ecquod est munus, quod opus sapientiae ' quid est, quod ab ea uolui, Operfici debeat in si nihil in eo quidem perficiendum est, praeter motum ingenii quendam, id est rarionem: necesse est huic ultimum esse, ex uirtute uita- fingere. rationis enimpers ctis est uirtus. si nihil, nisi corpus : summa erisit illa,
Miletudo, uacuitas doloris, pulchritudo,'cetera . nunc de hominis summo bono quaeritur. quid ergo dubita mus, in tota eius natura, quaerere, quid sit effectu ἰ cum enim connet inter omnes', omne o ci- , munusq. sapientia in hominis cultu esse occu
270쪽
patrem: Aj ne me existimes contra Stoicos solum dicere eas sententias asserunt, ut summim bonum /in eo genere ponant, quod sit extra nonram pote statem; tamiuam de animis aliquo loquantur: alii contra , quasi nullum corpus sit hominis , ita praeter animum nihil curant; cum praesertim ipse quoque animus non inane nescio quid sit, neque enim idpossum intelligere 9 sed in quodam genere corporis ; ut ne is quidem uirtute uisa contentus sit, sed appetat uacuitate doloris. Quamobrem utrique idem faciunt, ut si lauam partem negligerent, dexteram tuerentur; aut ipsius animi, ut fecit Herillus, cognitionem amplexarentur, adtionem relinquerent. eorum enim omnium , multa praetermittentium ,
dum eligant aliquid, quod sequantur, quasi curta
sententia: at uero illa perfecta, atque pleria , eo rum , qui, cum de hominis summo bono quaererent, nullam in eo neque animi, neque corporis partem uacuam tutela reliquerunt. Vos aut , Cato, quia uirtus, ut omnes fatemur, altissimum locum in homine, O maxime excellentem tenet ; O quod eos,
quis ientes sunt, absolutos, O perse Ios put
mus ; aciem animorum nostrorum uirtutis splendo-repe tringitis. in omni enim animante in fummum aliquid, atque optimum, ut in equis, in canibus ς quibus tamen dolore uacare opus est,
ualere . sic igitur in homine perfidiis sa , in eo p tissimum, quod est optimum , id est in uirtute, lam datur . itaque mihi non satis videmini considerare ,