장음표시 사용
281쪽
videatur; omniaq., quae secundum naturam sunt,
aestimatione aliqua digna; eaq. pro eo , quantum iu quoque sit ponderis, esse aestisnanda: quaeq.secun dum naturam sint , partim nihil habere in sese eius appetitionis , de qua sepe iam diximus , quae nec honesta , nec laudabilia dicantur; partim quae uoluptatem habeant in omni animante,sed in homine rationem etiam: ex eis quae sint apta, ea homsa , e pulchra , ea laudabilia: ossa autem steriora , mlaturalia nomimantur: quae coniurim cuim honestis ,
uitam beatam perficiunt , o absolumi omnium autem eoru commodorum , quibus non illi pluet
tribuunt, qui illa bona esse dicunt, quam Zeno, qui negat, longe praestantis imum esse, quod honesum esset, atque laudabile sed, duo honestaproposit
sent , aeterum cum ualetudine , alterum cum πιπροbo; non esse dulium , ad utrum eoru .nctura n
ipsa dedubtura sit sed tamen tanta- uim honestartis esse , tantumq. eam rebus omnibusprae te, excellere , ut missilis nec Dppliciis , nec praemiis: di moueri post ex eo , quod re timi esse decreuerit omniaq. , quae dura , dissicilia , aduersa uideantur, ea uirtutibus i s , qrubus a natura essemus ornati , obteri posse ; non faciles illas quidem , nec conten nendas , quid enim esset in uirtute tantum in sed ut hoc iudicaremus , non esse in his partem max mam positam aut beate , aut secus uiuendi. summam , ea, quae Zeno aestimanda, O sumenda , et apta naturae esse dixit, eadem illi bona appellant:
282쪽
uitam autem beatatilli eam , quae constaret ex js rebus , quas dixi , aut plurimis , aut graui spmis . Zeno autem , qMod suam , quod propriam steriem habeat cur appetendum sit , id solum bonum appellat; beatam autem uitam ea solam, quae cum uim tute degatur. Sidere disceptari oportet: nulla m
hi tecum , Cato , potest esse dissensio: nihil est enim,
de quo aliter tu sentias, atque ego; modo , comm talis uerbis , ipsas res conferamus. nec hoc ille non
uidit; sed uerborum magnificentia est , gloria detestatus. qui si ea , quae dicit, ita sentiret , ut uerba significant: quid inter eum , O uel Pyrrho nem , uel Aristonem interesset ρ sin autem eos non probabat: quid attinuit cum iis , quibusium re conueniebat, uerbis discrepare/ Quid, si reuiuificant Platonici illi, O deinceps qui eorum auditores fuerunt , O tecim ita loquantur ἐ PUs, cu- te , M. Cato , studiosissimum philosiophiae , iustissimum ui rum, optimum iudicem, religiosissimum testem a diremus, admirati simus, quid esset, cur nobis Stoicos anteferres; qui de rebus bonis , O mesissent merit ea, quae ab hoc Polemone Zeno cognoverat; nominibus uterentum ijs, quὰ prima letis admir tionem , re explicata risum mouerent. tu autem , si tibi illa probabantur, cur nonpropriis uerbis illa tenebas 'sin auctoritas commouebat e nobis ne omni bus, et Platoni ipsi inscio quem illum anteponebas/praesertim cu in rep. princeps esse uelles , ad eam, tuendam cum summa tua dignitate maxime a n
283쪽
bis ornari atque instrui posses. nobis enim ista quae
sita, a nobis desicripta , notata , praeceptasunt: nos omnium rerump. re Iiones , genera, status, mut tiones , leges etiam , O insitura , ac mores ciuit tum perscripsimus. eloquentiae uero , quae Oprm-cipibus maxime ornamento est , O qua te audiuiamus utiere plurimum , quanti tibi ex monume
iis nostris addidi ses ζ Eactim dixissent , quid tan dem talibus uiris re stonderes ἰ R. ogarem te, inquit, ut diceres pro me tu idem, qui illis orationem dita .ctauisses is uel potius paullulum loci mihi , in his restonderem , dares ; nisi O te audire nunc mallem ;, istis tamen alio tempore restonsurus essem, tunc scilicet, cum tibi. Atqui, si uerum respondere ue
les , Cato , haec erant dicenda; non eos tibi nore pro batos, taritis ingeni s homines, tantaq. auctoritate;
sed te animaduerti se, quas res illi, Hopter antiquitate , parum uidi ent, eas a Stoicis ege per stecta eisdemq. de rebus hos tum acutius disser se, tum
sensisse grauin , O fortius; quippe qui primum
ualetudinem bonam expetendam negent esse , et gradam dicant; non quia sit bonu- , ualere; sed quia sit non nihilo aestimandum, neque tamen pluris , quam illis uideatur , qui illud non dubitant bonum dicere: hoc uero te serre non potuisse , quod antiqui illi quasi barbari , ut nos de nostris solemus dicere , crediderint, eius , qtsi honeste uiueret, si idem etiam bene uri ret , bene audiret , copiosus esset , optabiliorem fore uitam , melioremq. O
284쪽
magis expetenda, quam illius , qui aeque in bonus , Multimodis ellet, ut Enni AMMaeo , - circumuentus morbo , Gilis , atque inopia. Illi igitur antiqui , non tam acute, optabiliorem illam iutam putant, praestantiorem, beatiorem, Stoici autem tantummodo praeponendam in sellendo; non quo beatior haec uita sit, sed quod ad naturam accommodatior ; O, qui sapientes non sint, omnes aeque misieros esse. Stoici haec uidelicet uiderunt: illos autem id fugcrat superiores ; qui arbitraba tur , homines sceleribus, Oparicidi js inquinatos , nihilo miseriores esse, quam eos, qui cu cane integre viverent, nondum perse Iam illam sapientiam essent consecuti. Atque hoc loco si ilitia mes eas, quibus illi uti solent, dissimissimas prosi rebas . quis enim ignorat ,si plures ex alto emem gere uelint, propius fore eos quide ad respirandum, qui adsummam iam aquam appropinquant,sed ni hilo magis respirarepose, quam eos, quis i in profundo ἐ nihil ergo adiuuat procedere, et progredi iuvirtute, quo minus miserrimus sit, ante quam ad eam peruenerit , quoniam in aqua nihil adiuuat. ari quoniam catuli, qui iam dei e turi sunt, caeci ue , ut ij , qui modo nati: Platonem quoque necessee exi, quoniam nondum uidebat,uePe caecam animo, ac Phalarim fuisse. Ista similia non sunt, Cato in quibus quamuis multum processeris , t .men illud in eadem calsa est, a quo abe se uelis, donec euaseris . nec cnim ille restisat, ante quam x emersit:
285쪽
emersit: O catuli aeque caeci, prius γὰm desperia runt , ac si ita futuri semper e ssent. Illa fuit Alia.Hebes acies est cuipiam oculorum: corpore alius languescit: bi, curatione adhibita, leuntur in dies aeter ualet plus quotidie, alter uidet. His similes sunt omnes, qui uirtuti student. leuatitur uitiis: l uantur erroribus. nisi forte censes Ti. Gructum patrem non beatiorem fuisse , quam silium; cum alter stabilire remp.studuerit, alter euertere. nec tamen
ille erat sapiens : quis enim hoc ζ aut quando ἰ aut ubi ψ aut unde Ued, quia Rudebat laudi, O dignitati, multum in uirtuteprocesserat. Conseram autem auum tuum Drusum cum C. Graccho , eius fere de
quali. quae hic resp. uulnera taponebat , eadem ille sanabat. Sed nihil est, quod ta inferos faciat, quam impietas , O scelus. ut iam omnes insipientes set miseri; quod proferito sunt: non est tamen aeque m ser , qui patriae confidit , is, qui illam extin tam cupit. Leuatio igitur uitiorum magna fit iis, qui habent ad uirtutem progressionis aliquantulum . uestri autem progressionem ad uirtutem feri aiunt,
Ierationem uitiorum feri negarit. as , quo utuntur lomines acuti argumento ad probandum , oper pretium in considerare. uarum , inquiunt , amtium summa crescerepotest , earum etiam contrarium summapoterit augeri. ad uirtutis autem sum Mam accede re nihil potest: ne uitia quidem igitur crescere poterunt , quae sunt uirtutum contraria. utrum igitur tandem ,perspicuis ne dubia aperiun
286쪽
tur, an dubi s perstima tollimor ζ atqui hocpersti-cuum ein, uitia alia in ali sesse majora: illud dubium , ad id , quod summum bonum dicitis , ecquaenam feri posset acceso. Vos autem cum persticuis dubia debeatis illustrare , dubiisposticua conamini tolliere . itaque eadem ratione, qua paullo ante usus , haerebitis. si enim propterea uitia alia alijs maiora non sunt, quia ne ad nem quidem bonorum eum , quem uos facitis , quidquam potest accederer quoniam persticuum est uitia non e se omnium p
ria , finis bonorum uobis mutandus est. teneamus
enim illud necesse est; cum consequens aliquod Dia. fh i sit , si lud , cuius id consequens sit , non posse esse uerum. Quae est igitur caussa istarum angustiarum/gloriosa ostentatio in contiituendo 1 mo bono. cim enim, quod honestum sit , id solum bonu- esse
confirmatur: tollitur cura ualetudinis, diligentia rei familiaris , administratio reip. ordo gerendorum negotiorum, oscia uictae; ipsum denique illud hone sum , in quo uno uultis esse omnia, deserendum est. quae diligentisine contra' riston dic tur ac 7 pol. ex ea discultate illae fallaciloquae, ut ait Attius , malitiae natae sunt. quid enim in sapientia, ubi pedem poneret , non habebat ,sublatis omcijs omnibus: vicia autem tollebantur , delectu omni , O disicrimine remoto. quae enim esse poterant , rebus onmibus sc e quatis , ut inter eas nihil imieresset j Ex his angustis ista euaserinit, deteriora, quam Aristonis. illa tamen simplicia , uestra vem futa.
287쪽
suta . roges enim Aristonem , bona ne ei uideant istac , uacuitas doloris , diuitia, ualetudo ζ neget. quid , quae contraria furit his, mala ne in nihilo magis. Zenonem roges: res ondeat totidem uerbis. admirantes quae Mus as utroque , quonam modo Nisam agerepqssimus ,si nihil inter ese nostra put mus , ualeamus , aegri ne simus; vacemus , an cruciemur dolore , frigus , famem propulsare pol iis, necne phsimus. Vives , inquit ias riso, magnifice,
atque praeclare: quod erit cunque uis , ages; nunquam angere , nunquam cupies ;ηmquam timebis. Quid Zeno inportenta haec esse dicit , nec ea ratione ullo modopo se uiui sed differre inter bonestum, est iurpe nimium quantum , nescio quid immensum, inter ceteras res nihil omnino interesse. Idem a huc, Dudi reliqua, contine, si potes9 m dia illa, inquit , inter quae nihil interes , tamen eius modi sunt, ut eorum alia eligenda sint, alia reiicienda , alia omino negligenda; hoc est , ut eorum alia uelis , alia nolis , alia non cures. At modo dixeras, nihil in his restus esse , quod interesset. et nAnc idem dico , inquies; sed ad uirtutem , , ad uitia nihil in teresse. quis sud , quaeso , nesciebat in uerum audiamres. Ista , inquit, quae dixisti , ualere , locupletem est e , non dolere , bona non dico ,sed dicam graecem οηγμι να , latine autem prodasta sedpraeposita, autpraecipua malo: sic tolerabilius , O mollius: illa autem, egestatem, morbi m , dolorem , non appello mala , sed , si libet , reieIIanea. itaque illa non dico
288쪽
dico me expetere ,sed legere; nec optare, sed sume re ; contraria aute non fugere, sed quasi secernere usuid ait Aristoteles, reliqui'. Platonis alumni omnia, quae secundum natura sint, bona appellare aqua autem contra, mala. Vides ne igitur Z enonem tuum cum Mersone uerbis consentire, re dissidere ἐcum Aristotele et illis re consentire, uerbis disii epare ' cur igitur, cum de re conueniat, non malimus usitate loqui ζ aut doceat, paratiorem me ad conterinenda- pecuniam fore, si illam in rebus praepositis, quam si in bonis duxero fortioremq. inpatiendo dolore, si eum asperum, et dissicilem perpessu, O conestra naturam esse, quam δε malum dixero . Facete M.Tiso, familiaris noster, et alia multa,et hoc loco Stoicos irridebato quid enim,aieba bonum negas efse diuitias, praepositu esse dicis ζ quid adiuvas ψ auaritiam ne minuis/ quod si uerbum sequimur; primui longius uerbumpraepotum, quam bonum. nihil ad
rem. ne sit sane: cat certe grauisu. nam, bonum ex quo appellatum sit, nescio , prapo sitim ex eo credo,lγod praeponatur alijs. id inivi magnum uidetur. Itaque dicebat plus tribui diviti s a Zenone, qui eas inpr positis poneret a quam ab Aristotele , 'ui
bonum esse diuitias fateretur ded nec magnum U0num, O prae rectis honesisq. contem rendum, ac, desticiendum, nec magnopere expetendum. Omni-noq. de omnibus istis uerbis a Zenone mutatis ita
distulabat; O quae bona negatrentur esse ab eo , criquae mala, illa laetioritas nominibus ab eo appellari
289쪽
DE FINIBVsri , quam a nobis , haec tristioribus. Piso igitUr hoe
modo , uir optimus , tuiq. , ut scis , amantissimus. nos , paucis ad haec additis, nem faciamus aliquam
do. longu- est enim ad omnia re pondere, quae a tedinta sunt. nam ex eisdem uerborum praestigiis regna nata uobis furit, imperia, o diuitiae , Olaritae quidem, ut omnia, quae ubique sint ,sapientis esse dicatis; Dium praeterea formosi flum si
berum,Hlum ciuem Rultorum omnia contraria; quos etiamissarios esse uultis. haec παραδόξα illi, nos iamirabilia dicamus. quid autem habent admira tionis , cum prope accesseris in conferam tecum, quam cuique uerbo rem subi civir nulla erit conre uersia. Omnea peccata paria dicitis. non ego i cum iam ita loquar, ut isdem his de rebus, cum L. Murenam , te accusante, defenderem . apud
imperitos tum illa dicta sunt: aliquid etiam coronae datum: nunc agendum est subtilius. Peccatap ria. quonam modo ἐ quia nec bonesto quidquam h nestius, nec turpi turpius. perge porro: nam de isto magna dissensio en . illa argumenta propria uide mus, cur omnia peccata sint paria. Vt, inquit, in fidibus plurimis ,si nulla earum ita contenta ni mereris sit, ut concentum seruare possit, omnes aeque i
consentae sint: sic peccata, quia discrepant, aeque discrepant: paria sunt igitur. Hic ambiguo ludimur. aeque enim contingit omnibus fidibus, ut incontentae sint: illud non continuo, ut aeque lacontentae. collatio igitur ista te nihil iuuat. nec ex , omnes au ritias
290쪽
si aeque auaritias esse dixerimus; βquitur Gliam, ut aequas esse dicamus. Ecce aliud simule dissi
mile . ut enim, inquit, gubernator aeque peccat, si palearum nauem euertit, es si auri: item aeque peccat, qm parentem, qui seruum iniuria uerberat Hac non uidere, cuius generis onus nauis uehat, ad gubernatoris artem nihil pertineret itaque, aurum paleam ue portet, ad bene,aut aci male gubernario
ηihil interesse. at, quid inter parentem, etferuulum istersit, intelligio potest, idi debet. ergo ingubernando nihil, in officio, plurimum interest, quo in mnere peccetur: et si in i agubematisine negligentiae
est nauis euersa, maius est peccatum in auro, quam in palea. omnibus enim artibus uolumus attributa,epe eam, quae communis appellatur prudentia: qua omnes , qui cuique artificio praesunt, d ebent habe re. Ita ne hoc modo paria quidem peccata sunt. Urgent tamen ,stnihil remittunt. Quoniam, inquiunt, omne peccatum imbecillitatis, O incon-. . santiae est , haec autem uitia in omnibus nultis aeque
magna sunt: necesse est paria esse peccata. Quasi
vero aut concedatur, in omnibus stritis aeque m gna essee uitia, ct eadem imbecillitate , O incoi flantia L. Tubulum fuisse, qua illum , cuius is con-d senatus est rogatione, P. Scaeuolam: O quasi nihil inter res quoque ipsas, in quibus peccatur, intersit; ut, quo hae maiores, minores ue sint, eo, qRAE peccentur in his rebus, arat majora sint, aut minora. itaque clam concludatur oratio P hoc uno u V tio