장음표시 사용
271쪽
quid intersi naturae quaeque proIresso. non enim hoc, quod facit in frugibus, ut, cum ad spicamper duxerit ab herba, relinquat , O pro nihilo habeat herbam ,idem facit in homine , clim eum ad ratio nil habitum perduxerit. semper enta ita aspi ita liquid , ut ea, quae prima dederit , ne deserat . itaque sensibus rationem adiunxit: O ratione effecta sensus non reliquit. ut si cultura uitium, cuius hoc munus est, ut esciat , ut uitis cum partibus sivis omni
bus quamoptimese habeat: med c intelligamus: licet enim , ut uos quoque soletis , fingere aliquid do cendi causa 9 si igitur illa cultura uitium in uite is
fit i a ; cetera, credo , velit , quae ad colendam ω-
tem attinebunt, sicut anteasse autem omnibus in
iis partibus praeserat ,satuat q. nihil esse melius intuta , quim se similiter sensus , cum accessit ad narii
turam , tuetur illam quidem , sed etiam tuetur se rcum autem assumpta ratio es , tanto in domina tu locatur, ut omnia illa prima naturae huius tutelaesu ij ciantur . itaque non discedit ab eorum curatione , quibuspraeposta uitam omnem debet gubemare. ut mirari satis eorum inconstantiam non po*mus
naturalem enim appetitionem, quam uocant οσῆν, itemq. oscium, ipsam etiam uirtutem , tum tem . esse lunt earum rerum , quae secundum naturam sunt: cum autem ad summum bonum uoluxiperue nire, transsiunt omnia, oe duo no is opera pro uno relinquunt , ut alia sumamus , alia appetamus,potius , quam uno me utrunque coquis A. t mim
272쪽
vera dicitis uirtutem non posse constitui si ea squae eaetra uirtutem strat, ad brate uiuendi pertineant . quod totum contra m. introduci enim uirritus nullo modo potest, nisi omnia, quae leget , quaesreiiciet, unam referantur adsummam. nam si omnino nos negligimus: in Aristonea uitia, Opecca ta incidemus ; obliuiscemurq. quae uirtuti ipsi primcipia dederimus .mea non negligimus, neque tamen ad finem summi boni referimus : non mulium ab Herilli leuitate aberrabimus. duarum enim vi tat nobis erunt instituta capienda. facit enim itile duo seiuncta ultima bonorum e qua , ut e sent It ra , Mimn debuerunt: nunc stas arantur, ut A
iuncta simi. quo nihil potest esseperuersias, itaquerentra est , de dicitis. nam constitui uirtus nullo modo potest , nisi ea , quae sunt prima naturae , ut ad summam pertinentia, tenebit. quaesita enon uirtus. est , non quae relinqueret natura m , sed quae tuere tur . at illa , ut uobis placet , partem quandam tu tur, reliquam deserit. tque ipsa institutio hominis s loqueretur , haec diceret: primos suos quasi co plus appetendi fuisse , ut se conseruaret in ea nat ra , in qua ortus esset . non dum autem explanatum satis erat , quod maxime nasura uellet . explanetis
igitur . quid ergo aliud intelligetur, nisi ut aequa pars nasutrae negligatur ζ in quasi nihil est praeter rationem; sit in una uirtute finis bonorum. δε est
nam corpus; ista explanatio na tura nempe hoc effecerit , ut ea, quae ante explicationem tenebamus, relin-
273쪽
relinquamus. ergo id est conuenienter natiuae uiuotare , a natura discedere. ut quidam philosophi, cui, a sensibus profecti, maiora quaedam, ac diuiniora vidissent densus reliquerunt: sic isti , cum ex appo titione rerum uirtutis pulchritudinem aspexistent , omnia, propter quae uirtutem ipsam uiderant, a
iecerunt, obliti natu NU omnem appetendarum rerum ita late patere, ut a principiis permanaret ad mes: neque intelligunt se rerum illarum pulchra rum , atque admirabilium fundamenta subducere. itaque mihi uidentur omnes quidem illi e rasse, cinimem bonorum esse dixerunt, honeste uiuere; sed alius alio magis; Pyrrho scilicet maxime, qui, uim tute constituta, nihil omnino , quod appetendumst , relinquat; deinde Aristo, qui nihil relinquere non est ausus; introduxit autem, quibus commotus sapiens appeteret aliquid , quod cuique iri memi-
incideret, quodcunque tanquam occurreret. ' is
hoc melius , quim Pyrrho , quod uel aliquod gerius appetendi dedit; deterior, quam ceteri, quὸdpeni tus a natura recessit. Stoici autem, qu)d finem boanorum in una uirtute ponunt, similessum illoruin quod autem principium officii quaerunt, melius ,
quὰm Urebo: quod ea non occuTrentia fingurit, uincunt Aristonem: quod autem ea, qtu ad .nat ram accommodata, et per se assumenda esse dicunt, non adiungunt ad finem bonorum , desciscunt a n tura , O quodam modo sunt non dissimiles Aristo nis . ille enim occurrentia nescio qua comminisceb
274쪽
tur: hi autem ponunt illi quidem prima naturae;sed ea seiungunt a finibus , s a summa bono m. quae cumpraeponunt, ut sit aliqua rerum fele Ilo; nat
ram uidentvrsequi: cum autem negant ea quidquaad beatam uitam pertinere; rursus naturam relii cuunt. Atque adhuc ea dixi, cur callia Z enoni non
fuisset, quamobrem a superiorum auritoritate discederet: nunc reliqua uideamus. nisi aut ad haec, Cato, dicere aliquid uis, aut nos iam longiores sumus. 2Neutrum uero, inquit ille: nam ct a te perfici ista disputationem uolo; nec tua mihi oratio longa uid ripotest. Optime, inquam: quid enim mihipotest esse optatius, quam cum Catone, omnium uirtutiἔauIIore, de uirtutibus d 'utare ζsedprimum illud uide, grauissimam illam uestram sententiam, quae familiam ducit, honestum quod sit, id esseDlum bo. num; boneseq. uiuere, bonorum nem; commmnem fore uobis cum omnibus, qui in una uirtute consituunt finem bonorum . quodq. dicitis, informari non possie uirtutem, si quidquam , nisi quod hon sum sit, numeretur, idem dicetur ab illis , quos modo nominaui . mihi autem aequius uidebatur , Zenonem cum Polemone disceptantem, a quo, qMae essentprincipia naturae, acceperat, a communibus initiis progredientem, uidere ubi primum insisteret, unde caussa controuersiae nasceretur; non, sta rem cum ijs, qui ne dicerent quidem sua summa bona e se a natura profecta, uti i fidem argumentis , quisus issi uterentur, ijsdemq. sententijs. Minime
275쪽
vero illud probo, quod, cum docuistis, ut iabis u demin solum bonum esse, quod honestum sit, tum rursum dicitis, initia proponi necesse esse apta, O
accommodara naturae, quorum ex meo tione uirtus post existere . non enim in selectione uirtus pone mda erat, ut id ipsiu- , quod erat bonorum ultimum , aliud aliquid acquireret. nam omnia, quae sumenda , quaq. legenda, aut optanda sunt, inesse debent in summa bonorum , ut is, qui eam adeptus sit, nihilp terea desideret. Vides ne, ut, quibussumma
est in uoluptate, persticuum sit, quid iis faciendumst, aut non faciendum ψ ut nemo dubitet, eorum
mnia oscia quo steolare , quid sequi, quid fugere
debeant ἰ Sit hoc ultimum bonorum, uod nunc a me defenditur: apparet statim, quae sint vicis,quae actiones . Vobis autem , quibus nihil est aliud pro positum , nisi rectum , atque honestum , unde of cij , unde agendi principium nascatur , non reperi tis. hoc igitur quaeritis omnes, Otis , qzi, quodcun
que in mentem veniat , aut quodcunque occurrat, sesequi dicent: et uos ad natura reuertemini. quibus natura iure responderit, non ese uerum, adire
de finem beate uiuendi , a se principia rei gerendae peli: esse enim unam rarionem , qua O principia. rerum agendaris , O ultima bonorum continerentur: atque, ut Aristonis elyet explosa sententia, dicentis , nihil differre aliud ab alio, nec esse res ullas, praeter uirtutes , O vitia , inter quas quidquam omnino interesset; sic errare Zenonem, qui nacta in
276쪽
l L' I B E R I I I I. 137. re , risi in uirtute , aut uitio, propensionem nei nimi quidem momenti ad summum bonum adipia. scendum diceret: O cum ad beatam iratam nullumi momentum ea res haleret , ad appetitionem autem rerum , esse in his momoeta diceret . quasi uero hace. appetitio non ad summi boni adeptionem pertis ret . Quid autem minus consentaneum est , quam , quod aiunt , cognitosummo bono , reuerti se ad n
l tu - , ut ab ea petant agendi principium , id est cij ἐ non enim agitionis, aut ossici, ratio impellit ad ea, quae secundum naturam sunt, appetendar sed ut his , appetitio , O a Ila commolietur . Nunc uenio adesti tua breuia; quae consectaria esse dicebas: O primum illud, quo nibit potest esse brevius: bonum omne laudabile: laudabile autem om- ne bonestum: igitur omne boni; honestum. O plumbeum pugionem. quis enim tibi illud primum ccinces ferit' qμο quid concesso, nihil opus es secundo. si enim omne bonum laudabile es , omne honestumo . quis tibiergo istud dabit, praeter Turrhonem, Aristonem, eorum uesimiles ἐ quos tu non probas. Aristoteles uero, Xenocrares, tota illa familia noni dabit , quippe qui ualetudinem , uires, diuitias , t gloriam, multa alia bona esse dicant , laudabilia non dicant. et hi quidem ita non sola uirtute mem: bonorum contineri putant, ut rebus tame omnibus uirtutem anteponant. quid censes eos esse facturos , qui omnino uirtutem a bonorum mesegregauci ut, Epicurum , Hieronymum, illos etiam,s qui Cami i t f neadeum
277쪽
neadeum non tueri uoluntliam aut Callipho, arit Diodorus quo modo poterunt tibi istud concedere , qui ad honestatem aliud adiungant, quod ex eoderer genere non sit in Placet igitur tibi, Cato, cum res sumpseris non concessas, ex illis elocere quod uelis eiu ille sorites , quo nihil putatis esse uitiosius ;quod bonum sit, id esse optabile; quod optabile, id esse expetendum; quod expetendum , laudabile: deinde reliqui gradus .sed ego in hoc resisto. eodem enim modo tibi ne-o dabit, quod expetendum sit, id esse laudabile. Illud uero minime conse Iarium , sed in primis hebes, illorumscilicet nominum , riatione dignam esse beatam uitam, quae non possit
sine honestate contingere, ut iure quisequamglori tur . dabit hoc Zenoni Polemon , etiam magister eius, ct tota illa gens, O reliqui, qui uirtutem omnibus rebus multo ariteponentes , adiungurit ei tamen aliquid summo in bono finiendo. si enim uim ius digna est gloriatione , ut est; tantumq. praestat ceteris rebus, ut dici uixpost: O bearus esse pol rit uirtute una praeditus, carens ceteris; nec taMen illud tibi concedet,praeter uirtutem, nihil in bonis e ducendum. Illi autem, quibus summum bonum 'ne uirtute est, non dabunt fortasse, uitam beatam habere , in quo iure possit gloriari. etsi illi quidem etiam uoluptates faciunt interdumgloriosas . Vides igitur, te aut ea sumere, quae non concedantur; aut ea, quae etiam concessa te nihil adiuuent . equiadem in omnibus istis coclusionibus hoc putarem HA
278쪽
LIBER I I I r. II 8 Iosephia , nobisq. dignum ,stmaxime , cumr sum mu- bonum quaereremus; uitam nostram , conmlia , voluntates , non ite a , corrigi. quis enim potest , sis , quae te , ut ais , delectant , breuibus , acutis auditis, de sententia decedere Φ Iam cum eas'ectant , Oauent audire , cur dolor malum non st; dicunt illi asperum esse dolorem , molestum, odiosum, contra naturam, discitem toleratu; sed , quia nulla sit in dolore nec staus , nec improbitas , nec malitia , nec culpa , nec turpitudo , non esse Clud malum . Haec qui audierit , ut ridere non curet ;dscedet tamen nihilo firmior ad dolorem ferendum, quam uenerat. tu autem negas fortem e se quem quamposse , qui dolorem malum putet . cur fortior sit , si illud , quod tute concedis , asperum, O uix ferendum putabit ' ex rebus enim timiditas, non ex uocabulis , nascitur . Et ais , si una littera commotast , fore , tota ut labet disciplina. utrum igitur tibi litteram uideor, an totas paginas comMouere ζ ut enim sit apud illos id , quod en a te laudatum, omdo rerum conseruatus ,stomnia inter se apta , es
coinnexa; sic enim aiebas P tamen persequi non debemus , si a falses principiis profecta congruent ipsa sibi , O a proposito non aberrant. In primai tur constitutione Zeno tuus a natura recessit:
cuhnq. summum bonum posuisset hi ingenis praestantia , quam uirtutem vocamus; nec quidquam aliud bonum esse dixissiet, nisi quod esset honestum , nec uirtutem posse connare , si in ceteris rebus es
279쪽
set quidquam, quod aliud alio melius esset , aretpe- .ius; his propositis, tenuit prorsus consequentia . ME Ie dicis: negare enim non poly sed ita Di
sunt ea, quae consequuntur is ut illa, e quibus haec nata sunt , uera esse non possnt. docent enim nos, ut scis , dialentici , si ea, quae rem aliquam consequan
tur , falsa sinit ,falsam illam ipsam est', quam se
quantur. ita sit illa conclusio non solum uera ,sed ita perlicua , ut dialectici ne rationem quidem reddi putent oportere: si illud , hoc: non autem hoc , igitur ne illud quidem . sic , consequentibus uestris sublatis , prima tolluntur: quae sequuntur , igitur; omnes , qui non sunt sapientes , aeque miseros esseel; sapientes omnes summe beatos esse; re te farita
omnia aequalia , omnia peccata paria. quae cum magnifice primo dici uidentur , conseiderata minuspro bantur .sensus enim cuiusque, .ct natura rerum , atque ipsa ueritas clamabat quodam modo , nonposse adduci , ut inter eas res , quas.Z emo e quaret , nihil interesset. postea tuus ille Poenulus , siis O nim Cittaeo clientes tuos,e Thoeniciaprositatas homo igitur acutus, caussam non obtinens, repugnante natura uerba uersare coepit: primum rebus ijs , quas nos bonas dicimus , concessit , ut habere itur aptae ,habiles , di ad naturam accommodataea.
fateriq. coepit , apienti , hoc in summe beato, commodius tamen ese , si ea quoque habeat , quae bona vcra audet appellare , natura ipsi accommodata esse concedit: negatq. Platonem, si s iens non si , ea
280쪽
d esse in caussa, qua tyrannum Dion sium: huic mori optimu- esse , propter dei erationem sapientiae; illi ,propter stem , uiuere: peccata autem partis esse tolerabilia, partim nullo modo; propterea , quod alia peccata plures, alia pauciores quasi ni meros ossici praeterirent: iam, insipientes alios ita esse , ut nullo modo ad sapientiam possentpervcn
re; alios, qui possent, se id gessissent, sapientiam
consequi. Hic loquebatur aliter, atque omnes , sentiebat idem, quod ceteri . nec uero minoris aestimanda ducebat ea, quae ipse lona negaret esse, quam illi , qui ea bona esse dicebant. Quid igitur uoluit mbi, qui illa mutauerit δ saltem aliquid de pondere detraxisset, o paullo minoris aestimauisset ea, quam Peripatetici; ut sentire quoque aliud, non Dium dicere, uideretur . Quid de ipsa beata uita , ad quam omnia referuntur, quae dicitis δ negatis eam esse, quae expleta sit omnibus ijs rebus, quas
natura desederet: totamq. eam in una uistute poni tis . cumq. omnis controuersia aut de reAleat, aut de nomine esse: utraque earum nascitur, si aut res ignoratur , aut erratur in nomine. quorum si ne trum eri; opera danda en, ut uerbis utamur quam
usitatissimis, O quammaxime aptis, id es rem d clarantibus . 2 tum igitur dubium en, quin, s in re ipsa nihil peccatur asuperioribus , uerυis illi commodius utanturin uideamus igitur ententias eoram: tum ad uerba redeamus. Dicunt appetitionem an mi moueri, cuM aliquid ei secundum naturam esse