장음표시 사용
311쪽
corporis, quae motus , oestatus naturae congruerites tenet: in quibus si peccetur diffortione , cst deprauatione quadaG, auit motu, sta tu ue deformi, ut si aut manibus ingrediatur quis , aut no, ante, sed re . tro , fugere plane stipse, O, hominem ex homine
exuens, naturam odibe uideatur. quamobrem e .
tiam sessiones quaedam , ct flexi , staditiq. motus ,
qualesprotervorum hominu , aut mollium esseβ-lent , contra naturam sunt: ut, etia- si amis uitio id eueniat , tamen in corpore immutari hominis nitura videatur. itaque e contrariis moderati , aequa biles . habitus , essectiones , ususq. corporis , apta esse ad natura uidentur. Iam uero mimus non
esse solum ,sed etiam cum am modi debet esse; ut omnes partes suas habeat imolumes ; O de uim tutibus nulla desit. atqui insensibus est ua cuiusipieuirtus, ut ne quid impediat , quo minus suo sensus quisque munere furigatur in i s rebus celeriter , e
pediteq. percipiendiis , quae subiectae stant sensibis i
animi autem , O eius animi partis, quae princeps est , quaeq. mens nomisatur ,plures sunt uti uetes: sed duo prima genera; unum earum , quae ingen rantur suapte natura , appellanturq. non uolunt, tae; alterum earum , quae in uoluntatepositae, magis proprio nomine appellarisiolent: quarum est e cellens in animorum laude practantia . prior gen ris est docilitas , memoria: quae fere omnia appe tantur uno ingenii nomine: easq. uirtutes qui habent , ingenio uocantur. alterum autem genus es
312쪽
. I. I B E R t Issmaginarum , veram q. uirtutum: quas appella- . mus uoluntarias. ut prudentiam , temperantiam ,
fortitudinem, lanitium,streliquas eiusdem generis. Et summatim quidem haec erant de corpore, imoq. dicenda. quibus quasi informatum est, quid hominis natura postulet. ex quo perspicuum est, quoniam ipsi a nobis diligamur , omniaq. O in animo, O in corpore perfecta uelimus esse, ea nobis ipsa cara essepropterse, et in iis esse ad bene uiue dum momemta maxima. nam cui proposita sit co seruatio sui, necessee est huic partes quoque fui chras essee , carioresq. , quo perfectiores sint , O m gis in suo genere laudabiles. ea enim uita expeti tur , quae sit animi, corporisq. expleta uirtutibus rin eoq. summum bonum poni necesse est: quandoquidem id tale esse debet, ut rerum expetendarum P ext mum. quo cognito, dubitari non potest ,
quin, cum ipsi homines ibi sint perse, Osua spon
te cari, partes quoque o corporis , O animi, in earum rerum, quae sint in utriusque motu, oest tu, sua caritate colantur, O per se ipsae appetantur. Quibus expositis,facilis est conte tura, ea maxime esse expetenda ex nostris , quae plurimum habent dignitatis, ut optimae cuiusque partis, quae per se expetatur, uirtus sit expetenda maxime . ita
et, ut animi uirtus corporis virtuti ante natur , , Mi q. uirtutes non uoluntarias uincant uistutes uoluntariae : quae quidemproprie virtutes appellantur ,multum. excellant ,proptere quod ex ratio-
313쪽
ne gignuntur: qua nihil est in homine diuinius .e
enim omnium rerum, quas O creat natura , tuetur , quae aut sine animo sint, aut non multo 1 cus , eorum summum bonum in corpore est . ut non
inscite illud dicitum uideatur in sue, animum illip cudi datam pro sale, ne putresseret. Sunt autem
bellis quaedam , in quibus inest aliquid simile uiri
tis, ut in leonibus, ut in canibus, ut in equis; in qui bus non corporum solum , ut in suibus ,sed etiam animorum aliqua ex parte motus quosdam uidemus. in homine autem summa omnis mimi est, O in animo rationis: ex qua uirtus est: quae rationis absolutio definitur: quam etiam atque etiam expi .candam putant. Earum etiam rerum , quas terra gignit , educatio quaedam, Opersectio est, non dissimilis animantium . itaque o, uiliere uitem , mori, dicimus , arboremq. edi nouellam, O vetu lam , O vigere , O sensere. ex quo non est ali num , ut animantibus , sic illis O apta quaedam ad naturam aptare , O aliena amputare , earumpaugendarum , O alendarum quandam cultricem esse, quae sit fidentia , atque ars agricolarum , quae circumcidat , amputet , erigat , extollat , admini
culetur ; ut , quo natuma ferat, eo po sit ire: ut ipsaeuites , si loqui polsint , ita se trafctandas , tuendasq. esse fateantur . et nunc quidem, quod eam tuetur , ut de uite potissimum loquar9 est id extrinsiecus. in ipsa enim parum magna uis est , ut quamoptime se haberepossit , si nulla cultura adhibeatur. At u
314쪽
ro,si ad uitem sensus accesserit, ut appetitum quendam habeat, is,per se ipsa moueatur; quid facturam putas ζ an ea , quae per uisitorem antea cons
quebatur, etiam per se ipsam curabit ψ sed uides ne accessuram ei curam ,δt sensus quoque suos, eorumq. omnium appetitum , ,si qua sunt ei membra adiuncta , tueatur insic ad illa , quae semper ba buit, iunget ea, quae postea accesserint; nec eu dem finem habebit , quem cultor eius halebat; sed uolet fecundum eam naturam , quae postea ei adiuncta sit , uiuere. ita si ilis erit sinis boni , a
que antea fuerat ; nec idem tamen. non enim iam
stirpis bonum quaeret, sed animalis. quod si non
sensus modo ei sis datus , uerum etiam animus hominis : non necesse est, O illa pristina manere, ut tuenda, O inter haec multo e spe cariora , quae acces .serint, mimiq. optimam quanque partem carismmam , in eaq. expletione naturae summi boni memconsistere , cum longe multumq. praestent mens , atque ratio ψ sic extremum omnium appeter dorum, atque ductum a prima communitate naturae , multis gradibus ascendit , ut ad fu mumpem ueniret: quod cumulatur ex integritate corporis ,
O ex mentis ratione persecta. Cum igitur ea sit, quam exposui, forma naturae :si, ut initio dixi ,semul atque ortus esset Je quisque cognosteret, iud careq. posset quae uis is totius esset natura, opam lium singularum; continuo uideret quid esset hoc , quod quaerimus, omnium rerum, quas expetimus , t u 4 sum-
315쪽
si mum, O ultimum, nec ulla in re peccare pose set . nunc uero a primo quidem mirabiliter occulta natura esl, nec perlici, nec cognosii potest: progredientibus autem aetatibus in sim , tarde vep tius quasi nosemet ipsos coguosiimus. itaque illa prima commendatio, quae a natura nostri DIta est, nobis obscura , incerta est; primusq. appetitus ille mimi tantum agit, ut salui, atque integri esse pos simus. cum autem diss)icere coeperimus , oe sentire quid simus , quid af animantibus ceteris dis ramus; tum ea sequi incipimus, ad qua natisumus. quam similitudinem videmus in bestiis. quae primo,
in quo Ioco nata sunt, ex eo se non commouent: deinde suo quaeque appetitu movetur .serpere am uiculos , nare anaticulas , euolare merulas , com us uti videmus boues , uestas aculeis Juam den
que cuique naturam esse ad uiuendum ducem. qua militudo in genere etiam humano apparet . parui enim primo ortu sic iacent , tanquam omnino sine animo sint: cum autem paullum firmitatis accesserit , O animo utuntur , O sensibus ; connitunturo ut sese erigant , O manibus utuntur; ct eos agnoscunt , a quibus educantur; deinde aequalibus dei ctantur , libente , se cum his congregant; tanto se ad ludendum ;Iabes arumq. auditione ducuntur; q. eo , quod ipsis superat, alijs ratificari uolunt animaduertuntq. ea, quae domi sunt , curiosius; imcipiuntq. commentari aliquid , ct discere e
rum , quos uident, uolunt non ignorare nomima; quia
316쪽
L I B E R V. Is 7 quibus . rebus cum aequalibus decertant, β -- cunt, esserunt se utilia, uicti debilitantur, at q. demittunt. quorum sine caussa feri nihilp tandum est. est enim natura scgenerata uis homia s, ut ad omnem uirtutem percipiendam facta uial deatur: ob eamq. causam parui uirtutum simul cris , quarum in se habent semina, sine doctrina m sentur .sunt enim prima elementa naturae: quibus au Iis, uirtutis quasi carmen escitur . nam cum ita nati,factiq. simus, ut Cr agendi aliquid, est dilial gendi aliquos, libem alitatis, referendae gra- - tiae principia in bonis continere us; atque ad sciemtiam , prudentiam , fortitudinemq. aptos animos
haberemus, a contra sq. rebus alienos: non sitie
causa eas, quas dixi, inpueris uirtutum quasi sci tillulas uidemus . e quibus accend bilosophi ratio debet, ut e , quas deum , ducem subsequens, ad
naturae perueniat extremum. nam, ut saepe iam dia i xi, in infirma aetate , imbecillaq. mente rus natura per caliginem cernitis. cum autem progrediens confirmatur animus , agnoscit ille quidem natura vim ,
sed ita , utprogredi post longius ,per se sit tamen
inchoata. Intrandum est igitur in rerum naturam, penitus, quid ea postulet, pervidendum. aliteri en, n nosmet ipsos nosse nou possimus. quod prael ceptum quia maius erat, quam ut ab homine uid retur; iccirco assignatum est deo. iubet igitur nos 'thius pollo nossere nosmet ipsos. cognitio a tem haec δὲ una, ut uim nostri corporis, animo G
317쪽
norimus ,sequamurq. eam uitam , quae rebus ipsis perfruatur. Quonia- autem is mimi appetitus 2
principiosuit, ut ea, quae dixi, quamperfectis a aviatura haberemus: confitendum est , cum id adepti mus , quod appetitum sit, in eo quas ultimo com; Inere naturam , atque id hie summum bonum: quod certe uniuersum sua θonte ipsim expeti, O propter enecesse est: quoniam ante demonstratum est , etiam singulas eius partes e seper se expete
das . In enumerandis autem corporis commodis siquis praetermissam a nobis uoluptatem putabit; in aliud tempus quaestio disseratur. utrum enim sit uoluptas in iis rebus , quas primas secundu- naturam esse diximus; nec ne sit , ad id , quod agimus, nihil inter est . si enim , ut mihi quidem uidelm , non e plet bona naturae uoluptas: iure praetermissa est. sin est in ea; quod quidam uolunt; nihil impedit no Iram hanc comprehensionem summi boni. quae nim constituta sunt prima naturae , ad ea si uoluptas
accesserit , unum aliquod accesserit commodu- comporis , neque eam constitutionem summi boni, quae est propopta , mutauerit. Et adhuc quidem ita n bis progressa ratio est , ut ea duceretur omnis a prima commendatione namtra: nunc autem aliud iam
regumentandi sequamurgenus; ut non solu- , quia nos diligamus ,sed quia cuiusque partis naturae in corpore,oin animo sua quaeque uis sit, iccirco in his rebussumma nostra sponte moueamur. A que , ut a corpore ordiar , uides ne, ut , si qMiu
318쪽
m trisprara, aut debilitata , aut imminuta sint, occultent homines ἰ ut etiam contendant,stetit rem , si escerepo snt , ut aut non appareat corporis uitium, aut quamminimum appareat; multosse etiam dolores curationis caussaperferant; u si ipse
usus membrorum non nodo non maior, uerum
tiam minor futurus sit , eorum tamen steries ad n
turam reuertatur. etenim cum omnes natura totos
se expetendos putent, nec id ob aliam rem,sed propter ipsios: necesse est eius etiam partes propter Dexpeti , quod uniuersum propter se expetatur. Quid j in motu, et in natu corporis nihil inest, quod anisuaduertendum esse ipsa natura indicet ζ quemadmodum quis ambulet ,sedeat, qui ductus oris , qui uultus in quoque sit. nihil ne est in his rebus , quod dignum libero , aut indignum esse ducamus t
non ne odio dignos multos putamus, qMi quodam motu ,aut statu uidentur naturae legem, O modum contem Ie ζ Et quoniam haec ducuntur de corpore ; quid est, cur non re te pulchritudo etiam ipsa propter se expetenda ducatur in nam si prauitatem, imminutionemq. corporis propterse fugiendam putamus e cur non etiam , ac fortasse magis , propter se formae dignitate equamur ζ,si turpitudinem fugiamus in litatu ,'motu corporis: quid est , cur pulchritudinem non sequamur in Atque etiam v letudinem , uires , vacuitatem doloris non propter utilitatem solum ,sed etiam ipsas propter se expetemus . quoniam enim natura suis omnibus expleri
319쪽
partibus uult, hunc natum corporis per D ipsum
expetit, qui est maxime e natura: quae tota pertumbatur , si aut aegrum corpus en, aut dolet, aut ca rei iuribus. Videamus mimi partes: quarum essa pedius illustrior: quae quosunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae. Tantus igitur est innatus in omnibus cognitionis amor, O scientiae, ut nemo dubitare possit, quin ad eas res hominu natura, nullo emolumento inuitata, rapiatur. Videmus ne, ni pueri ne uerberibus quidem a contemplandis rebus,
perquirendisq. deterreantur ἐ ut pulsi requirant, aliquid scire se Dudeant ζ ut alijs narrare I fiant ζ ut pompa, ludis, atque eiusmodi speculis teneantur , ob eamq. rem uel famem, Ositim pers rant ζ Quid uero, qui ingenuis Rurijs, atque ari
bus delectantur, non ne videmus eos nec Miletudi
nis, nec rei familiaris habere rarionem ζ omniaq. perpeti, ipsa cognitione, et sitientia captos' cum maximis curis , O laboribus compensare ea , quam ex discendo capiant, uoluptatem ζ mihis dem Homerus huiustmodi quiddam inisse. uidethris i s, quae de Sirenum cantibus finxerit . nequenta vocum suauitate uidentur, aut nouitate quadam, . uarietate cantaridi reuocare eos solitis,
qHpraetervehebantur;sed quia multa se furepro fiebantur, ut homines ad earumsaxa disicendi cupiaditate adhaerescerent . ita enim inuitaut Vl em: nam uerti, ut quaedam Homeri, sic istum i
320쪽
LIBER V. IS9O decus Argolicum, quin puppim flectis Vl es,
uribus ut nostros possis agnosiere cantus ἐnemo haec uaqua est transuectus caerula cursu, sumprius actiterit vocum dulcedine captus, Ton, uari s auidostiatus pectore minis, Doctior ad patrias lapsus peruenerit oras. i fgraue certamen belli , clademq. tememus, Graecia quam Troiae diuino nuUine uerit, Omniaq. e latis rerum uestigia terris.
uidit Homerus probari fabulam non posse, sicam
trunculis totus uir irretitus teneretur. scientiam pollicentur: quam non erat mirum sapientiae cupiado patria cariorem. Atque omnia quidem scire, cuiuscunque Modi sunt, cupere, curiosiorum , duci u ra majorum rerum contemplatione ad cupiditatem scientiae, ummorum utrorum est putandum . quem
enim ardorem studij censetis fuisse in Archimede , qui, dum in puluere cdam describit attentus, ne patriam quidem captam esse senserit' quanti ristoxeni ingenium consumptum uidemus in musit cis ζ quo sudio insopho putamus aetatem in litteris duxisse ζ quid de Uthagora,quid de Plat ne, aut Democrito loquar ζ a quibus propter disicendi cupiditatem videmus ultimas terras esse peragratas. quae qui non uident, nihil unquam mUna cognitione dig'um amauerunt. Atque hoc loco, qui propter animi uoluptates coli dicunt ea Iudia, quae dixi; non intelligunt, iccirco esse eapropterse expetenta,quod, nulla utilitate obiecta, delectentum animi