장음표시 사용
341쪽
apparere,inis uirtutis, tanquam in Diis, radios' incurrere. At enim, qua in uita est aliquid mali ea
ese beata nonpoten. 2Vecnes quidem igitur' cis uberibus, is crebris, si avenam us iam uideris;
nec mercatura quaestuosa,si in maximis lucris parum aliquid damni contraxerit. an hoc usiquequa- que aliter in uita, O non ex maxima parte de tota iudicabis in an dubium est, quin uirtus ita murma partem obtineat in rebus humanis, ut reliquas ob ruat ζ audebo igitur, quae secundum naturam sunt,. bona appellare, nec fraudare suo ueteri nomine, quam a liquid potius nouum exquirere, virtutis autem amplitudinem quasi in altera librae lance ponere. terra, mihi crede, ea lanx,'maria deprimet. semper enim ex eo, quod maximas partes continet,
latissimeq. funditur, tota res appellatur. Dicimus aliquem hilare uiuerer igitur, 1 ei tristior esse Dus est, hilara uita amisa est ψ at hoc in eo M. VD, quem semel ait in uita risisse Lucillitas, non comtigit, ut ea re minus άγέλαςος, ut ait idem, uocareritur. Tolicratem Samium felicem appellant: nihil acciderat ei, quod nollet, nisi quod annula, quo de lectabatur, in mare abiecerat. ergo infelix una moles ita. felix rursus, cum is ipsi annulus in praecor
di s piscis inuentus est . ille uero, si insipiens; quod
certe, quoniam tyrannus; nunquam beatus: δε fa piens; ne tum quidem miser, cu- as Oronte,praetore Darei, in crucem actus est . at multis malis asse ZIus. quis negat Ued ea mala uirtutis magnitudine
342쪽
obruebantur. n ne hoc quidem Peripateticiscocedis, ut dicant, omnium uirorum bonorum, id est sapient , omnibusq. virtutibus omasorum, uitam
omnibus partibus plus habere seper boni, quam 1 si ψ quis hoc dicit in Stoicis licet mini e/sed imini, qui uoluptate, et dolore omnia metiuntur, nonne claman sapientiplas semper adesse,quod uelit, quam quod nolit ἐcum tantum igitur in uirtuteponant ii, qui se fatentur uirtutis casa, nisi ea uolsepta tem acciret, ne manum quidem uersuros fuisset quid facere nos oportet, qui quamuis minimam ari praestantiam omibus bonis corporis ariteire diacamus, ut ea ne in con l)eLIu quidem relinquaritur ἐquis enim est, qui, hac cadere insapiente, dicere audeat, ut,si fieri possit, uirtutem in perpetuum abj-ciat, ut dolore omni liberetur' quis nostrum dixe rit quos non pudet ea, quae Stoici astera dicunt ala dicere, melius esse , turpiter aliquid facere cum uoluptate, qudm honeIle cum dolore ἐ nobis Heracleotes ille Dionysius flagitiose desciuisse uidetur a
Stoicis propter oculorum dolorem. quis uero hoc didicisset a Zenone, non desere, cum doleretἐ illud audierat, nec tamen didicerat, malion illud non esse,
quia turpe non esset, O esset ferendum uiro . hic si Peripateticusfuit et, permansisset, credo, insententia; quoniam dolorem dicunt malum ese. de asperitate autem eius Drtiter ferenda praecipiunt eadem, quae Stoici. et quide Arcesilas tuus, ct uitia differendo pertinacior, t e noster fuit: erat Gim To
343쪽
lemonis: is cum arderet podagrae doloribus, uisitaFsetq. hominem Carneades, Epicuri perfamiliaris, est tristis exiret, mane, quaeso, inquit, Carneade nofler: nihil illinc huc peruenit: ostendit pedes, Opectus: attamen hic mallet non dolere. Haec igitur est nostra ratio; quae tibi uidetur inconstans: cum propter uirtutis caelestem quandam, et diuinam, tam tamq. praestantiam, ut, ubi uirtus sit, resq. magnae
sumenda, laudatiles q. uirtutege, tae, ibi esFemis ria, et aerumna non possit, tamen laborpossit, et molestia; non dubitem dicere, omnes sapientes semper beatos esse, sed tamen eriposse,ut sit alius alio beatior. Atqui Tle locus est, Piso, tibi etiam atque tiam commandus, inquam: quem si tenueris, non modo meum Ciceronem, sed etiam me ipsi- abo
eas licebit. Tum uuitatus, ibi quidem, inquit,satis hoc confirmatum uidetur. laetor quidem, philosiophiam, cuius antea supelle Iilem pluris aestimaba dquam possessones reliquorum; cita mihi diues uides alum, ut ab ea petere possem,quidquid in studiis nostris concupi hanc igitur laetor etiam acutiore reperta, quam ceteras: quod quidam ei deesse dicebant. Num quam nostra quidemἰ inquit Poponius istas.sed mehercule pergrata mibi oratio tua. qu enim dici latine posse non arbitratam, ea dissia sunt a te, nec minus itane,quam dicuntur a Graecis, uerbis aptis. Sed lepus est,si uidetur: et recta quidem ad me. uuod cum ille dixisset; et fatis di stulatu uideretur; in oppidu ad Poponia perreximus omne M. T V L-
344쪽
de contemnenda morte. vM defensionum laboribus, senat
aliquando libera tus; retuli me, Brute, te hortante maxime,ad ea studia, quae retenta animo, remissa tem poribus, longo interuallo intermissa reuocaui. et coomnrum artium, quae ad rectam uiuendi uiam pertinerent, ratio O disciplinactudio sapientiae, quae philosophia dicitur, contineretur: hoc mihi latinis litteris illustrandum putaui: non quia philosophia graecis o litteris, O doctoribus percipi nonposset: sed meum iudicium semperfuit, omnia nostros aut inuenisse per se sapientius, quam Graecos; aut accepta ab illis, fecisse meliora, quae quidem digna δε
tuis Θnt, in Esebus elaborarent nam mores,oin-yituta uitae. resq. domesticas, ac familiares nos profecto O melius tuemur, ct lautius: rem uero publiam nos; i maiores certe melioribus temperauerunt institutis, cir legibus. Quid loquar de re 'militari ἰ in qua cum uirtute nostri multum ualu runt, tum plus etiam disciplina. Iam illa, quae n 3 3 tura,
345쪽
tura, non litteris, a secuti sunt , neque cum Graecis, neque ulla cum gente seunt conferenda. quae enim tota grauitas, qreae tota constantia, magnitudo animi ,probitas, des, quae tam excellens in omni genere uirtus in ullis fuit, ut sit cum maioribus no-yris comparanda doctrina Graecia nos, o omni litterarin7 genere superabat. in quo erat facile uincere non repugnantes . nam cum apud Graecos a
liquissimum e doctis sit genus poetarum; siquidem
Homerus fuit, et Hesiodus ante i ymam conditam, Archilochus regnante Asmulo : serius poeticam nos accepimus. annis enim fere D x post Αρmam conditam Liuius fabulam dedit, C.Claudio Caeci mlio, M. Tuditano cos. anno ante natum Ennium:
qui fuit maior natu, quam Plautus,o Nerius.βro igitur a nostris poetae uel cogniti, uel recepti. quaquam est in Originibus, lites e spe in epulis canere conuiuas ad tibicinem de clarorum hominum uirtutibus. honorem tamen huic generi non fui ci declarat oratio Catonis, in qicet obiecit ut probrum M. biliori, quod is in prouinciam poetas duxi set. duxerat autem consul itae in Aetoliam, ut sc
mus, Ennium. Quo minus ergo honoris era oe-tis, eo minora fludia fuerunt Grec tamen, si qui magnis ingeni s in eo genere extiterimi, non satis Graecorum gloriae re*onderunt ian censemus, si Fa bio, nobilissimo homini, laudi datum esset, quodpingeret, non multos etiam apud nos futuros Tolycletos, et Parrhasios fuissc ζ honos alit artes: omnesq.
346쪽
incenduntur ad studia gloria; iacentq. ea semper, qu apud quosque improbantur. Summam erild tionem Graci sitam censebant in neruorum , vo--hiq. cantibus. igitur O Epaminondas,princeps meo iudicio Graeciae, fidibus praeclare cecinisse dic tη .. Themistoclesq. aliquot ante annis, cu in epulis recus isset 'ram, habitus est indoctior. ergo in Graecia musici florueristi discebantq. id omnes; nec, qui nesciebat, satis excultus doctrina putabatur 'nsummo apud illos honore geometria fuit: itaque nihil mathematicis illustrius. at nos metiendi, ratioci- 'Mndi . utilitate huius artis terminavimus modum. at contra oratorem celeriter complexi sumus, nec eum primo eruditum . aptum tamen addicendum, post autem eruditum . nam, Galbam, Africanum,
LAium doctos fuisse, memoriae traditum est ,s
diosum autem eum, qui bos aetate anteibat, Cato 'nem,post uero Lepidum, Carbonem, Gracchos, deinde ita magnos nostram ad aetatem , ut non multum , aut nihil omnimo Graiscederetum. Thilo Ophia iacuit usique ad hanc aemem, nec ullum habuit lumen litterarum latinam: quae illustranda, O e
citarida nobis est; ut , si occupati profuimus aliquid ciuibus nostris ,prosimus etiam ,si possumus, otio- A. in quo eo magis nobis est elaborandum, quod multi iam esse latini libri dicuntur ,sicripti inconsiderate ab optimis illis quidem uiris ,sed non satis erudita fieri autem potest, ut reste quissentiat , et id, quoa sentit,polite eloqui non possit ded , mandare
347쪽
quenquam litteris cogitationes suar , qui eas nec dia ponere, nec illustrarepvit, nec delectatione aliqua a Picere lectorem, hominis est intemperanter es utentisinotis, O litteris. itaque suos libros ipsi legunt eum uis, nec quisquam attingit, praeter eos, qui eodem licentiam scribendi bipermitti uolunt .re,si aliquid oratoriae laudi nostra attulimus indu stria i multo studiosius philosephiae fontes aperie mus , e quibus etiam illa manabant .sed ut Irist
testa , uirsummo ingenio , scientiae copia , cum m tus esset Isbcratis rhetoris gloria , dicere elim carpit adolescentes docere , O prudentiam cum elo
'sentia iungere :sic nobis placet nec pristinum dicendi studium deponere , O in hac maiore , O uberi re arte uersari . hanc enim perfidiam philosophiam 1 per iudicaui, quae de maximis quaestionibus copiose possiet , Omaleq. dices in quam exercitatio nem ita nos studiose operam dedimus , ut iam etiam
scholas Graecorum more habere auderemus: ut nu
per , tuumpon dissessum, in Tusculano, cum essent complures mecum familiares , tentaui quid in eogenere possem. ut enim antea declamitabam caus as ς. quod nemo me diutius fecit: sic haec misi nunc senilis est declamatio. ponere iubebam, de quo quis audire uellet. O id auisedens , aut ambulans distulabam. itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli .febat autem ita , ut , cum is , qui audire uellet , dixisset , quid sibi uideretur , tum ego contra dicerem. h c es enimo ut scis , ue
348쪽
L I B E R I. I 73 Socratica ratio, contra alterius opinionem
dis krendi nam, ita facillime, quod uerisimillimum het , inueniri posse, Socrates arbitrabatur. Sed ,
quo commodius dilutationes explicentur ,sic eas exponam, quasi agatur res , non quasi narretur . ergo ita nascatur exordium. A V D I T o R. Malum mihi uidetur esse mors. Μ Α R C v s. tis ne, qui mortuisunt bani3s, quibus riendum est ψ A. Vtrisique. M. Es igitur miserum, quoniam malum. A. Certe. M. Ergo O is, quibus euenit iam, ut morerentur , Oh, quibus euenturum est, miseri. A. Mihi ita uidetur. M. mo ergo non miser. A. Prorsus nemo. M. Et quidem ,sii tibi constare uis , omnes , quicunqMe nati sunt, erunt ue, non solum miseri, sed etiam semper miseri . nam si solos eos diceres miseros, quibus moriendum esset: neminem tu quidem eorum , qri uiuerent, exciperes: moriendum est enim omnibus: eset tamem miseriae finis in morte . quoniam autem etiam mortui miseri sunt; in miseriam nascimursi pyemam. necesse es enim miseros esse eos, qui cem tum millibus annorum ante occiderunt , uel potius, omnes, quicunque nati sunt. A. Ita prorsus exist m M. Dic quaeso, num te illa terrent, triceps pud inferos Cerbarus, Cooti fremitus, transuemo. Acherontis, mento summam aquam aurugens sitii enectus Tantalus ἰ num illud ,- quod Sisyphu uersat , Maum Judans nitendo, neque proficit hilum ἐ- fortasse
349쪽
fortasse etiam , inexorabiles iudices , Minos , M adamanibus ζ apud quos nec te L. Crassus dUendet , nec M. Antonius; nec, quoniam apud Graecias iudices res agetur, poteris adhibere Demosthenem r tibi ipsi pro te erit maxima corona caussa dicenda. haec fortasse metuis , O iccirco mort censes esse
sempiternum madum. A. . deo ne me delirare ce
ses, ut ista esse credam ψ M. tu haec non credis eΑ. Minime uero . M. Male hercule narras: cis ,
quaesos A. Quia differtus esse pos*em,si contra ista
incerem . quis enim non in eiusmodi caussa ἐ aut quid negoti en, haec poetarum Opictor portenta conuincere ζ M. Atquipleni sunt libri philosi phorum contra ista ipsa disserentium. A. Inepte fine. quis est enim tam excors , quem ista moueant e M. Si ergo apud inferos miseri non sunt; ne sunt quidem apud inferos ulli. Α. Itaprorsus ex imo. M. Vbi ergo sunt ij , quos miseros dicis ζ aut quem l cum incolunt ἰsi enim sunt , nusquam esse non pos sunt. A. Ego uero nusquam esse illos puto. M.tur ne esse quidem. A.Prorsus isto modo: ct tamen miseros ob id ipsum quidem,quia nullisunt. M. Iam
mallem Cerberum metueres , quam ista tam inco
siderate diceres. A. Qui tandem in M. mem esse negas , eundem esse dicis: ubi est reumem tuum ψ cum enim miserum esse dicis , tum eum, qui non sit, dicise se. A. 2 'nsum ita hebes, ut ista dicam. M. Quid dicis igiturq A.Miserum ese, uerbi caussa,M.Crassum; qui illas forturias morte dimiserit; miserum
350쪽
LIBER I. I cn. Pompeium, qui tanta gloria sit orbatus ;omnes denique miseros , qui hac luce careant. M. uolueris eodem . t enim oportet, si miseri sunti. tu autem modo negabas eos esse, qui mortui essent.
si igitur non sunt, nihil possunt eiserita ne miseri quidem sunt. A. 2 qn dico fortasse etiam , quod sentio. nam istud ipsum, non esse, culm fueris , mi serrimum puto. M. Quid miserius, quam omnino nunquam fuisse ψ ita, qui nondum nati sunt , quia non sunt , miseri iam sunt: O nos ipsi ,ypost momtem miseri futuri sumus, miseri fuimus, ante quam
nati. ego autem non comm ini, ante quam sum natus , me miserum . tu ,si meliore memoria es , u lim scire , ecquid de te recordere. A. Ita iocaris,
quasi ego dicam eos esse miseros , qui nati non sunt, , non eos miseros , qui mortui sunt. M. Esse ergo
eos dicis. A. Immo, quia non sunt , cum fuerint, eos miseros esse. M. Pugnantia te loqui non uides iquid enim tam pugnat , quam non modo miserum ,
sed omnino quidquam est qui non si φ an tu, egressus porta Capena , cum Calatini , Scipionum , Sese uiliorum , Metellorum sepulcra uides , miserospi tas illos ἐ Α. Quoniam me verbo premis , posthac non ita dicam , miseros esse , sed tantum miseros, ob id ipsum , quia non sunt. M. 2Un dicis igitur , miser est M. Cras stus ,sed tantum, miser M. Crasesus. A. Ita plane. M. Quasi non necessesit , quid quid isto modo pronunties , id aut esse, aut non esse. an tu dialecticis ne imbutus quidem es ἰ in primis